     
 


 
  (18741945)  ,      .          XX.   ,             , ,     .

     . :       :  .   ;   .   .



  a4.pdf   .





 

     



 ..,    , 2013

 .., .., .., .., .., .., .., , 2013

   , 2013




     



 60- 

13  1926


   !

 ,       ,               .         ,               ,        .          ,      ࠖ  ,          - .                -   .        :       ,     ;                    . ,        ,             , ,  ,      ,     ,   ,    .    ,      ,     ,              ,   ,      .    ,    - ,           ,  ,   ,   젖   .



, 13  1926.

 .







 ,               ,    ,      ,     ,        .  ,    XIII  XIV               ,     ,        , -,         ;   ,            ,          .      ,                     ,      .   ,         ,       ,    .       ,     .                 ,          ,      ,   ,    .  ,    ,         .        蠖      ,      ,           ,        .              ,           ,      蠖   ,        [1 - Leonardi Aretini Libellus de disputationum usu (1401). P. 25; . Voigt G. Die Wiedererlebung des klass. Altertums. 2. Aufl. II, 169  Fiorentino. Il risorgimento filosofico nel Quattrocento. Napoli, 1885. P. 183 s.].            ,     ,         .  ,     ,   ,   .             ???????     summum bonum ( )    bonum ipsum (   );  ,   ,    ,          (   )     ,    [2 -         Lumanismo nella filosofia. Op. cit. P. 184 ss.].      , ,    ,     ,    ,        .          XV            .   ,      ,           頖       .           - :                     .    ,      ,      .        ,     ,            .    ,        ,         ,       ,            ,        [3 - Diverti nuper ab Aristotele in Academiam, sed non transfuga verum explorator. Videor tamen (dicam tibi Hermolae quod sentio) duo in Platone agnoscere et Homericam illam eloquendi facultatem supra prosam orationem sese attolentem et sensuum si quis eos altius introspiciat, cum Aristotele omnino communionem, ita ut si verba spectes, nihil pugnantius, si res nihil concordius. Ioann. Pici Mirandulae. Opera I. P. 368 s. Basel, s.a.        ,          . ,  , ,       ,    ,  ,    ;  ,      ,  :     ,        . Ioann. Pici Mirandulae. Opera I. P. 368 s.      .  , I. P. 351 s.].              ,       - ,        ,    ,   ,   [4 - .  : Opera, Basileae s.a., P. 866, 871; .  Ficinus. De christiana religione. Cap. XXII (Opera. P. 25).].  ,      蠖        ,             ,      .

 , ,     ,   ,         ,    ,      ,     :  ,               .     ,                蠖               .   , ,  ,     -         ,               ,           ,      .      ,  ,      ,           ,    .   ,      ,              .               ,         젖 ,   .            ,          .                ; ,           ,    ,          .       ,           ,      ,     ,         - .        :                   -?    ,     ,      ,    ,      -  ,       ,     ?          ,          ,          ?           ,       ,    ,  ,   .                      [5 -    ,         ,         : Burdach K. Vom Mittelalter zur Reformation. Forschungen zur Geschichte der deutschen Bildung. B. 1912; Idem. Deutsche Renaissance. 2. Aufl. B., 1918  Reformation, Renaissance und Humanismus. B., 1918.].               XIII                ,          XV .      ,    ,           [6 - . Thode H. Franz von Assisi und die Anf?nge der Kunst der Renaissance in Italien. B., 1885.].   ,    :      in concreto        ,         , ,      ,       ,  .            :              ,    ,  ,  ,  ,     ,       ,                     ,   .                           ,          .             ,    ,         ,   ,       ,       [7 - Walser E. Studien zur Weltanschauung der Renaissance. Basel, 1920. S. 5f.].

                        ,      ,      ,           .     蠖         ,              ,           .                            ,       ,    [8 -          ,      ,     : Goetz W. Renaissance und Antike // Histor. Zeitschr. Bd. 113, S. 237 ff.; Renaissance und Mittelalter // Histor. Zeitschr. Bd. 98, S. 30 ff.;    렖  : Borinski K. Die Weltwieder-geburtsidee in den neueren Zeiten. I. Der Streit um die Renaissance und die Entstehungsgeschichte der historischen Beziehungsbegriffe Renaissance und Mittelalter // Sitzber. der Bayer. Akad. der Wissensch. Philosoph.-philol. Klasse, 1919.].                 ,      XV  XVI ⠖                    .     ,    ,     ,     ,                ,      .  ,                     ,          ,    ,          .      ,    ,          - .   蠖 ,    ,  ,     ,       ,             .[9 -          :  . .:  2. . 1. ., 1979; . 2. ., 1980;           .    (        )  ...           .]




 .  





1


              ,                 .   ,   ,       .     ,      ,               .     ,              .       ,     .      ,   ,   ,       ,  ,      .   ,             ,        ,         ,    .  ,        ,        ,            ,              ,            (De docta ignorantia).   complicatio  explicatio,              ࠖ   ,         ,         ,             .

,      ,          ,       ,          .  ,              [10 - De docta ignorantia III, 12: Accipe nunc Pater metuende quaejamdudum attingere variis doctrinarum viis concupivi, sed prius non potui, quousque in mari ex Graecia rediens (credo superno dono a patre luminum, a quo omne datum optimum) ad hoc ductus sum, ut incompraehensibilia incompraehensibiliter amplecterer, in docta ignorantia, per transcensum veritatum incorruptibilium humaniter scibilium.   , III, 263:  ,  , ,         ,      ,  ,    ,   렖 ,        ,    ,  ,              (transcensum)   ,     . ( . .:  2. ., 1979. . 1. . 184.)].           ,           ,    -      . ,  ,   docta ignorantia ( )              ,      .       ,      -, , ,          .           ,  ,  ,        ,                 ,       ,   ,               .               , ,   ,           .           -:        ;        ,            .           蠖     ,               .

      ,    ,           -  - .          ,              .           ,               .       (???? ????? ????????)             (???? ??? ???????? '?????????, ???? ??? ?????????????? ?????????).      ,                   ,          . ,            ,           .        ,   ,      ,           ,    .          :         ,   -  -,    젖     .       ,       .             .          ,   ,     ,         .  ,       ,        .           ,    ,   ,   ,     .      ,   ,   ,   ,   ,               ,         .       ,          ;  ,            ,              ,            .      ,      :         ,    - .     ,           .     ,     -       ,         .

         ,           ,     ;              ,         .            -,    ,        ,        ,      .  -        [11 -        : Erkenntnisproblem. 3. Aufl. I, S. 21 ff.,        .                     :     (Vansteenberghe. Le cardinal Nicolas de Cues. P., 1920. P. 279)   ,  La clef de vo?te du syst?me philosophique de Nicolas de Cues et en cela il est bien moderne, est sa thorie de la connaissance.             堖     (.).].   ,      ,        ,      .               ,        :    ,              .    ,        ,  .         ,       :           ,     . ,        , , ,   ,     .                ,   젖    .           ,            ,    ,        : finiti et infiniti nulla proportio    .             ,     ;    ,    ,          ,          ,    [12 - . De doct. ignor. I, i: Omnes investigantes in comparatione praesuppositi certi proportionabiliter incertum judicant. Comparativa igitur est omnis inquisitio, medio proportionis utens, ut dum haec quae inquiruntur propinqua proportionali reductione praesupposito possint comparari, facile est apprehensionis judicium; dum multis mediis opus habemus, difficultas et labor exoritur. Uti haec in Mathematicis nota sunt, ubi ad prima notissima principia priores propositiones facile reducuntur et posteriores, quoniam non nisi per medium priorum, difficilius. Omnis igitur inquisitio in comparativa proportione facili vel difficili existit, propter quid infinitum, ut infinitum, cum omnem proportionem aufugiat, ignotum est.   , I, I, 2:        (proportionabiliter)   -  ,          .            ,   , , ,     ,    ,    ,         ,   ,       . ,          .    ,  ,    ,  .].

     ,      ,    ,     ,          .         ()  . ,       .                          ,   ,   頖  [13 -    ,      via antiqua ( )  via moderna ( ),    ,      ,             ,        .      ⻠  ,      ,         (Ritter G. Studien zur Sp?tscholastik: I. Marsilius von Inghen und die okkamistische Schule in Deutschland. II. Via antiqua und via moderna auf den deutschen Universit?ten des 15. Jahrhunderts // Sitzungsber. der Heidelb. Akad. der Wiss., Phil.-hist. Kl., 1921/22).      :     ,   -          ,    ()     ,      ,    ,        ,      ,     -      ,    .        ,        .      .              -  -  ,              -   .                  ,            (Ritter G. Ibid., II 86 f.).   ,                ,       -.].         :  ,     ,      ;         ,      [14 - .      ࠖ     : Cum nunc Aristotelis secta praevaleat, quae haeresim putat esse oppositorum coincidentiam, in cujus admissione est initium ascensus in mysticam Theologiam, in ea secta enutritis haec via ut penitus insipida quasi proposito contraria ab eis procul pellitur, ut sit miraculo simile, sicuti sectae mutatio, rejecto Aristotele eos altius transsilire. Apol. doct. ign. fol. 64f.    ,     ,      堖     ;                 ;     ,    ,  ,  ,        (  , 7).].      ,           .     ,              ,      .         ,         .      ,         ;   -        ,                  ,   .               . ,   ,          ,       ,     ,     ,      .         :     .            ,               ,          ,          .

