  
  


            - , - , ,        XVXVI.      .  ,       ,      ,        .             .                  .





 

  








       (18871973),    (18951968),     (18901938),    (18901970),    (19121992)  .            .           ,  , ,           ,         ,     [1 -    -             ,      :     -     ,            XIV           (  )     -.         -       ,         .              ,              -.            ,  -         . .: ..   ,     . .: , 2012. 400 . (  .)].

-  -        .       .              .           ,    , .         ,  i  ,         軅  -      ,        ,    !

      ,      :  ,      ,       ,        [2 -       (17901857)   , .       ,    1839 .].           .                    .    -     ,      [1 - ..   ? : -  . .  , 2016. . 69.].

         , , [3 -             (    .),     .],   ,    ,           .          ,      ,   . , ,      ?   ,       (    [4 - ໠     XIV   XV .     .])                            [5 -   , -     .]    .          ,      .

  , -  -     ,     ?    ,  ,         , ,          13591380 .,      -   .           ()                .          [2 -  . . --: , 2011. 268 .].

 8 (21)  1380         !      ,                 .   ,       ,     .                       [6 -   ..      () ,      .]   .    XVXVII .   .

             .    ,               ,     .   , ,     ,  ,      ,       ,    (-) ,  , .           ,        .         ,       !

      ,     -       .          ,          ,      .    ,              ,         [7 -   ,       -   .    () .        , , . ,     ,   .].      ?!

        ,    - -             .  ,     ,     , ,      .

           .  ,  ..   [3 -   .],    ,   .  , ,        .   ,       ,        ,     .          ,         .. :       , ,          [4 - ..  :       ,   . .: ; , 2012.].

    IXX . .., ,      ,            .     ,   ,  ..     û,          .         ,        .

      . .                 :     ,    -    .             .         ,   ,           .          ,      .         [5 - .     .:        . . 1:     . : , 2002. . 311.].

,    ()   .        ,      ,    .        ,   ,       [6 - ..  . .: , 2014. . 8, 127.].

    .        -  Ը  (18821957),       :     ,       (),  ,    -  (   )[7 - .        : ,   ?.  : http://rusplt.ru/society/kazaki-8082.html (http://rusplt.ru/society/kazaki-8082.html).].

       (1886    1930)  ,     ,      -   1992     ..[8 -     1992 .     4 .]. ?!  2014 .  ..        [9 - ..  . .: , 2014.].  ,           -        .

              - , -         XVXVI .      .  ,      ,      ,        .                           .                  .

      -.       XVIII .        ,      ,    XIX           ,    ,     [10 - .. . 1852 //  .. . 3:    18571863 . .:  , 1979. . 151301.].






           . .  . ,  2015.



       XVXVII .,      ,       .       ,    .     :  ,   (  :    )          ,   .          ,    ,  ,   腻[11 - .    .  : http://www.kazachiy-krug.ru/forum/viewtopic.php?p=5542 (http://www.kazachiy-krug.ru/forum/viewtopic.php?p=5542).].

  ,     ,   ,      .       ,          .




 1

 





 I

   


    ( .. -    ,          ,  )       .           ,          .

        .         ,   ,   .

        ,          ,     .       (17661826) :     :    ;          ,   ,  ,                ;     ;   ,  , , ,   (      );   ,  ,             腻[12 - ..   : 4 . . 3 (. 79). --: , 1997. . 193.].

     ,    , ,             !

 ,    , ,   ,     ;     ,      ,  - .     ,    ,      .   (,   )        [8 -               .].

  ,        (. 68 .  .. . 26 . ..)       .   .   ,         , , . ,      :         ( ).      , ,    ()        [13 -   / . .., . . ..; . . ... .: , 2015. . 243.].      .

        (18791957)       ,         ,       [14 -  .  .  : https://www.facebook.com/timur.masautov?fref=nf (https://www.facebook.com/timur.masautov?fref=nf).].        , ;   , .

       ,          ,         .    껠 , 绠 .  ,  ,     .     ()  .       軠 ,      .

      .   ,      [9 -         [. . .],       (, , , , )      (Fdus).              ;       . .:   / . .., . . ..; . . ... .: , 2015. . 660.],          .           ,       ,      .        .    ,            ,        ,       .       .

      ,    ,   1336 . ,          绠 ,   ,   .  ,              [15 - ..   . .: , 2015. . 1920.].

    - ()     ,            绠    ,   껠 .   ,          ,      (, ,   ..)   .            ,   .         [16 -  ..    //   .].

