   : ,   
  


 
     ,          , , ,  ,                   .               ,   ,                  ,  -  ,    -         ,         .     ,        .



  PDF A4    .





  

   . ,   


    



  . ., 2021

 .   һ, 2021




 


,      ,        ,     .         ,     .

   ,     ,   , ,          .           -  .                .







   

. . 

            ,      ,   ,       Homo sapiens.          ,     ,            , ,  ,   ;              .        ,                 ,  -  ,    -         ,          .

,      (           1933 ),      ,   ,             (    ).    :  ,        ,  .    ( 50%),     .    ,      ,             ; , ,   ,  ,   .   ,      :            .   ,           - .

     :  1920-                [Schr?dinger, 2000, 2009],          ,      ,     ,   1944    What is life? The Physical Aspect of the Living Cell,         ,       - [Schr?dinger, 1944].

  ,         :            .  ,    , ,   .   ,    (   qualia)    ,   ,      . ,      ,    ,       ,  ,            .

, ,           .     ?  ø        :   ( )           ;  ,     ,    ,     ,   .

           ,  ,   , ,      ,     (    ?).     [1975, 2008], ø       :            ,         ,     ,    .          .

            ,    -        :               ,      ,                 .                   ?   ,         ,      ,   ?       (      ,     )?         ?     , ,    ,    , 1 ? 1    ?

  ,        ,     ,   (  ,  ),       :        -,              , , ,   ?    ,     ?          (  ),     [Devlin, 2006]   [Patel, 2008]  ,  Homo sapiens    ,             ( ,   :                   ).           ,    ?..  :

 ,       ,                 ,   ,     ,  ,   [, 1990].

  ,        ,         :         ,       , , , ,        (   ,       ) (., , [Penrose, 1994; Penrose, Shimony, Cartwright, Hawking, 1997; , 2010; , 2011; , 2013]).

,              -         ,          .      [Uexk?ll, 1928], ,         Umwelt.     (   ,    ,   , , ,   ,   ,   :            !         .    ;        )   (     a priori  ,    ).

       .       ,    .      ,            (fuzzy sets  Zadeh).       .       :    ,   ,         .          ,    .

 ,      ,            . ,      , ,         ,       ,     ;          .         ,  ,   .          ,   ,   ,     .

 ,   ,  ,        ,          .    , , ,     ,    .  ,      ,             ,     ;  ,           ,                 ,       [Piantadosi, Tily, Gibson, 2012].

   :  ,       ,         ,        ,     .

   ,  , ,      ,      :

              ,     .     .      ,      .   ø,  ,   ,     ,     [  ., 2004].

  ,           ,       ,    :

       ,     .  ,         ,      , ,  ,    .   ,              ,   .     ,      ,   ,  .     [, 2008].

  ,           ,        ,       .         .

,    ,         ,      ,      , ,    [, 2008; , 2009].      :   ,      ,    ,    - , .    ,        .

 ,       ,           ( ,       ),           ,       [Hollan et al., 2000].            ,     .

  ,             ,  .  ,   ,      , ,  ,   .        ,          ,     ?     ,   ,     .

  ,               ,  .       ,            ?                  ,     ?

 , ,     (     ),         ,           ,      .       ?             ,      ,   .     ,     ,   (    )    ,    , , , ,   ,   .

     ,             ,          .         ,  ,    qualia,     ,    ,      ,       , , ,  ..    ,        ,    ,    ,       qualia  (  . [, 2007; , 2013]      ).

                  ,     . ,     -,   ,   ,     ,   ,   ,                 ,  ,          ,    .

 - ,  XXI          .   ,      , XXI     ,     ,       ,   .      ,  ,         ,        ,   .   ,  ,      ,    -       ,     ,  .    ,         .     ,     ,  Nature  Nurture           .

          ?  , ,      .   ,    ,         .    ,       ,      ,     ,      ,     ,  .    ,    ,  . . .  ,         .       ?    ,  ?..

, ,  ,     :   .  ,       ,         (   ).   ,     .  ,   ,        .

     .        ,    .   ,       ,     ,   ,        ,  ?      ,           .        ,   ,  ,   -    .     ,       .      ?     ,      ,      ( ).         ,  ,   ,      . ,       ,    .