       蠖     . ,  ,          ,        ;   ,            ,        .    XV        ,   , 堖            .          :      amor Dei intellectualis (   )        .     ,     ,             ; ,    ,    ,  sub ratione boni (  ).          ,            .            docta ignorantia   [15 - .        22  1452.: In sermone meo primo de spiritu sancto reperietis quomodo scilicet in dilectione coincidit cognitio. Impossibile est enim affectum moveri nisi per dilectionem, et quicquid diligitur non potest nisi sub ratione boni diligi Omne enim quod sub ratione boni diligitur seu eligitur, non diligitur sine omni cognitione boni, quoniam sub ratione boni diligitur. Inest igitur in omni tali dilectione, qua quis vehitur in Deum, cognitio, licet quid sit id quod diligit ignoret. Est igitur coincidencia scientiae et ignorantiae, seu doctae ignorantiae.            ,      .         -,  ,   ,    ,      ,         ,       ,       .  ,       ,     ,     ,   .        ,   .                  .      .: Vansteenberghe E. Autour de la docte ignorance. Une controverse sur la thologie mystique au XVe si?cle. M?nster, 1915,     ,   (    . Op. cit. P. 111).].           ,        .               , - ,          :   ,     ,        .      , visio intellectuals,      , -  ;                    ,    ,      .            filiatio Dei,               - [16 - .   De filiatione Dei (Opera fol. 119): Ego autem non aliud filiationem Dei quam Deificationem quae ?? ?????? graece dicitur, aestimandum judico. Theosin vero tu ipse nosti ultimitatem perfectionis existere, quae et notitia Dei et verbi seu visio intuitiva vocitatur.   ,       ,   ,  - ??????.  ,    ,    ,       ,    .]. ,  ,  filiatio         ; ,     ,      ,          .       (??????)                  ,      ,         .             蠖 visio intellectualis   ,             . ,     visio intellectualis,         , , ,  堖     ,            . Nihil certi habemus in nostra scientia, nisi nostram mathematicam ,     ,         [17 - S.Dial. de possest (Op. S. 259): Omnium operum Dei nulla est praecisa cognitio, nisi apud eum, qui ipsa operatur et si quam de ipsis habemus notitiam, illam ex aenigmate et speculo cognito mathematicae elicimus Si igitur recte consideraverimus, nihil certi habemus in nostra scientia, nisi nostram mathematicam, et illa est aenigma ad venationem operum Dei. .  - 43:            ,   .    -   ,               ,    ,       ,   .    ,    . .   De mathematica perfectione Opera, f. 1120 ss.].         蠖   ,       ,        蠖  ,    ,        .    ,                .

       ,        ,  젖      .      ,           ,       -   ,          .    ,    ,      ,        . ,       : ,          ⠖       [18 - Petrarca. Trionfo della fama. Cap. 3:Volsimi da man manca; evidi Plato,Che in quella schiera and piu presso al segnoAl quale aggiunge, cui dal cielo  dato.Aristotele, poi, pien dalto ingegno.].     ,  ,  ,       ,   - ࠖ    ,          ,      [19 -        . Voigt G. Die Wiederbelebung des klass. Altertums. 2. Aufl. I. S. 82 ff.].       ,  , ,             .      ࠖ   ,     ,    ,        .  ,               ,         ,     ,    ,   .                 .        ( ),        ,     [20 -               : ,  , ,   . , ,       ,        .    (Op. cit. P. 429 ff).].   ,        ,          ,    -,  ,  ,      ,   .       ,       ,     .    ,        ,    - ,              ,           ;        .         ,  ,                ,           .          ,       ,             ,     .    ,          ,                     ,   ,    젖  .

           ,     .  蠖    (??????  ??????)         .  ,        (??????) ,   ,   ;   ,  ,     :     ,    . ,         - ,   ,   ,  ,    ,         .            ,        ,    ,     -, -, - - .          (????????  ????):          , 堖    , ,    .  ,  ,   ,  ,   ,     ;     -        . ,    ,             ,   젖      (????????? ????? ??? ??? ??????????? ???????).   ,            ,        ,        - ,                 ,         ,       .  (????????)    ; ????? ?? ( )  ???? (), ????? ()  ???????? ()     ,             ,    堖      ,     [21 -         . : Lehrbuch der Philosophie. Hrsg. von Max Dessoir. B., 1925. I. S. 89 ff.].

                .     ࠖ          ,         ?          ,    ,   ,        ,        ,    .              . ,    ,    ,        ,                  .             ,         ,        .        :   ,   ,           .       ,      .          ,               ,  .             ,     ,             , ,      ,   ,      .

         , ,          ,         .      軠      ,      ,     . ,  ,           ,       ,       .             . ,  -, -  -,     , ,    ,              ,         -.   -  ,       ,     .         , ,   ,    ,  頖              . ,     ,    ,        ,     ,  堖 , 堖  .

                   .    ,              ,       ,        .       ,           ,      .        ,    ;       ,      . , ,       堖     ,           . ,        ,      .              ,   ;                   ,    ,    ,     .      ࠖ        (humiliori eloquio)      [22 - Verum et eloquio et stilo ac forma litterarum antiqua videmus omnes delectari, maxime quidem Italos, qui non satiatuntur disertissimo (ut natura Latini sunt) huius generis latiali eloquio, sed primorum vestigia repetentes Graecis litteris maximum etiam studium impendunt. Nos vero Alemanni, etsi non longe aliis ingenio minores ex discrepanti stellarum situ essemus effecti: tamen in ipso suavissimo eloquii usu, aliis plerumque non nostro cedimus vitio, cum non nisi labore maximo, tamquam resistenti naturae vim facientes, Latinum recte fari valeamus. ,  ,      ,   蠖 , ,     ,      , ,    ,       .  , ,       ,    .   ,   ,   ,         ,       ,    ,      (     De concordantia catholica. Op., fol. 683 s.).].                   :     ,      ,      ,        .   , ,   ,  ,   ,   頖            ,                       ,        .     ,     ,     ,         ,   ,       ;      ,       .    ,        ,      ,            ,    ;                   (???????  ????????)[23 -        ,      , -           ,          (Platonismus und Mittelalter // Vortr?ge der Bibliothek Warburg III. S. 17).].         ,    ,    ,         ,      .           (???????? ??? ??????)    :   ,      -        ,        ,            .         ,     ,       ,     堖 ?        堖           ; ,            ,    .    ,    ,     ,        [24 -      ,     ,        ,    (???????? ??????, Repub. VI. 505a).       ,            (?????? ?? ??? ?????)   ࠖ          ,      ,     .    ,          ,         ,      .         ,        : Nemo ad cognitionem veritatis magis propinquat, quam qui intelligit in rebus divinis, etiam si multum proficiat, semper sibi superesse, quod quaerat. Vides nunc venatores Philosophos fecisse labores inutiles: quoniam campum doctae ignorantiae non intrarunt. Solus autem Plato, aliquid plus aliis Philosophis videns, dicebat, se mirari, si Deus inveniri et plus mirari, si inventus posset propolari. De venatione sapientiae, Cap. XII, fol. 307.       ,  , ,          ,         ,    頖    ,       .  ,   ,  , ,    ,   堖 ,    .].   ,             .  ,  ,  ,    ,   ;         ,          ,         .  ,        .   ,     ,   ,      :          .        (??????)     -     .            ,    .     ,   ,  ,   ,        ,   ,          .          ,        :     ,       ,        .  , ,        ,     .    ,         ,    -컠  -:   ,       ,    ,        ,     ;   ,   ,       . ,    ,     ,        .       ,         ,         ,     .          ,       . ,                  ,         ,   ,  ,   ,    :      ,       ,            젖         ,        ,   ,    .     ,       ,   ,       [25 - De docta ignorantia I, 3, fol. 2f.].

 ,      ,     ,  ,      ,          ,  ,    ,           .            . ,    ,       ,  ,   ,    ; , ,         .      ,       ,      .     (???????  ????????)    , ,             .           .                ;                .     ,   ,      ,         ,     .            ,         .        ,            ,      .           ;   ,       .      ; , ,      ,        ,    -  ; ,       (praecisio)                        .         , , ,    렖    ,   .    (conjectura)                  .           ,    ,  ,   ,   (conjectura est positiva assertio in alteritate veritatem uti est participans)[26 - De conjecturis I, 13.  , 1, 13, 55.].               ;     ,               . ,              ;     ,     ,            [27 - Identitas igitur inexplicabilis varie differenter in alteritate explicatur atque ipsa varietas concordanter in unitate identitatis complicatur Potius igitur omnis nostra intelligentia ex participatione actualitatis divinae in potentiali varietate consistit. Posse enim intelligere actu veritatem ipsam uti est, ita creatis convenit mentibus sicut Deo proprium est, actum ilium esse varie in creatis ipsis mentibus in potentia participatum Nec est inacessibilis illa summitas ita aggredienda, quasi in ipsam accedi non possit, nec aggressa credi debet actu apprehensa, sed potius, ut accedi possit semper quidem propinquius, ipsa semper uti est inattingibili remanente (Ibid.). ,        ,           ,               .         ,   ,       ,     -           ,    ,     , ,    ,      ,   ,       ,   ,   ,    ( ).].       ,      ,     ,                .   ,         ,       ,          ;            .      ,    ,       ,    ,  堖  .




2


          ,      .           ,        ,       .                       .       ,         ,    ,      -      ,    .      ,   ,   ,        ,     aper?u (),       -   ;           .     ,  ,                        .

            ,     ,             ,        .          : , ,              .           ;      ,    ,  -           ,       .               .           .           :          ,      , ࠖ  ,   .       ,    ,      ,    ,    ,  .         quinta essentia (,  ),          ;     ,          .              , ,         .           . ,                  ,         .          , ,       , ,    ,   ,   ,  ,      ,   .                ,   ,   ,     .              ,        [28 - .      ,        : Duhem P. Etudes sur Lonard de Vinci. 2e serie. P. 1909. P. 255 ss.].

           ,         ,   .   ,             ,          :          ,         , ,      .             :    ,   ,    ,         ,   .   ,   ,     ,       ,    .     ,  ,   ,    , ,   ,   ,   ,   頖  ,    ,      .    ,         ,           .             ;    ,    ,    , ,        . ,      ,      ,            ,     .        ,            ,   ;  , ,        ,     [29 - In Sole si quis esset, non appareret ffla claritas quae nobis: considerato enim corpore Solis, tune habet quandam quasi terram centraliorem et quandam luciditatem quasi ignilem circumferentialem et in medio quasi aqueam nubem et aerem clariorem Unde si quis esset extra regionem ignis, terra in circumferentia suae regionis per medium ignis lucida Stella appareret, sicut nobis, qui sumus circa circumferentiam regionis Solis, Sol lucidissimus apparet. De doct. ign. II, 12 (fol. 39 f.)  -  ,         ,  .    ,         ,       ,       ,         -     ,           ,      ,        (  . II, 12).].    ,        ,   .       ,  ,             :      , 堖  .        ,     .   ,     ,         ,     .      ,             ,             [30 -  ,           ,        : ??????, ?????, ?? ???? ??? ??????? ???????? ???????????? ???????? ??? ???? ?????? ???????? ?????, ?????? ????? ?? ?? ??? ??????? ??? ???????? ? ????? ????? ?????????? ? ??????? ??????????? ???????????? ??? ?????????????? ????????????, ???????? ??? ?? ??? ??? ???????? ?????????? ???? ?? ???????, ???????? ??? ????? ?????????, ??????? ??? ?????????? ????? ?????? ?? ??? ???????? ?? ?????? ????????? ???? ??? ????????? ? ????? ????? ??????????. ?? ??? ?????? ??????? ?????; ??? ?? ???? ?? ????????????, ?? ?'???, ???? ??? ???? ?????? ????????? ??? ??? ??? ?????? ????? ???????????; ??????? ???, ?? ???? ?? ???????? ?? ??????? ???? ???????????, ???? ?????????? ?? ??? ??????? ????????? ????? ?? ??? ?? ?? ????. ??? ?? ?????? ???? ?????? ?????????? ??? ?????? ???? ???? ??? ????? ???? ???????? ??? ??? ????? ?????? ???? ?? ????? ??? ???? ??????, ??? ??????, ????, ???????? ??? ????????? ????????? ?? ????? ??? ??????? ??? ?????? ????? ????????????, ???? ?? ?????? ??? ???????, ??? ?????? ????? ????? ??? ???????? ????? ??????; ,          ,           -    ,    .    , ,   ,     ,            ,   -  .    !  , -,         ,    ?   ,                ,   :    ,    ,  ࠖ  , 䠖       .  , ,     ,  ,              ,      ,             (. 529 ).].       ,    ; ,     ,    ,     .     ,       :    ,    ,          .              ,     ,             . ,    ,    ,  ,       ,                     , ,   [31 - Terrae igitur figura est mobilis et sphaerica et ejus motus circularis, sed perfectior esse posset. Et quia maximum in perfectionibus, motibus et figuris in mundo non est, ut ex jam dictis patet, tunc non est verum, quod terra ista sit vilissima et infima Est igitur terra stella nobilis, quae lumen et calorem et influentiam habet aliam et diversam ab omnibus aliis stellis Ita quidem Deus benedictus omnia creavit, ut dum quodlibet studet esse suum conservare, quasi quoddam munus divinum, hoc agat in communione cum aliis, ut sicut pes non sibi tantum, sed oculo ac manibus ac corpori et homini toti servit, per hoc quod est tantum ad ambulandum, et ita de oculo et reliquis membris: pariformiter de mundi partibus. Plato enim mundum animal dixit, cujus animam absque immersione Deum si concipis, multa horum, quae diximus tibi clara erunt. De doct. ign. II. 12. ,   ,   ,    ,      .    ,         (         ,      ..),      ,  ,        ,   ,         ,    ,     ,   ,    ,    ,      .    ,     ,   ,  ,  ,   ;   堖    .    .      ;       ,   ࠖ         (  . II, 12).].        ,    ,      ,                  .                 ,         :     ࠖ ,  ,        , , ,    ,         .   ,      ,     ,   蠖        ,   ,    .   ,         ,         [32 - Non est igitur centrum terra, neque octavae aut alterius sphaerae, neque apparentia sex signorum super horizontem terram concludit in centro esse octavae sphaerae Neque etiam est ipsum mundi centrum plus intra terram quam extra. Neque etiam terra ista, neque aliqua sphaera habet centrum, nam cum centrum sit punctum aequedistans circumferentiae et non sit possibile verissimam sphaeram aut circulum esse, quin verior dari possit: manifestum est non posse dari centrum, quin verius etiam dari possit atque praecisius. Aequidistantia praecisa ad diversa extra Deum reperibilis non est, quia ipse solus est infinita aequalitas. Qui igitur est centrum mundi, scilicet Deus benedictus, ille est centrum terrae et omnium sphaerarum atque omnium quae in mundo sunt, qui est simul omnium circumferentia infinita. De doct. ign. II., 11, fol. 38. ,      ,   .        ,            ,   , ,  ,      ,   - .     ,   ,         ,      ,  ,    ,        .         ,        .   ,    ,    ,      ;       (  . II, 11, 157).].  , ,          ,   ,  ,    .   ,   ,         ,               ,  ,      󻠖             .    -  ,     De pace fidei (  , 1454),       De docta ignorantia          ,                  .   ,    docta ignorantia,      ,          .          ,    ,         ,                         .       ,          ,    .     ,      ,       :        ,     .   ,     ,        ;                  ,        .  De pace fidei in concreto   :          ,       ,  .    ,      ,    ,     ,   ?   ,  ?      .  ,    ,           ;    ࠖ           .  ,     ,     ,   ;       :       . ,  ,    ,      ,     .    , ,             .     ,  ,    .      ,    , ,    ;  ,         ,    .       ,  , ,      :                        ;  ,    ,          [33 - De pace fidei. Cap. I (f. 862).].       ,  ,    -            .          ,  ,      (conjectura)          ,    [34 - . De conjecturis I, 13.  , I, 13. . . 47, . 18.].          ,           .                    ,      (??????)       ( ????).              : cognoscitur inattingibilis veritatis unitas in alteritate conjecturali (      )[35 - De conjecturis I, 2 (fol. 76).  . 1, 2.].             ,            .            ,           .         , ,               ,      .       ,        ,     ;          ,       -       蠖 -   ?    ,      ,       .    ,     ࠖ      ,   .        :  ,  ,        ,   . , ,   ,   ,   ,   ,        .        :     .  ,                        ,    ,    ,    [36 - De pace fidei Cap. 15: Oportet ut ostendatur non ex operibus, sed ex fide salvationem animae praesentari. Nam Abraham, pater fidei omnium credentium, sive Christianorum, sive Arabum, sive Judaeorum credidit Deo et reputatum est ei ad justitiam: anima justi haereditabit vitam aeternam. Quo admisso, non turbabunt varietates illae rituum, nam ut signa sensibilia veritatis fidei sunt instituta et recepta: signa autem mutationem capiunt, non signatum.    ,        ,   .   ,    ,   ,   ,        :     .     ,     ⠖          ;    ,   .].       ,  ,       ,        .                 ,   [37 - De pace fidei Cap VI: Omnes qui unquam plures Deos coluerunt divinitatem esse praesupposuerunt. Illam enim in omnibus Diis tanquam in participantibus eandem adorant. Sicut enim albedine non existente non sunt alba: ita divinitate non existente, non sunt Dii. Cultus igitur Deorum confitetur Divinitatem. ,  -  ,     .       ,    , .  ,      ,         .     .].  ,               ,    ;           ,     .






   . 



    ,                   .           ,     .               ,      .             .        -  ,          :          , -.              ,      ;    ,  ,     ,   ,     [38 -      ,          ; , ,    ,    .           ໠  . (Repertorium f?r Kunstgesch. 1916).     ,      ,   .].   ,    ,    ,    ,    ,    ,  ,       .     ,           ,   ,      頖    ,   ,      ,   ,        ,     ,  ,     .  ,         ,    ,   ,   ;    ,    ,    ,        .              ,  :       ,       .        ,   ,    -             ,      , visio intellectualis.      ,                   ,   ,            ,           .       ,            .         ,           ,     ,        ,        .        ,   ࠖ   .          ,  ,         .        ,   -     ,     :   ,   .      ,          ,    .   ,  ,     ,  ; ,        ,      ,    ,    !   ,   ,    .    ,   , ,           ,   ࠖ      ,    ,     ,        ,             , ,       ;    ࠖ   ,       ,      .                     , ,          .        ,       .     ,      .      ,       ,   .    ,      ,   ,  ,       堖              - ,      ,      , ꠖ  , 렖  .    , !      , 栖 ,           ,     ,   ,    ,      ,         [39 - De visione Dei. Cap. VI, fol. 185 f.  ?  (. 2. . 6).].

    De visione Dei (  )         ,                 .                 .         ,   ,         devotio moderna ( )[40 -         devotio moderna .: Mestwerdt. Die Anf?nge des Erasmus. Humanismus und Devotio Moderna. Leipz., 1917. S. 86ff.; Hyma Alb. The Christian Renaissance. A History of the Devotio moderna. 2Vols. Grand Rapids. Michigan, 1924.].               - .      ,    ,   ,    :  ,    ,    [41 -         . Hyma. Op. cit. I, 11 f., Dolezich G. Die Mystik Jan van Ruysbroecks des Wunderbaren // Breslauer Studien zur historischen Theologie, IV. Breslau, 1926. S. 1ff.],  ,   ,     .             ,      ,      [42 -         堖     (Opera. fol. 69 ff.).       . Vansteenberghe. P. 426; Fiorentino. Op. cit. P. 108ss.].                   - ,      ,       .       ,      -      :   ,   , , ,     .   ,     -   -      젖                .       蠖      .   ,       ,        .      :              ;       ,      (via moderna),            ,  ,            XV [43 -         . : Ritter G. Studien zur Sp?tscholastik (. . 4 . 1, . 45).                       ; .   1499.,         ,     .   . (Ritter. II. S. 77. Anm. 2).].                     [44 -                (Lehmann P. Vo m Mittelalter und von der lateinischen Philologie des Mittelalters. M?nchen, 1914. S. 6)    ,  ,      ( 1469.).   : Vir ipse quod rarum est in Germanis supra opinionem eloquens et Latinus; historias idem omnes non priscas modo, sed medie tempestatis tum veteres tum recentiores usque ad nostra tempora memoria retinebat.       젖     .       ,         (medie tempestatis)  ,    ,    .    堖            1493.     1514.      .].             ,    ,             XV      .               ,            .        ,         ,     ø        .    1417.  ,          .    ,              .        ,      .      ,         ,           .               :    ,  , ,     ,         ,     .                  ,        [45 -   . Uzielli Paolo dal Pozzo Toscanelli                : Sed quanto me ab annis juventutis atque adolescentiae nostrae strictiori amicitiae nodo atque cordiali quodam amplexu indesinenter constrinxisti: tanto nunc accuratius emendationi animum adhibe et in communionem aliorum (nisi correctum) prodire non sinas.        ,         ,       ,    ,       .].       ,    ;       ,       ,           .              ,   ,        coincidentia oppositorum ( ),        ,      ,    .