   (  )     .  绠  ,  ,       , .      , ,    [10 - r      , ; . .:   /  . .., .., .., ... .: , 1969.].

              ,        :   ,            [  .  . .]    ,      , ꔻ[17 -  .         .  : http://www.centrasia.ru/newsA.php?st=1259836680 (http://www.centrasia.ru/newsA.php?st=1259836680).].

  ,           :   ,    ,   ,   ,   ,   ,    ,    [18 - . . I. . 210 //  ..     . .: , 2003. . 16.].

 XII         ,    .                     .  [,     . . .].       , ,    ,   .  ,  ,       .     ,  ,  - , ,      [19 - ,   17631825 . .    // ..  . .: , 2014. . 1415.].

     ,  ,       . ,          .

      ,   IVIII .  ..         [11 - , ,   .      .].        (   -  -)      ,     ,     ,    .  758      [. . .],        ,      [20 - ..   . : .  , 2010. . 268.].

 ,   ..,     [21 - ..     // . . 1970. 2. . 110111.].           ,   ,    ( ),         .






            .        -XII,        , IXVIII .  ..   . .., . -.  



 ,            ()  ,  ,   ,     .

         ,   ,    () ,        .     ,         [22 - .    ? //  i i. 2015.  : http://kazgazeta.kz/?p=28005 (http://kazgazeta.kz/?p=28005).].

     -         VIIII .  ..       .                  !

    ,                  ,  , , ,   ..,     ,    .      ,    ,      .       III .  ..    ,     .        -    ,    , ,    ,       .       .     ,            ,  ,  ,  ,   ,      [23 -   . .    (  ).  : http://www.nehudlit.ru/articles/khagyas-istoriya-eniseyskikh-kyrgyzov-fragment-iz-knigi.html (http://www.nehudlit.ru/articles/khagyas-istoriya-eniseyskikh-kyrgyzov-fragment-iz-knigi.html).].

    ,   ()         ,   VIVII .      ,    ().  VII  -         .            ( ).          ,    ,       .              ,          XVIII .     -   ,       .     ,      ,     ,  .  -       :    ,      ,   [24 -  .].

    --     (756940),    .          .          [25 - ..   VLFBERHT         //   . 2015. 4. . 145150.].

   ,      1015 .       ;         .   VIII .      ,  , ,  .             ,  [26 - .. -  -  VIVIII . .; ., 1946; .        / -     // -. 2000. 24.  .].

   ,       ,      .           ,   I   II [27 - ..         //  ,   . . 2. 1999.].         .     259 [28 - ..      . ., 1984. . 144.].

 IX      ,  , , -       ,     -      .       ,    .

   ,     VIII .,      [29 - .. . . 8. .: , 1973. . 4748.].

    ,  .   ,                   ,      .    ..,           , ,      IX [30 - 30 ..    IXXV .:   //   . 2015. 2 (47). . 7382; .. //   . 2015. 4. . 145150.].

    []     .   IX .    . ,       .   .    .       IXX .       .   [31 -       1917 : .  / . . ... .: .   , 1993.].

  XI    -   , ..        .    XIII      ,           , ,   ,       .        ,     ,    1215           ,     [32 - ..   . .: , 2008. . 1016.].            .

      (-,  ,    -)  ,    ()      ()       ,       .      ,  - (XI .)        . -                    .

  , ,                .    ,  ,      XIV    [33 -       1917 : .  / . . ... .: .   , 1993.].

        - ,       .   ,   ,        () ,           .            .

      .    IV  ,    ,        ,    :   ,   .         , ,   .        .

            .        . , , -      :         -  ;      !    ,  : ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,    ,  ,  [34 - -.    -      (11311153) //        . . 2:     . . : , 2006. . 770802.].

 ,      - (),    -  . , ,       , :     ,  : ,  , , , , , , , , ,  (  assi et alani), , ,        .

      1331      , ..  ()   [35 - ..  . . 1987. . 1213 //  .  : http://kumukia.ru/?id=1299#_e23 (http://kumukia.ru/?id=1299#_e23).].    (-    II . ..)      XVIII [36 - ..   . .: , 2015. . 6678.].

 ,    , ,       ,  -   .           .

      (  -).  ,   ,    ,  ,        .     ,          :                  ,         , -      -[37 -  . . 240244.].

            IX   .   .       ,             ,       [12 -       ,    ,   IX .  .           ,      (, )   .         . .   .],      .           ,     .       .

      .. (18601927)  .. (18321920).         ,           ,  - .           -      !       (2007)[38 - ..  . .: ; : , 2007. . 84.]   , ,     ,      .

