 .  i 
  


  (.1958 .)  i , ,   i i  i.    i  iii  i,  ii ii .   i iii iii i,  i i i. i   i i    ,    i i .      (,  i , i, i ,  ii i: i  i),  i       i     iii i.  i i    -ii .     i ii.   i i   ,        ii, i, ii, i, i i i . ,  i iii  i i.       ii ii , i  ii    i i,  i  i i  i  i    XVII .     , i i i    i  i   .





  

 :  i 








i i  i  .   i.

 i,     i,  ,  i ,   i   ,   i. i   i   ii iii.

     .    . , i,        i ,  i . , .

i ,  i  i , i ii    .   i .  i i  ii iiii   i .     i i i ii.  i i i.     .      i i ,       .    i.    ii.

  i i i    .   .  i i    i .   i   i .

ii  i  .  ii i     i .    ii,  ,  i    i,   i i. i  i i  , ,     . ,    ,     iii,  i  i  .






 



 ,  i   i i   i ,   . i  i i, i .   i i i ,   i. ,   i , i, i  i.         .

  i iii,     i   .  i  i i   i .   ii    ,  i  i , i  , i , ,   i, i, .   ii i i i, i  i  .

  i i i ,  i    . i,  i  ,   i    ,  i .  i      ii.

     i .   i,  i    i     i . i  i i      i.    i  i i i i      i .

  i  i i i-i, i      ii    i i  ( i  i !),     .

  ,  i ii i   ii i ii .    i?   ?  i   i, i i   i i?  i    ? , , .

   ,  i i i i  ,  ..  i . ,    , i    .

 i i i i (i   ii)      ,     i.  i   . i i  ,   i    .



     i i i, i .    i,  XVIIXVIII .,  i   i  i i  ii,   i i, ii i  .


    i i,   , ,  i    [1 - i          .  1857 .     i  .  1859 .      .   (   )  i  1870 . , ,    1884 .]  i,   i  i  .      i  ,   i         iii i  ղ    .     i i   i  ii, i  ii. ,  i   i .

   i  i    VIII i  IX  i i ii i-.[2 - .:  . i i-:  11., 12 . ., 1995.  . 8; ., 1996.  . 9, . 1; ., 1997.  . 9, . 2.] i  i i i  i      -i,  i i.   (i  i),   i    i, i ii ii.

 ii iiii i  i, i i  i      ii .      iii   i.  iii  i  iii i,  ii  i.   i  . i i   ղ .  i   i .[3 - .: i .   / .  : . , .   i.;   i: . . ; i: . . ; iii: . . . i, 2004.]    i   i    (58  1863 i),    i i  ii,    i  .[4 -  .  i  i:  200-i i      // . 2003.  27 .]  i,  i      i .    ,  i,  i i,  i     i   i. i  i   i i, i i   i,   i,  i,   , i i   .    ,   i  i ii [5 - i .   / .  . .  // i i i. , 1993.  . 65.]






 i



    i i  ii ii.    i    .       i .  i i  i    i ,  ,  ,  , i  .

i i      i  . i   ii  i i  .  i  i       i   ,   i    (19051984).[6 -    .:  .  . ., 1974.]   ii, i   i  i ,   i i 300-i i   1954 .      ii (i   i,  1951 i 1953 ., i   i i  2006 .).  i   ( i!)    ii     i .

  i  ii    i i,    .  i    -i  (2006),[7 - .: https://uk.wikipedia.org/wiki/-i__(i); https://www. youtubecom/watch?v=29GwAWO8t9k.]   i   i ,   i   (2015).[8 - .: https://uk. wikipedia.org/wiki/_(i); http://kino.net.ua/film/397.]     i  i    ,    ii ii      i. , i , i  ii    .

     ii  i     i  (1999),    i i i   .[9 - .: https://uk.wikipedia.org/wiki/_i__(i); https://www.youtube.com/ watch?v=PkwFpjpMXoM.] i   i  i ii. i  ii  ,  i  i .  i  ii  i ,  ii  ii .     ii  i . , ,  .     , i i ,  ii   i, i  i    i  i.      i ii i. i    i i:  ii,    i i i .[10 - .: https://uk.wikipedia.org/wiki/i. __ii.]



  i i - i .      .   ii          .     i  .        .


    i i i i  i i  .  i,  i.   i  i   iii i  ii. ,       i   i .

 i    ii   i   i i ii.[11 -   i   .: https://uk.wikipedia.org/wiki/ _.]   ,  i iii,   i  i   i.    i.

, i       i i .   i  i   i i, , , ii, ii, i, i i,   i   i. i  , ,   i ii.

     i ,  i i i.     :  ii 1648 . i .  ii   i  .    i  i.

i  i i   .[12 - .: http://chigirinzapovidnyk.org.ua/index.php?option=com_content&view=article&id=85: 2012-02-27-14-37-50&catid=62:2012-02-09-08-33-39&Itemid=86.] i i i   i    i   i.






'  i i-i    i






  i. 2007 .






' i   i 



i      i i, i  .

 i i   i ii, ii  . ,    i     i.  i        (  i i i   ii  ii,  i).  i i    i i i  ii i.[13 - .: https://uk.wikipedia.org/wiki/__.]        ii, ii i i  i  .       ii ii,    i ii ii,    ii ii ii.[14 - .: https://ru.wikipedia.org/wiki/__.]

  i  i.  1943 .     -.[15 -  . .,  . . - // i iii i:  10. ., 2011.  . 8.  . 149.]   1954 .,  i 300-i i i , i   .[16 - .: i . i : ii, ii, . , 2008.] ii, ,  i   i,   .

     ii ii i i  i[17 - .: http://nadpsu.edu.ua/.]  ii    i i.[18 - .: http://cdu.edu.ua/.]   i  i    i-i  ii  .[19 - .: https://ru.wikipedia.org/wiki/__-_.]






i i i i  i ii    ii 






 i i ii  



 ii i   i 10  1943 .     ,    i  ii i ii i i- , ii  i i , i  i i  i i i i i i.[20 - .: http://www.mondvor.narod.ru/OHmel. html.]  ,      . . i ii i,  i  ii ii   iii i.  1995 .  i ii       i    i,   i   i    i .[21 -  i  i      // ii i  i. 1995.  19.  . 139.]

i i,        ii   -i.     i  i  4 i 2008 .[22 - .: http://zakon4.rada.gov.ua/laws/show/300/2008?test=4/UMfPEGznhhFmF.Zixg3Ib2HdlW YsFggkRbI1c.]

     i i 5 .  i  i   i i    .






  






  200  i, 1995 .



,    i i  i ii ii. i i    i    ,   ,  i   , ii  .

      i  i i  ii.  iiii  47 -ii   i i .  i     i   i, i, ,   (  i),   .

 ii i , i  i    iiii  iii  i.       i . ii ii      .       i  ii, i    i i .

   ii   i i   i  ,   i,  ii , i  ,      i   i  i?  i   i   i ?

 i    i  ,    , ii i  . i  i ,   i ,    ,    i.     ii   i i.










    ?


i i   ,    1648 . i    i  1657 .,    i  i  ii. i, i  ii   i i.






  



  i i ii  , i  i i .   1649 .  ,     i,   i    i .[23 -  i ii,    i, .:  . i i-:  11., 12 . . 9, . 2.  . 15231526.]  i       .  ,  i i  i ii   i    .  ,   i   i,      i-i ( i  ii).  i i i    . ,     i i,     i.  ,  ,   ii. ,     .  i  i      .

  i  i ii .     i    :

		      
		     .

, i ii i   i  .   i i    , ,    i   i,   , .

 i - i:

		    ,
		  ()  .

,     ,   i i ,  i  i-ii.

 i i     i  i i, ,   i ,    i.  , ,   . i , i   i   i i, i   .    i  i i, i  i i . ,  i ,  i  .

ii   i,    i i ,    .    i i  i ,  i i ii. ,   i  .     i -i , i  i   i i.

 i   i  i  i  ( i  )  (15981674).[24 -    .:  . .   i // i:  ii iii.  ., 2004.  . 4.  . 135188;  .  ii: i  iii   i  ii XVI   XVIII i. ., 2012.  . 63  104.] i     i.         i .

, i    i  ii i   . , i  , i        i i.   i   .     .    i ,   i i  .   i i  ii .



       i    i i   i, i    i ii.   i i    i i. i    i    .  , i  , i i     .     i  , ,  ii    .


  i   i,   ,  i . , i   i ii.      i. i    i i 1621 . i   i i    i i .  ii 1620-    1630- .   i -i . i 1633 .  i    i   i i,        i.    ,    i .  1648 ., i    i i  ,     ,   i i  -i i.

 1652 . i  i ,      i i i i i   i .

i, ii ,      i, i    i,   i    16481673 .[25 - i- i  ղ . i  ii  i .-. i.  i  i  i ii i  i--    i ii  i, i   i.  1853 . i  i         i. .: Latopisiec albo kroniczka Joachima Jerlicza z rekopisu wydal K. Wl. Wjcicki. . 12.  Petersburg, 1853.   i ,        i   i i ii , i  iii ii i  i,  i i    1944 . . ii . :  . ii ii  i ii i i  //    ii . i, 1931.  . CLI.  1916 . i i    i     ii  .  i    .   i     ii  iii i  i.]

i   i,  i ,   i  (, , i,    ii), i,   ii  . . -,  .  i  ii   (i

 i i),   ii  i i,   i ,  1620-    1670- .     i     ,   16481649 .

     i-i i  .  i. i   i i ii.  i   i, i i   i i. i  i  ,  i   i  i i.

i, ,   i i  i ,    i i. i , , ,   i i i i    i  . i  i i i   i ,   i i      . ,   i  i,  i, , i  ,    (),   .          ,   i     i  .   ,    i, i   , , i   i i,    ,   i  i .  ,  ,  ii,       i i    ii-i 1648 .   i   . i i   i    , i    .  i   i ,     ii. i  i ii ,    i,   i,   ii  ii, i  i.

i  ii i i   i i,  ii   (  i  i).  i,   i ii  i, i, i, i, i,   ii . i i i,  , i , i    i . ,   i   i  i   .

i i i,  i   i.      -, ,    i, ii    i i 1621 .,  ,    i   20- . XVII .,    ,   i  (16551657),  ii i    .     i i i i. i    i ,   i :   i  , i  ,  i i     .

  ,    ii i ii . i i  i  i.   i    . i  i i  i , i  , ii    ii ,     i.[26 - i    //  i. ., 2006.  . 3.  . 500502.]






 -



  i ii,    .  ,    i  i   i i  , ii  . ii i  i ii, i  i .  ,   , i i i. , , i    ,   i i,   .     , i      .   i i i   ii

ii i    i.     ii  .        i  i  i,  ii .  i  i,    ii,    ii:

		 i i    i i ,
		  i, ii i,  .

i    i ,    :

		     i  ,
		       .

, i   i  ,   ii . , ii,    ii, i i i,     i.

 ii  i  :

		   i,  ,  ,  iii ,
		,  i,  ,  i,    .

 i   i i   i:

		     i,  ,
		,   .

,   ii   i.     i.    i .  , ,  i  .

 ii      i    ,    :

		 ,  , i  ,
		  ,   , i-i .
		   i    i ,
		i i , i i   .
		ii i, i   i,
		  i i i   i i.

  ii   i i ii   i.  ,       ,      ii ii   ,    ii .    , i   i    ii,    , i :

		        i i,
		   ,     i i.

 i  i  .    i ii:

		 , , i  i i,
		        .
		 i  i ,  i,
		 i   ,  !

,     i    i i. ,   i   i   i,   ,  i. i i  ,  i  .

  i i i i, i   :

		 , , i i,   
		  i ,     
		 ,  ,  ,
		 ,  .
		   i i ,  i ,
		       .
		 , , i  ,  
		i  ,  i     .

      ii . ,    ii ii  ii.   

 i  iii.  ,     .   i  ,    i,      .   i i,    ,    i     .



,   i        ii i,   i   i ii. ii  i    i    .    i  ii ii, i i.


i ii   , i  ii ,   i   i     i  .    :

		 i i i    .[27 -    //  i. . 3.  . 498499.]

    i   i.    i i  , i    i.  i,    .  ii   :

		 i i
		 i  i.
		     
		i i.

 i ii  i  i. , ,  i,    i   i:

		  i i
		i   i.
		 i , ,
		  

  ii i  ,       i i    .       i  i,     .  i,    i  i ii -i .

  ii     .     i  ,  ,   , i   i . ,    i   ,    i :

		i  -i,
		i i-i.

  i       i   i :

		   ,
		 i  .
		,   
		 , ,
		 ii ,
		 i  .

i i,  ,       ii.     i  i,     , i i i i.[28 -   i i :  . ii  i 1648 . //  . i i:   . ., 1985.  . 43.  . 171193.]

 i    i    i i :

		 i  i,
		 i,
		 i ,
		i i .

  i,    i   , i i  i.  ii ii. i i i i    i, i,  i  i .

    i i      i  i.   i    , i   .    . i  i    ,   ,  i   i  . i,         i i i.[29 - i . i    ii i    / .  . . .   . . ., 2016.  . 149.]

   ii i .    i, ii ii .    i  ,   .     ii i,  i  i ii,  i  i . ii,   iii i    .

   i      .  , i, i,  i  ,    i ii   i.    i   ,   

   i   i   -i  i 1651-,  28-, i 29-, i 30-  i i  i  .[30 -   //  i. . 3.  . 503506.]   ,  i   1651 . i  ,   i,  i ,     i ii ii,      ii i.

 i :

		 i ,    i?   ,
		  i , i i  i  ?
		 ,    i ,
		i ,  i,    .
		 i    i  :
		i, , -  .
		  ,   ,   .
		 ,  i     .

   ,     i.      i,    i i   i,  ,        . i     , i  .

     i, ii i. i  ,  i   .   i i  . , ,  i  i  i i.






. .  i 



 i  i ,   i  . i i      .   ,      i  i:

		, -,  ,   ?
		 i,     i .
		  i,       ,    ,  ,  i i  .
		   ,   ,  i :
		  , i  i  ,
		  ,       i,
		 i  , i   i!   i!

i  ,   -      , i   :

		  , i    i,
		  i i   i ii.
		   , i   i,
		  , i   i i i.

,   , i  i .   i   i   ,  i  i .     i:

		ii- i i   i.
		i    i    ,
		  ,    i i :
		 i i i , i i.
		 , i ,    .
		  ,   , , i i,
		   i i ,  i 腻

  i  i   i. ,       ,   :      .

 i  iiii .    ,        i. i i   i,   i    :

		   i:     i,
		 ,     i   i .

  i  i,   i ii    , i    i ii.   i -     i  XVII   XVIII .[31 -   i i .:  .   iii i  . .   (  (  XVI    XVIII i). ., 2016.  . 234285.]

i   ii.     i   i  ,    i .[32 -    .: i .  i:   ii  i ii.  . , . ., 2006.  . 323325;  :   i  i // http://www.litopys.com.ua/encyclopedia/vidatn-storichn- postat-kultura-osv-ta-arkh-tektura/mitropolit-yoasaf-kor-nfskiy-ta-ukra-na/]    i. ǒ i  ii  1649 .  i  . i, ,  1650 . i   i,  i i i.    ,    ii ii  i i i-i. i  ,  i ii  i,   i i i  i iii?    i   i .    i  i   .

      :

		 i ,  i:  .
		   i     в   .

    i ii :

		 iii ,  ii  i:    
		 i , ,   i  .
		 i,  i,   ,
		  i i,   i .

, i    i    i  i  .

    i :

		  ,     .   .
		  i i   .

i ,  ii ,   i    ,  i   ii i   .  ii     i i :

		 ²:   i i   :
		, i , i i   i .
		 i :  i ,     .
		  i     .
		 ,  .   Ͳ,
		 ,  i i  ²?

i   ii  ii iiii    ii   i i  .    i ,   ii    i ,  ,       ii.  i  i,  i   .

    ii,  ii.   i    i  i () (16101687),[33 -    .: Pawlak W. Jakub Susza  zapomniany swiadek i historiograf bitwy pod Beresteczkiem // Wojny, bitwy i potyczki w kulturze staropolskiej / red. W. Pawlak, M. Piskala. Wars., 2011.  S. 211235.]   ii i i i i i i i.



   i,     i i    ii-i,  ii.

 i   .  i  :

		 , ,  i ,   i
		 ,    i , i .
		  ,       ,
		i  i  i, i    .
		i , , i   : i  .
		   i, : ,   i  .

 ii ,    i  i.      i      i.  ,  i i   .

 i        i i ii.  i      . ,   i .  , i    i.   i  i  i ,      i      i  .

, i    .   i  i  ii ?    ii    ii  ii. i  i  i     ii ii,  i     i  i  . ,  i     . i      i    i .

 i ii    ii ,      ,   i    ,  i  i,  i , ii ,   i  ,  .    ,        .  ii   iii i,  i  i   i.

        i,  ii  i  i. ,  i  ii  i,    i   i. i   i i    i   i    .    ii  i.

		i  i ,  i ,
		  i i i i:
		,   , ,
		i !
		 i i  i i 
		  i ii  ;
		   ,
		      i,
		i     i  .
		,       .[34 - . :  . i ii i. 2- ., . i, 1994.  . . . 469.]

     i  i i, i   i.    ,      i.

 ,   i   i.  ,  ,   i-i (i), i i  i  i:

		      ii  ,
		i   i ,
		     ,
		 i  -,     ,
		   ii  ,
		i   i .[35 - . :  . i ii i. 2- ., . . . . 468.]

i    ,     .       ,   i ii  :

		  ,  i,
		 i ,
		 i .
		 i    ,
		 i i  ii i,
		  i   .
		  i,  
		  :
		  
		   ,
		  ,
		  !.[36 -  . . 483.]

  i i      i .  ,    i     .

 i, i  -i   i       i i,  . . i i.[37 - .:  . . i i i  i:  i. . . ., 1971.]  i   ,     i.

i  i     i  i ,   .  1647 . i   ii i ,    i      1652 .,  i   i  .  1660 .   ii  ii,      i. , ii  i i  i i i .[38 - .:  . . i i i  i:  i. . . . 1317.]      i   i. ,  i i   i     1649 .



   i, ii  i         ii i   .        ii ii,    ii ii.      i  i  i i.


,   ,    i, i        ii. ii   ii i    i.     ,  i   i i   ii.[39 -  . i ii i. 2- ., . . . . 365.]        ii i   i   i ii   . i, ii    , iii iii  i  i i i,  , i  ii iii   i   .      i   i.  i  ii i  i,   i ii i. , i , i    ,    i   i i ii ii, i   , i  i   i.  ii    i   -.

 i i    i i.   1648 . i   .  i,       ii  . i   i      .    ,    i  . , i   ,       ( i  ) ?   ii:  i i  .[40 -  . . i i i  i:  i. . . . 121.]

i     i , i  .    ii 1648 ., :    i     i   .  i  ,  i  i i.  i    i   i  ii .[41 -  . . 122]  i  i i i i  i :

   i  ,       i  .      , i i  , i  i , i  i i.  i  i  54   酻[42 -  . . 123] ,  ii   i,     , i.      .   i    i  i   ii   .

 i  i  XVII .,     i ,  i  ii i i  (?  1677).[43 -  i  .:  . i  ii i. ., 1992; i ().   i i / . . i . ., 2002.]  i  i   ,  i   .    i ii  i.

  i腻 i .  i   i i VIII .  i  ii i. i   -i ii,     i, i, i  i .  1640-    1650- .     i,  16531655 .   .  1655 .  i -i .      ii   i.



i   ii i-i  i,  - i,  i i  ,     i i i.    1672 .,   i  -i.


  i i      iii i.        i,  i     .  i i腻  ,      , i  ii, i   i  , i  i .   i   i  i i.

i  ii 1648 ., i    i i,      . , .     ,  i  1648 .,  ,   i腻    ii, i  i   i  i . ,   i      i .  ,  ,    i ii  ,      , i      .  i i 






- i.    ii 1860- i



 .     .     , , ,  ,  i i  .     i i i i i i.  i i  ,  i i  i ii i . i   i  ,  ,    i i ,   , ,     , ,  i   , ,  ,     i    .[44 -  . i  ii i. . 228.]       i  i: i   , i. i    i    . i  i,   i i          i   i i.

  i i   i.           i .   i   :      i i .[45 -  .]   i i  i , i i  i  i i i  ,   i i,   i ,   i:    i i i  i i. ,   i i i   , i    . i  ,    ,  i i  ,    . i i  i  i ,   i    .   ,     i  i.   i  i     i .  i  i, i  i       .[46 -  . . 229.]    i ,  i , i  , ,    ii i   ii,    i        i i. ,  i     .    i i   i   i .

    ii,  i i i .  ,        i, i     i  i ,    ii i i i . i :          i  i, i      i . ,    i  i , i   . i i i ,   i  ii, i  .       ii , i   ,   i ,   i,   i   i,    i  i  i i    . , i  i , : ! ![47 -  . . 229.]

     i   1651 . i ,       ,   i i.  ,     i  .   i.   i i   .  i ii  i i     .     i  i   i.  i, ,   i,  , i   i  i .[48 -  . i  ii i. . 230.]

i    i  ii ii,  .   ,  i ii  i腻, i:   i i  i     .    i ,    ,  i  .






. i.  i 



 i腻  i     i,      i i i.   i  i   i,     , ,   .

 ,  ii i, i  i    i i i,   i   i i ( i   i!).           i   .    i i i i  ii    i ii  ,   i        i   i .

 i   i  XVII .   i  i  , i   i ii       .     .

-, i i,   i  i    ,  i     ii i. ,     ii   - i.

-,    ii ii,     i i   i i,    i i i    i.    i  i,  i    .    (       i i i),  ,  i    ,     .

-,            i ii, i     i  .   ii,  XVIII .,     ii  ii ii.

  ,    i, i      ii,  i  i   i   i  .

i  i i XVII .   i   i-i, i  ii i.   . ,    , i ,  i    i .

i   ,     i i  ,    i ( i  i;    20.09.1611  26.12.1681)[49 -   i .:  . . i  // i iii i:  10. . 8.  . 87.] i i-,    , i i i i   i    i i ii  ,    1552 .        .[50 - Pastorio . Bellum scythico cosacicum, seu de coniuratione Tartarorum, Cosacorum ey plebis Russicae contra Regnum Poloniae ab invictissimo Poloniae et Sveciae rege Joanno Casimiro Gedani, 1652.]  i  ii    iii.   i i i i.  , ii, ii,     i i   .     i,  i  i i i .   , i  i .   , , .  ii ii   .






 i



 i i i-  ii 16481651 .  ,       i  i  i,  i   i  (ii).[51 -  ii  i  .: i iii  ii.  ., 2002.  . 5.  . 5294.] ii,  i ii i,  i    i.        ii i.        ,     i i i i. i ii,  , i     i. ,    i  (16121659),    .[52 -  i  .:  . i   i iii i. , 1974; Stanislaw Kot. Jerzy Niemirycz  w 300-lecie Ugody Hadziackiej. Paryz: 1960.]

i    i.     .    i   .[53 - Pastorio . Bellum scythico cosacicum, seu de coniuratione Tartarorum, Cosacorum ey plebis Russicae contra Regnum Poloniae ab invictissimo Poloniae et Sveciae rege Joanno Casimiro . 57.]   i ,     i iiii,   i, i  i ,    i i, i ,  i i   i.

 i i-i ,    , i      , i    i. i  i  IV i ,      i   i. , i,    ,     i    .       .



      . i  ii i   i,   i .    , i ,  i i i.  ,        i . i   ii  i,  i     i  i     i.   i  ii ,     .


  i i i  ii i i i  IV   , ii    ii   (1680 .) i i    i i   .          .[54 - Pastorio . Historiae Polonae pars prior de Vladislav IV Regis extremis, secutoq; inde interregno, et Joannis Casimiri Electione ac Coronatione. Gedani, 1680.  . 3135.]     .    ,     ii  i,  i  i .  ,   i,   i ,    i. i   i   (i, i ).  i i   1620 . i   i i    ,   .   ,   ,      , i   .      ,  ,   (  i  ,    i ),  i  i  ,     i.   i i  ,  .   i  . i i     ,   ,    i     i.  i  i   .  ii       50 .      i     i   .   i     .  ,  ,   ,    .    i   i  ,  i  ( i         i). i   ,     i  i, i  i.

i , i ,  i i    , i     i,   .

 i i,  i  ii ,      i i  (1595?  1661) i     , i, i   ,     i.[55 -  i    i .:  . . Wojna Domowa  i .   i   a ii . ., 2011; Kaczmarek M. Epicki ksztalt poematw historycznych Samuela Twardowskiego. Wroclaw  Warszawa  Krakw  Gdansk, 1972.]  ii   i  i  1660 .[56 - Twardowski S. Wojna domowa z Kozaki i Tatary, Moskwa przez lat dwanascie toczaca sie dotad. Krakw, 1660.]    ii  1681 .[57 - Twardowski S. Wojna domowa z Kozaki i Tatary, z Moskwa, potym Szwedami i z Wegry przez lat dwanascie za panowania Jana Kaziemierza Na cztery podzielona ksiegi Opus posthumum. Kalisz, 1681.] i  i    i,   ii.






 i 



 i    i  i   1649 .    1651 .           . i  ii  i  i  i i   i , i       i  . ,  i i ,     i ,  i    i iiii   .

      . ,  i  , i    i  .  i  i i  i  ,[58 - Twardowski S. Wojna domowa z Kozaki i Tatary, z Moskwa, potym Szwedami i z Wegry przez lat dwanascie za panowania Jana Kaziemierza Na cztery podzielona ksiegi Opus posthumum. Kalisz, 1681.  S. 56.]      . i    .

 i ,   i .   i    (  i     ).     i . ,    i,     i i , i . , i ii   ,  i  .

i -i   ,       . i i   .     i     i.   i   .

   i  i,   .    iii i  . i     i     .    i i   .      i,  i i i i.  i i , i      .

, i, . i i :  , i     .  i ,      ,  i, i  . i,  i ,  (,   i      i  )    ,   i ,    i  i     .  ,  i  i , i ,   .

i   i  ,  i i i   i.     ,    ,     ,    .

i   i ii     i,    ,  ,  , i   . ,      i i    ( ii akkordy  i, i ii  ) i  , i i . i i,   ,   i  i-i,  ii i   iii    20- . XVII .

,  1623 .    -i,  i ii    i-i,   ,     i.    i  i   .      i  ,     i. i         i   1629 .  i    i  i   i i.  i  i   ii . -i   i ,   1629 .,  i-i  i  ii.[59 -  i ii  ii  .:  .  ii i: i  i. i: i, 2016.  . 6063.]

  i      i    i  i  i,   ,   1620-    i i     ii -i  i-i  i.

 ,   ,         ii   .     i    ,   i     i ,    i   i i  i.






i 



  i   ,      ,  i  i iiii,   i i i  IV  i  (16331700).[60 -  i  .:  . .  i // i iii i:  10. . 5.  . 244.]  i i XVII . i   i i   i.  i     .  1650 .     , i   i i. i   i  1651 .    ii  i.    ii i 1683 .

 i    i ii. i  ii    . i  i i, i  i i i  IV,       i.   i i ii ii, i     .           1683, 1688, 1698 . i   i  .     .   i  i     1853 .   ,   i  i i    .[61 -  . i i-:  11., 12 . . 8, . .  . 204.]

 iii  , ii ,  i i  1655 .     iⅻ .[62 - Kochowski W. Annalium Poloniae ab obitu Vladislai IV Climacteres. Climacter primus. Cracoviae, 1683.]    i  ,   iii  .  ii   .[63 - Ibid. P. 1925.]



  i i i  IV . ,  i i  . ,     ,  i  i iiii.  i  i ii,  i .     i ,    i .


  ii ii       .   , i  i ii, ii ,   .       i,  i  i .     ,        .  i   .       i  i,  i i   ii,   i  ,  i  i i     i   i.    i  .    i    .  i i   i,   ,  .  .     ii.    .     i.

i  ,         i  i  , i   .  i   . , i   ,   i,      .






. .  i i i  IV



 ,  i,   i,      , i   i i  ii .

 iⅻ i    ii  . ,  i   ii iii   i  ii.

  i i   i  .   : ,  i ii i  i,   i   i, i i   i   ii,   i,   ,     . i i i  ii i, i .      i,  ,   i  ,  i i.  ,  i , i     .     , i  i .    ii . ,  ,         ,   i,  i  i .    i i ,  iⅻ i  : ,   i    ,     i i i,  i     .     i ii:   ,   .    i .    ,    i  ii .        ii ii.

  i    ,  i        (   i   ).  ,     i     i   (?  1648).[64 -    .:  .  ,   //  . 1835.  . I. . 597611.]    i . ,       i i.  i   .  16461647 . i i  ,      i i.       i i i.  i 1648 .  i,       .

      . i  , i      .  i i,    i -ii i , i .    i i , ii . ii i ii i    .

i     ,   ,    .  iⅻ ,    i  ,    i  (notarius). i       i i i .

 i  i,      ,     i,  ,   i,      i.  i,  i i        i  .   i     i,  i  i  i i i i i,      ,  i  ii   i   .

i     ,  .  i  .   i  ,     ,   ,  i i,  (    i)  i,     i ,  i   ,  i  i? ,  i , ,   i i   i i  .  ,   i   .     .      i     i.

i ii     .   ,  i,          .  i        i  . i       ,  ,      i,    i . i ,     ,    i i.



 iii  i  , i   ii  i     i i i.   i, , i i  i,    i   ,       . ii ,       . , i,        .


 i     ii.    i   i ,  i  i   .  .     (  i  i )    .          . i       i  i . ,   ,   i ,   ,  i ,   , ,   i,  i   i , i    i,     i-i,    ii   i .

 , i  i ,         ,   ii .    i   ii i .   i,  i     i  i i.  ii i     .

,  ii    ii,        i,  .[65 - Kochowski W. Annalium Poloniae ab obitu Vladislai IV Climacteres. Climacter primus. . 2728.]   :    i  !  i i ,  , i  , i   i i ,   ,  i , i i i,    .    , i ,  ,   i i ,  i   ,   .    i,  i,     i i    i , i i,       i  i  .

 i i ,  i  ,  i   .  ,  i,  i i  i  ( i   )  i i. i  i i   i. ,  i   i,   ,      i .     , i     i i  i   i .    i  .  i  . i ,     i   i     i.    i  ,  i .

  i    .     ,        .     i.  iii  i,  ii   i .   , ,    ,  i    . i  i  ,   i,  i  .

     i  i i. ,  i ,  i i    i i,  i  iⅻ, i,  i.     i   .  ,  i      .



 i i XVII . -i    i,     i i  .  i  i   ,    . i       ii i i,  i  i i i  .


i i i,      -  . ,   ,    i.

i     ,  iii .    i    i i,  i i i.

,  i  i  (20-i pp. XVII . i 1672) i -i i腻.[66 - Grondski S. Historia belli cosacco-polonici Pestini, 1789.]     i,  i     ,   ,  i, i i i.      ii.  i   i   ii  1655 . i .          i II i,      i i. i  i    i   i.  i XVII .       i ,   ii 16481672 pp.    70- pp. XVII .        i  .      . i i -i i腻  i   1789 .[67 -  . i i-:  11., 12 . . 8, . 2.  . 204.]

 i i   i  , i i  i      i i,         .   i       i i ii  (, ii  ii).[68 -  . : (, ii  ii) //  . i i:   . ., 1986.  . 43.  . 7784. (i   ii  i ).]     i i    i i.

,  ii i   i, i    . ,  i,  ,    i      i.  ii  i ii.  i i i i,     i , i  i i.    -    i  i i     i .

i i  i,   i i.      ,  i  i  i .   i     i i    i. i       i,    i i i.

,  i ,    .    i,    .   i  ,  i  i   . , ,   i i ii, i i.

i i i    ,  , i   .       i. i      , ,    i . i i    i i, ii i  . i ,   i,    ,  ii.

ii,     , , i  ,   i  .       ii .   ,      i      i ii.

i  ,  ,  i i i .  i i,  i   i i  .  i, i i ,   ,      . i     i ii  ,   i  . i   i:

i  :   ,  , i i    腻  i,     ,   ,    i. i i :     i , i, ,    i,  i  i  ,  i ii    i,     i  i .  i  ,      i i i    i    ,   i i i i -  i .    i,   ,    ,  i   i  ii,    i , i i   i  i i ,      .   i   , ,  , , ii  , i          i.  i  i  ,    i i, i  ii,  i  i:     , ,    i -i  i   i i i  ii  i  i  i, ,       i,     ,   i,  i i i. ,      .            i ,    i  .    i    i  i.[69 -  . : (, ii  ii) //  . i i:   . ., 1986.  . 43.  . 8182.]



 ,  i    i  XVII .,  i   ii ,    i  i,    ,  i  i,  i,    ,   .


i,  i   ii i . ,   ,  i   i, i  , ii,  ,      i  i ,   i  i  i  ii.   i  i  i   ii, i i ii    i,   .    ,   ii  i  i ,   ,   ,     .

,        ,  i  .  i         , . i   i i   .

,         i  XVII .,  ,  i,    (, i,  ii ) i   . ii  iii,   ղ ., ii i   ii.  i i  i    i  i .

  i i i    i   ii   ( i  i i;    16031667).[70 - i . . ii  // i iii i:  10. ., 2003.  . 1.  . 565.]  i 1650 .,   ii i, i   ii   ,      i iii. , ii   i  i   ii i       . i   i iii  i ,      .






 



 i   i  ii  i ii  . i    i i i i  i, i  ii  1671 .[71 - Vimina A. Historia delle gverre civili di Polonia Venetia, 1671.]

 i i     .    i ,   ,    i .     ,  i  i i,   i . i ii  ii . ,     i ii i  i.     ii, i ii .[72 - Ibid. P. 67.]

   ii    i i ,   i  i  ii i i.   , i ,      .    i i, i      i.[73 - Ibid. P. 34.]

  ii   ii,  i i      i  i     (    i  ).

i   . ii  i i   ii   , i ii ii, i  i,  i   i     .  i i   i ,  i    i, i  ii i  ,    ,    ii.

   ,   i   i i ,  i  i   . i  i  ,    i  ii.    ,     ii,   i i i   i. i i    i     i i,  i i i   . i  i    ii  ii  i,   i , i i  .      i    ,     i    i  i i,   i    .

ii    ,    i, i     i ii i i  i i    .

     .    i :

   ( )       (   ) i   . i    i i i   ,   i  i  .    i  i ii () i     ,  i,    i iii , i     i i   i. i  (  ,     ii)  , i  -  i   ,      i   i i i ,    i. i  i      i i  i i  ii ii,  i  ,    i . i  i,  . i   i   i i      ,     i i i i    i . i i i,  i  ( i  ) ,   i (la-natione Cosacca)      ii     i   i. i ()  i   -   i ,  i   ,   i  ,  i   ,      ,  i  i i i  ,  , i  ii,   , i   ,   ( , ,  i):   i i i  i .  ii i  i  ,  i     i  . i,           ii,  i    i     i i i.

ii (),   . ii  i i i   i   i i i  i  .  i i i () i i     i ii,    i   i,       ii i    i  ,      .   (i )  i,   ,     ii ,    i i  i (), i   i  i. ,      i,    ,     i, i  i i  i , i       ,  i     ,      i.  i i        i i   (compagnia di Zaporosa),   i,  ii i  ii   i ii  i.

ii   ii,   i i  i      i    i         . i         i , i        i i  .   i ii   ii ii ,   ii  i,   i .    i  ,  ,  ii   i  ,      i ii   i i ? ii ii,   , i  ,    ii  i,   i   i, i i   .    ,  i  i ii i    i      , i   i .            i,   ,  i   i ii  ,      i   ;    i i  ,   i .   ii i i,  i i   i   ,  - i  i i  i    i i  ,  ii:      i i     i  i i  .  i   i  ii  ; i i  ,        i   ( i  ,    i  i   i, i   ).    i i    i,   i  i i    i.

  ,  i i  i i i, i ii, i i  i i  i,    i , i i  ,     i i:  ,   i, i  i ii, ii     i i i i.   ii i,    i      i  ii  i,  i i      i i   i

i ii    ii  , i  i  i .   i ,   i     ii, ii i iii,    i   i  -i  ? ii  ,    . i  i   i i, ,  i   i      ii, i      ,   i, ,      i  , i i .  i       (         i   i!) ii  i  : , i  , ,       ,  i i  i- ();  i  i  i,  ,        ,  i .  i       i:      i    i     i  i i i.

 , 11 ,   ii  ,   i, i      i. ,    i,     ,      ,   i ,  i ..  ii i  i   i  , i   i ii.  i,   






. .    i, 1845 .



 ,       i  i i   i   .    ,   i   i  i  , i  .   i ii  i , i i   ( ,  i),     (i  i,    i ii ) i i i  i.    i ii  i i i i

 i  , i  i i ii   i  (    ),   i i i i     i,   i ii i  i   i ii  ,   i  i .  i   i i i    i   i i  i :      i  ii i,    i      i i  i      iii i ii,    i.      i  i i i  ;   ,  i  i  ii      :     i  i  , i    ,     i  i i    i i  .    ,   i    i,     i  ,    i   i    i ii i i i  ,   , i i    i i  !

i    ,   i , i  i    i; i ,    i i    ,    i :    , . ,  i  . . .    i i i ii   i:   i, , i   ii ii, i i   .

  ,  i    ( ,  ), ii   i ii i. i,    ,       i i i ;    ()  ,   i   ,     i i, i iii i    .    iii,  ii  i  ,     i ii i i , i i  i,    i;  ,  ,  i  i  i   i ii .  i, ii, ,  i i    i   . i   i  i i     i    ii    i i  i      ii  i i. i     i : , , , i  i      ,  , i       , i i     i  i  .[74 -  . i i-:  11., 12 . . 9, . 1.  . 4851.]

 i i    ,     ii  i  .    i iii,   i i i , i i i  ii ii i . ii i ,   ,     i i,    i  .         i  i  i i (i).  i   i  ,   i  . ,    i   ii      i.     i i .     i  .

      ii i. i      ii i. ,   i     i.

 1650 . ii  ii  i i,  i  i  ,     .     ii   .   , ii    .  i  i  i. i    ii   i       i  .

ii ii i i.       ,  , ,    .  i i   i  i . i      , i    i.  i ii    .    - i  i, ,      i.

   i    i. i i  ,  ,   .     , ,    .   i iii,    ,      .

 i i i  XVII .,   i  iii ,   ϒ . i  i , i  i    ii i  ii i     i   16451646 .  16481654 .       i.     i i i  i,   i  1663 .  i.   i     1668 .  1672 .   i i .       i    i.



i i i  i   i  i, i, i i,   ii i, i     ii i i  i.    i i   i.  i,      ,     ϒ .


i    . i i   i .     i    i .      ii i i  i. ,   i, :

 i   i i,    ii  .  i  i   i i  i  i; i , i   i ; i, i   i  ,    i i, i, i, i, i  i; i,   i i ,    ,   ,  i  i,     i      i,  i i i   i, i i  ii i i   .  , ,     i,     ,   , i   ii.[75 -  . i i i  i / .  . . . . ., 1993.  . 21.]

 i,   ,   .   i  ?   ,  i i .       ,      i. ,  i , i  .       i   . i i    . ii, i    ,  .

  i    i ,  i  i i,  i  ii,    . i   , , i  i.      i   iii i i. ,  i,   i i, i ii , i i i i   i  ,  i  ,   1648 .,    i ,  i i   i      i i. i ,   ii i i i i,    i  ,  i    i  i  i  i  i    i.[76 -  . i i i  i / .  . . . . . 74.]

    i    i ii i. ,      ,    i  i.    i.    i   .

     .        ,   ii   i  . i :  ,  i i  i,  ii i  i i i  i i, 1646 . i   i   ,  i i   .    i   i,        i.      ii i  ,     i, i i i,    i ⅻ[77 -  . . 75.]






. .  i  



     i.  ,   ,    .   i i i   i     i i i.   i   i i  : ,   i   ,     . i ,  i,   i  ii   ,    ,  i  i   ,     ,   i ,    () i,  i i     i  ii.[78 -  . i i i  i / .  . . . . . 76.] ,     i  .     ii     ,    i,    i   i     i . ,  i  ii i, i  i,   i .

   , i      .  i    .     ii  i i i,    . ,   ,  ,   i i,   ,      i  , i   i  i i    ,  i      i   i.  i    i i,     i i  i  ,    i    i i i  i      i i  i,       ,   i  .[79 -  .]

 ,   i i ii i i  i,   .   ,    i  .   i   i,     . i  ii,     i   i. i   i  .  i  i   i, i   i  .      i  ,  i  .

,  i ,     i .    ii   i i i, i   i  , i  i  .    i i,   .      i,  i     i   , i     ii.

     i ii .    i ,  .  ,   i   i i   ,        .

i   ,      i  i i XVII .,  ,     i  ii . i i       i .  i,    i ii i i,   i  i ii     i    i .   i   ,    i ,     i  i  i  i   .



    .   ,    ii  . i i   i i i,  i  .   i  ii    ,   ii, i, i i.


 ii i, i,  . ,       ,     ,   i i  i  .          i  i,  ii   .         i.




  


 ,     ii  ii i     i,  i ii  ii   i ,  i i  i , i  i  ,  ,     .

,  20-  XVII .   ii  i  .     ii      iiii.   1630-  i i.       .      i i  i . ,    i  .

,   i    i.   1620- .     , i  i i  i,    XVII . i  i.  i i  i i   i  . i i i     i.     i i,   i.       i, i   .

i  i   i  XVII . ii i ,  i i    i  iii,    i, i i i.    i i -i ,   , i , i   .[80 - .: i .    i i ii i i-ii i i i-. ii, 2015.]  i ii  i  i i,  i    i   .

  i i i (1600?  1683),[81 -  i i :  . .  :     XVII . //  . 1884.  10; i . i :  3- . ., 2010.  . .]   i  ii i  XVII .,  i  ii   i -i ,   i  ii i  .






i i



i    i.   i     ii-     i,    i -i   1669 .    i. ,   i   i i , i   .   .   i  i i  : i i,    i   i ii     i i   .    ,  , i ii ,   , ,  .  ,  i   ,       .[82 - i .    i //  . i :  3- . .; i, 2012.  . .  . 71.]



i  i    i  ( i  )  ,    ii. ,  ii ,  ii  i iii,   i i. , i , i   i,    i .


 i   i   i i,  .[83 - .: . . .  i //   / . : . .  (i. .)  i. ., 2002.  . 2:  i.  i ii   .]  i  ii,  i  i   ,   i  .     1674 .    .   i i      (,    i),  i ii i i i   i. i  , i   i  .

   iii i i i i, i i  XVII .   ii  i i i, ii,      . i   i   ii iii,        ii iiii.     ( i  29).  i ii i    i   i iii.

    i i  .          i i.     ,   ii i ii i i i. i     , ii   .

 i      .  i   i.  i      .  i   i.   i.  i i     i. i ,     ii ii   i  XVII .

 , i  i, ,  i i. i   ,  i ii i i  ,   ,      i  i .  i        .  i    i  ,   ,    - ,  i. i i   ,  i i  i,  i  i,    .






i i. 



i    i  i   .  i   i . ,     i  i i i, i   ii i  i   i.

  i   i i.  i i       i i i i  i , i  i  i  i.  i i   i i i. i      i.   i   i i.[84 -    .   (1674). ., 2006;  . .     //    . .; ., 1958.  . XV. . 284298.]



 i   i   , i  i, i  ii i .   ,  . , ,   i i i i i  ii.     i      .


  i      i.   i    iii  ,   i ii      .   i  i       i.           i  i, , ,   i.

i      i i i  .  ,  i  , i  -i ii,     ii i  .       i ii.

    (   )  (?  1693).[85 -    .:  . .     i   //    ii i.  ., 2001;  .     i  i i i i XVII . // i  II. .   i . ., 1999;  . .   ii  // i i . ., 1987;  . . K  -  XVII.  . X, 1885;  . .   i  iii .  // Philosophia Prima: ii . ., 1998;  .  // - i  i. . 5960;  .  ii  i-i (XI   XVIII .). ., 1999;  . . i   . ., 2001.] i   i   ii  ii i i  XVII .        i   i,  ii ii     .   1640-    -i ii,   1650 .  ii   i   .  1651 .  i i      -i,  i .  1653 .     iii ii.

8  1657 .           ii.   i    ii.






 



-i     .   i i   (1666, 1668 .)   i (1674, 1679 .), ii (1685 .), i i    i i i (1676 .).  i    i,   : i ,  i i i,  i,  i . i        (1671 .).

    i i ii ii,  i.  i i  i    i.       i i    ii ,   i :

		, ,  i ,
		  i   i  !
		  ,   ,
		i i i i i.
		i ii   
		i  ,  !
		, , i  ,
		     .
		     ,
		     .
		  i,  i  ii,
		  i  ii.
		 ii i i i,
		i i  ii.
		,     
		  i   .
		 ii
		i , i   !
		 ,
		   ,  i  !
		 i
		 ,   ,
		  
		i ,   !
		,   i ii,
		 i  ii  !
		 i  i ,
		  i .
		-  i  ,
		 i   i ,
		    ,
		     i ,
		    ,
		  i i i.
		, , ,   ,
		     ![86 -  . i    ii  //  i. ., 2006.  . 2.  . 307308.]

       i   ,  i   i. i  ,    i i  i i ii.  ii i  ii    i :

		    i
		i i i i i.
		  i i i:
		  i i i .
		    i   
		  i   .
		     i,
		 i   .[87 -  .    i  // i. i      . ., 2008.  . .  . 354.]

      ,      .






 .  



 ,    i     i     i  ,   i  i,   . ,   i      i,  i    i .   i   .

i i      i.    (ii i  , ) (.  i -i -i) ( 16271669)[88 -    .:  i, i i i //  i   i i    (. . , . ). ., 1874.  . 5691;  . .   // http://www.m-zharkikh. name/uk/ History/PaulOfAleppo.html.]  ii i,    i i   ii.    i i,  i   i i i ,  i   .

 ,  (?  1672),   ii i (ii) .     i  . i ii i ,    i ,    i  .   1635 .     ,   i 1647 .     i ii.   ii  i  i i.

    i i .  1647 .    i,  i  i    i. i  i     -i.






i i ii. ii XVII .



  ii i,  i i i i ii,      i. i i ii i,    i .      i . ii i       ii  ,   i  i.     ,  i  ii ii i  i     i, i i i. i  ,   i  ,   i    i  i iii, i i i  i  i   i i.[89 -  .   i i   i i  i i . ., 2007.  . 2627.] i    i   i,    i    .



    i   i (The travels of Macarius, , 1836), i (  i , , 18961899)   . i      i i , i  i.


 i 1654 .,  i i , i i  i i   i ii i,   .     1656 .

  ii   i i i.      i,      i. i    i  i i i .  i 1666 . i     i,    i   .   i  , ii i    ,    ii.

   i  ,   i , i . i   i    i.

  i   ,     i     i ii, i   i,   ii    i (i ii iii    i i). i ,  i ii,     ii XVIII .   ?     ii i, i     ii i  , i i, i ii    ?

    , i iii  i    .          ii. i i    i (i),  i   i  i, i  ii. i :     i ?  ,    i, i i i,    ,    i .  i   i i-ii! (i . . .). - i   (    i iii.  . .) i     i,    i (i  i -ii. . .), i   (i,  i i i iii.  . .).  i i    i   i ,     i,  i i       i   i  i     i, i  i i,    ii   i . ,  i i, ii i i  i  i i-,     i    ,   i,  i  i   i i i  i i ii, i i , [90 -  . i   i. ., 2008.  . 2627.]

 i  i,   ,  , i i:    i    i-ii, i  i     i  .  i   i  ,   i ii ,     , i   i  i i   i i i     , i  i  i ,  i ,    i.[91 -  . . 3940.] i,    iii,  i i i.

   , i       i i.  i iii   .  i i     i i i  ,  i i  i.

     i    i .   i ii i ,    i,      i ,    i  .  i     i (  i  i ii. . .)    ii  i i.     i            . i i i   i i  i  i .     i  i   i,  i  i  i.       i i i  i i,  i   i.[92 -  . i   i. . 47.]

     i i,  i     i. i   i  i i i i  i  i. ii,  i     i      iii.    i iii i    i i  i   ii. ii,    i  i ii    .

    i  i i   . ,       i, ,  ii  ,  i. , i,     i i  ii .

 , i i      i  i  i ii ii i. i i  i  i          ,   i i.

 i  ii,    i ii i ,  i ,[93 - .:  .     i  //    i. . i, 1928.  . CXLX; i  / i. . . . ., 1971.]   ii XVII .   XVIII .  i i   i.   , , ii,  i   i, i    . ,  i ,    i   ii ,  i  i .

  i    i . i   i ,    i  , i     i i,     ,  i ii i i  XVII .,  i ii  i.    i,  16481668 .    ii      ii,    i  i.

 ii  i i   i ,    ,    ii  ii. i  i     ,   i i i.

i  ii i i   1702 .   i  i .         i (i   70- i XVII .). ,       i i.  i i   ii    i.    ii ,     ii, , i , ,   -ii .

  i,     XVII i  i  XVII .,     i.

i   ,     i    .   i   :

 i  i    i i   i i   i.[94 - i  / i. . . . . 45.]    i i         .        i.  , i,     .    i   .    i    i. i   , :   ii i i   i ii  i,    i i  i,  i,    ii   .  ii i     (i,    i ii i. . .),  i i  i ,  i   ,    ,    ii  ,   .   i      i    i ,  i i, ii,   ii i i ,    i     (  i i  i  . .) i   ,  i  i i   ii, i i.  ii i  ,  i , i   i , i i i i   i.[95 -  . . 51.] , i i,      i   i ,  ii . , , ,  i    , i  i , ,   .

i i     i  i  i     i  ?  i,  i i  i   .   i i iii  i.    i   i.

i ,  i   i-i , i   .

    i, i    ,     i     i-i.     .

     i.    . ,   i i. i i      . i      i,  i    .    i i i, .     i i     i . i.    ,  ,  i. i   :  i i i   ,  i i  i      ,   , i i ,  i . i , i     ,         i i. i ,    i  , i , i i, i i i    i  .   ,  ii i      i .[96 - i  / i. . . . . 46.]

     i. ,    , i,      i-i. i    i.  i i  ii,    ii,   ,   i ,      ,    ,   ii  i   i-iⅻ[97 -  .]






    (i ).

 VIII .



    i  i   i i,   .  i    .      i:    i,   i i,  i i i  i.[98 -  . . 47.] ,     i   ,    .      i  ii   i i.



 i  i,    ii,   ii,  , .  i  ,     i i  , i i.  i          i    i i  i i  i i


 i  i i   i   i   i    i .  i   i  i ii  ,       i,     ,   .   i           i,  i .[99 - i  / i. . . . . 4748.]

 i       , .        i   ,   .

    . i    i.    ii  i    i  , i,    i    i,   i i,        ii.[100 -  . . 47.]

           ,     .  i   i.     i  i ( i i). i  i    ii.  ,   ,    . i   i   i,     i,  .

,    i i    ,    ,   i  i :      ii,    i   i,        i   i, i  ,   i,  i   .[101 -  . . 51,  .: . 57.]   ,  i,   :   i i i, i, i i , i    ,  i,  i i ii   i ,   i i i i i,  ,  ,  i, i ,    i,   ii ,   i  i. i   i i     i   i     .[102 -  . . 52.]      , i   ii i   . i,   ,   i.      i i i. ,  i i ,   i,   i.  i      i,  i, ii, , , i i .   i    i, i  . ,  i,    i. i i,   ,   i.  :    ii (  i i. . .)    ,  i i   i.[103 -  .]

   i i, i   i  i .     i i , :    i     i, i    ,       ,   [104 - i  / i. . . . . 53.]   i  , i     i, i, ii, i.

  ,  i,  i i   ,   ,  i  ,          .[105 -  .]  ,  i,        i i i,   i :   i   ,    ,     ,   i ,      i,  i i i, i i   -腻   i  ,   :  i ,    i, i i  i  i, i i,   ii .[106 -  . . 54.]

 ii ii,  i  i   1649 .,  i i  i ,    ,      , i  i , i i i i.[107 -  . . 5859.]



 ii    i i .       .  i. i,  i  i i  ,   i i. i      .       .    i   ,    i ii i   .


 i  i   i   1650 .,    ,     . i ,   i i  i ( ),    i     ,     i.   , i i  ii .   i      i i i       i   ii.[108 -  . . 59.] ,  i i     ii i i, i   .     i   ,     i     .

i         ii    1651 .    i  ii  . ,    i ,  i. , ii, i i  i. i  ii    i:       ,  i   .[109 -  . . 60.]

, i  ii ii,     ii  i  i. , i  ii 1652 .,  :   ,  i -i,   :   i  i,  i    ,     i i.[110 - i  / i. . . . . 64.]

  i ii  i i,   i i  i  i   ,   i,      i  i, ii i. ,    ,    i  i      i i ,[111 -  . . 67.]   i   i .

 i  i iiii  i  i,   i i . i    i  , i   i i. ,  i  , i   i, i  i   i i.[112 -  . . 282.]

      ,  i   i    . i ii     i .






i   i 



     , i   i   ii  ii, i iii  i. i,    ,     ii i   i ,   ii,  i   i ii i  iii i  ,     i.  1846 . i  i i i   ii i.    ii i ղ   .:  ,  ,  ,  i,    ii.   i i i  i  i    i i ,   i .

   i   i   i .[113 - i      .: i   i  / . i . . . . ., 1992;  . i ii i:   . . . . 371374;  . i  i  i // i   i . . 39;  . i i  //  .  . ., 2004.  . . . 434445.]  i  i  i iii, i  i  XVIII ii,   iii .    i  i iii .

i  ( ?),     i  .    ( i  i )  : i i i i  i ii i   ,  i,        i i  ,  i , i    1648 i   i  i i   i  i;  i   i ii   ,  i ii ,  ii i  i  i  i i  i i  1710.

 i ii   .      i i   ,    i i  i   i. ,  ,      1710 i.






 i 



    iii i  .       i ii.   i   i i,   i  i.  i ii i i      ,     i,  i i i.     .       i, i  i,   i i.  i ,  i     ii.

   ,      ii   i . i :  i i XVII .  i ,   ii ii    i  i i,    i ii, , , i  i   i i    i  ,       ii    i    i, i     i , i: i   i     i   , ,      ii i   i,         ii i     i  i i  .[114 -  .    i ii ii //  .  . . . . 93.]    i i i. i   . ,   i,    XVII . i i  ii,  i,   ii iii,    i .  i      ii  i  i i    i     ,    ,    i i  . ,  i : i ,  i i i i,   [115 -  . . 98.]



  ,  i      i   ,   . ,  i   ii i i   i .


ii   i ,  i   i . , i   i i i i,  ,    iii i ii : i , 腻 i ,  i  i ,   ii XVI .,   ii,  i ii     i.[116 - i . i ii i:   XVI  XVII . i; i; i, 2011.  . 289.]

  i i  i .   i i i iii  ii i  ii.      i.     i i, ii   ii,    ( !)  ii . i  ii , i  i.  i    i i i,   .

i  i ii . ,    i   ,  ii i   i. i i :   i   i i ii    ,     i  i    ii i,     ,    i i  i     i  i, i,  ii   i ,    i i ,   i  i  i i    i   ii ii      ,   i i     i i i   i    i  i i.[117 - i  ii: , i , . ., 2006.  . 878.]

  ,   i     i .   i  i ii, i   i i:

		    
		i  ,  i .
		  i   ,
		  i i   .
		 i i,  i  
		 i i    .
		 i i  , ii i,
		  i   i!
		i   ii  
		     .
		 ,  i 
		   i   .[118 -  .]

  i  iii ,  i     i .  ii   : i, i  i  , i,    i  ,    ii,  ,  i,  i  .      ,       i, , i    .

 ii i ,   ii   ,      i  i .

i   ii iii,    i  ii iiii, i  iiii ii.     :  i    i  ,    i   i     ( i iiii  i  i);     i   ,     i; i  ii i  i ,  i i  , i  i    i i     i     .

i  i    ii . i ,     i   .

  i   i  i.     i.   i  , i, , i   i  i   ,  i i      i   i  .  ii  ii, i i i, i, i  i i , i i i    ,       ,    ;        i i i ,    , i        i,   , i  i .  ,  ,  ,     ,   ,     ii i .  i   ii i i.    :

		      ,
		i i  i  ii .

      :  i    ,     ,   i    ,   ,  i.  i   , i   i i  ,     i   i i ;  i i   i  i  i  ,     i    .[119 - i  ii: , i , . . 883.]

i,   i   i.  i i i ii. i,   i ,    i  i.   i,  i i i i   , i   i  i  .    ii    i ,    i   i  .

 i     i   i.      i  i     i?  i    i ii, i  i   .  i  ,     ii.  , i    i i   i.

    20  30-i  XVII .   ,        i  i.  i  i  i  i:  ii i   i ,        i,  i,          .  ,  ,  i i i:   1639    i  , ii   i i  i,    ,    i 腻[120 -  . . 886.]

   i    i    (,  i,  i i),   ii  i . i :              i i,    ii ( i  i  ), ,   i  ii -i.  i , i :    , , ?   i  :    ,   i  .    i ii i    , ,    i    ,  i i, i, ,  i   . ,  ,  i i i  i,  ,   ,       ii i i  ,   i  i,  i ii  i i ii ii       i , i ii , i  , i i   i  ; i    i  .[121 - i  ii: , i , . . 886887.]  i,  ,      ii ii   i,  i i,   i i  i   .

    ,    i .        i, i . i (  i )  i ii i,  i  i i.  i,     ii i ,    i  ,  , i  .   ,  i,     ,     ,   i    , i  , ,   ,  i    i . i       i? i  i   ,  i  i  ii ii i 腻[122 -  . . 887.] i,  i   ii i.         i i,    i .    i i  , i i  i    , i       .  i i     i, i  . i  i   i, i    i  i, i, i i i  i .

  ,  i , i ii     i   .      ii   i ,        i,  .  i    ,  ,  i  i i.   i,    i   :    i  (     i   i ),  i  i   , i     i  i   i  ,  i i  i  i.  ,   i,  ii   i .     i     i  .    ,  i     i ,  i i   i  i. , , , i, ,      !   i   i    i   i,   , , i     . i ,  i  i , i  ,  i,       i ,   i  i     i i;       i  . i  :    i    !    ,     ![123 - i  ii: , i , . . 887.]

, ii  i  i  . ii       i. ,   i ,    , i  . ,     i,  i i   i.

 i  i   i  .  ,      i.  i  ,   :     .   i   i ,       i. ,  i,   i i. i  ii ii i ii      . ,      i  i  i  i i  i. ii  i i    i.



 i   i i i  i   i  ,    i  i  ,    i   . i         ii ii, i, i.  i      ii i i  XVII .


 ii   i     ii  i.  i    i,   i   i (   i  i i). ,  i,   i  ii .  i  ii  . i  i     i .  i,  i  i  i     ,    .  i      . i ,   i,   ii i  .

 i  ,    i ii   i i,   i i.       i,   i .      i i:   i, i   ,  i  i ,    i :

  i  i ii,   i  ,       ?       i, , ,  i  ,    i  i  ,   i         .  i   i i i     ii  i  .     i    i       .  .   i  ,  i  i ,     i   i    i , i i i    i i    .     , , i      i    i,    ,  i ,  i  i    i   i   .  i  i,  i i  i.        ,   i  i  , i      i, i       i.[124 - i  ii: , i , . . 889.]

   iii  ii i   i.   i   i i. ,  i  i   ,     i  i i i,   ,    i   ,      :   i  i ii,   i  ,       ?

i   (,   ii iii) i  ii ,    i  ii i. ǒ i      .[125 -    // ii i   ii ii.  ., 1955.  . 9498.]  i i  ,    ii ,     i.  i i .  i      i , i   . i    i ( i i   ) i     i ,     . i  , , i  i i.     . , , i,   .

i, ii    i. ,  i ,   IV     i i.  i   i  i.    i  iii    ,  i  i ii.

 i   i i ,      . i         , i    .      .  :   i i     -i.    i   (    ),   i  ii, i ,    .     i i   -, i  i  i,     i i  i    ii .       i i    i.   ,  i ,  - i    .   , -  i  i,   i i,  i,   ,    i     i,    i  .[126 - i  ii: , i , . . 889.]

    , i    i i      , i    .  i i i  i . i  ii   ii i, i  .    i i . i    i i.     i,  i i,   i  i. i  ii       (       i  i  i,       ).     ,     i i i , , i   i ii .  i,   i ii  i  ii   .

, i   i  ,  ,      i ,  , i  i i   ,   i      :

   ?   i i?         i?     ?  ?    i,   i   i  ?   i i  ,     i i,  i i ii,     i?2 i,     i .

i   i       i i:

		   ,   ,
		     .
		    ,
		      .
		  i   ,
		     .
		i     ,
		  i ii ,  i i.
		i i i  i,
		     i.
		i   i  ,
		   i  .[127 - i  ii: , i , . . 891.]

    i  i   i ,   i  ii i, i  i,    :   i i i i i  ,   ii    i  ,  ,   i,  ,  i i .  i  ,     i, , i  i,    ,  i  i     i  ,  i    i.     ,      ,   i,  i,   ,    i i i  i  i   i.[128 -  . . 893.]

 ii i ,   i i i   i  1648 .  i,    i .   , i  i  i . ,   ii   i,     i i  i:  i i    ii,    i  ii  i i,   , i i     i i i ii   . i    i   i,  i   ,   i   .[129 -  . . 894895.] ,   ii i iii  .  ii     i .

     ii   i i   1648 .:  i  i  ,    ii i   (    ) i i .   i     i,        , i   i   i,  i, i ,     i.[130 -  . . 895.]



       i,    ,  i  i i. i , i   ,    .


i i 1648 .        ,      i .   i iii ,  i  i,  i . i    i.  ii i i     i i i:  i,  , , ,   ii  i  i   .   ,   i   ii   i ,   ,   .      i, i   , i i  i       i,         i  ,  , ii ,   i i  i ,  i  ,   , i  i,    i.     i,    i  ,  ,   i,    ,  , i i      ,  i i    i , i i   i,   i  i ii   i  i   i      i i,   (    i,  ,       ).[131 - i  ii: , i , . . 895896.]

 i i ,      .  i i   .    ,  i i  ii :        i   i, , i   i, i     i. i      i i i .  i i i  i , i i ,  ( i i  )    ,    i   i  i    i, i       i   i i.       ii,  i i- ,  ii   .      i  (i) i i   (  ), i   i    i  i     i  .     ,   i ii i  . i ,     , i , ,    i  i      i i i  i i 2. i i    i i. ,  1648 .     .    i   ,   . i            (i) i  i,      . i     ,    i i,  i i  IV    II .  i  i.

   i ,    i.    i i i i     i i  i i. i        .

i     i   1649 . i  ii    i:  i  i i   ,     i  ,   i    i  i    i ,  i   i ,    i       i     i, i  i,  i    i  ( ,    i i i  i      ), i    ii   .[132 - i  ii: , i , . . 897.]

   i i    i i, i i i  iii  i.  i,    i , i i,     .    ii   i i  ii . i i i    ii i    ,    i .[133 -  . . 898.]

    i i ,   i i:  ii  i i  -i ,    i   i .  i  i ,  i, i, i   ,   ii .   , i i ,    ii ,   i,        ,    , , ,    ,     i   i.   i , i   ,     .[134 -  . . 901.]

 ii 1650 .,   i i  i,  i  ,      i       i i   i-i,    ,  ,  . i  i  ,          i  .   ii!       i: i ,    i i ,  i i     ,   i  .     i ,    i   ii  , ,   i     i,    . i ,   ,    i ,  , i      ,        i  ,  i  ii . i  ,    ii ,    i i   ,  i   - i     i  i;   i      i  i.   ,  ,   i i , i      i,  ,    i   , ,   i i  ,      .[135 - i  ii: , i , . . 902.]   i i. ,   i   ii . ,   ,  , i      i.  i   ,   i i .    i?  i          .  i             ,   i  i ?   ,       ?       .     i,  i     ii i.  ii i i     i  ,     ,   .      ii,    i  ii i .

i     i .  i         i i. i   i i  ii iiii. i  ,     ,       (  i i ):

, i,    ,       i i  .    i  i,  i ii  i   .    i ii i  i,  i   ,            ,   .   ,    i  i       ii  i    i,  i,   i   .[136 -  . . 907.]



     i i  i i.     . ,    i i.  i     i . ,  i i   1652 .


i   i i i     ,  i    i.     i,   i     iii :          ,             i   i   .  i i   i i i  i i  i  i  ,   i  ,   ii,   i  i i   . i  i,    i i ,    i i  ii 1654    i   i     i .      i i  i     i  i  i i i   i ,   ,   i     ii.    i ii    i    .   i i ,  i  i,  i  i     , i.[137 - i  ii: , i , . . 913.]

i ii,  i i i , i   i . ,  i  , i i  i   ii  ii  .    i  . ,    i iii i i  i.

    ,    ii :    i   . i   i,   i   ,   i ,  i ;   i   i , i i   i i,  i  , i , i i   i ,    i  i  ,  i     i     i,   i,    i.  ,  ,     ,    i ;  i   i i ii,       , i  i.    , ,  i , , i   i. i     i i i   .  i    ii i, i  ,  i      i,     i, , ii i i   i, i  .   i    ,    i   (   ),  i  i  .[138 -  . . 921.]






 



     i.  i   i,     . i    ii  , i  i i : i, ,  ,   ,    i  , i  i.    .     , i i    i .  , i   i .    ii,     , ii   ii i (   ,  i i) i     i .    ,  i i .  ,    i, i  ,    i ii i i  .   i, i i i ,  i  i    ii.[139 - i  ii: , i , . . 921.]      i. i   ii i , i  ,  i  .

,    ,   i i,  ,     i i .      i. , i,      i i  i.

i i  (  i  i , i    i  ;     , i   ;   ii  i; i,  i, i  i )       ii ii,    i,    , i.



     i i, i, . i     i   i. i  i ,  i  i,    i,   i.      i   . ,   . i   i i ,   i   i .


i  i   i i .  XVIII . i    .  ii  i 63  i.  i    i. i ,  i       ii. i 34  .[140 -  .  ii  i ii XVIII . ., 2010.  . 298303.]  i  1777 .    i   i i   .[141 -    . ., 1777.]  i  i  1793 .  i    . ,     iii ii.  1853 . i  i  ii   i i.[142 -     . ., 1854.]  i i i,  1992 ., i i  i  i   .[143 - i   i  / . i ii . . ., 1992.] i   ,  i    i-i,  i i i .

i      i  i   i i ,    i i i. ii    i ii ղ .   XVIII . ii   i     , ii,  ղ i  .,   -i .   i  i ii ii i iii.   i ii iii  i  .






i 






i i 



i i [144 -  . . i. / .  i . ; . , . . . ; i. . . . . ., 1991.  . 12.]   ,  i, ,  . i     i  1690 . i i,    ,    ,     i i i. ,   i  .   ii  i  i i.  i i   -i ii.   i  , , ii,    ii i .

 ,   i i    ,      iii. ,    i    . i   i    i  ii .  1715 .   i    . ,  i,     , i  i.[145 -  . i i  //  .  . . . . 470472.]

 i ii i    1720 i. ,  i     . i  ii,  i  1648  1700 i. i        i   ,   ii  ,  i i, ii i ,    i   i   i,  i, ,  i i i,   i     i  i i , i  i i  i i i. i i: i i i,  i  i  i ,    i i  i i i  i. i    i i i i,     i ,   i i,  i , i ,  1720.

i ,   i     i i i, i  i   i :     i ii  i ,    i ,     ii 1681 .    i i i i[146 -  i   .:  . .  C  // i iii i:  10. ., 2012.  . 9.  . 66.] (ii     i      ii -i 1718 ),   ii i ,    i   i, i  i   ii i  ,  ,    ii  i,   i.[147 - i  ii: , i , . . 214.] ,  i  i    i i, i    .

   i   , i i.  i   ii i .      i ii i XVII   XVIII .      i i iii. ,     . , i      i , i  .

   ,  iii    i i iiii .        i .     i i i i ,  i i i  .

  i   i    i .  i  ,       . i :   ,  i  i  ,  i  i (     i  i i i) ,  i   i,    i ii,  (,  i )  ii ii.  i   i i  ( i i),    .[148 -  .]






 



       ii () i .   ,   i  ,   .  , i    i i  ii   ,   i  . ,  i   i        i.  ,  ,  ii -i i       ,  i      i         iii.[149 - i  ii: , i , . . 232.] ,  i    i . i ,  ,  iii i    i    ii  i ii, i  i i i i,   i,  i   ii,  : ,   i i[150 -  .]



i   i   i  i    i  .    ii ii i.    ,    ii 16481659 .,  .    i  1648, 1649, 1650, 1651  1652 .  ,   i 16601700 ., i ,    ii.


    ii     :    iii  i i   ,       ,   i   i  ii.      ,   i . i ,   i i ii i,   i   .[151 -  . . 214215.]

 ,   i  i i  i , i      , ,   i     . i  , i  i i ii ,  i.   ii,  i,     iii  ,   i i i  ii i i,   i.[152 - i . i ii i:   XVIIXVIII . . 287.]

  i i,  i i ii  i  XVII .,    ,     i, , , i, ,     ii .   - ,     .  ,   i ,   i,  i .

,   i ,    i       i  i  iii ii  ii  i.    i   ii  i   i i,      ,  i       i,  ii   i       .

  ,       i i.      i, i  .  i  i,  ii       , ii    . i    ii i i. i i i   ,     i .

 ,  i  , i       . i i  i .   i i    i.    ,   i i  .  i  ,  i  i  i     i           .  ,         i i   i, i   i i   i ii  i  i.   i i : i       i i i i i i    i i i i   .[153 - i . i ii i:   XVIIXVIII . . 320321.]




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/petro-kraluk/bogdan-hmelnickiy-legenda-i-ludina/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


i          .  1857 .     i  .  1859 .      .   (   )  i  1870 . , ,    1884 .




2


.:  . i i-:  11., 12 . ., 1995.  . 8; ., 1996.  . 9, . 1; ., 1997.  . 9, . 2.




3


.: i .   / .  : . , .   i.;   i: . . ; i: . . ; iii: . . . i, 2004.




4


 .  i  i:  200-i i      // . 2003.  27 .




5


i .   / .  . .  // i i i. , 1993.  . 65.




6


   .:  .  . ., 1974.




7


.: https://uk.wikipedia.org/wiki/-i__(i); https://www. youtubecom/watch?v=29GwAWO8t9k.




8


.: https://uk. wikipedia.org/wiki/_(i); http://kino.net.ua/film/397.




9


.: https://uk.wikipedia.org/wiki/_i__(i); https://www.youtube.com/ watch?v=PkwFpjpMXoM.




10


.: https://uk.wikipedia.org/wiki/i. __ii.




11


  i   .: https://uk.wikipedia.org/wiki/ _.




12


.: http://chigirinzapovidnyk.org.ua/index.php?option=com_content&view=article&id=85: 2012-02-27-14-37-50&catid=62:2012-02-09-08-33-39&Itemid=86.




13


.: https://uk.wikipedia.org/wiki/__.




14


.: https://ru.wikipedia.org/wiki/__.




15


 . .,  . . - // i iii i:  10. ., 2011.  . 8.  . 149.




16


.: i . i : ii, ii, . , 2008.




17


.: http://nadpsu.edu.ua/.




18


.: http://cdu.edu.ua/.




19


.: https://ru.wikipedia.org/wiki/__-_.




20


.: http://www.mondvor.narod.ru/OHmel. html.




21


 i  i      // ii i  i. 1995.  19.  . 139.




22


.: http://zakon4.rada.gov.ua/laws/show/300/2008?test=4/UMfPEGznhhFmF.Zixg3Ib2HdlW YsFggkRbI1c.




23


 i ii,    i, .:  . i i-:  11., 12 . . 9, . 2.  . 15231526.




24


   .:  . .   i // i:  ii iii.  ., 2004.  . 4.  . 135188;  .  ii: i  iii   i  ii XVI   XVIII i. ., 2012.  . 63  104.




25


i- i  ղ . i  ii  i .-. i.  i  i  i ii i  i--    i ii  i, i   i.  1853 . i  i         i. .: Latopisiec albo kroniczka Joachima Jerlicza z rekopisu wydal K. Wl. Wjcicki. . 12.  Petersburg, 1853.   i ,        i   i i ii , i  iii ii i  i,  i i    1944 . . ii . :  . ii ii  i ii i i  //    ii . i, 1931.  . CLI.  1916 . i i    i     ii  .  i    .   i     ii  iii i  i.




26


i    //  i. ., 2006.  . 3.  . 500502.




27


   //  i. . 3.  . 498499.




28


  i i :  . ii  i 1648 . //  . i i:   . ., 1985.  . 43.  . 171193.




29


i . i    ii i    / .  . . .   . . ., 2016.  . 149.




30


  //  i. . 3.  . 503506.




31


  i i .:  .   iii i  . .   (  (  XVI    XVIII i). ., 2016.  . 234285.




32


   .: i .  i:   ii  i ii.  . , . ., 2006.  . 323325;  :   i  i // http://www.litopys.com.ua/encyclopedia/vidatn-storichn- postat-kultura-osv-ta-arkh-tektura/mitropolit-yoasaf-kor-nfskiy-ta-ukra-na/




33


   .: Pawlak W. Jakub Susza  zapomniany swiadek i historiograf bitwy pod Beresteczkiem // Wojny, bitwy i potyczki w kulturze staropolskiej / red. W. Pawlak, M. Piskala. Wars., 2011.  S. 211235.




34


. :  . i ii i. 2- ., . i, 1994.  . . . 469.




35


. :  . i ii i. 2- ., . . . . 468.




36


 . . 483.




37


.:  . . i i i  i:  i. . . ., 1971.




38


.:  . . i i i  i:  i. . . . 1317.




39


 . i ii i. 2- ., . . . . 365.




40


 . . i i i  i:  i. . . . 121.




41


 . . 122




42


 . . 123




43


 i  .:  . i  ii i. ., 1992; i ().   i i / . . i . ., 2002.




44


 . i  ii i. . 228.




45


 .




46


 . . 229.




47


 . . 229.




48


 . i  ii i. . 230.




49


  i .:  . . i  // i iii i:  10. . 8.  . 87.




50


Pastorio . Bellum scythico cosacicum, seu de coniuratione Tartarorum, Cosacorum ey plebis Russicae contra Regnum Poloniae ab invictissimo Poloniae et Sveciae rege Joanno Casimiro Gedani, 1652.




51


 ii  i  .: i iii  ii.  ., 2002.  . 5.  . 5294.




52


 i  .:  . i   i iii i. , 1974; Stanislaw Kot. Jerzy Niemirycz  w 300-lecie Ugody Hadziackiej. Paryz: 1960.




53


Pastorio . Bellum scythico cosacicum, seu de coniuratione Tartarorum, Cosacorum ey plebis Russicae contra Regnum Poloniae ab invictissimo Poloniae et Sveciae rege Joanno Casimiro . 57.




54


Pastorio . Historiae Polonae pars prior de Vladislav IV Regis extremis, secutoq; inde interregno, et Joannis Casimiri Electione ac Coronatione. Gedani, 1680.  . 3135.




55


 i    i .:  . . Wojna Domowa  i .   i   a ii . ., 2011; Kaczmarek M. Epicki ksztalt poematw historycznych Samuela Twardowskiego. Wroclaw  Warszawa  Krakw  Gdansk, 1972.




56


Twardowski S. Wojna domowa z Kozaki i Tatary, Moskwa przez lat dwanascie toczaca sie dotad. Krakw, 1660.




57


Twardowski S. Wojna domowa z Kozaki i Tatary, z Moskwa, potym Szwedami i z Wegry przez lat dwanascie za panowania Jana Kaziemierza Na cztery podzielona ksiegi Opus posthumum. Kalisz, 1681.




58


Twardowski S. Wojna domowa z Kozaki i Tatary, z Moskwa, potym Szwedami i z Wegry przez lat dwanascie za panowania Jana Kaziemierza Na cztery podzielona ksiegi Opus posthumum. Kalisz, 1681.  S. 56.




59


 i ii  ii  .:  .  ii i: i  i. i: i, 2016.  . 6063.




60


 i  .:  . .  i // i iii i:  10. . 5.  . 244.




61


 . i i-:  11., 12 . . 8, . .  . 204.




62


Kochowski W. Annalium Poloniae ab obitu Vladislai IV Climacteres. Climacter primus. Cracoviae, 1683.




63


Ibid. P. 1925.




64


   .:  .  ,   //  . 1835.  . I. . 597611.




65


Kochowski W. Annalium Poloniae ab obitu Vladislai IV Climacteres. Climacter primus. . 2728.




66


Grondski S. Historia belli cosacco-polonici Pestini, 1789.




67


 . i i-:  11., 12 . . 8, . 2.  . 204.




68


 . : (, ii  ii) //  . i i:   . ., 1986.  . 43.  . 7784. (i   ii  i ).




69


 . : (, ii  ii) //  . i i:   . ., 1986.  . 43.  . 8182.




70


i . . ii  // i iii i:  10. ., 2003.  . 1.  . 565.




71


Vimina A. Historia delle gverre civili di Polonia Venetia, 1671.




72


Ibid. P. 67.




73


Ibid. P. 34.




74


 . i i-:  11., 12 . . 9, . 1.  . 4851.




75


 . i i i  i / .  . . . . ., 1993.  . 21.




76


 . i i i  i / .  . . . . . 74.




77


 . . 75.




78


 . i i i  i / .  . . . . . 76.




79


 .




80


.: i .    i i ii i i-ii i i i-. ii, 2015.




81


 i i :  . .  :     XVII . //  . 1884.  10; i . i :  3- . ., 2010.  . .




82


i .    i //  . i :  3- . .; i, 2012.  . .  . 71.




83


.: . . .  i //   / . : . .  (i. .)  i. ., 2002.  . 2:  i.  i ii   .




84


   .   (1674). ., 2006;  . .     //    . .; ., 1958.  . XV. . 284298.




85


   .:  . .     i   //    ii i.  ., 2001;  .     i  i i i i XVII . // i  II. .   i . ., 1999;  . .   ii  // i i . ., 1987;  . . K  -  XVII.  . X, 1885;  . .   i  iii .  // Philosophia Prima: ii . ., 1998;  .  // - i  i. . 5960;  .  ii  i-i (XI   XVIII .). ., 1999;  . . i   . ., 2001.




86


 . i    ii  //  i. ., 2006.  . 2.  . 307308.




87


 .    i  // i. i      . ., 2008.  . .  . 354.




88


   .:  i, i i i //  i   i i    (. . , . ). ., 1874.  . 5691;  . .   // http://www.m-zharkikh. name/uk/ History/PaulOfAleppo.html.




89


 .   i i   i i  i i . ., 2007.  . 2627.




90


 . i   i. ., 2008.  . 2627.




91


 . . 3940.




92


 . i   i. . 47.




93


.:  .     i  //    i. . i, 1928.  . CXLX; i  / i. . . . ., 1971.




94


i  / i. . . . . 45.




95


 . . 51.




96


i  / i. . . . . 46.




97


 .




98


 . . 47.




99


i  / i. . . . . 4748.




100


 . . 47.




101


 . . 51,  .: . 57.




102


 . . 52.




103


 .




104


i  / i. . . . . 53.




105


 .




106


 . . 54.




107


 . . 5859.




108


 . . 59.




109


 . . 60.




110


i  / i. . . . . 64.




111


 . . 67.




112


 . . 282.




113


i      .: i   i  / . i . . . . ., 1992;  . i ii i:   . . . . 371374;  . i  i  i // i   i . . 39;  . i i  //  .  . ., 2004.  . . . 434445.




114


 .    i ii ii //  .  . . . . 93.




115


 . . 98.




116


i . i ii i:   XVI  XVII . i; i; i, 2011.  . 289.




117


i  ii: , i , . ., 2006.  . 878.




118


 .




119


i  ii: , i , . . 883.




120


 . . 886.




121


i  ii: , i , . . 886887.




122


 . . 887.




123


i  ii: , i , . . 887.




124


i  ii: , i , . . 889.




125


   // ii i   ii ii.  ., 1955.  . 9498.




126


i  ii: , i , . . 889.




127


i  ii: , i , . . 891.




128


 . . 893.




129


 . . 894895.




130


 . . 895.




131


i  ii: , i , . . 895896.




132


i  ii: , i , . . 897.




133


 . . 898.




134


 . . 901.




135


i  ii: , i , . . 902.




136


 . . 907.




137


i  ii: , i , . . 913.




138


 . . 921.




139


i  ii: , i , . . 921.




140


 .  ii  i ii XVIII . ., 2010.  . 298303.




141


   . ., 1777.




142


    . ., 1854.




143


i   i  / . i ii . . ., 1992.




144


 . . i. / .  i . ; . , . . . ; i. . . . . ., 1991.  . 12.




145


 . i i  //  .  . . . . 470472.




146


 i   .:  . .  C  // i iii i:  10. ., 2012.  . 9.  . 66.




147


i  ii: , i , . . 214.




148


 .




149


i  ii: , i , . . 232.




150


 .




151


 . . 214215.




152


i . i ii i:   XVIIXVIII . . 287.




153


i . i ii i:   XVIIXVIII . . 320321.