 ,     -      ,    ⠖        . ,           ,         :               蠖       ,    .      ,    ;         ,        , , , ,   -   .      ;         ,      ;           ,        [46 - Burckhardt J. Kultur der Renaissance 8. Aufl. I, 141. . . .: .    . ., 1996. . 88.].              , , ,     ,           ,               ,      .          ,           .    ,      ,       ,    - .       , ,      ,           .    ,      .          ,           .        ,  ,       ,        , ,   ,     ,     [47 - De apice theorie (fol. 332f.): Quidditas quae semper quaesita est et quaeritur et quaeretur, si esset penitus ignota, quomodo quaereretur?. Cum igitur annis multis viderim ipsam ultra omnem potentiam cognitivam, ante omnem varietatem et oppositionem, quaeri oportere: non attendi, quidditatem in se subsistentem esse omnium substantiarum invariabilem subsistentiam, ideo nec multiplicabilem nec pluralificabilem, et hinc non aliam et aliam aliorum entium quidditatem, sed eandem omnium hypostasim. Deinde vidi necessario fatendum ipsam rerum hypostasin seu subsistentiam posse esse. Et quia potest esse: utique sine posse ipso non potest esse, quomodo enim sine posse potest Veritas quanto clarior tanto facilior. Putabam ego aliquando ipsam in obscuro melius reperiri. Magnae potentiae veritas est, in qua posse ipsum valde lucet: clamitat enim in plateis, sicut in libello de Idiota legisti, valde certe se undique facile repertum ostendit. .  Idiotae lib. I, fol. 137 f.   ,   ,    ,   ,      ?     ,        ,     .  ,   ( :   ),     ,    , ,        ,    .     ,   ,  ,   ,    ,          (posse),      ?   ,  . -  ,         .        ,   ,       ;          (  , 4-6).].          ,          .           컠             ,      .   De visione Dei      -  -,         ,       ;     ,   ,    ,    ,           .  ,      ,      ,        :         .      ,      -         ,                   .                  ,                  . ,              ,          ,           .     ,          1440.,                .  ,          ;            ,     .   ,         ,   ,   ,      蠖   ,   ,        ,       .         XIV.    ,          ;        -    .                 .              ,                  ,     .         :       ,    ,     ,          .     , ,  ,        ,    .         ,   ,          蠖  De secreto conflictu curarum suarum (    ).        ,   (acedia).       :    , [48 - Epistolae rerum familiarum II, 9,  Giacomo Colonna (cp. Voigt. Op. cit. I, 136).],    ,    .             ,   ,     .           ,     ,                 -   [49 -       16.8.1454 (. Vansteenberghe. Autour de la docte ignorance. P. 139).],             ;                   ,     - .           ; ,     ,       .        蠖       ,  ,      coincidentia oppositorum ( ).

  ,                  ,  ,    ,  ,  , ,        :             .             .     ,    3  De docta ignorantia,     ,         ,      ,       [50 -         : Whittaker T. Nicolas of Cusa. // Mind. XXXIV (1925). P. 439.].          ,    .   ,         De docta ignorantia     -     ,             .   , ,           ;         ,   ,   젖            ,   .             ,  .          :         ,        -.          ( ),        ,      .             .                 ,        ,        ,          .         ,  ,   ,     -   ,    ,  .   ,    .        ,    ,  ࠖ    .             ;      natura media ( ),     .    ,   :       ,         .        ,      ,                          ⠖   ,    .        ,  [51 - Excitat. Lib. IX (fol. 639): Et in hoc passu meditatio Christi intelligitur, quae est copula hujus coincidentiae, ascensus hominis interioris in Deum, et Dei in hominem.      ,     ,         .].  ,     ,    ,      ,   ,   ,    ,      .         [52 - De docta ign. III, 3: Maximo autem, cui minimum coincidit, conveniet ita unum amplecti, quod et aliud non dimittat, sed simul omnia. Quapropter natura media, quae est medium connexionis inferioris et superioris, est solum illa, quae ad maximum convenienter elevabilis est potentia maximi infiniti Dei: nam cum ipsa intra se complicet omnes naturas, ut supremum inferioris et infimum superioris, si ipsa secundum omnia sui ad unionem maximitatis ascenderit, omnes naturas ac totum universum omni possibili modo ad summum gradum in ipsa pervenisse constat. ,    ,    ,         .   ,      ,         .   ,                ,    ,   ,      ,                  (  . III 3).].        (     )[53 - Humana vero natura est illa, quae est supra omnia Dei opera elevata et paulominus Angelis minorata, intellectualem et sensibilem naturam complicans ac universa intra se constringens, ut ut ??????????? aut parvus mundus a veteribus rationabiliter vocitetur. (Ibid.)    ,         ,        ,              ,   ( ).]    .       -     ,    , - .          .          ,    ,           ,      , ,   -    ,         .         ,          . Regnum gratiae  regnum naturae (    )          ,           蠖  ;        ,      .  , humanitas,     ,        ,   [54 - De doct. ign. III, 2: Oportet igitur ipsum tale ita Deum esse mente concipere, ut sit et creatura, ita creaturam ut sit et creator, creatorem et creaturam absque confusione et compositione. Quis itaque excelsum adeo elevari possit, ut in unitate diversitatem et in diversitate unitatem concipiat, supra omnem igitur intellectum haec unio esset. .  De visione Dei, cap. XX: Video in te Jesu filiationem divinam, quae est veritas omnis filiationis, et pariter altissimam humanam filiationem, quae est propinquissima imago absolutae filiationis Omnia igitur in natura humana tua video, quae et video in divina, sed humaniter illa esse video in natura humana, quae sunt ipsa divina veritas in natura divina Video, Jesu bone, te intra murum Paradisi quoniam intellectus tuus est veritas pariter et imago, et tu es Deus pariter et creatura, infinitus pariter et finitus. es enim copulatio divinae creantis naturae et humanae creatae naturae.      ,  ,     ; ,  ,     : -    .      ,           ? ,       (  , III, 2); .   ? , 20:    , ,  ,   ,     ,             ,     ,  ,        ,      -       ; (                ),     ,             .].