           .        , ,    [13 -               -   .].      ,   ..,    ?       - .         ,     .

      ,    ,         .        ,      ,  , ,      .             ,                  XX .   ,   ,     ,    !         , ,   , -2     .

  [14 -    .   : , , , .       .]      ,  . ,           .         ,     ,  ,          .  ,       ,   -          !

    XIVXVI .     ;  , , ,  ,       .    ,        , , ,   

          ,        -  .       .  ,   ,     ,   [39 -   .     .    ?  : NeHudlit.ru.].






            -2.  I   ..






      -2. , . , , , .  I   ..     .  .  .






    .  , 2013 .  



        .   (2014) -      .    ,   ,       -.    ,    , .           .   , ,        ,     . ,         , , .  ,  ,      ,          ,  ,        [40 - .   .   .  : http (http://newskif.su/2014/):// (http://newskif.su/2014/)newskif (http://newskif.su/2014/).su (http://newskif.su/2014/)/2014/ (http://newskif.su/2014/).].

 ,                 -.   ,          , , [41 -  ..,    //        . . 1:     . : , 2002. . 328352.].

 ,    (--)        .      ⻠ ,     .

,           , ,    .             .., .. 4500  :       .  , ,                1000 .      ,      .      ,        ,   [42 - .     / . . ... ., 1888.  : http://www.globalfolio.net/monsalvat/frsdominus/statiibook/tomyris/tomyris01.htm (http://www.globalfolio.net/monsalvat/frsdominus/statiibook/tomyris/tomyris01.htm).].

        ,     .         ,  ,  ,            ,     ,     .

     ,     .    ,    I .      -     [43 -  . . 353.].    - (,  )   ,           .  ,          [15 -   ,   15            .].       ,            .

            II   VI   ..,         ,  :        ,      ,     ,     ,  [44 - .     / . . ... ., 1888.  : http://www.globalfolio.net/monsalvat/frsdominus/statiibook/tomyris/tomyris01.htm (http://www.globalfolio.net/monsalvat/frsdominus/statiibook/tomyris/tomyris01.htm).].

        .     ,        ,      ,  ,  ,      ;       .    (VI .)     :        .        , ,  ,   [45 - ..   . .: , 2015. . 128129.].

   ,            .  ,         ,     , , , , , ,  ()  .,       .

           ,       .       (,     ),      .         .   558      -   ׸ ,        .                 .

  VIX .       ,   ,   .           ,          () .            -   .

            ,   .       ,     ,         ,  , ,       .            .   .  1022 .     .           ,      [16 -        ,  ..       .].     ,    ,        .        ,    ,   [46 - ..  . .: , 2014. . 15.].

        ,  (),      [17 -       ,     .  ,        () //   / . .., . . ..; . . ... .: , 2015. 752 .],     ,      ,      [].     1036 .    ,     .          ,      .     ,          .      XI .   [47 -  . . 616.].






    .   



           ,   (942972),          ,     .              ,    .

,          (  945  962 .)        .  957 .            .          ,     .       .  ,      ,   ,  ..[48 - ..  . .: -, 2013. . 229232.].

   ,        ,       .                   ,  !   1223 .            .

 ,  ,        ,            , , ,    .  IXX .        .    --   .           .        !         .  ,  -        IXX .        .           ,       .

      , ,        ,    IX         ,   [49 - ..       // ,     . . 2015. 3.].

 XIII          ,  ,          ,        ,    ,  ..      .      - ,        ,    XIX   -[50 -     .  : http://www.bibliotekar.ru/bek2/153.htm (http://www.bibliotekar.ru/bek2/153.htm).].




II




       ,              .      ,  .. - ,            .    , ,       :     ,     .     .       [51 -  //  (    ) / . .., ... .:  , 1969.].

..        ,  ,    , , ,          :           ,        [. . .],          ,    , , , , ,   .. ,  ,  ,        ,      ,  




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/sabit-ahmatnurov/kazaki-zolotoy-ordy/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes









1


   -             ,      :     -     ,            XIV           (  )     -.         -       ,         .              ,              -.            ,  -         . .: ..   ,     . .: , 2012. 400 . (  .)




2


      (17901857)   , .       ,    1839 .




3


            (    .),     .




4


໠     XIV   XV .     .




5


  , -     .




6


  ..      () ,      .




7


  ,       -   .    () .        , , . ,     ,   .




8


              .




9


        [. . .],       (, , , , )      (Fdus).              ;       . .:   / . .., . . ..; . . ... .: , 2015. . 660.




10


r      , ; . .:   /  . .., .., .., ... .: , 1969.