        ?     ,   , .      ,  .           ,      .        ,  ,       .    ,    ,    ,    ,      .

 ,      ,  ,         ,    , , ,    .       : ,          . ,  :    ,     ?

,               ,     .     ,    ,    ,   ,          ,    .    . ,    ,            ?        ?

,    , ,  ,    ,  .

-,        ,           .        ,    ,  ,      .

 -, ,  ,      .        :     ,      .

 ,   ,   ,          ,                   .




  

      ?


 ,

    ܅

.  II




      (  )





  ,           -   .      ,                . ,           ,    ,      ,            ,    ,    .

     ,   -   .       ,     ,     ,                ,         .

-         ,      ,  ,       -  [, 2001].             ,       , ,      .              ,       .

 , qualia,             .   ,  ,  [Edelman, 2004], ,       ,       .            qualia  .              (., , [, 2011; , 2011; , 2009; , 2011; , 2008b, 2012a]).

-        ,   : ,         ;                 .               ,    .      [, 2000].

      , ,       (, , ,   ..)   ,    .

          ,         .     ,   ,   ,     ,     ,         -     ,   ,      .

  ,     ,       .  ,       (, ,  ,   ,        [Deacon, 2003, 2006]; .  [, 2012]).  -       [, 2009].

   ,      ,   ,    ,   ,      ?     ?  - a priori ,      󻠖  : ,             , , . /         .   .    ,  .

,        -         .   (NB!) .    :      (a priori)  ,     [, 1965]  :    ,    ,   , , ,   ,   ,   :            !         .    ;         [Nietzshe, 1882].

  ,     XX   ,      -  (   ,    ?) [, 2000].

          ,       .    - ,          ,    ,   .      ?    ,  ,    (     ,  , ).

 ,     ,      -   .     ,    Umwelt      ,      [Uexk?ll, 1928].      :         .

   , , ,   .                          .                    [, 2010].

          [Fitch, 2000; Lieberman, 2002; , 2005, 2008; , 2006b; , , 2008; Read, 2009; Botha, Knight (ed.), 2009; , 2011; , 2011; , 2012].

  ,           ,      .    ,   ,             .

 ,      [Fodor, 2009]    ,        .  ,   (      )         , , ,      .,               [McCulloch, Pitts, 1943].

   ,         ,  :   ,   .        ,     ,    ,      .

 ,        , -     :

1)   ,   (      ), 

2)   ,    ( tabula rasa  ).

     ,     ,      .       [, 1965; , , 1982].         ,           [Chernigovskaya, 1994, 1996, 1999; , 2008b, 2010a, 2010c; , 2009].

,     -,     ,       :  ,    ,  !            ,   .

     ,    ,    :      ,           .

 , -       ,    ,    .          .               ? !         ,    milieu intrieur,      [, 1878].

     -   ,     , ,       .

,    .         ,   ,    , ,     ?

         ,            :                [, , , 1992; Natochin, Chernigovskaya, 1997; Chernigovskaya, Natochin, Menshutkin, 2000].

     ,    ,       ,   .   ,     .      on-line,           ,      .    ,    ,        .         (., , [, 1997; , 2012]).

                   ,    ,    ,      [, 2009, 2013].

 ,         ,      ,         ,           ,      [, 2009; , 2013].

         ,   :     ,     ,   ,  ,     .          .   -          :  ,      vs.  ,         [, 2006b, 2010b].

   ,   ,       .      ,   .        (   ?),   ,    ,      ,     (,         ).       ,    ,  .          ,    ( ),     ,    :        ,      ,   [, 2006].

,  ,                 - ,                 .             ,   ,     . ,               [, 2012].    ,   (  )  - ,             ,       ,  ,    ,      ,    ,   .

       . . -, . .   . .  [, -, , 2001],   -     ,    ,             [, 1998]:                         .

      (     ):       ,   - ,     ,     .. [Lakoff, 1987].

-    ,       ,            ,     ,   ,  -    ,           ,    .        ,  -,        [-, 1929].

,  , ,   ,      ,        .    ,    ( )   ,          .      (.   [Lehrer, 2007]).