           (divisio naturae),     ,       ,   ,     , ,           .             ,           ,     [55 - Johannes Scotus. De divisione naturae II, 2.].       ,      ,             ,         ,   .                :            ,       .   ,    ,  , ,        .       ,      ,     .          ,       ,  , ,   ;         ,       .                ,   ,     ,     .    ,     ,   .          ,  ,    ..     ,          ,      -   [56 -          .   Erkenntnisproblem. 3. Aufl. I, 33ff; .    , II, 92-93:Anima rationalis est vis complicativa omnium notionalium complicationum. Complicat enim complicationem multitudinis et complicationem magnitudinis, scilicet unius et puncti. Nam sine illis, scilicet multitudine et magnitudine, nulla fit discretio. Complicat complicationem motuum, quae complicatio quies dicitur: nihil enim in motu nisi quies videtur. Monus enim est de quiete in quietem. Complicat etiam complicationem temporis, quae Nunc seu praesentia dicitur. Nihil enim in tempore nisi Nunc reperitur. Et ita de omnibus complicationibus dicendum, scilicet quod anima rationalis est simplicitas omnium complicationum notionalium. Complicat enim vis subtilissima animae rationalis in sua simplicitate omnem complicitatem, sine qua perfecta discretio fieri non potest. Quapropter ut multitudinem discernat, unitati seu complicationi numeri se assimilat et ex se notionalem multitudinis numerum explicat. Sic se puncto assimilat, qui complicat magnitudinem, ut de se notionales lineas superficies et corpora explicet. Et ex complicatione illorum et illarum, scilicet unitate et puncto, mathematicales explicat figuras circulares et polygonias. Sic se assimilat quieti, ut motum discernat Et cum hae omnes complicationes sint in ipsa unitae, ipsa tanquam complicatio complicationum explicatorie omnia discernit et mensurat, et motum et agros et quaeque quanta. Et invenit disciplinas, scilicet Arithmeticam, Geometricam, Musicam et Astronomicam et illas in sua virtute complicari experitur. Sunt enim illae disciplinae per homines inventae et explicatae Unde et decem praedicamenta in (animae rationalis) vi notionali complicantur; similiter et quinque Universalia et quaeque logicalia et alia ad perfectam notionem necessaria, sive illa habeant esse extra mentem, sive non, quando sine ipsis non potest discretio et notio perfecte per animam haberi. ,  ࠖ ,      .   [ ]     ,     ;   ,      ,    .    ,  ;      ,  ,        .       ,    ,  ;      ,  .        ,          ;          ,       . ,   ,    ,   ,       .      ,  ,      ,   .   ,   ,     ,   ,         .      ,   .  ,   ,   .        ,         ,   ,  ,  ,   . ,   蠖 , ,     ,       ,   ,    .  ,    ,         ,     ,              , , ,    ,          .       ,    ,      ,     , ,          ,          .].     ,         :      , ,   ,        .           , ,    .  ,   ,       ,  , , .        ,          ,      ,     .      ,    ;         ,          .     ,      :   ,        蠖        [57 - Annus, mensis, horae sunt instrumenta mensurae temporis per hominem creatae. Sic tempus, cum sit mensura motus, mensurantis animae est instrumentum. Non igitur dependet ratio animae a tempore, sed ratio mensurae motus, quae tempus dicitur, ab anima rationali dependet. Quare anima rationalis non est tempori subdita, sed ad tempus se habet anterioriter, sicut visus ad oculum: qui licet sine oculo non videat, tamen non habet ab oculo, quod est visus, cum oculus sit organum ejus. Ita anima rationalis, licet non mensuret motum sine tempore, non tamen propterea ipsa subest tempori, sed potius e converso: cum utatur tempore pro instrumento et organo ad discretionem motuum faciendam (Ibid.) .  Idiot. Lib. III, De mente, cap. 15, fol. 171.    , ,       .          .         ; ,   ,  ,    .    ;    ,    :       ,      ,  砖  ;    ,         ,  -     ,   ,            ( ). .    , III, 15.].   ,         , -  ,      [58 -     (divinus mihi Cusanus)       : Mysterium Cosmographicum, C. II, Opera (ed. Frisch) I, 122; cp. Opera II, 490  595.],        ,    .             complicatio ()  explicatio ():          ,     .              ; ,        ,       .     ,      ,        ,        Deus occasionatus (   ).       ,       -                     [59 -  , II, 14.].     ,        [60 - Quis ista intelligere posset, quomodo omnia illius unicae infinitae sunt imago, diversitatem ex contingenti habendo, quasi creatura sit Deus occasionatus quoniam ipsa forma infinita non est nisi finite recepta, ut omnis creatura sit quasi infinitas finita aut Deus creatus, ut sit eo modo quo hoc melius esse possit Ex quo subinfertur omnem creaturam ut talem perfectam, etiam si alterius respectu minus perfecta videatur Quiescit omne esse creatum in sua perfectione, quam habet ab esse divino liberaliter, nullum aliud creatum esse appetens tanquam perfectius, sed ipsum quod habet a maximo praediligens, quasi quoddam divinum munus, hoc incorruptibiliter perfici et conservari optans. De doct. ign. II, 2.                ,     ,       (occasionatus)          ,            ,      ,   ,  , ,                 ,     ,         , ,            ,         (  , II, 2, 104).].         ,           ,       [61 -               (I): De dato patris luminum. Cap. I: Omnis vis illa quae se esse cognoscit ab optimo, optime se esse cognoscit. Cognoscit igitur esse suum, cujus nullam vellet ullo unquam tempore corruptionem aut mutationem in aliud esse extra speciem propriam, sibi datum non quidem ab alio aliquo, quod non est de sursum, super omnia in altitudine omnis optimitatis. Nam non credit intellectus humanus naturam suam sibi potuisse dari ab aliquo, cujus bonitas non sit altissima de sursum, super omne bonum. Neque quiesceret aliquod ens in data natura, si a diminuto et creato bono esset, sed quia ab optimo et maximo magistro, quo nihil altius, sortitum est esse suum, omne id quod est quiescit in specifica natura sua ut in optima ab optimo.  , ,      , ,    .  ,   ,                  ,      ,  ,  ,  ,    . ,    ,        -,      ,   .          ,      - ,  :  ,        ,  ,            .].  ,     堖           [62 -        , .  : Coelum et terra transibunt, Excitat. Lib. V, f. 495.]     ,           .      ,    ,       .        :          ,    (capax Dei)[63 - Creavit autem Deus naturam magis suae bonitatis participem, scilicet intellectualem, quae in hoc, quod habet liberum arbitrium est creatori similior et est quasi alius Deus Ista natura intellectualis capax est Dei, quia est in potentia infinita: potest enim semper plus et plus intelligere Nulla natura alia potest fieri melior ex se, sed est id quod est sub necessitate, quae ipsam sic tenet. Sola intellectualis natura habet in se principia, per quae potest fieri melior et ita Deo similior et capacior. Excitat. Lib. V, fol. 498.    ,      ,   ,             ,           ,                    ,    ,     ,       .         ,               . (Excitat. Lib. V, f. 498).].        ,    ,      ,         .      ,        ;       頖        . ,   ,       :       [ ] ,             (quia est).        ,           .    :        ,    ,       - ,        [64 - De ludo globi. Lib. II, fol. 236 f.   . II, 114; . Erkenntnisproblem. 3. Aufl. I, 57 ff.].            :     ,      ,        ?          ,                ,    .     ,     .       ,           .    ,      ,          ,       ,   .         ,         ,            [65 - Idiotae Lib. III: De mente, cap. 5: Mens est viva descriptio aeternae et infinitae sapientiae. Sed in nostris mentibus ab initio vita illa similis est dormienti, quousque admiratione, quae ex sensibilibus oritur, excitetur, ut moveatur. Tunc motu vitae suae intellectivae in se descriptum reperit, quod quaerit.   . III, 5:          .         ,    ,      ,         ,        ,       .].        ,      .        ,          ࠖ   [66 - Idiotae Lib. III, cap. 7: Mens est adeo assimilativa, quod in visu se assimilitat visibilibus et in auditu audibilibus, in gustu gustabilibus, in odoratu odorabilibus, in tactu tangibilibus et in sensu sensibilibus, in imaginatione imaginabilibus et in ratione rationabilibus.       ,       ,  堖 ,  堖 ,  蠖 ,  蠖 ,  蠖 ,  蠖 ,  堖  .].             ,   ;           ,      ,  蠖  ,      [67 - De conjectur. II, 16: Intellectus autem iste in nostra anima eapropter in sensum descendit, ut sensibile ascendat in ipsum. Ascendit ad intellectum sensibile ut intelligentia ad ipsum descendat. Hoc est enim intellectum descendere ad sensibile quod sensibile ascendere ad intellectum: visibile enim non attingitur per sensum visus absente intentione intellectualis vigoris Intellectus autem qui secundum regionem intellectualem in potentia est, secundum inferiores regiones plus est in actu. Unde in sensibili mundo in actu est, nam in visu visibile et in auditu audibile actualiter appraehendit Unit enim alteritates sensatorum in phantasia, varietatem alteritatum phantasmatum unit in ratione, variam alteritatem rationum in sua unit intellectuali simplici unitate.  , II, 16:         ,      ,     ,      :      ,     .    ,    (intentione)   ,      ,   ,  ,  .       [] :  ,          []    ,       ,          .].           렖     ,         ,  .   ,       ,       [68 - Quia mens est quoddam divinum semen sua vi complicans omnium rerum exemplaria notionaliter: tunc a Deo, a quo hanc vim habet, eo ipso quod esse recepit est simul et in convenienti terra locatum, ubi fructum facere possit et ex se rerum universitatem notionaliter explicare, alioqui haec vis seminalis frustra data ipsi esset, si non fuisset addita opportunitas in actum prorumpendi. Idiot. Lib. III, cap. 5 (fol. 154).   , 5: ,      ,         ,  ,      ,   ,        ,               .         ,            .].      ,         ,     .     ,         黠    [69 - .          14 . 1453. (  : Vansteenberghe. Autour de la docte ignorance (P. 113 ss.); .  De filiatione Dei fol. 125: Una est Theologia affirmativa, omnia de uno affirmans, et negativa omnia de eodem negans, et dubia neque negans neque affirmans, et disjunctiva, alterum affirmans, alterum negans, et copulativa opposita affirmative connectens Oportet deinde studentem non negligere, quomodo in hac schola sensibilis mundi in modorum varietate quaeritur unum, quod omnia, sed parto jam magisterio in caelo intelligentiae pure in uno omnia sciuntur.    ,  ,    ,    ,      ;  ,     ;  ,  ,  ,   ,     ,         ,     ,              ;           ,    堖  .].




 .    





1


                 [70 - Vgl. Apol. doct. ignorantiae (fol. 75): Jam dudum audivi per Italiam ex hoc semine per tuam sollicitam culturam studiosis ingeniis recepto magnum fructum effluxisse.       ,        ,   ,   .].   ,   ,                .       ,           .        ,       ,         .                .   ,             ,          ?     , ,              .  ,              ,     ,      (      )[71 -       , ,   ;        ,  ,   .    ,    ,      ,   quaedam speculationes Nicolai Caisii Cardinalis (    ) /!/ (.  Epist. Lib. IX. Op. f. 899.)        ,       . ., . Saitta G. La filosofia di M. Ficino. Messina, 1923. P. 75      .].           :   , ,                XV.         ,        ,           .       ,      ,              .       ,   ,  ,                     [72 - Gentile Giov. Giordano Bruno e il pensiero del Rinascimento. Firenze, 1923.]




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/ernst-kassirer/individ-i-kosmos-v-filosofii-vozrozhdeniya/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


Leonardi Aretini Libellus de disputationum usu (1401). P. 25; . Voigt G. Die Wiedererlebung des klass. Altertums. 2. Aufl. II, 169  Fiorentino. Il risorgimento filosofico nel Quattrocento. Napoli, 1885. P. 183 s.




2


        Lumanismo nella filosofia. Op. cit. P. 184 ss.




3


Diverti nuper ab Aristotele in Academiam, sed non transfuga verum explorator. Videor tamen (dicam tibi Hermolae quod sentio) duo in Platone agnoscere et Homericam illam eloquendi facultatem supra prosam orationem sese attolentem et sensuum si quis eos altius introspiciat, cum Aristotele omnino communionem, ita ut si verba spectes, nihil pugnantius, si res nihil concordius. Ioann. Pici Mirandulae. Opera I. P. 368 s. Basel, s.a.

        ,          . ,  , ,       ,    ,  ,    ;  ,      ,  :     ,        . Ioann. Pici Mirandulae. Opera I. P. 368 s.      .  , I. P. 351 s.




4


.  : Opera, Basileae s.a., P. 866, 871; .  Ficinus. De christiana religione. Cap. XXII (Opera. P. 25).




5


   ,         ,         : Burdach K. Vom Mittelalter zur Reformation. Forschungen zur Geschichte der deutschen Bildung. B. 1912; Idem. Deutsche Renaissance. 2. Aufl. B., 1918  Reformation, Renaissance und Humanismus. B., 1918.




6


. Thode H. Franz von Assisi und die Anf?nge der Kunst der Renaissance in Italien. B., 1885.




7


Walser E. Studien zur Weltanschauung der Renaissance. Basel, 1920. S. 5f.




8


         ,      ,     : Goetz W. Renaissance und Antike // Histor. Zeitschr. Bd. 113, S. 237 ff.; Renaissance und Mittelalter // Histor. Zeitschr. Bd. 98, S. 30 ff.;    렖  : Borinski K. Die Weltwieder-geburtsidee in den neueren Zeiten. I. Der Streit um die Renaissance und die Entstehungsgeschichte der historischen Beziehungsbegriffe Renaissance und Mittelalter // Sitzber. der Bayer. Akad. der Wissensch. Philosoph.-philol. Klasse, 1919.




9


         :  . .:  2. . 1. ., 1979; . 2. ., 1980;           .    (        )  ...           .




10


De docta ignorantia III, 12: Accipe nunc Pater metuende quaejamdudum attingere variis doctrinarum viis concupivi, sed prius non potui, quousque in mari ex Graecia rediens (credo superno dono a patre luminum, a quo omne datum optimum) ad hoc ductus sum, ut incompraehensibilia incompraehensibiliter amplecterer, in docta ignorantia, per transcensum veritatum incorruptibilium humaniter scibilium.   , III, 263:  ,  , ,         ,      ,  ,    ,   렖 ,        ,    ,  ,              (transcensum)   ,     . ( . .:  2. ., 1979. . 1. . 184.)




11


       : Erkenntnisproblem. 3. Aufl. I, S. 21 ff.,        .                     :     (Vansteenberghe. Le cardinal Nicolas de Cues. P., 1920. P. 279)   ,  La clef de vo?te du syst?me philosophique de Nicolas de Cues et en cela il est bien moderne, est sa thorie de la connaissance.             堖     (.).




12


. De doct. ignor. I, i: Omnes investigantes in comparatione praesuppositi certi proportionabiliter incertum judicant. Comparativa igitur est omnis inquisitio, medio proportionis utens, ut dum haec quae inquiruntur propinqua proportionali reductione praesupposito possint comparari, facile est apprehensionis judicium; dum multis mediis opus habemus, difficultas et labor exoritur. Uti haec in Mathematicis nota sunt, ubi ad prima notissima principia priores propositiones facile reducuntur et posteriores, quoniam non nisi per medium priorum, difficilius. Omnis igitur inquisitio in comparativa proportione facili vel difficili existit, propter quid infinitum, ut infinitum, cum omnem proportionem aufugiat, ignotum est.   , I, I, 2:        (proportionabiliter)   -  ,          .            ,   , , ,     ,    ,    ,         ,   ,       . ,          .    ,  ,    ,  .




13


   ,      via antiqua ( )  via moderna ( ),    ,      ,             ,        .      ⻠  ,      ,         (Ritter G. Studien zur Sp?tscholastik: I. Marsilius von Inghen und die okkamistische Schule in Deutschland. II. Via antiqua und via moderna auf den deutschen Universit?ten des 15. Jahrhunderts // Sitzungsber. der Heidelb. Akad. der Wiss., Phil.-hist. Kl., 1921/22).

      :     ,   -          ,    ()     ,      ,    ,        ,      ,     -      ,    .        ,        .      .              -  -  ,              -   .                  ,            (Ritter G. Ibid., II 86 f.).

   ,                ,       -.




14


.      ࠖ     : Cum nunc Aristotelis secta praevaleat, quae haeresim putat esse oppositorum coincidentiam, in cujus admissione est initium ascensus in mysticam Theologiam, in ea secta enutritis haec via ut penitus insipida quasi proposito contraria ab eis procul pellitur, ut sit miraculo simile, sicuti sectae mutatio, rejecto Aristotele eos altius transsilire. Apol. doct. ign. fol. 64f.    ,     ,      堖     ;                 ;     ,    ,  ,  ,        (  , 7).




15


.        22  1452.: In sermone meo primo de spiritu sancto reperietis quomodo scilicet in dilectione coincidit cognitio. Impossibile est enim affectum moveri nisi per dilectionem, et quicquid diligitur non potest nisi sub ratione boni diligi Omne enim quod sub ratione boni diligitur seu eligitur, non diligitur sine omni cognitione boni, quoniam sub ratione boni diligitur. Inest igitur in omni tali dilectione, qua quis vehitur in Deum, cognitio, licet quid sit id quod diligit ignoret. Est igitur coincidencia scientiae et ignorantiae, seu doctae ignorantiae.            ,      .         -,  ,   ,    ,      ,         ,       ,       .  ,       ,     ,     ,   .        ,   .                  .      .: Vansteenberghe E. Autour de la docte ignorance. Une controverse sur la thologie mystique au XVe si?cle. M?nster, 1915,     ,   (    . Op. cit. P. 111).




16


.   De filiatione Dei (Opera fol. 119): Ego autem non aliud filiationem Dei quam Deificationem quae ?? ?????? graece dicitur, aestimandum judico. Theosin vero tu ipse nosti ultimitatem perfectionis existere, quae et notitia Dei et verbi seu visio intuitiva vocitatur.   ,       ,   ,  - ??????.  ,    ,    ,       ,    .




17


S.Dial. de possest (Op. S. 259): Omnium operum Dei nulla est praecisa cognitio, nisi apud eum, qui ipsa operatur et si quam de ipsis habemus notitiam, illam ex aenigmate et speculo cognito mathematicae elicimus Si igitur recte consideraverimus, nihil certi habemus in nostra scientia, nisi nostram mathematicam, et illa est aenigma ad venationem operum Dei. .  - 43:            ,   .    -   ,               ,    ,       ,   .    ,    . .   De mathematica perfectione Opera, f. 1120 ss.




18


		Petrarca. Trionfo della fama. Cap. 3:
		Volsimi da man manca; evidi Plato,
		Che in quella schiera and piu presso al segno
		Al quale aggiunge, cui dal cielo  dato.
		Aristotele, poi, pien dalto ingegno.




19


       . Voigt G. Die Wiederbelebung des klass. Altertums. 2. Aufl. I. S. 82 ff.




20


              : ,  , ,   . , ,       ,        .    (Op. cit. P. 429 ff).




21


        . : Lehrbuch der Philosophie. Hrsg. von Max Dessoir. B., 1925. I. S. 89 ff.




22


Verum et eloquio et stilo ac forma litterarum antiqua videmus omnes delectari, maxime quidem Italos, qui non satiatuntur disertissimo (ut natura Latini sunt) huius generis latiali eloquio, sed primorum vestigia repetentes Graecis litteris maximum etiam studium impendunt. Nos vero Alemanni, etsi non longe aliis ingenio minores ex discrepanti stellarum situ essemus effecti: tamen in ipso suavissimo eloquii usu, aliis plerumque non nostro cedimus vitio, cum non nisi labore maximo, tamquam resistenti naturae vim facientes, Latinum recte fari valeamus. ,  ,      ,   蠖 , ,     ,      , ,    ,       .  , ,       ,    .   ,   ,   ,         ,       ,    ,      (     De concordantia catholica. Op., fol. 683 s.).




23


       ,      , -           ,          (Platonismus und Mittelalter // Vortr?ge der Bibliothek Warburg III. S. 17).




24


     ,     ,        ,    (???????? ??????, Repub. VI. 505a).       ,            (?????? ?? ??? ?????)   ࠖ          ,      ,     .    ,          ,         ,      .         ,        : Nemo ad cognitionem veritatis magis propinquat, quam qui intelligit in rebus divinis, etiam si multum proficiat, semper sibi superesse, quod quaerat. Vides nunc venatores Philosophos fecisse labores inutiles: quoniam campum doctae ignorantiae non intrarunt. Solus autem Plato, aliquid plus aliis Philosophis videns, dicebat, se mirari, si Deus inveniri et plus mirari, si inventus posset propolari. De venatione sapientiae, Cap. XII, fol. 307.       ,  , ,          ,         ,    頖    ,       .  ,   ,  , ,    ,   堖 ,    .




25


De docta ignorantia I, 3, fol. 2f.




26


De conjecturis I, 13.  , 1, 13, 55.




27


Identitas igitur inexplicabilis varie differenter in alteritate explicatur atque ipsa varietas concordanter in unitate identitatis complicatur Potius igitur omnis nostra intelligentia ex participatione actualitatis divinae in potentiali varietate consistit. Posse enim intelligere actu veritatem ipsam uti est, ita creatis convenit mentibus sicut Deo proprium est, actum ilium esse varie in creatis ipsis mentibus in potentia participatum Nec est inacessibilis illa summitas ita aggredienda, quasi in ipsam accedi non possit, nec aggressa credi debet actu apprehensa, sed potius, ut accedi possit semper quidem propinquius, ipsa semper uti est inattingibili remanente (Ibid.). ,        ,           ,               .         ,   ,       ,     -           ,    ,     , ,    ,      ,   ,       ,   ,   ,    ( ).




28


.      ,        : Duhem P. Etudes sur Lonard de Vinci. 2e serie. P. 1909. P. 255 ss.




29


In Sole si quis esset, non appareret ffla claritas quae nobis: considerato enim corpore Solis, tune habet quandam quasi terram centraliorem et quandam luciditatem quasi ignilem circumferentialem et in medio quasi aqueam nubem et aerem clariorem Unde si quis esset extra regionem ignis, terra in circumferentia suae regionis per medium ignis lucida Stella appareret, sicut nobis, qui sumus circa circumferentiam regionis Solis, Sol lucidissimus apparet. De doct. ign. II, 12 (fol. 39 f.)  -  ,         ,  .    ,         ,       ,       ,         -     ,           ,      ,        (  . II, 12).




30


 ,           ,        : ??????, ?????, ?? ???? ??? ??????? ???????? ???????????? ???????? ??? ???? ?????? ???????? ?????, ?????? ????? ?? ?? ??? ??????? ??? ???????? ? ????? ????? ?????????? ? ??????? ??????????? ???????????? ??? ?????????????? ????????????, ???????? ??? ?? ??? ??? ???????? ?????????? ???? ?? ???????, ???????? ??? ????? ?????????, ??????? ??? ?????????? ????? ?????? ?? ??? ???????? ?? ?????? ????????? ???? ??? ????????? ? ????? ????? ??????????. ?? ??? ?????? ??????? ?????; ??? ?? ???? ?? ????????????, ?? ?'???, ???? ??? ???? ?????? ????????? ??? ??? ??? ?????? ????? ???????????; ??????? ???, ?? ???? ?? ???????? ?? ??????? ???? ???????????, ???? ?????????? ?? ??? ??????? ????????? ????? ?? ??? ?? ?? ????. ??? ?? ?????? ???? ?????? ?????????? ??? ?????? ???? ???? ??? ????? ???? ???????? ??? ??? ????? ?????? ???? ?? ????? ??? ???? ??????, ??? ??????, ????, ???????? ??? ????????? ????????? ?? ????? ??? ??????? ??? ?????? ????? ????????????, ???? ?? ?????? ??? ???????, ??? ?????? ????? ????? ??? ???????? ????? ??????; ,          ,           -    ,    .    , ,   ,     ,            ,   -  .    !  , -,         ,    ?   ,                ,   :    ,    ,  ࠖ  , 䠖       .  , ,     ,  ,              ,      ,             (. 529 ).




31


Terrae igitur figura est mobilis et sphaerica et ejus motus circularis, sed perfectior esse posset. Et quia maximum in perfectionibus, motibus et figuris in mundo non est, ut ex jam dictis patet, tunc non est verum, quod terra ista sit vilissima et infima Est igitur terra stella nobilis, quae lumen et calorem et influentiam habet aliam et diversam ab omnibus aliis stellis Ita quidem Deus benedictus omnia creavit, ut dum quodlibet studet esse suum conservare, quasi quoddam munus divinum, hoc agat in communione cum aliis, ut sicut pes non sibi tantum, sed oculo ac manibus ac corpori et homini toti servit, per hoc quod est tantum ad ambulandum, et ita de oculo et reliquis membris: pariformiter de mundi partibus. Plato enim mundum animal dixit, cujus animam absque immersione Deum si concipis, multa horum, quae diximus tibi clara erunt. De doct. ign. II. 12. ,   ,   ,    ,      .    ,         (         ,      ..),      ,  ,        ,   ,         ,    ,     ,   ,    ,    ,      .    ,     ,   ,  ,  ,   ;   堖    .    .      ;       ,   ࠖ         (  . II, 12).




32


Non est igitur centrum terra, neque octavae aut alterius sphaerae, neque apparentia sex signorum super horizontem terram concludit in centro esse octavae sphaerae Neque etiam est ipsum mundi centrum plus intra terram quam extra. Neque etiam terra ista, neque aliqua sphaera habet centrum, nam cum centrum sit punctum aequedistans circumferentiae et non sit possibile verissimam sphaeram aut circulum esse, quin verior dari possit: manifestum est non posse dari centrum, quin verius etiam dari possit atque praecisius. Aequidistantia praecisa ad diversa extra Deum reperibilis non est, quia ipse solus est infinita aequalitas. Qui igitur est centrum mundi, scilicet Deus benedictus, ille est centrum terrae et omnium sphaerarum atque omnium quae in mundo sunt, qui est simul omnium circumferentia infinita. De doct. ign. II., 11, fol. 38. ,      ,   .        ,            ,   , ,  ,      ,   - .     ,   ,         ,      ,  ,    ,        .         ,        .   ,    ,    ,      ;       (  . II, 11, 157).




33


De pace fidei. Cap. I (f. 862).




34


. De conjecturis I, 13.  , I, 13. . . 47, . 18.




35


De conjecturis I, 2 (fol. 76).  . 1, 2.




36


De pace fidei Cap. 15: Oportet ut ostendatur non ex operibus, sed ex fide salvationem animae praesentari. Nam Abraham, pater fidei omnium credentium, sive Christianorum, sive Arabum, sive Judaeorum credidit Deo et reputatum est ei ad justitiam: anima justi haereditabit vitam aeternam. Quo admisso, non turbabunt varietates illae rituum, nam ut signa sensibilia veritatis fidei sunt instituta et recepta: signa autem mutationem capiunt, non signatum.    ,        ,   .   ,    ,   ,   ,        :     .     ,     ⠖          ;    ,   .




37


De pace fidei Cap VI: Omnes qui unquam plures Deos coluerunt divinitatem esse praesupposuerunt. Illam enim in omnibus Diis tanquam in participantibus eandem adorant. Sicut enim albedine non existente non sunt alba: ita divinitate non existente, non sunt Dii. Cultus igitur Deorum confitetur Divinitatem. ,  -  ,     .       ,    , .  ,      ,         .     .




38


     ,          ; , ,    ,    .           ໠  . (Repertorium f?r Kunstgesch. 1916).     ,      ,   .




39


De visione Dei. Cap. VI, fol. 185 f.  ?  (. 2. . 6).




40


        devotio moderna .: Mestwerdt. Die Anf?nge des Erasmus. Humanismus und Devotio Moderna. Leipz., 1917. S. 86ff.; Hyma Alb. The Christian Renaissance. A History of the Devotio moderna. 2Vols. Grand Rapids. Michigan, 1924.




41


        . Hyma. Op. cit. I, 11 f., Dolezich G. Die Mystik Jan van Ruysbroecks des Wunderbaren // Breslauer Studien zur historischen Theologie, IV. Breslau, 1926. S. 1ff.




42


        堖     (Opera. fol. 69 ff.).       . Vansteenberghe. P. 426; Fiorentino. Op. cit. P. 108ss.




43


        . : Ritter G. Studien zur Sp?tscholastik (. . 4 . 1, . 45).                       ; .   1499.,         ,     .   . (Ritter. II. S. 77. Anm. 2).




44


               (Lehmann P. Vo m Mittelalter und von der lateinischen Philologie des Mittelalters. M?nchen, 1914. S. 6)    ,  ,      ( 1469.).   : Vir ipse quod rarum est in Germanis supra opinionem eloquens et Latinus; historias idem omnes non priscas modo, sed medie tempestatis tum veteres tum recentiores usque ad nostra tempora memoria retinebat.       젖     .       ,         (medie tempestatis)  ,    ,    .    堖            1493.     1514.      .




45


  . Uzielli Paolo dal Pozzo Toscanelli                : Sed quanto me ab annis juventutis atque adolescentiae nostrae strictiori amicitiae nodo atque cordiali quodam amplexu indesinenter constrinxisti: tanto nunc accuratius emendationi animum adhibe et in communionem aliorum (nisi correctum) prodire non sinas.        ,         ,       ,    ,       .




46


Burckhardt J. Kultur der Renaissance 8. Aufl. I, 141. . . .: .    . ., 1996. . 88.




47


De apice theorie (fol. 332f.): Quidditas quae semper quaesita est et quaeritur et quaeretur, si esset penitus ignota, quomodo quaereretur?. Cum igitur annis multis viderim ipsam ultra omnem potentiam cognitivam, ante omnem varietatem et oppositionem, quaeri oportere: non attendi, quidditatem in se subsistentem esse omnium substantiarum invariabilem subsistentiam, ideo nec multiplicabilem nec pluralificabilem, et hinc non aliam et aliam aliorum entium quidditatem, sed eandem omnium hypostasim. Deinde vidi necessario fatendum ipsam rerum hypostasin seu subsistentiam posse esse. Et quia potest esse: utique sine posse ipso non potest esse, quomodo enim sine posse potest Veritas quanto clarior tanto facilior. Putabam ego aliquando ipsam in obscuro melius reperiri. Magnae potentiae veritas est, in qua posse ipsum valde lucet: clamitat enim in plateis, sicut in libello de Idiota legisti, valde certe se undique facile repertum ostendit. .  Idiotae lib. I, fol. 137 f.   ,   ,    ,   ,      ?     ,        ,     .  ,   ( :   ),     ,    , ,        ,    .     ,   ,  ,   ,    ,          (posse),      ?   ,  . -  ,         .        ,   ,       ;          (  , 4-6).




48


Epistolae rerum familiarum II, 9,  Giacomo Colonna (cp. Voigt. Op. cit. I, 136).




49


      16.8.1454 (. Vansteenberghe. Autour de la docte ignorance. P. 139).




50


        : Whittaker T. Nicolas of Cusa. // Mind. XXXIV (1925). P. 439.




51


Excitat. Lib. IX (fol. 639): Et in hoc passu meditatio Christi intelligitur, quae est copula hujus coincidentiae, ascensus hominis interioris in Deum, et Dei in hominem.      ,     ,         .




52


De docta ign. III, 3: Maximo autem, cui minimum coincidit, conveniet ita unum amplecti, quod et aliud non dimittat, sed simul omnia. Quapropter natura media, quae est medium connexionis inferioris et superioris, est solum illa, quae ad maximum convenienter elevabilis est potentia maximi infiniti Dei: nam cum ipsa intra se complicet omnes naturas, ut supremum inferioris et infimum superioris, si ipsa secundum omnia sui ad unionem maximitatis ascenderit, omnes naturas ac totum universum omni possibili modo ad summum gradum in ipsa pervenisse constat. ,    ,    ,         .

   ,      ,         .   ,                ,    ,   ,      ,                  (  . III 3).




53


Humana vero natura est illa, quae est supra omnia Dei opera elevata et paulominus Angelis minorata, intellectualem et sensibilem naturam complicans ac universa intra se constringens, ut ut ??????????? aut parvus mundus a veteribus rationabiliter vocitetur. (Ibid.)    ,         ,        ,              ,   ( ).




54


De doct. ign. III, 2: Oportet igitur ipsum tale ita Deum esse mente concipere, ut sit et creatura, ita creaturam ut sit et creator, creatorem et creaturam absque confusione et compositione. Quis itaque excelsum adeo elevari possit, ut in unitate diversitatem et in diversitate unitatem concipiat, supra omnem igitur intellectum haec unio esset. .  De visione Dei, cap. XX: Video in te Jesu filiationem divinam, quae est veritas omnis filiationis, et pariter altissimam humanam filiationem, quae est propinquissima imago absolutae filiationis Omnia igitur in natura humana tua video, quae et video in divina, sed humaniter illa esse video in natura humana, quae sunt ipsa divina veritas in natura divina Video, Jesu bone, te intra murum Paradisi quoniam intellectus tuus est veritas pariter et imago, et tu es Deus pariter et creatura, infinitus pariter et finitus. es enim copulatio divinae creantis naturae et humanae creatae naturae.      ,  ,     ; ,  ,     : -    .      ,           ? ,       (  , III, 2); .   ? , 20:    , ,  ,   ,     ,             ,     ,  ,        ,      -       ; (                ),     ,             .




55


Johannes Scotus. De divisione naturae II, 2.




56


         .   Erkenntnisproblem. 3. Aufl. I, 33ff; .    , II, 92-93:Anima rationalis est vis complicativa omnium notionalium complicationum. Complicat enim complicationem multitudinis et complicationem magnitudinis, scilicet unius et puncti. Nam sine illis, scilicet multitudine et magnitudine, nulla fit discretio. Complicat complicationem motuum, quae complicatio quies dicitur: nihil enim in motu nisi quies videtur. Monus enim est de quiete in quietem. Complicat etiam complicationem temporis, quae Nunc seu praesentia dicitur. Nihil enim in tempore nisi Nunc reperitur. Et ita de omnibus complicationibus dicendum, scilicet quod anima rationalis est simplicitas omnium complicationum notionalium. Complicat enim vis subtilissima animae rationalis in sua simplicitate omnem complicitatem, sine qua perfecta discretio fieri non potest. Quapropter ut multitudinem discernat, unitati seu complicationi numeri se assimilat et ex se notionalem multitudinis numerum explicat. Sic se puncto assimilat, qui complicat magnitudinem, ut de se notionales lineas superficies et corpora explicet. Et ex complicatione illorum et illarum, scilicet unitate et puncto, mathematicales explicat figuras circulares et polygonias. Sic se assimilat quieti, ut motum discernat Et cum hae omnes complicationes sint in ipsa unitae, ipsa tanquam complicatio complicationum explicatorie omnia discernit et mensurat, et motum et agros et quaeque quanta. Et invenit disciplinas, scilicet Arithmeticam, Geometricam, Musicam et Astronomicam et illas in sua virtute complicari experitur. Sunt enim illae disciplinae per homines inventae et explicatae Unde et decem praedicamenta in (animae rationalis) vi notionali complicantur; similiter et quinque Universalia et quaeque logicalia et alia ad perfectam notionem necessaria, sive illa habeant esse extra mentem, sive non, quando sine ipsis non potest discretio et notio perfecte per animam haberi. ,  ࠖ ,      .   [ ]     ,     ;   ,      ,    .    ,  ;      ,  ,        .       ,    ,  ;      ,  .        ,          ;          ,       . ,   ,    ,   ,       .      ,  ,      ,   .   ,   ,     ,   ,         .      ,   .  ,   ,   .        ,         ,   ,  ,  ,   . ,   蠖 , ,     ,       ,   ,    .  ,    ,         ,     ,              , , ,    ,          .       ,    ,      ,     , ,          ,          .




57


Annus, mensis, horae sunt instrumenta mensurae temporis per hominem creatae. Sic tempus, cum sit mensura motus, mensurantis animae est instrumentum. Non igitur dependet ratio animae a tempore, sed ratio mensurae motus, quae tempus dicitur, ab anima rationali dependet. Quare anima rationalis non est tempori subdita, sed ad tempus se habet anterioriter, sicut visus ad oculum: qui licet sine oculo non videat, tamen non habet ab oculo, quod est visus, cum oculus sit organum ejus. Ita anima rationalis, licet non mensuret motum sine tempore, non tamen propterea ipsa subest tempori, sed potius e converso: cum utatur tempore pro instrumento et organo ad discretionem motuum faciendam (Ibid.) .  Idiot. Lib. III, De mente, cap. 15, fol. 171.    , ,       .          .         ; ,   ,  ,    .    ;    ,    :       ,      ,  砖  ;    ,         ,  -     ,   ,            ( ). .    , III, 15.




58


    (divinus mihi Cusanus)       : Mysterium Cosmographicum, C. II, Opera (ed. Frisch) I, 122; cp. Opera II, 490  595.




59


 , II, 14.




60


Quis ista intelligere posset, quomodo omnia illius unicae infinitae sunt imago, diversitatem ex contingenti habendo, quasi creatura sit Deus occasionatus quoniam ipsa forma infinita non est nisi finite recepta, ut omnis creatura sit quasi infinitas finita aut Deus creatus, ut sit eo modo quo hoc melius esse possit Ex quo subinfertur omnem creaturam ut talem perfectam, etiam si alterius respectu minus perfecta videatur Quiescit omne esse creatum in sua perfectione, quam habet ab esse divino liberaliter, nullum aliud creatum esse appetens tanquam perfectius, sed ipsum quod habet a maximo praediligens, quasi quoddam divinum munus, hoc incorruptibiliter perfici et conservari optans. De doct. ign. II, 2.                ,     ,       (occasionatus)          ,            ,      ,   ,  , ,                 ,     ,         , ,            ,         (  , II, 2, 104).




61


              (I): De dato patris luminum. Cap. I: Omnis vis illa quae se esse cognoscit ab optimo, optime se esse cognoscit. Cognoscit igitur esse suum, cujus nullam vellet ullo unquam tempore corruptionem aut mutationem in aliud esse extra speciem propriam, sibi datum non quidem ab alio aliquo, quod non est de sursum, super omnia in altitudine omnis optimitatis. Nam non credit intellectus humanus naturam suam sibi potuisse dari ab aliquo, cujus bonitas non sit altissima de sursum, super omne bonum. Neque quiesceret aliquod ens in data natura, si a diminuto et creato bono esset, sed quia ab optimo et maximo magistro, quo nihil altius, sortitum est esse suum, omne id quod est quiescit in specifica natura sua ut in optima ab optimo.  , ,      , ,    .  ,   ,                  ,      ,  ,  ,  ,    . ,    ,        -,      ,   .          ,      - ,  :  ,        ,  ,            .




62


       , .  : Coelum et terra transibunt, Excitat. Lib. V, f. 495.




63


Creavit autem Deus naturam magis suae bonitatis participem, scilicet intellectualem, quae in hoc, quod habet liberum arbitrium est creatori similior et est quasi alius Deus Ista natura intellectualis capax est Dei, quia est in potentia infinita: potest enim semper plus et plus intelligere Nulla natura alia potest fieri melior ex se, sed est id quod est sub necessitate, quae ipsam sic tenet. Sola intellectualis natura habet in se principia, per quae potest fieri melior et ita Deo similior et capacior. Excitat. Lib. V, fol. 498.    ,      ,   ,             ,           ,                    ,    ,     ,       .         ,               . (Excitat. Lib. V, f. 498).




64


De ludo globi. Lib. II, fol. 236 f.   . II, 114; . Erkenntnisproblem. 3. Aufl. I, 57 ff.




65


Idiotae Lib. III: De mente, cap. 5: Mens est viva descriptio aeternae et infinitae sapientiae. Sed in nostris mentibus ab initio vita illa similis est dormienti, quousque admiratione, quae ex sensibilibus oritur, excitetur, ut moveatur. Tunc motu vitae suae intellectivae in se descriptum reperit, quod quaerit.   . III, 5:          .         ,    ,      ,         ,        ,       .




66


Idiotae Lib. III, cap. 7: Mens est adeo assimilativa, quod in visu se assimilitat visibilibus et in auditu audibilibus, in gustu gustabilibus, in odoratu odorabilibus, in tactu tangibilibus et in sensu sensibilibus, in imaginatione imaginabilibus et in ratione rationabilibus.       ,       ,  堖 ,  堖 ,  蠖 ,  蠖 ,  蠖 ,  蠖 ,  堖  .




67


De conjectur. II, 16: Intellectus autem iste in nostra anima eapropter in sensum descendit, ut sensibile ascendat in ipsum. Ascendit ad intellectum sensibile ut intelligentia ad ipsum descendat. Hoc est enim intellectum descendere ad sensibile quod sensibile ascendere ad intellectum: visibile enim non attingitur per sensum visus absente intentione intellectualis vigoris Intellectus autem qui secundum regionem intellectualem in potentia est, secundum inferiores regiones plus est in actu. Unde in sensibili mundo in actu est, nam in visu visibile et in auditu audibile actualiter appraehendit Unit enim alteritates sensatorum in phantasia, varietatem alteritatum phantasmatum unit in ratione, variam alteritatem rationum in sua unit intellectuali simplici unitate.  , II, 16:         ,      ,     ,      :      ,     .    ,    (intentione)   ,      ,   ,  ,  .       [] :  ,          []    ,       ,          .




68


Quia mens est quoddam divinum semen sua vi complicans omnium rerum exemplaria notionaliter: tunc a Deo, a quo hanc vim habet, eo ipso quod esse recepit est simul et in convenienti terra locatum, ubi fructum facere possit et ex se rerum universitatem notionaliter explicare, alioqui haec vis seminalis frustra data ipsi esset, si non fuisset addita opportunitas in actum prorumpendi. Idiot. Lib. III, cap. 5 (fol. 154).   , 5: ,      ,         ,  ,      ,   ,        ,               .         ,            .




69


.          14 . 1453. (  : Vansteenberghe. Autour de la docte ignorance (P. 113 ss.); .  De filiatione Dei fol. 125: Una est Theologia affirmativa, omnia de uno affirmans, et negativa omnia de eodem negans, et dubia neque negans neque affirmans, et disjunctiva, alterum affirmans, alterum negans, et copulativa opposita affirmative connectens Oportet deinde studentem non negligere, quomodo in hac schola sensibilis mundi in modorum varietate quaeritur unum, quod omnia, sed parto jam magisterio in caelo intelligentiae pure in uno omnia sciuntur.    ,  ,    ,    ,      ;  ,     ;  ,  ,  ,   ,     ,         ,     ,              ;           ,    堖  .




70


Vgl. Apol. doct. ignorantiae (fol. 75): Jam dudum audivi per Italiam ex hoc semine per tuam sollicitam culturam studiosis ingeniis recepto magnum fructum effluxisse.       ,        ,   ,   .




71


      , ,   ;        ,  ,   .    ,    ,      ,   quaedam speculationes Nicolai Caisii Cardinalis (    ) /!/ (.  Epist. Lib. IX. Op. f. 899.)        ,       . ., . Saitta G. La filosofia di M. Ficino. Messina, 1923. P. 75      .




72


Gentile Giov. Giordano Bruno e il pensiero del Rinascimento. Firenze, 1923.