11


, ,   .      .




12


      ,    ,   IX .  .           ,      (, )   .         . .   .




13


              -   .




14


   .   : , , , .       .




15


  ,   15            .




16


       ,  ..       .




17


      ,     .  ,        () //   / . .., . . ..; . . ... .: , 2015. 752 .










1


..   ? : -  . .  , 2016. . 69.




2


 . . --: , 2011. 268 .




3


  .




4


..  :       ,   . .: ; , 2012.




5


.     .:        . . 1:     . : , 2002. . 311.




6


..  . .: , 2014. . 8, 127.




7


.        : ,   ?.  : http://rusplt.ru/society/kazaki-8082.html (http://rusplt.ru/society/kazaki-8082.html).




8


    1992 .     4 .




9


..  . .: , 2014.




10


.. . 1852 //  .. . 3:    18571863 . .:  , 1979. . 151301.




11


.    .  : http://www.kazachiy-krug.ru/forum/viewtopic.php?p=5542 (http://www.kazachiy-krug.ru/forum/viewtopic.php?p=5542).




12


..   : 4 . . 3 (. 79). --: , 1997. . 193.




13


  / . .., . . ..; . . ... .: , 2015. . 243.




14


 .  .  : https://www.facebook.com/timur.masautov?fref=nf (https://www.facebook.com/timur.masautov?fref=nf).




15


..   . .: , 2015. . 1920.




16


 ..    //   .




17


 .         .  : http://www.centrasia.ru/newsA.php?st=1259836680 (http://www.centrasia.ru/newsA.php?st=1259836680).




18


. . I. . 210 //  ..     . .: , 2003. . 16.




19


,   17631825 . .    // ..  . .: , 2014. . 1415.




20


..   . : .  , 2010. . 268.




21


..     // . . 1970. 2. . 110111.




22


.    ? //  i i. 2015.  : http://kazgazeta.kz/?p=28005 (http://kazgazeta.kz/?p=28005).




23


  . .    (  ).  : http://www.nehudlit.ru/articles/khagyas-istoriya-eniseyskikh-kyrgyzov-fragment-iz-knigi.html (http://www.nehudlit.ru/articles/khagyas-istoriya-eniseyskikh-kyrgyzov-fragment-iz-knigi.html).




24


 .




25


..   VLFBERHT         //   . 2015. 4. . 145150.




26


.. -  -  VIVIII . .; ., 1946; .        / -     // -. 2000. 24.  .




27


..         //  ,   . . 2. 1999.




28


..      . ., 1984. . 144.




29


.. . . 8. .: , 1973. . 4748.




30


30 ..    IXXV .:   //   . 2015. 2 (47). . 7382; .. //   . 2015. 4. . 145150.




31


      1917 : .  / . . ... .: .   , 1993.




32


..   . .: , 2008. . 1016.




33


      1917 : .  / . . ... .: .   , 1993.




34


-.    -      (11311153) //        . . 2:     . . : , 2006. . 770802.




35


..  . . 1987. . 1213 //  .  : http://kumukia.ru/?id=1299#_e23 (http://kumukia.ru/?id=1299#_e23).




36


..   . .: , 2015. . 6678.




37


 . . 240244.




38


..  . .: ; : , 2007. . 84.




39


  .     .    ?  : NeHudlit.ru.




40


.   .   .  : http (http://newskif.su/2014/):// (http://newskif.su/2014/)newskif (http://newskif.su/2014/).su (http://newskif.su/2014/)/2014/ (http://newskif.su/2014/).




41


 ..,    //        . . 1:     . : , 2002. . 328352.




42


.     / . . ... ., 1888.  : http://www.globalfolio.net/monsalvat/frsdominus/statiibook/tomyris/tomyris01.htm (http://www.globalfolio.net/monsalvat/frsdominus/statiibook/tomyris/tomyris01.htm).




43


 . . 353.




44


.     / . . ... ., 1888.  : http://www.globalfolio.net/monsalvat/frsdominus/statiibook/tomyris/tomyris01.htm (http://www.globalfolio.net/monsalvat/frsdominus/statiibook/tomyris/tomyris01.htm).




45


..   . .: , 2015. . 128129.




46


..  . .: , 2014. . 15.




47


 . . 616.




48


..  . .: -, 2013. . 229232.




49


..       // ,     . . 2015. 3.




50


    .  : http://www.bibliotekar.ru/bek2/153.htm (http://www.bibliotekar.ru/bek2/153.htm).




51


 //  (    ) / . .., ... .:  , 1969.


