  
 


      ,          (-, -,    ). ,     ,    ,  ,        ( 170   ).    (    ),   .         ,           ,    ,    .            .    .  ,    ,    ,     .






    


 ,          ( -),   ,       -    (       ,  ,    ).         (  ):

     ,      ,      ( .  .  1,  , 2017).

   ,    ( .    .  50  ,  , 2018).

   ,          ?       CIECAM02       ?

  ,     ,        ?.           .          ,    ?

, ,   ,   .  ,  -   ,    ,     ,  ,   ?

       ,   , ,    (multi-resolution blending)  -?      (Poisson Image Editing)?

     , ,      .          (     ,   , 2014)          (HDR, high dynamic range).        (HDR-.   ,   , 2012).          (   .   ,  , 2013.   ,    ,            ).

,     , :      ,  Photoshop  Lightroom;        ,      ,  .. ..

             ,      .

             -,         ,    ,    : ! , ,    !.     .




     


 ,    ,   .      ,   ,     . , ,      ,    .

,  ,   ,    , ,             .          . ,     .

  .

-,    .             ,   ,            .  ,          ,      ( 2019 )      ,       .

-,     .      , , ,   , , ,    ,      .       .    (  )     (    , ,  .      ,   , 2013).      ,    ,     (   ).        (       ),  ,           .     ,      ().         ( ,  ),      .

-,        -.        ,  .

 ,    , -, -   .




    


   ,       ,           ,     . ,  ,     ,       .

  ,     ,    ,     ,    ,    . ,           -   ,  ,            ,        .  , ?     ,  ,      - !

, ,          ,     .

,   ,       ,         .     ,       ,   .

 , - :    ,       ?  .        ,  -      ,      .       ( , ,  ,   ..), ,    , , ,         .     ,    ,  ,  .

   .      ,      ,   ?

-,      ,    . -,         . -,           ,       .       ,      ,  ,    . -,      -        .     ,      .

      ,   .       ,       .  ,     ,   ,             .




 


  -  -.       1960 .     1966        -06.

      , , .  , ,     .    ,  ,  ,  .        ,   ,  ,  -,  ,  ,   ,  ,   ,  ,  ,  , .

     ,    ,      .     ,          .

     2012     -.   ,   .    .        .        .  ,   .




.   


 -  ,    ,    -  ()?  ,       ,  .

           ,          .          .    ,              .  ,        .  :       ,   ,  , -     ,    .  :        (    ,  ,  ),  ,     ,   .   : ,    ,      .    ?             ,   .     ?       ?

,  ,  ,   ( ,    ).        ,              , , -  .      . ,  , ,     .             . ,       -.     .  ,    .      ,          .

     , ,   ,     ,      ,        .     , ,            ,  ,      .    ,      ,     ?      ,     ,     , , ,    ,  ,  ,       .        ,    .

,  -            ,              ,       ,      .

 , , , -  ,            . , ,  .          ,  , -,  .    - ,      ,    .

       .           .         ! ,     ,     ,      !

   ,         .      ,     ( ).

        .

        ( ,    ).

, ,              .




 1

 - 



        ,           .          ,   .  ,    ,    ,      ,    .

       ,    . ,  ,        .   ,     .   ,       ,    , , ,  .

 ,     3D-?             ,     ,    ,   , ,   ,       .    ,       ,      .




1.1.   


        (   ,      ):

90   ,  ,  ;

60   ,  ;

60  ;

65  .

   ,      ,    , ,  , .       ,      .          360.  :    : 9    ,  40  60   ,  80  .

 ,       ,   ,       ,       ().     ,      (),     .         .       (, 0.4 , 5 , 22 ) (  : 1 40', 18 20', 135  ),   , ,      ,              .

    ,      ,    (,       )  -   ,        .         ,   ,    -    (,     ). -      .                (      ).                 .

       ,      .    ,   .     ,   . ,       .

              ( 3  30  ).        ( 1 ? 2  )    ().        ( ).              2040      30250  (        ,  ,   ).

    ,  ,        -          (       - ,         ,  .  ).   ,       ,       (, ,  ).                    ,               .

       ,    ,    ,           (). ,        . ,         ,           .              ,          .       .




1.2.     