   ,   ,       vs.               ,   ;        ,          (, [, 1970; , 2010]).

  .   (!) ,   :     :   ,     .     ,     ,   .             :         ,        ,     .  ,         .     ,  ,    ,   ,     ,  ,   ,    !  ,     [, 1969].  :    ,   ,    ,      (  -   ,    ).    ,      .     ,    . , ,   ,  ,    ,   ,     ,       [, 1994].

        . ,       ,    ,       .    , ,             ,    ,  ,    ,   .      ,              ,    ,        ,    :      ,   qualia! (.    [Chernigovskaya, Arshavsk, 2007; , 2004d].)

 [Jackendoff, 2003]           ,   f-mind,                   .

               .   ,          ;       (),      :    ,      ,           .         ,      ,       ,       ( ,       ).   -  ,        ? .       . ,  .          ,  ,   ,    ,       .   ,  ,     [, 1997].

    ,     .  ,     ,   ,       ,       ,    .

               ,        . ,               .  ,          ,        .

       ,   -     (    ),   -   (    ).          ,         .

,           ,        : , , ø, , , ,  [Cytowic, 1989; Engen, 1991; Emrich, 2002; , 2004d, 2012b].

 ,     ,    .   ,  ,      ,    ,         ? : ,         ,      ,       .




   :    ? (   )


Human language is an embarrassment for evolutionary theory.

D. Premack

         ,         ,    ,   , ,  , ,  , , , 

                :          ,      ,         . ,           . . :   ,  -,           ,     ,  ,          ,   ,       ,  .      ,       .       ,     .        ,    ,         .      ,         [, 1985].

      򻠖    (FOXP


, HAR1F, ASPM).    ,      .    :  Homo    Homo sapiens  Homo troglodytes (-) [Linnaei, 1766],   -     [Huxley, 1864];  ,    ,    (Corpore homo, intellectu simian)  Mikrocephalen  Affen-Menschen [Vogt, 1867], Pithecanthropus alalus ( ) [Hackel, 1899]               ,          ,  . ,             ,        , ,    .

    ,   ?       (. [, , 2008]).    ,        ,    ;   , ,  ,    -,   ,      .         ,  ,    ,       ,  ,   .      ,         ,  , ,      ,    :    ,    . ,            .       ,  .      . :         [, 2007].

   ,   22%         ,       ,           [Pagel et al., 2006].

     ,     ; ,               .         . . , ,        ,     ,  ,     [, 1946].

, ,     .       .  Why Pigs Dont Have Wings,       2007            The London Review of Books [Fodor, 2007]           [Fodor, Piattelli-Palamarini, 2010].               ,    The received view ever since Hume taught that ought doesnt come from is     : Whats wrong with us is that the kind of mind we have wasnt evolved to cope with the kind of world that we live in That kind of mind doesnt work very well in third millennium Lower Manhattan.  ,          ,        , , ,      , ,        .          ,  , , ,       , ,  : Were polar bears selected for being white or for matching their environment?     ,    ,      .     ,     .  ,           ,    ,      ,     .         ,       . ,   

    . ,             ,      .    ,    ,  ,   [Deacon, 1997]. ,  ,    ,      -       ,    .          ,         ,      ,   (       ,  [Berwick et al., 2013; Bishop, 2013; Bolhuis, Everaert (eds.), 2013; , 2013]).

  ,       ,      ,           .   ,     [Jackendoff, 2002],       ()   ()   .  , ;  ,      - .    . , A theory of causation is exactly what a theory of natural selection isnt.

    ,          ,      ,     ,       ,     ,        !    HAR1,   ,          ( :        ) [Pollard et al., 2006].  ,             ,          ,       . ,      ,         ,        .        ,     ( )    ,       .        ,                ,        ,        .

      Homo sapiens sapiens,    ,   ,            ,                .          .       ,           .     Homo sapiens    (.  [, 2007]).   -               (  )    (. [, 2007]).

          ,         .          ,    ,    ,   ,      ,       [, 2004; , 2004, 2006].         (.  [, 2008; , 2008].  ,     ,       ,    Homo sapiens          .  ,           ,       .      ,    ,     Homo sapiens          .             .

,           ,       , ,  ,              .      ,         ,       ,  ,      [, 2007].

     ,                ,         .    ,    .

  ,       ,  ,  ,    :     . . .  ,        ,          :

1)   ;

2)       (,        ,         ..);

3)    ,              ,    .

       .  ,                ,            =   .  ,        ,   ,         .       (    )    ,    ,     [, , , 1992; Chernigovskaya, Natochin, Menshutkin, 2000].

         ,     .    ,       ,   ,   ,  ,  .     . . ,     ,   ,    :               .   !   ?   .     : , .   ,                       ,   ,      .     -, , ,    ,    +400C    .    

           ,            .     ,   . ,      ,       ,  ,    (,     )     ,       ,      ,      ,             (     ).        ,                 (Theory of Mind),     ,       ,      -  (.  [, 2007]).   ,    ,  ()  ,      ,  qualia [, 2006, 2008].      ,        -  ,     ,           (       ),         .

       .      ,   , , ,   ,        [Chalmers, 1996, 2002].          -  ? ,   ,   ,       .

 .   .       ,       ,     ,    ,      ,     ,   , ,   ,  -     .         ,      .      (  )    ,    ,    ,     .      F5    ,        -              / .           ,        ,     ,        (),  ( )   (  ) [Rizzolatti, Arbib, 1998; Arbib, 2003].

       ,   ,                      [, 2006].      ,     ,          ,    ,                :      ,        .

           2007   [Miller, 2007; Hassabis et al., 2007]:        ,   , ;   ,       (  ),        ,   (  ).  ,    .  ,     , ,   , ,     . .     :     ,     ,      .  ,    

          .  .           Homo habilis [Wilkins, Wakefield, 1995].          Homo erectus      ( ,  ,   .) [Bickerton, 1990, 2003, 2007].             Homo sapiens sapiens [Aitchison, 2000].              [Corballis, 2003].                       ,        [Henshilwood et al., 2004]. ,         (Klasies),   ,                 [Wurz, 2000].        [Masataka, 2007].                [Margoliash, 2003; Reuland, 2005; Gentner et al., 2006].    [Yip, 2006]. , ,   .     (minds within minds) [Chomsky, 2002; Fitch, 2007].

,        The Language Faculty: What is it, who has it, and how did it evolve? [Hauser, Chomsky, Fitch, 2002].          .          ,    ,         .  ,            ,  , ,       ,     .             ,     ,    ,      [Jackendoff, 2002].

     [Hauser, Chomsky, Fitch, 2002] ,           ,  ,     ,     .  ,   (   )      ,      .   ,  ,      ( )  -  ,     ,    ,  -.     ,      .  , ,    ,  ,           .

       ,         ,     .  ,     ,             ,      .           1990     :          [Bickerton, 1990, 2003, 2007].

              ,     .      - .          ,       ,    ,       ,       .   ,            ,          .          !         ,      ,   .       ,  .

   (   )     ,       ,  ,    ( . [, 2005; Reznikova, 2007; , 2011]).

    (   ).     ,   ,  (,       ).    ; ,       ,          ,       .

    (!)        ,    .    ,    .

       ,  ,  ,    ,   ,    .

      ,     ,             .

        ,  ,    (   ,      ).

     (      ).

          ,       ,      .          (,     ): , ,    , .        ; ,    (    ),    ,    

                 ,    ,     ,        ,           ; ; ,    ,         ; ,               .    ?  ?  ?    ?

    ,           ,          (,  [Yip, 2006]      [Gentner et al., 2006]      Sturnus vulgaris).

 ,         ,        (  , ,     ,     ,  ,     ).  , , ,          ,           ,                .

            (            [, , 2006]).

                 .

    ( ):           .

         .  ,            .

        ,           .     .      (  ,     ).

   (     )        ,   ,    .         ,     .

       .     , , , .

     , ,     .   .   .

        ,   ,     .

        .

             ().

 ,  ,    (   ),   :     ,      ,     ,      ,                     .    ,   ,     ..   ,  ,        ,       ,  廠 .              (      )         ,       ,         ,  ,     :  ,    ,    .

                  (      ). , ,      ( )         (.      [, 2007]).           .     ,  ,             .  ,                 ,   ,        ,          .

    ,  :       ,     ?      .       ,           :        ,   ,    .      ,   ,         ,   [, 2000].     . . :          (  )     ,   ,            ,       ,        [, 2004].

,     Homo loquens      () ,     ,       ,  - (  -)     ,      ,   ,  ,    , , ,     (.    [, 2008]).

   ,   .       ,   . . ,       .                 .




 ,   


          :    ,   ,         .     ,                     ,        ,  ,     ,   1981           (      ).     :     ,        ,    . ,    ()           ;    ,           .    ,  ,      ,   ,      ,      .

     ,  ,   qualia.    ,        (              ).       ,  - ,       ( )   (   -),       .           ,      .       ,    .

     ,        ,   ,      .      ,      :    ,        ,          .              .  ,         .

,     ,               ,    ,         .  ,  ?    :    ,           .     ,      (?) ?  , ,          ,    ,       .

   .         :                .       ,     .   .

       .   ,    ,   ..?

         .      ,    ..?

 :    ,  ,     ,  .      ?  ,   ?        -  ?

   What is it (. [Nagel, 1974]),   ,         ,       .          ,    .

 , qualia,             .        [Edelman, 2004]:          ?  ,       ,       .         qualia   .

   ,  .           ,    .    ;  , ,  ,   ,               ,       , ,   ..,  ,       ,     ,   (!) .     ,     ,    ,  qualia.   ,        ,  ,      .

           , , ,     ,       .        ,      ,           .        .      -,      (,     )    .      .           .       ,         arbitrium liberum   ,             voluntarius consensus [, 2008b].

. .  [,  (.), 2011] ,               ,      ,     (.      [Fodor, 2009]).      ,     ,    ,   ,          .         ,         .      :       ?     ,          ?       .

     :    ,     .       (       ) :   ,      ,  ,   .     ?         ,    ?

 ,  : ,      ,   ,  ,     ,    .     ( -)       (,     )?        ,      (. [Chernigovskaya, 1994, 1996, 1999]).        ,     .

           ,        ,     .      [Ramachandran, 2008] ,      ,  ,  ,         .

         ,   ,        ( , ,   ,  ,  ).        ,  ,         ( ).          ,           ,     qualia  .

         ,   ,       , ,    ,      ,          ,          ,         (.  [, 2006a, 2008a]).              .             [, 2011].

,  - ,        , :       ,        [Russell, 1946]    ,          ,     ?        ?..    ø,               , , ,   (. [Hutton, 1976])?

      .   ,          ,            ,  - .

   ,       ,  ,     ,  ,        .

     ,   ,  ,    ,  ,     ,  ,      ,          .      .   .  [, , 1982],   ,             .

          .   ?           ,   ,  ,    - (. [Varela, 1999])?

            ?     XXI      ,         ,   ,   ? ,  ,          .     , ,   ,    ,         .       ,             ..,      [, 2001].

               ,     .  ,     ,       .  ,         ,      ,  ,    ,       [Eagleman, 2011].         .  , ,    ,   ,     qualia.

 Nature vs. Nurture          ,         (    ), ,   .  ,  ,       ,  ,    ,     ,    .       ,   ,   a priori;  ,  ,  ,     .

       ,   ,          .      (),      :    ,      ,           廠        ,         ,       ( ,       ).

         ,     , ,    ,         ,    .

 ,     ,              ,   ,      ,   ,  ,         ..         -,  -, -,               ,      [, , , 2013].




Nature vs. Nurture   





 1623         ,   ,    ,       .            :    ,    ,       ,     ,    ,  ,     - . -   ,   (  ) -            ,    .           .

, , ,          ,  ,    ,     .  ,          ,       (    )       .    ,    ,      ,     ,      . ,  ,  :   .   , ,       , , ,  ,    ,  ,       .            .    (  ,      ,     :        ).

   ,   ,             ,        ,  ,     Nature vs. Nurture       .     ?     , ,      ? , ,       ,    ,        . ,  , ,      ( ),             (),   ,           ,       [, 1983; Bechtereva et al., 2004; Dietrich, 2007; Fink et al., 2009].




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/pages/biblio_book/?art=64360651)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .


