Ifigenio en Taŭrido
Johann Wolfgang von Goethe




Johann Wolfgang von Goethe

Ifigenio en Taŭrido





PERSONOJ:


• IFIGENIO.

• TOAS, reĝo de la Taŭridanoj.

• ORESTO.

• PILADO.

• ARKAS.

Loko de agado: arbareto antaŭ la templo de Diano.




AKTO UNUA





SCENO UNUA



IFIGENIO (sola)

		Al via ombro, pintoj moviĝemaj
		De l’ densa kaj antikva arbareto,
		Al la sanktej’ kvieta de l’ diino
		Ankoraŭ nun kun trema sent’ mi iras,
		Simile kiel la unuan fojon:
		Ne povas mi al vi alkutimiĝi.
		Jam multajn jarojn min ĉi tie kaŝas
		Plej alta volo, kiun mi obeas;
		Mi tamen ĉiam sentas min nur fremda.
		Ĉar ve! transmare estas miaj karaj!
		Mi longajn tagojn staras sur la bordo,
		Serĉante per la kor’ la Grekan landon;
		Al miaj ĝemoj nur per surdaj tonoj
		Respondas la ondegoj de la maro.
		Ho ve al tiu, kiu devas vivi
		For de l’ gepatroj kaj de la gefratoj!
		Malĝojo al li rabas la feliĉon;
		Forvagas flanken ĉiam liaj pensoj
		Al la gepatra domo, kie suno6
		Al li aperis la unuan fojon,
		Kaj samdomanoj ĉiam pli kaj pli
		En ludo alligiĝis reciproke.
		La diojn mi ne juĝas; tamen vere
		Plendinda estas stato de virino.
		En domo kaj milit’ la viro regas,
		En fremda land’ li ankaŭ al si helpas;
		Li la posedon, li la venkon ĝuas,
		Eĉ lia morto estas morto glora.
		Sed la virinon ĉio ĉirkaŭbaras!
		Eĉ krudan edzon obeadi estas
		Por ŝi ne sole devo, sed konsolo;
		Sed kiel mizerega ŝi fariĝas,
		Se en fremdlandon pelis ŝin la sorto!
		Ĉi tie Toas, nobla viro, tenas
		Min en katenoj sanktaj, tamen sklavaj.
		Kun honto mi konfesas, ke mi servas
		Al vi, diino, mia savintino,
		Nur kontraŭvole! Tamen mian vivon
		Al vi dediĉi devus mi libere!
		Al vi, Diano, ĉiam mi esperis,
		Ankoraŭ nun esperas mi senĉese.
		Vi min, filinon de plej granda reĝo,
		En vian sanktan aman brakon prenis,
		Por savi de la morto. Ho, diino,
		Se tiun grandan viron, kiun vi
		Turmentis, postulante la filinon,
		Kaj li al vi oferis la plej karan, —
		Se la Agamemnonon disimilan
		Vi de la Trojaj muroj disbatitaj
		Venigis glore en patrujon lian,
		Se vi al li konservis la edzinon,
		Elektron kaj la filon, la trezorojn:
		Vi ankaŭ min redonu al la miaj
		Kaj min, savinte de la morto, savu
		De l’ ĉi-tiea vivo, dua morto!




SCENO DUA



IFIGENIO. ARKAS

ARKAS.

		Min sendas nia reĝo, li esprimas
		Saluton al pastrino de Diano.
		Hodiaŭ por mirindaj novaj venkoj
		Taŭrido dankas sian patroninon.
		Mi venas antaŭ reĝo kaj armeo
		Kun la raport’, ke ili proksimiĝas.

IFIGENIO.

		Akcepton decan ni al ili faros,
		Kaj la diin’ atendas kun favoro
		La oferdonon el la man’ de Toas.

ARKAS.

		Se ankaŭ la rigardo de l’ pastrino,
		De l’ respektata sankta virgulino,
		Nun estus pli serena kaj pli luma,
		Ĝi estus bona signo por ni ĉiuj!
		Malĝoj’ kaŝita tamen ĉiam kovras
		Mistere vian koron. Jam tre longe
		El via brusto vane ni atendas
		Vorteton de konfido. De l’ momento,
		En kiu mi ĉi tie vin ekkonis,8
		Rigardo via ĉiam min tremigas;
		Kaj kvazaŭ enforĝita per feraĵo,
		Animo via kaŝas sin profunde.

IFIGENIO.

		Mi estas ja orfino elpelita.

ARKAS.

		Ĉu vi ĉi tie sentas vin tiele?

IFIGENIO.

		Ĉu povas fremda land’ fariĝi hejmo?

ARKAS.

		Por vi la hejmo ja fariĝis fremda.

IFIGENIO.

		Pro tio ĝuste sangas mia koro.
		En la komenco de l’ juneco, kiam
		Apenaŭ la animo alligiĝis
		Al la gepatroj kaj al la gefratoj
		Kaj harmonie el malnova bazo
		Plantidoj novaj ĉarme kreskis supren,
		Ha, tiam min malben’ ne miakaŭza
		Subite kaptis kaj min apartigis
		De la amatoj kaj per fera mano
		La ĉarman ligon ŝiris. Flugis for
		La ĝojo de l’ juneco, la ĝuado
		De la unuaj jaroj. Eĉ savita,
		Mi estis jam nur ombro; la gajeco
		De l’ viv’ en mi neniam plu refloros.

ARKAS.

		Se vi vin nomas tiel malfeliĉa,
		Mi povas ankaŭ nomi vin sendanka.

IFIGENIO.

		Vi dankon ĉiam havas.

ARKAS.

		Sed ne tiun
		Sinceran, kiu logas bonfaradon,
		Gajecon, kiu al la mastro montras
		Kontentan vivon kaj amantan koron.
		Memoru, kiam antaŭ multaj jaroj
		Mistera sort’ alportis vin ĉi tien,
		Ho, tiam vin, donitan de la dioj,
		Renkontis Toas kun respekt’ kaj amo;
		Amike vin akceptis tiu bordo,
		Pri kiu kun teruro ĉiam pensas
		Fremduloj, ĉar neniam antaŭ vi
		Fremdul’ en nian regnon povis veni,
		Se li ne volis laŭ antikva moro
		Sur la ŝtuparo sankta de Diano
		Tuj fali kiel sanga oferdono.

IFIGENIO.

		Libere spiri ne signifas vivi.
		Ĉu estas vivo, se sur unu loko,
		Kiel spirito ĉirkaŭ sia tombo,
		Mi devas nur funebri? Ĉu ĝi estas
		Natura, gaja kaj konscia vivo,
		Se ĉiu tago, vane trasonĝita,
		Preparas nin al tiuj grizaj tagoj,
		El kiuj sur malgaja bord’ de Leto
		Konsistas la estado de l’ mortintoj?
		Sencela vivo estas frua morto;
		Jen estas mia plej virina sorto.

ARKAS.

		Pardonas mi la noblan fierecon,
		Pro kiu al vi mem vi ne sufiĉas;
		Mi vin bedaŭras, ĉar la tutan ĝuon
		De l’ viv’ ĝi de vi rabas. Ĉu nenion
		De via veno vi ĉi tie faris?
		Sed kiu do la reĝon serenigis?
		Kaj kiu per bonkora admonado
		Forigis la antikvan kruelaĵon,
		Ke ĉiu fremda devis sian vivon
		Sur la altaro de Diano perdi?
		Kaj la kaptitojn kiu tiel ofte
		De certa mort’ resendis al patrujo?
		Kaj ĉu, anstataŭ flami per kolero
		Pro perdo de antikvaj oferdonoj,
		Diano ne aŭskultis vian preĝon?
		Kaj ĉu ne ĉirkaŭflugas la armeon
		La venko kaj eĉ antaŭ ĝi rapidas?
		Ĉu ne pli bonan sorton ĉiu sentas
		De l’ temp’ kiam la reĝo, ĉiam saĝa
		Kaj brava, nun sub via efikado
		Fariĝis ankaŭ mola, favorkora,
		Al ni faciligante nian devon
		De la silenta obeado? Tion
		Vi nomas senceleco, se de vi
		Sur milojn dolĉe gutas la balzamo?
		Se al popol’, al kiu Di’ vin donis,
		Vi estas nova fonto de feliĉo
		Kaj donas sur la bordo de la morto
		Al la fremdulo savon kaj revenon?

IFIGENIO.

		Malgranda faritaĵo malaperas
		Ĉe la rigardo, kiom fari restas.

ARKAS.

		Ĉu decas tro malŝati siajn farojn?

IFIGENIO.

		Malbone estas siajn farojn pesi.

ARKAS.

		Fiere veran indon tro malŝati
		Aŭ pro valor’ malvera tro sin laŭdi —
		Egale ambaŭ estas mallaŭdindaj.
		Ho, kredu vi al la parol’ de viro
		Sindona kaj honesta: se hodiaŭ
		La reĝ’ al vi parolos, faciligu
		Al li la taskon diri sian penson.

IFIGENIO.

		Vi min maltrankviligas. Mi jam ofte
		De li proponon timis kaj evitis.

ARKAS.

		Pripensu viajn agojn kaj profiton!
		De l’ tempo, kiam li la filon perdis,
		La reĝo al malmultaj jam konfidas,
		Kaj eĉ al tiuj malpli ol antaŭe;
		Suspekte nun en ĉiu nobelido
		Li vidas heredanton de la regno,
		Li timas senkonsolan maljunecon
		Kaj eble eĉ ribelon, fruan morton.
		La skitoj ne tre ŝatas paroladon,
		Des pli la reĝo. Li, kiu kutimis
		Nur agi kaj ordoni, li ne scias
		La arton aldirekti paroladon
		De malproksime lerte ĝis la celo.
		Al li la taskon ne malfaciligu
		Per reteniĝo aŭ eĉ per intenca
		Nekomprenado. Iru komplezeme
		Duonon de la voj’ al li renkonte!

IFIGENIO.

		Akceli tion, kio min minacas?

ARKAS.

		Aspiron lian nomas vi minaco?

IFIGENIO.

		Jes, ĝi por mi la plej terura estas.

ARKAS.

		Por lia amikec’ konfidon pagu!

IFIGENIO.

		Se li min liberigos de la timo.

ARKAS.

		Devenon vian antaŭ li ne kaŝu.

IFIGENIO.

		Pastrino devas esti sekretema.

ARKAS.

		Sekreto antaŭ reĝ’ ne devas esti;
		Kaj kvankam li ne tuj postulas, tamen
		En sia granda koro li ĝin sentas,
		Ke vi tre zorge antaŭ li vin kaŝas.

IFIGENIO.

		Ĉu havas li koleron kontraŭ mi?

ARKAS.

		Mi ĝin supozas. Kvankam li silentas,
		Okazaj vortoj tamen al mi montris,
		Ke lia koro forte jam decidis
		Posedi vin. Mi petas vin, ne lasu
		Lin al si mem, por ke en lia koro
		Ne maturiĝu la koler’, portante
		Al vi teruron, kiu tro malfrue
		Vin memorigus pri konsilo mia!

IFIGENIO.

		Ho, ĉu la reĝ’ intencas fari tion,
		Pri kio nobla homo, kiu amas
		La propran nomon kaj respektas diojn,
		Neniam devas pensi? Ĉu li volas
		Perforte min de la altaro tiri
		En sian liton? Tiam mi min turnos
		Kun voko al la dioj, kaj precipe
		Al ŝi, Diano energia, kiu
		Defendon sian certe ne rifuzos
		Kiel diino al pastrino sia
		Kaj kiel virgulin’ al virgulino.

ARKAS.

		Ne timu! Nova sango malkvieta
		La reĝon ne instigos fari tian
		Junulan agon. Sed de li mi timas
		Alian nun decidon, kiun li
		Plenumos senkompate kaj severe,
		Ĉar li neniam ŝanĝas la decidojn.
		Mi tial petas, montru al li dankon,
		Se pli oferi vi al li ne povas.

IFIGENIO.

		Ho, diru, diru, kion plu vi scias!

ARKAS.

		Li diros mem. Mi vidas, ke li venas.
		Al vi ordonas via propra koro
		Akcepti lin amike kaj konfide.
		Kaj noblan viron bona vort’ virina
		Kondukas malproksimen.

IFIGENIO.

		Mi ne povas
		Plenumi la konsilon bondeziran,
		La konsciencon tamen mi obeos
		Kaj al la reĝ’ por lia bonfarado
		Mi donos bonajn vortojn. Mi dezirus,
		Ke al la potencul’ mi sen mensogo
		Esprimi povu, kio al li plaĉos.




SCENO TRIA



IFIGENIO. TOAS

IFIGENIO.

		Per la plej belaj donoj kaj trezoroj
		Vin benu la diino! Al vi ĉiam
		Ŝi donu venkon, gloron kaj riĉecon,
		Bonstaton por la viaj kaj plenumon
		De ĉiu via nobla ekdeziro!
		Ke vi, kiu tre multajn zorge regas,
		Feliĉon ankaŭ multigitan havu!

TOAS.

		Mi ĝojus, se min glorus la popolo,
		Ke tion, kion mi akiris, ĝuas
		Aliaj pli ol mi. La plej feliĉa —
		Ĉu reĝo, ĉu simplulo – estas homo,
		Se lin ĝojigas lia propra domo.
		Vi partoprenis en doloro mia
		La tagon, kiam glav’ de malamiko
		De mia flanko rabis mian filon,
		La lastan, la plej bonan. Tiel longe,
		Dum mia koro estis okupita
		De la spirit’ de venĝo, mi ne sentis
		La dezertecon do loĝejo mia;
		Sed nun kontentigita mi revenas,
		La malamikan regnon mi detruis
		Kaj mia filo estas jam venĝita, —
		Nun en la tuta mia domo restas
		Nenio, kio povus min ĝojigi.
		La gajan obeadon, kiu lumis
		Por mi ĝis nun el la okul’ de ĉiu,
		Nun ombras zorgo kaj nekontenteco.
		Jam ĉiu pensas pri la estonteco
		Kaj senfilulon sekvas nevolonte.
		Mi venas nun en tiun templon, kiun
		Mi vizitadis ofte, por elpeti
		La venkon, aŭ por danki por la venko.
		En mia brusto portas mi deziron
		Malnovan, kiu certe por vi ankaŭ
		Ne estas nekonata: mi esperas,
		Ke por la beno al popolo mia
		Kaj al mi mem mi enkondukos vin
		En mian domon kiel fianĉinon.

IFIGENIO.

		Ho reĝo! Al knabino nekonata
		Tro multe vi oferas. Hontigita
		Nun staras antaŭ vi la fremdulino,
		La elpelita, kiu sur la bordo
		Nenion serĉis krom rifuĝo paca,
		Kaj tion vi al mi sufiĉe donis.

TOAS.

		Ke la devenon vian antaŭ mi
		Vi ĉiam kaŝas, reĝon ofendante, —
		Neniu gento povus ĝin toleri.
		Timigas nia bordo la fremdulojn:
		Postulas tion leĝ’ kaj neceseco;
		Sed vi ja ĝuas ĉiujn leĝajn rajtojn,
		Vi, plej afable akceptita gasto,
		Laŭplaĉe disponanta sian tagon, —
		De vi konfidon mi esperis, kiun
		Meritas mastro por la gastameco.

IFIGENIO.

		Se kaŝis mi la nomon de l’ gepatroj,
		Ho, mia reĝo, kredu, mi ĝin faris
		Pro embaraso, ne pro malkonfido.
		Ĉar ve! tre povas esti, ke se vi
		Ekscius, kiu antaŭ vi troviĝas
		Kaj kian sorto malbenitan kapon
		Vi nutras kaj defendas, terurego
		Atakus tiam vian grandan koron;
		Anstataŭ sur la tronon min inviti,
		Vi eble min elpelus el la regno,
		Kaj antaŭ ol atingus mi revenon
		Al mia hejmo, finon de l’ vagado,
		Vi puŝus min al la mizero, kiu
		Fariĝas ĉie la terura sorto
		De ĉiu elpelito kaj vaganto.

TOAS.

		Nu, kiel ajn pri vi la dioj pensas
		Kaj kion ajn pri via dom’ decidis, —
		Mi tamen scias, ke de l’ tempo, kiam
		Ĉi tie vi aperis kaj ĉe ni
		Vi ĝuas plenmezure gastamecon,
		Ne mankas al ni beno de l’ ĉielo.
		Ne estus tre facile min konvinki,
		Ke mi en vi protektas kulpan kapon.

IFIGENIO.

		Vin benas la bonfaro, ne la gasto.

TOAS.

		Boneco por krimul’ ne donas benon;
		Ĉesigu do silenton kaj malfidon!
		Ne maljustulo tion ĉi postulas.
		Al mi vin la diino enmanigis,
		Kaj kiel ŝi, mi ankaŭ vin protektas,
		Kaj ŝia volo estu por mi leĝo:
		Se povas vi reveni en la hejmon,
		Mi tiam vin de ĉio liberigas;
		Sed se la vojo estas jam barita
		Al vi por ĉiam, aŭ se via gento
		El sia lando estas elpelita
		Aŭ eĉ fatale tute estingita,
		Vi tiam ĉiurajte estas mia.
		Parolu do malkaŝe, kaj vi scias,
		Ke mi neniam rompas mian vorton.

IFIGENIO.

		De la ligil’ malnova nevolonte
		La lango liberiĝas, por nun fine
		Malkaŝi, kion kaŝis mi tre longe;
		Ĉar se sekreton oni unu fojon
		Al iu elkonfidas, ĝi forlasas
		Por ĉiam la gardejon en la koro
		Kaj malutilas, aŭ ĝi iufoje
		Utilas, se la dioj tion volas.
		Aŭskultu! Mi devenas de Tantalo.

TOAS.

		Kviete vi eldiris grandan vorton!
		Ĉu tiu estas via gentopatro,
		Pri kiu aŭdis ja la tuta mondo,
		Ke estis li plej granda favorato
		De la diaro? Ĉu li estas tiu19
		Tantalo, kiun Jupiter’ invitis
		Al sia tablo kaj al konsiliĝo
		Kaj kies spertoriĉajn saĝajn vortojn
		La dioj mem kun ĝuo aŭskultadis,
		Simile al parol’ de orakolo?

IFIGENIO.

		Li estas tiu sama. Sed la dioj
		Ne devas tro kun homoj amikiĝi:
		Ĉar mortemuloj estas tro malfortaj,
		Por sen kapturno teni sin tro alte.
		Ne estis li malnobla perfidulo,
		Sed nur tro granda, por sin senti sklavo,
		Kaj tro malgranda por kunul’ de dio,
		Kaj lia peko estis ja nur homa.
		Severa estis la dekret’ de l’ dioj,
		Kaj la poetoj kantas, ke perfido
		Kaj granda fiereco lin por ĉiam
		Do l’ tablo Jupitera defaligis
		Kun granda malhonor’ en la Tartaron.
		Kaj ve! la tuta gento sur si portas
		Eterne la koleron de la dioj.

TOAS.

		Ĉu pro l’ prapatro aŭ de propra kulpo?

IFIGENIO.

		Ĝi estas vero, ke la tuta gento
		La malkvietan forton de l’ Titanoj
		Heredis certe; tamen Jupitero
		Per fer’ ilian frunton ĉirkaŭforĝis;
		Saĝecon, moderecon, paciencon
		Ne konis ili; ĉiu ekdeziro
		Ĉe ili tuj fariĝis furiozo
		Sovaĝa kaj senlima. Jam Pelopso
		La viro kun la fera vol’, la filo
		Amata de Tantal’ al si akiris
		Per trompo kaj perfido la plej belan
		Virinon en la mond’, Hipodamion,
		Filinon de la reĝo Ojnomao.
		Du filojn ŝi al sia edzo naskis,
		Tieston kaj Atreon. Kun envio
		La amon de la patro ili vidis
		Al la unua filo, kiu restis
		De la edzin’ unua. La malamo
		La fratojn interligis, kaj sekrete
		Mortigis ili kune sian fraton.
		La patr’ Hipodamion tuj suspektas,
		Kaj furioze li de ŝi postulas
		Redonon de la fil’, kaj ŝi mortigas
		Sin mem…

TOAS.

		Vi eksilentis? Ho, daŭrigu!
		Ne pentu, ke konfidis vi. Parolu!

IFIGENIO.

		Feliĉa estas, kiu kun plezuro
		Parolas pri la patroj, kiu ĝoje
		Rakontas pri iliaj grandaj agoj
		Kaj en la fino de la bela vico
		Sin mem fiere vidas. Ne naskiĝas
		En ia dom’ subite duondio
		Aŭ monstro; sed nur tuta granda vico
		Da malbonuloj aŭ bonuloj kreas
		Monstraĵon aŭ gloraĵon en la mondo.
		Post morto de la patro regis kune
		Atreo kaj Tiesto en la urbo.
		Ne longe tamen povis daŭri paco.
		Post kelka temp’ Tiesto malhonoris
		La liton de la frato. Tiam venĝe
		Atreo lin elpelis el la regno.
		Sed jam de longe, krimon preparante,
		Tiesto ŝtelis filon de Atreo
		Kaj lin edukis kvazaŭ sian propran.
		Nun en la brusto de la kvazaŭfilo
		Li vekas furiozan venĝemecon
		Kaj lin elsendas al la reĝa urbo,
		Por en la onklo buĉi sian patron.
		La plano de l’ junulo malkovriĝas;
		Kaj per kruela morto nun la reĝo
		La atencinton punas, supozante,
		Ke li mortigas filon de la frato.
		Nur tro malfrue li sciiĝas, kiu
		En turmentego antaŭ li pereis.
		Por kontentigi brulan deziregon
		De venĝo, li sekrete primeditas
		Teruran faron. Ŝajne pacigita,
		Indiferenta kaj trankvila, logis
		Li sian fraton kun du liaj filoj
		Returne en la regnon; ambaŭ knabojn
		Li kaptas kaj buĉigas; ĉe festeno
		Regalas li la patron per viando
		De liaj propraj filoj. Kiam poste
		Tiesto, satiĝinte, eksopiras
		Pri siaj filoj kaj demandon faras
		Kaj pensas jam, ke post la pord’ li aŭdas
		Iliajn paŝojn kaj ilian voĉon,
		Atreo kun sovaĝa rido ĵetas
		Nun antaŭ lin la kapojn de l’ buĉitoj …
		Vi, reĝo, kun teruro vin deturnas!
		La suno ankaŭ tiel sin deturnis
		Kaj fordirektis tiam sian ĉaron …
		Jen la prapatroj de l’ pastrino via!
		Kaj multon el la sorto de la viroj
		Kaj el iliaj agoj furiozaj
		Ankoraŭ kovras la malluma nokto,
		Montrante nur krepuskon tremigantan.

TOAS.

		Vi ankaŭ ilin kovru per silento!
		Sufiĉe da teruroj! Vi nur diru,
		Per kia do miraklo vi elkreskis
		El tiu trunk’ sovaĝa?

IFIGENIO.

		De Atreo
		Unua fil’ Agamemnono estis:
		Li estas mia patro. Sed en li
		Mi ĉiam vidis – mi kun ĝojo diras —
		Modelon de la plej perfekta viro.
		Al li kiel unuan amofrukton
		Min naskis Klitemnestro, kaj post mi
		Elektron. Kaj la reĝo regis pace,
		Kaj la ripozon longe ne havitan
		Ricevis nun la domo de Tantalo.
		Por la feliĉo de l’ gepatroj mankis
		Ankoraŭ filo; sed apenaŭ tiu
		Deziro plenumiĝis kaj intere
		De la fratinoj kreskis la fileto,
		Oresto la amata, jen pretiĝis
		Jam nova malfeliĉo por la domo.
		Vi aŭdis ja pri la milito, kiu,
		Por venĝi rabon de virin’ plej bela,
		La tutan forton de la grekaj princoj
		Venigis sub la grandan urbon Trojo.
		Ĉu ili Trojon venkis kaj la celon
		De sia venĝ’ atingis, – mi ne aŭdis.
		La tutan armearon de la grekoj
		Kondukis mia patro. En Aŭlido
		Atendis ili longe tute vane
		Favoran venton, ĉar Dian’ koleris
		Ilian kondukanton, ŝi retenis
		La rapidantajn grekojn kaj postulis
		Per Kalĥas la filinon la plej aĝan
		De l’ reĝo. Tiam ili ruze logis
		Min kune kun patrin’ en la tendaron,
		Al la altar’ min tiris kaj oferis
		Ĉi tiun kapon al Diano. Tiam
		Ŝi repaciĝis: ŝi ne volis havi
		La sangon mian, ŝi min save kovris
		Per nubo. Kaj nur en ĉi tiu templo
		Post ŝajna morto mi min mem rekonis.
		Ĝi estas mi, mi mem: Ifigenio,
		Nepino de Atreo kaj filino
		De l’ reĝ’ Agamemnono, la propraĵo
		De la diino, antaŭ vi nun staras.

TOAS.

		Ne pli por mi valoras reĝidino,
		Ol la ĝisnuna nekonatulino.
		Senŝanĝe mi ripetas: vi min sekvu,
		Kun mi dividu, kion mi posedas!

IFIGENIO.

		Ho, kiel mi kuraĝus tion fari?
		Ĉu mi ne apartenas tute plene
		Al la diino, kiu mem min savis?
		La rifuĝejon ŝi por mi elektis,
		Kaj por la patro, kiun per la ŝajno
		Ŝi jam sufiĉe punis, ŝi konservas
		Min eble kiel la plej belan ĝojon
		Por lia maljuneco. Eble jam
		La tago de l’ reveno proksimiĝas;
		Kaj mi, intencon ŝian malŝatante,
		Min mem katenus kontraŭ ŝia volo?
		Ŝi donu signon, se mi devas resti.

TOAS.

		Ŝi vin retenas, sekve ŝi konsentas.
		Ne serĉu tiel zorge la pretekstojn!
		Ne kaŝas multaj vortoj la rifuzon;
		La aŭskultanto aŭdas nur la „ne“.

IFIGENIO.

		Ne volas mi per vortoj vin blindigi;
		La koron mian mi al vi malkovris.
		Kaj ĉu vi mem ne sentas, kiel min
		La sopirado devas forte tiri
		Al mia patro, al patrino mia,
		Al la gefratoj, por ke en la domo,
		En kiu la malĝojo tiel ofte
		Ankoraŭ murmuretas mian nomon,
		Eksonu unu fojon ĝoja krio
		Pri mi kiel pri novenaskitino
		Kaj floroj gaje kronu la kolonojn?
		Ho, se vi tien ŝipe min resendus,
		Vi al ni ĉiuj donus novan vivon.

TOAS.

		Nu, do reiru! Faru, kion diktas
		Al vi la koro, ne obeu voĉon
		De la prudento kaj konsilo! Estu
		Virino tute, donu vin libere
		Al la instinkto, kiu vin senbride
		Sovaĝe pelas tien ĉi kaj tien!
		Se en la brusto de virin’ ekflamas
		Deziro, tiam eĉ ligil’ plej sankta
		Ŝin ne detenas de l’ trompanto, kiu
		Ellogas ŝin el la fidelaj brakoj
		De l’ patro aŭ de la sindona edzo;
		Sed se ne brulas flam’ en ŝia brusto,
		Ho, tiam vane kontraŭ ŝi laboras
		La ora lango de la admonado.

IFIGENIO.

		Memoru, reĝo, vian noblan vorton!
		Ĉu tiel vi repagas por konfido?
		Vi ŝajnis pretigita ĉion aŭdi.

TOAS.

		Mi por surpriz’ ne estis pretigita;
		Sed ankaŭ tion devis mi atendi:
		Mi sciis ja, ke kun virin’ mi traktas.

IFIGENIO.

		Ho, ne insultu, reĝo, nian sekson!
		La bataliloj de virin’ ne estas
		Brilantaj kiel viaj, sed malnoblaj
		Ne estas ili certe. Kredu, reĝo,
		Ke mi komprenas la feliĉon vian
		Pli bone ol vi mem. Ĉar vi ne konas
		Vin mem nek min, vi tial opinias,
		Ke ligo pli proksima al ni donus
		Feliĉon. Tute plena de kuraĝo
		Kaj de plej bona volo, vi postulas,
		Ke mi nun cedu; tamen plej sincere
		La diojn dankas mi, ke ili donis
		Al mi la forton, por kontraŭbatali
		La ligon, kiun ili ne aprobas.

TOAS.

		Ne dioj, sed nur via kor’ parolas.

IFIGENIO.

		Per nia kor’ parolas al ni ili.

TOAS.

		Kaj mi ne havas rajton ilin aŭdi?

IFIGENIO.

		Tra la venteg’ la voĉo ne aŭdiĝas.

TOAS.

		Ĉu la pastrino sola ĝin nur aŭdas?

IFIGENIO.

		Ĝin reĝo pli ol ĉiuj devus aŭdi!

TOAS.

		Ofico sankta kaj hereda rajto
		De l’ Jupitera tablo proksimigas
		Vin al la dioj pli ol min, barbaron,
		Infanon de la tero.

IFIGENIO.

		Tiel punas
		Vi min por la konfido ellogita!

TOAS.

		Mi estas hom’; pli bone do ni finu!
		La vorto mia restu: estu plue
		Pastrino de l’ diin’ laŭ ŝia volo;
		Sed mi pardonon petas de Diano,
		Ke mi ĝis nun maljuste ŝin senigis
		De la antikvaj decaj oferdonoj.
		Neniun fremdan prenas nia lando;
		Laŭ mor’ antikva lin atendas morto;
		Nur vi per via ĉarma afableco,
		En kiu mi per mia koro vidis
		Jen amon do filino, jen la senton
		De silentanta ĉarma fianĉino, —
		Nur vi per sorĉa ligo min katenis,
		Ke mi forgesis tute mian devon.
		Vi mian cerbon kvazaŭ endormigis,
		Kaj mi ne aŭdis pli la murmuradon
		De la popol’. Nun ĉiuj laŭte krias,
		Ke la frutempa mort’ de mia filo
		Pro mia kulpo venis. Mi ne volas
		Nun plu pro vi reteni la amason,
		Kriantan laŭte pri la oferdonoj.

IFIGENIO.

		Pro mi neniam tion mi deziris.
		La diojn ne komprenas, kiu pensas,
		Ke ili amas sangon; li enmetas
		En ilin sian propan kruelecon.
		Ĉu min ne savis la diino mem?
		Ŝi mian servon volis, ne la morton.

TOAS.

		Ne decas por facilmovebla saĝo
		Laŭ nia propra vol’ komentarii
		La sanktan tradicion. Vi plenumu
		La devon vian, mi plenumos mian.
		Du fremdaj viroj, kiujn ĵus ni trovis
		Kaŝitajn en surbordaj la kavernoj
		Kaj kiuj ne alportas al ni bonon,
		En miaj manoj estas nun. En ili
		Diino via havu nun denove
		La longe jam mankantajn oferdonojn!
		Mi ilin sendos; vi la servon konas.




SCENO KVARA



IFIGENIO (sola)

		Vi havas nubojn, ho savantino,
		Por kovri senkulpajn persekutatojn
		Kaj per la vento ilin forporti
		De la fera kruela fatalo,
		Trans la maron, trans multajn landojn
		Ilin forporti, kien vi volas.
		Vi estas saĝa, la estontaĵon
		Kaj la pasintaĵon vi konas precize;
		Via rigardo gardas la viajn,
		Kiel via lumo, la vivo de l’ noktoj,
		Gardas kaj regas tutan la teron.
		Miajn manojn detenu de sango!
		Benon kaj pacon neniam ĝi donas;
		Kaj la fantomo de mortigito
		En horoj malĝojaj de la mortiginto
		Lin atakas kaj lin turmentas.
		Ĉar la senmortuloj amas la homojn,
		La bonajn gentojn kaj generaciojn,
		Kaj ili volonte longigas la vivon
		De mortemulo, kaj ili volonte
		Al li ebligas ĝui kelktempe
		Kune kun ili la ĝojan vidon
		De propra ilia eterna ĉielo.




AKTO DUA





SCENO UNUA



ORESTO. PILADO

ORESTO.

		Ni iras nun la vojon de la morto:
		Animo mia grade trankviliĝas.
		Mi Apolonon petis, li forigu
		De mia flanko la teruran bandon
		De l’ venĝfantomoj, kaj en liaj vortoj
		Misteraj tiam sentis mi promeson,
		Ke trovos mi la helpon kaj la savon
		En la sanktejo de fratino lia,
		La regantino de la Taŭridanoj.
		Ĝi plenumiĝas: tuta la mizero
		Finiĝos nun kun mia vivo kune!
		Al mi, al kiu dia mano premas
		La koron kaj surdigas la spiriton,
		Ja estas tiel ĝoje kaj facile
		Adiaŭ diri al la lum’ de l’ suno!
		Kaj se ne devas nepoj de Atreo
		Kun kron’ de venko fali en batalo,
		Se mi, simile al prapatroj miaj,
		Perei devas kiel oferbesto:
		Ĝi plenumiĝu! Estas ja pli bone
		Ĉi tie morti antaŭ la altaro,
		Ol en angulo malbenita, kie
		Mortigus nin parenco-insidanto.
		Ho, lasu min almenaŭ nun ripozi,
		Vi, subteruloj, tiel avidantaj
		La sangon, kiu ĉiun mian paŝon
		Gutante signas! Lasu min ripozi,
		Jam baldaŭ mi malsupren al vi venos.
		Nek min, nek vin la lum’ de l’ tago vidu,
		Kaj la tapiŝo verda de la tero
		Ne estu plu svarmejo por fantomoj.
		Mi venos al vi tien sub la teron,
		Kaj tie en senviva surda nokto
		Egala sorto ĉiujn unuigos.
		Nur vin, Pilad’, senkulpa kamarado
		De mia nigra sorto kaj malbeno,
		Ho, kiel malvolonte mi kunprenas
		En la funebran landon antaŭtempe!
		Nur via vivo, via morto kaŭzas
		Al mi ankoraŭ timon aŭ esperon.

PILADO.

		Ne iras mi ankoraŭ kiel vi
		Pasive en la regnon de la ombroj.
		Tra la vojetoj konfuzitaj, kiuj
		Konduki ŝajnas al la nigra nokto,




Конец ознакомительного фрагмента.


Текст предоставлен ООО «ЛитРес».

Прочитайте эту книгу целиком, купив полную легальную версию (https://www.litres.ru/iogann-volfgang-fon-gete/ifigenio-en-taurido/) на ЛитРес.

Безопасно оплатить книгу можно банковской картой Visa, MasterCard, Maestro, со счета мобильного телефона, с платежного терминала, в салоне МТС или Связной, через PayPal, WebMoney, Яндекс.Деньги, QIWI Кошелек, бонусными картами или другим удобным Вам способом.