,   ,     .       ,  -       ,       .     ,   ,         ,      .

,    ,   .         ,      0.3 .      :     : L-, M-, S- ( Long, Middle, Short wavelength).       125     7   (   L: M:S  32:16:1).    ,   ,  1 ? 2     1 ? 5   .

     : 60000150000  


. : 514      1001000    .

     510 .        570 . (L), 544 . (M)  443 . (S),  ,    ,    .

     ,    ,          .  ,              .

,   ,    ,   , ,    ,       (         ), , ,     .         ( , ).

        ( ),       (, , ,      ).          (   ), , ,    ( ).

    ,        .     ()  .       ,        .           10 . ,       ,     .

   ,        ( ,        , , ).    ,   ,     ,     .       ,  ,    .             , ,    .

          .     .

-,     .      .             ( 150000  


)    25,      40000  


 .    ( 150000  


)    (  S-,   ),      ,  25,   5000  


.

-,  ,  , ,    (     ),         (      ).

-,         -    ,   .

     -  ,     ,        .

  ,                  .      ,         ,  , ,          25.        .  ,           ,      ,   25  .

    S-  ,         . ,        ,    .   ,              -   .    -    S- .

 1991         :     ipRGC (intrinsically photosensitive retinal ganglion cells),  mRGC (melanopsin-containing retinal ganglion cells),    .       .

,     ,  ,    ,   .         -,  .  ,       ,     ,  ,   !    ,    , ,     .

        .        .  - ,   ,    ,   ,     .  ,      .   ,              .       .   ,  ,         . ,   ,    , ,   .




1.3.      


     ,          .  , ,   ,      .         ,           ,  ,  .   ( )          (?       ( )).         ,    .

        ( ),      .      ,  .     ,   .         .  ,  ,     ,     .

            .          ,     ,      ,   .     ,     ,   ,       .

   130       ,      ,    1   (   ).  , ,   (-)   ,    130     - ,   .         ,           ,             .

 ,       ,    .   1 


. ,   ,     /  1981  (David H. Hubel, Torsten N. Wiesel).

    .       .     ,      .                 2% (),     .

,   -     ,                .

 ,          ,         , , - .

,         ,      ,       .         (   !).

     ,       ,     .    ,    . ,               ,  ,    .

              .        .     ,          ,  .           .             .




1.4.       


       ,   (70%)        ,     .        ( 1.8  ).    ,   6 .          ,       .     ()           .             .  ,        .        .

  ,          ,    .

 ,             .  ,        ,     VI   (2530%)     (brainstem), ,  ,     .     :              ,    (   ).

 ,          ,         ,          .  , ,       ,          ,        .

      ,   .      ,      .    (     )    ,    .    , ,          .

            .  ,   .        .         ,     ,          ,    .  ,       -    .         .

        ,     .           (,     ).  ,            .

   ,  ,        ,     ,  ,    .       :

       ,

   ,

       ,

 ,     :

      ,

    ,

   ,   ,   ,   .

       100    . ,      ,   ,        ,     .

      ,     ,         ,   .

 , ,    -,       .          .            ,       (  ,  ).          ,       ().     ,       .              .

         ,   , ,          ,     ?         .      ,      ,   .




1.5.     


 ,     ,    2     140     .      (V1, ,  , ,      ,   )    .      20 ,  V2. V3, V4, V5, IT (inferior temporal cortex), MT (middle-temporal cortex), MST (medial superior temporal cortex), PIT, AIT  .         (V2).        30000 


.

      .  V1  V2   70%    .   ,         ,     ,          .

          25      .  ,               .

    ,            ,             .            ,   .  ,            (  ,    ).

       ,                .        ,     ,    .    V1  ,    ,    ,     ,    .        .    ,         ().

         ,    , ,   .  ,      .        ,   ,         (     ).

 ,       ,             .    3050 .            ( ).     V1,    ,        .  ,        ,   .      V1,  ,    ,         .

     ,            ,    ()      .       (, V1)     ,          .   V2     .   V4  MT         .

  ,               , ,     ,       .

  ,         (   )               .

    V4  MT          V1.     IT   ?    .

       .

  ( )   -  .      ,           .          .   IT      , ,   ,        .

