Pochwały milczenia
Krasicki Ignacy


Ciesz się klasyką! Miłego czytania!





Ignacy Krasicki

Satyry, Część druga

Pochwały milczenia



		Co nie jest do istności[1 - Co nie jest do istności – to, czego nie możemy zaliczyć do rzeczy istniejących; to, czego się nie da wymierzyć ani zliczyć. [przypis redakcyjny]], co brak w liczby rzędzie,
		Tym mniemamy milczenie – i jesteśmy w błędzie.
		Pozór go[2 - go – je: milczenie. [przypis edytorski]] tak osądził, ale pozór zdradny.
		Jest w nim przymiot istotny, jest przymiot dokładny;
		Zgoła jest rzeczą dobrą, zdatną, pożyteczną.
		Pisarze i gadacze, znam waszą myśl sprzeczną,
		Przecież na was powstanę. Ty, co ci się marzy,
		Ty, co bredzisz, co zmyślasz, czasem ci się zdarzy,
		Że utrudzony krzykiem, którym drugich nudzisz,
		Umilkniesz, a że płochą powieścią nie trudzisz,
		Żeś dał uszom spoczynek, wielbią cię słuchacze,
		Oddawaj hołd milczeniu.Wy, sławni matacze,
		Wy, szalbierze z rzemiosła, wy, zdrajcy z urzędu,
		Profesy dzieł nieprawych, wy, niegodni względu,
		Wy, co słowem, co piórem umiecie kaleczyć,
		Wy, których dziełem, trudem: łgać, zdradzać, złorzeczyć,
		Zbyt poznani[3 - Zbyt poznani – przejrzani. [przypis redakcyjny]], milczycie, a głupi wam wierzy.
		Hipokryty! wśród waszych wzdychań i pacierzy
		Zdradne milczenie wtenczas, gdy cnota nie milczy,
		Pod jagnięcym pozorem ukrywa jad wilczy.
		Wiecie, jak zdradniej milczyć niźli jawnie szczekać;
		Wiecie, a cnota jęczy: stąd zasługi tajne[4 - tajne – zatajone przed społeczeństwem. [przypis redakcyjny]],
		Stąd talenta w pogardzie, stąd dusze przedajne,
		Stąd nieszczęście poczciwych, a przeciw naturze
		Cnota w podłej siermiędze, występek w purpurze.
		Dworaki! w nieprawości wyćwiczeni szkole,
		Wy, co w sztucznej a zdradnej podstępów mozole
		Kładniecie cały polor, strzeżcie się widoku.
		Maszka[5 - Maszka – maska; dawniej: maszkaron. [przypis edytorski]], coście przywdziali, patrzających wzroku
		Nie osłabi, odkryją zdradę omamienia.
		Dusze podłe, nurzcie się w otchłaniach milczenia!
		Trwożliwa jest poczciwość: nie jest jej kunszt głuszyć[6 - nie jest jej kunszt głuszyć – nie trudno zmusić ją do milczenia. [przypis redakcyjny]],
		Jakże ją z zaniedbanych kryjówek wyruszyć[7 - wyruszyć – wydobyć na światło dzienne. [przypis redakcyjny]]?
		Mógłbyś, Pawle, bo czujesz, choć pełen szkarady,
		Mógłbyś, bo masz czołgaczów, coś wysłał na zwiady,
		Mógłbyś, bo w twoim ręku los prawego człeka;
		Czegóż się cnota, Pawle, od ciebie doczeka?
		Milczeniem ją przytłumisz, więc skromna i cicha,
		Nieznajoma u dworów, narzeka i wzdycha.
		Wzdycha nie tak o siebie, bo sobie wystarczy,
		Ale gdy na nią podstęp niegodziwy warczy,
		Gdy wydziera sposobność, aby zdatną była.
		Jęczy, iż chcąc nie może, by uszczęśliwiła.
		Niegdyś służyć ojczyźnie hasłem było człeka.
		Święte hasło, gdzieżeś jest? Zmilczane od wieka.
		Odgłosie serc poczciwych, niezmazanej[8 - niezmazanej – czystej, niepokalanej. [przypis edytorski]] duszy,
		Już się o nasze płoche nie obijasz uszy.
		Dobrze milczyć, bo płacą; szukaj wpośród wiela —
		Jest gmin, ale kto znajdzie w nim obywatela?
		O wy, których powinność prawdę mówić jawnie,
		Mocnić[9 - Mocnić – umacniać. [przypis redakcyjny]] słowo przykładem dzielnie a ustawnie,
		Milczenie was potępia, gdy myśl świecka trwoży:
		Świętą śmiałość, bezwzględną, niesie zakon boży.
		Zbyt trwożliwą roztropność nie godzicie z stanem:
		Znać, czuć, mówić, dać przykład – to jest być kapłanem.
		Milczenie, w skutkach bywasz złe, lecz nie w istocie;
		Zrzuć barwę[10 - barwa – tu: cecha, znamię. [przypis redakcyjny]], co cię podli, a towarzysz cnocie —
		W świetnym się blasku wydasz. —
		W świetnym się blasku wydasz. —
		Co nie jest do istności[11 - Co nie jest do istności – to, czego nie możemy zaliczyć do rzeczy istniejących; to, czego się nie da wymierzyć ani zliczyć. [przypis redakcyjny]], co brak w liczby rzędzie,
		Tym mniemamy milczenie – i jesteśmy w błędzie.
		Pozór go[12 - go – je: milczenie. [przypis edytorski]] tak osądził, ale pozór zdradny.
		Jest w nim przymiot istotny, jest przymiot dokładny;
		Zgoła jest rzeczą dobrą, zdatną, pożyteczną.
		Pisarze i gadacze, znam waszą myśl sprzeczną,
		Przecież na was powstanę. Ty, co ci się marzy,
		Ty, co bredzisz, co zmyślasz, czasem ci się zdarzy,
		Że utrudzony krzykiem, którym drugich nudzisz,




Конец ознакомительного фрагмента.


Текст предоставлен ООО «ЛитРес».

Прочитайте эту книгу целиком, купив полную легальную версию (https://www.litres.ru/pages/biblio_book/?art=23541082) на ЛитРес.

Безопасно оплатить книгу можно банковской картой Visa, MasterCard, Maestro, со счета мобильного телефона, с платежного терминала, в салоне МТС или Связной, через PayPal, WebMoney, Яндекс.Деньги, QIWI Кошелек, бонусными картами или другим удобным Вам способом.



notes



1


Co nie jest do istności – to, czego nie możemy zaliczyć do rzeczy istniejących; to, czego się nie da wymierzyć ani zliczyć. [przypis redakcyjny]




2


go – je: milczenie. [przypis edytorski]




3


Zbyt poznani – przejrzani. [przypis redakcyjny]




4


tajne – zatajone przed społeczeństwem. [przypis redakcyjny]




5


Maszka – maska; dawniej: maszkaron. [przypis edytorski]




6


nie jest jej kunszt głuszyć – nie trudno zmusić ją do milczenia. [przypis redakcyjny]




7


wyruszyć – wydobyć na światło dzienne. [przypis redakcyjny]




8


niezmazanej – czystej, niepokalanej. [przypis edytorski]




9


Mocnić – umacniać. [przypis redakcyjny]




10


barwa – tu: cecha, znamię. [przypis redakcyjny]




11


Co nie jest do istności – to, czego nie możemy zaliczyć do rzeczy istniejących; to, czego się nie da wymierzyć ani zliczyć. [przypis redakcyjny]




12


go – je: milczenie. [przypis edytorski]