  ( )   -   .            ,    .   MST     ,        .          .

    ,     .

,           .  ,   , ,    ,      .

     15000    .  ,     ,  ,  ,       .             .       !

       ! ,       ,    .      ,    ,    ;   ,     .

-        .




1.6.       


   ,    ,                    .     .

      .   :     ,       ( )    .     ,         .     :             .

 ,      ,     .     , ,       ,        .

,              ,   .  ,         ,          .   ,            .    ,        .

       ,    ,   ,   ,       ,      .

   (sparse coding,  )            ,         ,             !

          ,  ,    (  )   ,       .     .  -   ,      ,        ,      .

    ,    .

1.                  ,         ,      . ,          ,  ,    ,     (  ,     ),      , ,    (    !).

2.   ,      ,       ,   ,     .       ,  ,      .    ,       .

 ,                ,      ,    ,   .

,              ,  ,      .

  ,   ,    :

    ,       ;

   , ..    ;

  ( ,               2%   ).

                ,    ,           (    :  ,  ,  -   ).

     ,        ,  :

, , -     ,   , ,     ,   ;

,       ,  (  ),      ;

            ,  ,   ;

          .




1.7.    


       .   ,       ,      ,    ,     .      .

    :   , , ,   .

,          .                 ,    .       .  ,       .          (  ,    )        ,   .

  ,  ,       .          .      .            ,    .

    ,         ,       ,  .   .

      ,         ,      ,  ,   .

,   (   ) ,      ,      .

,     ( ),   1070%.       ,      1012 .

       ,         .      .

 ()   , , ,         .   ,    .       ,     , ,    .

            ,    30 .     ,  , , ,      .

     ( )     .               .   .   - ,       ,      ,  - ,   . ,    ,       (, ,   ).  , ,     .

         :

      ,    ;

     ;

    ,    .

,     ().          -   ,           ,  ,     .       , ,      ,      .      . , ,       ,       , .




1.8.   


     (   )     .

        .

              ,    1  ,   60    ().      85 ,        150 .

     85     180 ? 125 ,      15300 ? 10625 ,  ,  163 .

       1 40' ?1 40',   ,   ,   142 ? 142 ,  ,  0.02 .

 100-  (    20    14)     5472 ? 3648        273     243   .

       .

   ,   ,  1 ? 2     1 ? 5   .     2.5 ? 8 ,   : 0.05 ? 3 .

 : 40150   


, : 5150   


.      40   


.   :  30    


.

: 514      1001000    .      ( ICCD, intensified CCD,  -),      4 .

 :       130 .        30 .        80-     Phase One iq280: 53,7?40,4 .   :  200    (   )  70    ( web-   ).

,           .            28  ,      (      ,   ).

        ?

        .         ,      .    ,       ,      .        :

 :     ,            ;         ;

      ;

    ,     ;

           . ,           .

         ,     2


,      16  !       .         1,8   7,5 ,        2


 .

    .

  ( ),  :    15 000: 1 (13 EV, exposure value),    10 000 000: 1 (27 EV).  ,  : -6 EV,   : +22 EV. ,   : 8EV,  : 814 EV,    : 814 EV,   : 10 EV.

   .           ,     .      14-    2


,   17 .     .   -       2


,   512.

,          ,   . ,  ,   ,         ,   1013 EV.    27 EV   ,  ,       .

    3-         ,       , ,    ,        -  (, , ).

 -  3-    ,         (,    )     . ,                -         .     , ,  ( ),            ,       .

       .       ,         ,      .    :   ( ),   ( )        .

           .        .              .  ,        (),    .      ,      ,    ,          .

           ,           ,    ,   ,   -   ,    . ,  ,   ,     .

     ,      .      ?   ?          .        ,   , .

 ,     (11.5 ),       ?   ,            ,        .        .

        (,  ).            (    ).

   ,         ,        ,        .          ,         .         ,  .   ,       .      ,       .



      .  -,       !      .     ,   .        -    .       ,      ,   ,   .

    ,        ,     ,     ,     -     - ,    .      ,          ,       ,    .

      ,   :  ,  ,  ?.  ,    ,     ,    .       ,          .

   ,            ,    ,    ,       .




 2

     



    ,     ,       .       ,       .     ,    ,        .  ,       ,          .

  , ,  ,   ,    ,           ,     .   ,             .        (, ,  , ),     ,   .              ,   .           ,      .

,        .     (, )      .         .            - .         /. ,    ,  , , -   .    ,    .   ,     .




2.1.  


 ,   ,     ()   ,  .     ,     .   ,      ,    ,  ,        (  ).

          ,   .                       .            ,         ( ).  ,      ,  , .

   ,     (Hermann Grassmann),     1853         :

1) ,          ;

2)             ;

3)            .

 ,          ()   .        .            ,       ,   ,    .             ,      .

 ,     ,    ,        ,   ,       (   ).

        ,     .    ( )         ,  ,    (, ,  ).     ( )       ,    .   -        ,      ,               ,    -   .    ,    ,  ,   ?,    ,   .            -   ,     .    .

    ,           ()    ().   ,  ,    ,    .      -   (     ,       ). ,    ,    ,         (,  ,    ).     (   )   ,  , ,  .

      (,       ),      ,   .   ,       ,   .             .                , ,    .      ,   -          .   ,         ,        -.

   (   )    .       ,     .      () :

 ;

  ;

  ;

  ;

;

    .

  (gamut, ,  , ,     )      ,       .             .

   (perceptually linear) ,              .       (perceptually uniform),  ,        ,   .

        (, , ),     - ( -). -          .      ,    -  ,    -. -         ,             .     ,    - ,         .

  -         .         ,       ,        ( !)     .

            (Michael R. Pointer).         ,      .  ,    .         (   ).

           .




2.2.      


     ,   ,    .    ,        ,  .    ,    ,  ,           ( ,   !).         .        ,      ,  ,       ,     (,   ).

  - , , ,     (illuminant, ),      -  ,              .      , ,   ,  ,          ( ,    ).      100%-    .  ,         ,      .

       ,      .      .        .         .            ,           .      ,    :

A ( , 2856 ),

D ( ),

E ( ),

F ( ),

L ( )  .

      D ( ,       CIEXYZ, . ):

D50 ( ,       , 5003 ), CIEXYZ=[0.9642, 1.0000, 0.8251 ( 0.8249)].

D55 (       , 5503), CIEXYZ= [0.9568, 1.0000, 0.9214].

D65 ( ,           , 6504 ), CIEXYZ= [0.9504, 1.0000, 1.0888 (1.0889)].

D75 ( ,  , 7504 ), CIEXYZ=[0.9496, 1.0000, 1.2261].

    D :

    ,       ,

    ,          .

       .         .         ,    ,     -.    -       .   -       ,   ( ,   , ,    , . ),   , .

          .    -           ,         .    ,       .     ,  ,       ,         .

         ,   - , ,        .    ,  ,   .

          ,            ( ) .       , 100%     ,       0        (,127).        ,           .      .       ,  ,  ,     .

    ,     ,    .       .




2.3.  


       .   , ,    ,    ,      .      ,         .       ,     (   ):

  RGB:       : ,   ,       (:   ,  ,  -, . );

  CIELAB:     ,     (:  );

  CMYK:       , , ,    (:    CMY,  ,    CMYK).

,    ,      (CIE, Commission internationale de l'clairage).     CIELAB  .

      ,      ,     .      ,        -,   ,    -   ,         .

,      ,         ,   ,   .      ,     ( ).        ,      ,     ( )    .         .      ,       ,  ,    .            .

  ,           (  ).     CIERGB,  ,       .   CIERGB       ,         .   CIERGB   ,         R=G=B,     ,             .

   CIERGB    CIEXYZ,    ,  CIERGB,   .

 Y  CIEXYZ  ,      .

         ,     X, Y, Z .

 , CIEXYZ,     ,    .

       ,        ,   ,    .

        ,   ,        ,   ,    .

 CIEXYZ     .         , ,         .        Y ()      .   CIEXYZ  nCIEXYZ,   Y = 1   .

,     CIEXYZ  ,      ,               .   , ,    ,  ,    ,   .  CIEXYZ         ,    ,    ,    .




2.4.   RGB


      RGB.       ,     - . , ,     -.          CIEXYZ,    , ,   CIEXYZ,    . ,        - RGB-    ,   CIELAB,   ,         .

 RGB- ,     ,    ,   ,  .   (    ),    RGB-.    ,    ,    () .       ,   RGB-   .

      ,     ,        .     ,         ,       ,    ,      .  RGB-  ,      {0, 0, 0},     {100%, 100%, 100%}.  100%   255, 65535   ,     .

      -.       - :            2.2.  ,       rgb-,     rgb-     1/2.2.     -.  RGB          ,   2.2.    -  ,     .  -              ,    .

    .

 sRGB (standard RGB)   IEC 6196621,      RGB-:

     CIEXYZ,     ,      - ;

 ,    D65;

 -,             2.4   ,       2.2   .

   ,            - . sRGB    ,        .     RGB- sRGB     . , ,       ,    .

  ,    ,  ,        ,    ,   sRGB.  ,      sRGB      .   ,               sRGB, , ,     ArgyllCMS     Canon (   ).

 Adobe RGB (1998)        sRGB ,     ,     ( ,       ).  Adobe RGB   sRGB ,          (     ,   sRGB)      - (  ).   Adobe RGB   50%  ,   CIELAB ( sRGB   35%).             . sRGB  Adobe RGB        .

 ProPhoto RGB  ROMM RGB (Reference Output Medium Metric,  = 1.8)      ,         .   ProPhoto  ,  90% ,   CIELAB,   100% ,    .    ProPhoto  ,        .      ,   13%     ,  ,    .  ProPhoto RGB        ,              (   ).

 scRGB           ,   sRGB,            ( -0.5   +7.5).   scRGB  ?   XYZ (  -)    sRGB.  , scRGB       ,     sRGB.   ,    ,    HDR-.       ,   80%  scRGB  .  scRGB   : 12     16   .         Windows 7 (Direct3D, Windows Color System  ).

 RIMM RGB (Reference Input Medium Metric)      -     raw-,      ,      . ,    ,        ,    ( ).   8, 12  16   .    RIMM RGB  ,    ROMM RGB, , ,    ,    raw- ( ).

 RIMM RGB ,        ,          (  D50,    1,600 /


   ). , ,  ,       .       RIMM RGB        ( ,      ).

RGB-      .           ,  R, G, B,  : ,   .  ,   ,   .  - RGB-. ,    ,           {0, 0, 0}   {100%, 100%, 100%}.    ,     ,      .    ,     .    HSL.          RGB,    {0, 0, 0}.

    RGB      ,      ,        . ,    HSV (hue, saturation, value  HSB, brightness)  ,  100%- ,      ,  .   HSL (L  lightness)        ,    .     ,          ,        .

  HSV    V  -          -.   HSL    L    ,     .

    ,         CIELAB.  ,       .

  HSV,    ,    RGB-.      ,     ,     RGB-,     ( ,     -).

   ,      RGB     .      CIEXYZ,    x=X/(X+Y+Z), y=Y/(X+Y+Z).













      RGB.  ,   ,         . ,  RYGB  RYGCB (   ).      99%  .




2.5.   CIELAB  CMYK


   CIELAB       .          CIEXYZ,  ,    ,     .  ,  CIELAB     ,  CIEXYZ  CIERGB.  ,  CIELAB            .  CIELAB     L*a*b*  ,        Lab,     .

  CIELAB   :  .   CIELAB   ,     ,  D50.   CIELAB   .

 ( L*)    ( a*  b*).          .  .

CIELAB     ,  sRGB.

  CIELAB      sRGB, Adobe RGB  CMYK.

   -.  ,      - ,          .          ,    - ,    LAB   -.

  : L*=0     L*=100   .     a*=0  b*=0. CIELAB-       , , CIELCH.

 CIELAB        - . -    CIELAB           ,  16   .

  ,      ,  ,       CIECAM02.  CIECAM02    .

    CMYK ( ),         -.   --          .     CMYK    RGB : 0       , 255  8-        .   RGB-  CMY-  ,    CMY  CMYK   -.    : {C, M, Y}  > {K = min(C, M, Y), C  K, M  K, Y  K, }.         , ,          .

  CMY     C = M = Y.   CMYK   C = M = Y = 0.

       ,     .       ,             ,    ,     .            ,  .   , ,     ,     ,    (),      !

  CMYK       sRGB ( -  - ),     Adobe RGB (1998).

  CMYK       .      CcMmYK     .



   ,         ,    ,    .         ,       RGB (,     LMS).       rgb-,   ,   CIELAB.

          ?      ,          -.  -,      (  L*),  .      (  ,    )          a* (   )  b* (   ).     L*   .   RGB        .     RGB   L     (   ).   L  -      .

, ,    -  - ,     ,        a*  b*.




2.6.  


      ,  ,         .        ,   . , ,     ,     (),        .            . ,       . , ,         .     ,       ,   ,    ,   ,                .    ,         .

,  ,          . ,    ,   -      ,     .        ,   ,       .

 ,         ( ,  gamut mapping,   ),  , ,  .       (        , rendering intent).

         :   .          . , ,    ,        .

   :  (   ,  , ,  ,      - )  .      - ,      ,           .

        ( ,      ).

,  ,   ( S-)     ,      .     ,   ,      ,  ,      .    ,      ,        .       ,           .  ,           ,          (     ).

    ,       :

       ,       ,      ;

       ,       ,      ;

     , ,  ,       ,       .

  ,     . S-    (    )     .             .

,     ,       ,       .

     .            ,    ,    .    ,     , ,       .

         ,      .       -,           ,     .

       ,           .  ,       ,      . ,      ,      ,       .         ,      . ,      ,         .

      ,    .      ,     ( )       , , ,          .  ,          ,      .

  ,          ,   ,      .                        ( ).   ( ),      .

    ?     ,           ,     ,   . ,      ,    .      ,   ,    ,             ,       .  ,          ,   ,            (,    ).     ,  ,               .

          ,                 .       ,  ,     ,   -,                     .     , ,    ,     .

           ,       .     ,       ,    . ,   ,  .  ,  ,    ,   ,         .   ,      (,   ).

     ,      ,   ,     ?    ,          .           ,     .

   ,  ,  ,       ,     ,            .  ,         ,       ,     .   ,    ,       ()    .

          ,                .    ,  ,     ,   .

        ,     ,        .         CIEXYZ,      Z.   2.1             (softproof),      ( ,    ,  ).






.2.1.           : )  ,   ; )  ; )  .     RawTherapee (  ).



,          ,         .

      ?        :

    ,

    (  , . ).

,  ,       ,     ,      , , ,      .

   ,   (  ),     . ,  ,      ,   ,   ,     ,   .            ,     (        ),       ,     ,    .    - , ,    ,     .   ,               .  ( )  ,     .          (  )     .

       ,       .

      (,    Canon imagePROGRAF PRO-500,  11  ),           .

            ,         (multishelled),         :    (reference gamut),  (plausible gamut)   (possible gamut).           ,      . ,           .      ,      .               ,        .

 ,       ,  ,   ?        .    ( ), ,   ,      .    :

 ( ),

- (  , pleasing color reproduction),

 (   ,   , .  ),

  (     ),

 (      , color preference reproduction),

 :    ,         ,     .

      -   .        -                  ,     .

-  ,   ,          603010.        ,      60%  ,       30%  10%.  ,       . ,   60%,    30%  -   10%?




2.7.   


 ,    ,        .    (color appearance model)                  ,     :

    (viewing conditions),

     (image preference adjustments).

          ,    .      ,  ,  .         ,    .

   :

1)     ( ),

2)   ,   ,

3)  ,    ,

4)    .

,    ,  ,        ,   , ,  , ,               .       , ,  ,   ,     - .

        ,     (veiling glare), , ,  .         .

  ,    , ,      . :

  (simultaneous contrast):            ;

 - (Bezold-Brucke):         (luminance);

  (Abney):        (,    );

  (Hunt):     (colorfulness)    ;

  (Stevens):    (brightness contrast)    ;

 - (Bartleson-Breneman):       (surround);

  (color size effect):     (lightness and chroma)      ;

 - (HelmholtzKohlrausch):      .

           ()  .    ,     ,  ,     .   , , ,    ,  ,  




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/pages/biblio_book/?art=50406599)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .


