-.     
. . 


 -            .   ,      -,              .         .





-

    



 . . 



. . , ,2021



ISBN978-5-0053-8690-8

     Ridero


   ,     ,    ,    ,    .

 ,    ,    30,  -, -, - , ,  .



Book Information:

Tejobindu Upanishad. The secret teaching about the point ofenergy

Translation byNeapolitanskiy S.

Language: Russian, Sanskrit.

The Sacred Texts ofIndia project, being interdisciplinary and cross-cultural inits format, is aimed at publishing ancient texts that form the basis ofthe diverse spiritual, philosophical and cultural heritage ofIndia.

rasosvet@mail.ru

Keywords: advaita, atman, brahman, upanishad








-ࠖ  108 ,  -.     -   -[1 -   ..     - [tejo-bindu-upani?ad yajurvedasya bhaga?] (. 108Upanishads with Sanskrit Commentary ofUpanishad Brahma Yogin. Adyar Library, 1920; Alain Danilou. Yoga: Mastering the Secrets ofMatter and the Universe. Inner Traditions / Bear & Co, 1991).     -.  . ,    -,  -,   -. (Deussen P. Sixty Upanishads ofthe Veda. Motilal Banarsidass, 1997. P. 567).      -. (. https://sanskritdocuments.org/doc_upanishhat/upanishad_list.html).         (sakha)      (. http://www.advaita-vedanta.in/authentic-upanishads-and-gitas).  ,      ;  -    .     - -.. ,      ,  -     ,    .].

     tejas , , , , ,  ;  , ,  ..  bindu , , , ;   ,  .  ()       ()     (),   ,    .  ,      .  , -ࠖ   [2 -    仠    ,  ,   (sa?gopa?gopani?ada? sarahasya pradiyatam) . 1.55.16.; (divyamastropani?adam??erya? k?sasvasya siyat) .2.2. (.  ).  .       . (Deussen P. Sixty Upanishads ofthe Veda. Vol. 1. Motilal Banarsidass, P. 85).  ,          蠫   : ,   .    -,      ( ),   ( ).            (.  -),    -, upa  + ni  + ?ad .]   (, ), ᠫ ,   .





   .   ,   ..  (Ayyangar)[3 - AyyangarT.R.S.The Yoga Upanishads. The Adyar Library. 1938, pp. 2787.] 1938.,  .   1914.,      465[4 -    51,  43,  74,  81,  105,    111.]. ,  , .    .  ,       ,    [5 - Deussen P. Sixty Upanishads ofthe Veda. Motilal Banarsidass, 1997. P.705.].  ,  ,    . [6 -    /  ., . .... .: , 1999.].



 

  ,    ,   -,  100. . . 300...  ,  -   III . . .  III . . .[7 - Eliade M. Yoga: Immortality and Freedom, Princeton University Press, 1970. Pp. 128129]   ,   ,   ,   1-  . .  1-  . .[8 - Olivelle P. The Samnyasa Upanisads. Oxford University Press, 1992. P.5.]





      ,     ,     .    ,     .  1537    ,    ,  - (2.293.3) .  - (,  . .).     ,       .   15 ,  -   -[9 - Advaita () -,  ,  ..ࠖ  .   ,       :  ,  ,  ,  ,  , ,  , , ,  ,  ,  ,  ,  , , , ,  ,  , ,  . (Amidon E. The Open Path: Recognizing Nondual Awareness. Sentient Publications, 2012. P. 4).    , , ,  ,           .],       -.

  ,   ,    /     (akha??aikarasa) ,      (cinmatra).    ,      -,  -.

        ,   --.  ,     ,   ,        .         (aha? brahmasmi),   ,        .

         (-)    (-).        ,  .

         .  -,      .  ,   ,  , , , ,  .   (-)   ;  ,    -;    ,  蠫-.    , ,      ; ,    .  ,   ,  , ,  , , .  ,          .   , ,     ,     .

     ,    ,  --  .  ,    ,     .   ,  ,    ,      .

 , -    :    ,     ,    ,  ,    , .      ,    ,   .  ,     , ,    ,   . ,   ,        .

  -     ( IAST), , ,   .      .     ,   https://sanskritdocuments.org.




Tejobindupani?at

(-)





o? saha navavatu||

saha nau bhunaktu||

saha virya? karavavahai||

tejasvinavadhitamastu ma vidvi?avahai||


.     .

    .

  .

     .

Ƞ    .

! , ,!




1




o? tejobindu? para? dhyana? visvatmah?disa?sthitam|

a?ava? sambhava? santa? sthula?

suk?ma? para? ca yat ||1||


1..      ,    ,  ,  ,   ,    [10 - Tejobindu. Tejas , , , , , ,  , ;  , ,  ..Bindu , , , , ;   ,  .  ()       ()    ( ),   ,    . (. -, -;     . ..,  :    : , , . ., 1997).      ,    .  - 1.16,   ,   ,    ()  (, ).    (), ࠖ  .    .    . Ƞ,     .      ( ),     .     ,      .         .   ,    .    (, , )    bid,        -,     .  렖  (),   ,     . -ࠖ   ,   ,     (. --, -, -- . .,  Satyananda Saraswati. Kundalini Tantra. Bihar School ofYoga, 1996).         ( )   , ..      ,      (.,  HawkingS.W.The occurrence ofsingularities incosmology, III. Causality and singularities, Proc. Roy. Soc. London, A300, 187201. 1967),    (JoshiP.S.Gravitational Collapse and Spacetime Singularities. Cambridge University Press, 2007).       ,          ,       .         .     .          ,    , .  .   1960-  (Hawking S., Penrose R. The Nature ofSpace and Time. Princeton: Princeton University Press, 1996).   ,      (. FinkelShteinA.M., KreinovichV.I.The singularities inquantum cosmology / Journal: Astrophysics and Space Science. Vol. 137. 1. Oct. 1987. P. 7376).      -,  14     :     ,/     ,/ , , ./  ,  ,  . Paul Deussen. Sixty Upanisads ofthe Veda / Translated from German byV. M.Bedekar and G. B.Palsule. Part 2. Motilal Banarsidass, 1980. Visva , ; , ; , . H?di h?d (= h?daya) , , , . Sa?sthita , ,  ..A?ava  ;   ;  .  堖  ,   蠫.     ,  : ,  . A?avam    ,    ,     . (. Madhava Acharya. The Sarva-Darsana-Samgrahaon Review ofThe Different Systems ofHindu Philosophy / Trans. byCowellE.B., GoughA.E.Kaveri Books, 2017. P. 124). Sambhava   ,  ,  ,  . ࠖ   ()    , ࠖ   (. Jaideva Singh. Abhinavagupta: ATrident ofWisdom. Suny Series inTantric Studies, 1989; Ferrario A. Grace inDegrees: Saktipata, Devotion, and Religious Authority inthe Saivism ofAbhinavagupta. Publicly Accessible Penn Dissertations. 2015; .    -  https://www.bhagavadgitausa.com/SivaSutras.htm; .  . --- https://www.sanskrit-trikashaivism.com).     (  )  - (. . -). -    ,  ,    . -ࠖ          .     (). (PanditB.N.Specific Principles ofKashmir Shaivism, Published: Munshiram Motilal Publishers, New Delhi, 1997). Π-, - - . : Christopher D Walli. Tantra Illuminated: The Philosophy, History, and Practice ofaTimeless Tradition. Mattamayura Press, 2013.          : a?ava? sa?bava? sakta? sthula? suksma? para? cha yat?.].



du?kha?hya? ca duraradhya? du?prek?ya? muktamavyayam|

durlabha? tatsvaya? dhyana? munina? ca mani?i?am ||2||


2. ,  , ,  , , ,     [11 -        : du?sadhya? cha duraradhya? dushpreksya? cha muktamavyam? durlaksa? dustara? dhyana? munina? cha manishi?am?..  :  ,  , /  ,  , /     /    . du?kha?hya du?kha () a?hya (, ),    , . Duraradhya  ,   . Du?prek?ya  . Avyaya , ; . Mani?in , , , , . Muni , , , , , ,  ( ,    ).].



yataharo jitakrodho jitasa?go jitendriya?|

nirdvandvo niraha?karo nirasiraparigraha? ||3||


3.,  ,   ,   ,  ,  ,     [12 -   : jitaharo jitakrodho jitasago jitendraya? nirdva?dvo niraha?karo nirasiraparigraha? || 3|| Yataharo  , . Nirasira  . . -: nirasir nirmamo bhutva yudhyasva vigata-jvara?   . Asir , ,  , , ,  ..ࠖ  ,   ,      ⠫ , , ,  . Parigraha ()  , , , ,  蠫       .           ,    .    ,  .  ,     ,  ,      .],



agamyagamakarta yo gamyagamayamanasa?|

mukhe tri?i ca vindanti tridhama ha?sa ucyate ||4||


4.     ࠖ        [13 - Ha?sa , ; ,  ,  ;  ; ,  , ,  ..         .   ,     ,    ,      .    砫 ( ) 蠫 (),   ߻ () .       ( ).    ,     ( )   ,  -.       ; ,       . (. Jai Dudeja. Analysis and Benefits ofChant-less Sohum/Humsa Mantra Meditation. Sports Engineering. July 2018. 3(2). P. 198203).  -    -. Π   . : ..      . /     .  . .-., 2006. Mukhe tri?i  ,  .  . ,  ,    . Mukha ; ; ; ; , , , ; , ,  ; ;   ; .   (tridhama)  ,    (avasthatraya),  ;  ,  ()  ;    .  , , ,  , ; ,   . Agamyagamana ,    .].



para? guhyatama? viddhi hyastatandro nirasraya?|

somarupakala suk?ma vi??ostatparama? padam ||5||


5.  ,  ,   , ,   .    [14 -   : para? guhyamida? sthanam-avyakta? brahma nirasrayam? || vyomarupa? kalasuksma? vish?ostatpara? padam?.. :  ./ ,  , / Ѡ ,  ;    . ࠖ ,  ,  .  , ࠖ   .           .       ,   ,   .      .     .  ,    ,     .   ,      ,   ,    ,    .   ,   ,     ;  ,   ,   ,     ,     .].



trivaktra? trigu?a? sthana? tridhatu? rupavarjitam|

niscala? nirvikalpa? ca nirakara? nirasrayam ||6||


6.Ӡ   ,    ,   , , ,    [15 - Trivaktra ,  . ࠖ  : , ,  .. [-; ] ..Vaktra? ? k?,  , . Sthana ,   , . Trigu?a  : ,  . Tridhatu , , ,  .  ,   , , . Nirasraya  ,  ,  .].



upadhirahita? sthana? va?manotitagocaram|

svabhava? bhavasa?grahyamasa?ghata? padaccyutam ||7||


7.   [16 - Upadhi , , , , , ; , -     ; ,  , ,   .. -:  (upa-a-dha ) , , -     .        ,   .  蠖  ,    . (Swami Bhajanananda. Four Basic Principles ofAdvaita Vedanta. Prabuddha Bharata, 2010).  ,   ,          ,        ( ࠫ-, 1.1.1; . ..). . .  :  []       (.  ().   // . 2- . . 2. ., 1886).  .      ,   .]    .     .      [17 - C.  (1.90b) tatsvarupa? japa? prokto bhavabhavapadacyuta?].



anananandanatita? du?prek?ya? muktimavyayam|

cintyameva? vinirmukta? sasvata? dhruvamacyutam ||8||


8. ,  , , , ,   , ,  .



tadbrahma?astadadhyatma?tadvi??ostatparaya?am|

acintya? cinmayatmana? yadvyoma parama? sthitam ||9||


9. ,   [18 - Adhyatma ,    ; , ;           ;  ,    ;  ꠫,  , ,  (. -).  - (8.3) ak?ara? brahma parama? svabhavodhyatmamucyate | bhutabhavodbhavakaro visarga? karmasa?j?ita? ||  , ;    ,   ,    . Ӡ.  ໠ , ໠ , ໠ . ( .    . ., 1995).],  ,   ,  ,     .



asunya? sunyabhava? tu sunyatita? h?di sthitam|

na dhyana? ca na ca dhyata na dhyeyo dhyeya eva ca ||10||


10.  ,  ,     .  ,  ,  ,     .



sarva? ca na para? sunya? na para? naparatparam|

acintyamaprabuddha? ca na satya? na para? vidu? ||11||


11.  ,  ,  [19 - Paratpara?  , ,  ,  . .    : sarva? tatparama? sunya? na para? paramatparam | acintyamaprabuddha? ca na ca satya? na sa?vidu? | munina? tattvayukta? tu na deva na para? vidu? ||11|| (TITUS Project. http://titus.fkidg1.uni-frankfurt.de).].  , ,    .



munina? samprayukta? ca na deva na para? vidu?|

lobha? moha? bhaya? darpa?

kama? krodha? ca kilbi?am ||12||


12. [20 - Samprayukta , , ,  ,  , ,  ..] , ,    . , , , , , , ,



sito??e k?utpipase ca sa?kalpakavikalpakam|

na brahmakuladarpa? ca na muktigranthisa?cayam ||13||


13., , , ,    .    [21 - Brahmakuladarpa ,  -   ,    -;   .],    ,



na bhaya? na sukha? du?kha? tatha manavamanayo?|

etadbhavavinirmukta? tadgrahya? brahma tatparam ||14||


14. , , ,   . ,    ,   ,  .



yamo hi niyamastyago mauna? desasca kalata?|

asana? mulabandhasca dehasamya? ca d?ksthiti? ||15||


15.,  , , , , ,  , ,  ,  [22 - Yama ,    , ; ,  , ; ,   ,   ,    ().  - (2.3031) :  ()  , ,  ,  (  ), .    ,   , ,  . (ahi?sa-satya-asteya brahmacarya-aparigraha? yama? ||30|| jati-desa-kala-samaya-anavacchinna? sarvabhauma-mahavratam ||31||). Niyama , ;  ,   ;    .  - (2.32)   頖 , , ,    (sauca sa?to?a tapa? svadhyay-esvarapra?idhanani niyama? ||32||). Asana  , , .  Samkhya-sutrani IV.24,    ࠖ  .   .        .  -- ,         .  - (2. 4648) :   蠖  ,   .        .     (sthira-sukham-asanam ||46|| prayatna-saithilya-ananta-samapatti-bhyam ||47|| tato dva?dva-an-abhighata? ||48||).  - ,    ,     ,     ,    ,   ..Mulabandha     ,  ໠ ,   .  -- :      ,   .    .      (4. 64).  - : ,     ,      .     ,  .   ,  .   . D?ksthiti  , , , ;   .. ,           .         .                      12. ( ..-, 1998. . 5772).       .],



pra?asa?yamana? caiva pratyaharasca dhara?a|

atmadhyana? samadhisca proktanya?gani vai kramat ||16||


16. ,   ,  ,     ()      [23 - ࠖ , , , .  ,   -,      .      ⠖  蠫.    .      ,   .  ,      . (David Frawley. Pratyahara: The Forgotten Limb ofYoga).  - (2. 5455) : svavi?aya-asa?prayoge cittasya svarupanukara-iv-endriya?a? pratyahara? || tata? parama-vasyata indriya?am            ,   .      .   :      ⓓ  哓,           ⓓ.      ,    ,  ()       (. Mircea Eliade. Techniques Du Yoga (Folio Essais). Gallimard Education. 1994. P. 221).        ,     .   ,    ,   -   .        ,    .   (   ,   ) ,       , ,     . Dhara?a  , ,  . .;       ;   ,   ; ; .  - (3. 1) :  ()     堖 desa-bandha? cittasya dhara?a.  --,   ,     (v?tti),  .        -  ().     ekagrata,   ,    ,  ,  . Ƞ    ekagrata,        蠫   ,    . ࠖ , .  - (3. 2.) :      (, )  ( ) tatra pratyaya-ikatanata dhyanam || 2||.  -- ,         () ,     ,    .       (),       .   ()      ,     , ,   .  - :  ()     (, ,  ),    ( )  . -    ,  ⠫ .].



sarva? brahmeti vai j?anadindriyagramasa?yama?|

yamoyamiti samproktobhyasaniyo muhurmuhu? ||17||


17. ()       񸠖  . ,     .



sajatiyapravahasca vijatiyatirask?ti?|

niyamo hi paranando niyamatkriyate budhai? ||18||


18.         ,   .   [24 -  , , , .        (): i) -:     ; ,    .         . ii) -:       ; , ,    .                . iii) -:      ; , ,   ,   .     ,       ,  .    ,       .    - ;  ,      ,    .    ,     ,  ,      .   -- (  ), ,  ,  , .  ࠖ --젖   : -, - -, ..  ,     Pravaha , , , ;  ,  ,  ..Tirask?ti , , , , , .].



tyaga? prapa?carupasya saccidatmavalokanat|

tyago hi mahata pujya? sadyo mok?apradayaka? ||19||


19.堖  [25 - Avaloka , , ] ,   ,   .  ,  ,   .



yasmadvaco nivartante aprapya manasa saha|

yanmauna? yogibhirgamya? tadbhajetsarvada budha? ||20||


20.,  ,   젖  ,   .     .



vaco yasmannivartante tadvaktu? kena sakyate|

prapa?co yadi vaktavya? sopi sabdavivarjita? ||21||


21.   ,  [26 -    ,    . Nivartante  ,  . .;  ;  ; , , ; , ; , , , ; , , ..- (2.4.1):    ,   [].]  ?        .



iti va tadbhavenmauna? sarva? sahajasa?j?itam|

gira? mauna? tu balanamayukta? brahmavadinam ||22||


22.,       .      [27 -    ,    , ,  ,     ;   .].



adavante ca madhye ca jano yasminna vidyate|

yeneda? satata? vyapta? sa deso vijana? sm?ta? ||23||


23.,    ,      ,    



kalpana sarvabhutana? brahmadina? nime?ata?|

kalasabdena nirdi??a? hyakha??anandamadvayam ||24||


24.   ,  ,  ,    . ,    ,  [28 - .  (111): kalanat sarva-bhutana? brahmadina? nime?ata? | kalasabdena nirdi??o hyakha??anandakodvaya? || 111||  (),    ,   ,        ,  . (  . : Adi Sankaracharya. Aparok?anubhuti / Translated bySwami Vimuktananda. Advaita Ashram, Kolkatta, 2019). Nime?ata   . Kalpana  , , , ,  ,  , ,  .].



sukhenaiva bhavedyasminnajasra? brahmacintanam|

asana? tadvijaniyadanyatsukhavinasanam ||25||


25. ,      ,   .  堖  [29 - .  (112): sukhenaiva bha-vedyasminnajasra? brahmacintanam | asana? tadvijaniyan-netaratsukhanasanam || 112||      ,      , - ,   .   ,   ,      . Ajasra , , ,  . Vinasana , , ;  , , , .        .].



siddhaye sarvabhutadi visvadhi??hanamadvayam|

yasminsiddhi? gata? siddhastatsiddhasanamucyate ||26||


26. [30 - siddhasana  , .]   ,           [31 - .  (113) : siddha? yatsarvabhutadi visvadhi??hanamavyayam || yasmin-siddha? samavi??astadvai siddhasana? vidu? || 113|| ,          ,      堖      ( ).].



yanmula? sarvalokana? yanmula? cittabandhanam|

mulabandha? sada sevyo yogyosau brahmavadinam ||27||


27.ࠖ       ;         [32 -    .   ,       .  ,  ,  ,       .     ,       , . .  (114): yanmula? sarva-bhutana? yanmula? cittabandhanam | mula-bandha? sada sevyo yogyosau rajayoginam || 114||  (),         ,    (),    ,     -.].



a?gana? samata? vidyatsame brahma?i liyate|

no cennaiva samanatvam?jutva? su?kav?k?avat ||28||


28.       .   ,  ,     [33 - .  (115): a?gana? samata? vidyatsame brahma?i linatam | no cennaiva samanatvam?jutva? su?kav?k?avat || 115||          ().    ,   , .].



d???i? j?anamayi? k?tva pasyedbrahmamaya? jagat|

sa d???i? paramodara na nasagravalokini ||29||


29.   ,   ,   .      , ,    [34 - . :     ,       .    , ,    .].



dra???darsanad?syana? viramo yatra va bhavet|

d???istatraiva kartavya na nasagravalokini ||30||


30.    ,    ,  ,  [35 - .  (117): dra???-darsana-d?syana? viramo yatra va bhavet | d???istatraiva kartavya na nasagravalokini || 117||        ,      ,  ,  .].



cittadisarvabhave?u brahmatvenaiva bhavanat|

nirodha? sarvav?ttina? pra?ayama? sa ucyate ||31||


31.            [36 - .  (118): cittadisarva-bhave?u brahmatvenaiva bhavanat | nirodha? sarvav?ttina? pra?ayama? sa ucyate || 118||         ,  ,   ,  ...    :    ,   .     . (.  . /  ...  . 5. 1972. C. 117129).].



ni?edhana? prapa?casya recakakhya? samirita?|

brahmaivasmiti ya v?tti? purako vayurucyate ||32||


32.     ,      .



tatastadv?ttinaiscalya? kumbhaka? pra?asa?yama?|

aya? capi prabuddhanamaj?ana? ghra?api?anam ||33||


33.    .      ,    .



vi?aye?vatmata? d???va manasascittara?jakam|

pratyahara? sa vij?eyobhyasaniyo muhurmuhu? ||34||


34.     ,   .       ();    [37 - . : vi?aye?vatmata? d???va manasasciti majjanam | pratyahara? sa vij?eyobhyasaniyo mumuk?ubhi? || 121|             ( ),      .  :   ,   .   铓    .].



yatra yatra mano yati brahma?astatra darsanat|

manasa dhara?a? caiva dhara?a sa para mata ||35||


35.   ,    ࠖ   .    [38 - . : yatra yatra mano yati brahma?astatra darsanat | manaso dhara?a? caiva dhara?a sa para mata || 122||.     ,    ,     ().].



brahmaivasmiti sadv?ttya niralambataya sthiti?|

dhyanasabdena vikhyata? paramanandadayaka? ||36||


36.          ,     ().    [39 - .  (123):      :   ,     (),   .].



nirvikarataya v?ttya brahmakarataya puna?|

v?ttivismara?a? samyaksamadhirabhidhiyate ||37||


37.   ,        ,   [40 - .  (124):    ,    ,    ,  ,    .].



ima? cak?trimananda? tavatsadhu samabhyaset|

lak?yo yavatk?a?atpu?sa? pratyaktva? sambhavetsvayam ||38||


38.    ,   ,  ,      [41 - .  (125): eva?cak?trim-ananda? tavatsadhu samabhyaset | vasyo yavatk?a?atpu?sa? prayukta? san bhavetsvayam || 125||      (),     , ,     ,   ,  ,    .].



tata? sadhananirmukta? siddho bhavati yogira?|

tatsva? rupa? bhavettasya vi?ayo manaso giram ||39||


39. ,  ,  ,   - . Ƞ    .



samadhau kriyama?e tu vighnanyayanti vai balat|

anusandhanarahityamalasya? bhogalalasam ||40||


40.      ,    , ,   ,



layastamasca vik?epasteja? svedasca sunyata|

eva? hi vighnabahulya? tyajya? brahmavisaradai? ||41||


41., , ,  ,  . ,  [42 - Visarada ,   , ; , ; , .],    .



bhavav?ttya hi bhavatva? sunyav?ttya hi sunyata|

brahmav?ttya hi pur?atva? taya pur?atvamabhyaset ||42||


42.[43 - V?tti ()    ,  -; ,  , ,     (. https://kosha.sanskrit.today/word/sa/vRtti/itrans).      ,  . .   (129),   :    ,     ,   ,    ,      . ,   ,    .    ,  -,     : dvaitav?tti ( ,  ,   ), sak?av?tti ( ) akha??akara-v?tti ( ,    ,     ). ,   -,  -,   ,     .    ,    .      .        :  ,    .      .   ,  akha??akara-v?tti,     .  -    ,       .    . kha??akara-v?tti ,       .     ,   , , .    ,     , ࠖ  .   v?tti,   ,        ,    .     ,      ,   ,   ,  , . V?tti , , , , ; , ; ; , , , ;  , , ;   .  v?t (, ,  . .).  - (1. 2) : ࠖ     (yogas-citta-v?tti-nirodha?).    1. 6    ( ,  , ,   ).      :   ,   , ,          .   蠖   ,     ,   .  ⠄-    , ,  .       . (Tola F., Dragonetti C. Yogasutras de Pata?jali. Barral Editores, 1972. . 4041).]    .  堖 .  堖 .    .



ye hi v?tti? vihayaina? brahmakhya? pavani? param|

v?thaiva te tu jivanti pasubhisca sama nara? ||43||


43.,      ,  ,  ,    .



ye tu v?tti? vijananti j?atva vai vardhayanti ye|

te vai satpuru?a dhanya vandyaste bhuvanatraye ||44||


44.,     , , ,  ,    .



ye?a? v?tti? sama v?ddha paripakva ca sa puna?|

te vai sadbrahmata? prapta netare sabdavadina? ||45||


45.,       ,   , ,    .



kusala brahmavartaya? v?ttihina? suragi?a?|

tepyaj?anataya nuna? punarayanti yanti ca ||46||


46.,    ,     - , ,      .



nimi?ardha? na ti??hanti v?tti? brahmamayi? vina|

yatha ti??hanti brahmadya? sanakadya? sukadaya? ||47||


47.,      ,  ,  ,  .



kara?a? yasya vai karya? kara?a? tasya jayate|

kara?a? tattvato nasyetkaryabhave vicarata? ||48||


48.  ,  ,    .     ,     [44 - .   (139),   : karye hi kara?a? pasyetpascatkarya? visarjayet | kara?atva? svato nasyedavasi??a? bhavenmuni? || 139|| ,    ,    . ,  ,   .].



atha suddha? bhavedvastu yadvai vacamagocaram|

udeti suddhacittana? v?ttij?ana? tata? param ||49||


49.   ,  .        .



bhavita? tivravegena yadvastu niscayatmakam|

d?sya? hyad?syata? nitva brahmakare?a cintayet ||50||


50.  ,     [45 - Akara , , ,  , ; , ; ,  , , .]. ,   -    ,   [46 -      ,     , ,           ,  .].



vidvannitya? sukhe ti??heddhiya cidrasapur?aya||


    ,   .



iti prathamodhyaya? ||1||


   .




2




atha ha kumara? siva? papracchakha??aikarasa-

cinmatrasvarupamanubruhiti|

sa hovaca parama? siva?|

akha??aikarasa? d?syamakha??aikarasa? jagat|

akha??aikarasa? bhavamakha??aikarasa? svayam ||1||


1.   :

       [47 - Cinmatra ()  ,  ,  . (. Timalsina St. Consciousness inIndian philosophy: the advaita doctrine ofawareness only London: Routledge, 2009). .   ( ),  ( ) , : -.    ,      .    . . .: -  , 1936. VIII, 106;  . :  . .: , 2005; KochumuttomT.A.Abuddhist Doctrine ofExperience. ANew Translation and Interpretation ofthe Works ofVasubandhu the Yogacarin, Delhi: Motilal Banarsidass, 1999..].

  :

 堖   .    . 堖   .     [48 - Akha??aikarasa   ,   .         蠖  . ,   ,    ,      .         , , ,    , ,  . (., : Holman Emmett. Panpsychism, Physicalism, Neutral Monism and the Russellian Theory ofMind, Journal ofConsciousness Studies. 2008. 15(5): 4867). Π     .: Shakuntala Gawde. Monism ofSa?kara and Spinoza aComparative Study. International Journal ofSocial Science and Humanities. 2016. Vol. 4. Is.3, pp. 483489; .  ... . / :  [ ] //   , 20022020URL: https://gtmarket.ru/concepts/6868 . :         []       ,     [  ]:      []   ,    ,   . Ƞ   ,      ,    ,   , ;    ,    ,      ,  ,     ,  腻 (Plato Timaeus 351b4) Francis M. Cornford. Platos Cosmology: The Timaeus ofPlato. Hackett Publishing, 1997. .     ..).].



akha??aikaraso mantra akha??aikarasa kriya|

akha??aikarasa? j?anamakha??aikarasa? jalam ||2||


2.ࠖ   . 堖   . 堖   . ࠖ   .



akha??aikarasa bhumirakha??aikarasa? viyat|

akha??aikarasa? sastramakha??aikarasa trayi ||3||


3.   .    .    .     .



akha??aikarasa? brahma cakha??aikarasa? vratam|

akha??aikaraso jiva akha??aikaraso hyaja? ||4||


4.   .    .  [49 - Jiva  ,  , ; , ;  .    ,      ,   (   ).   jiv , ,  . ..     ,    vivus ().  ,   ,  ,  ,   , ,  . ,   , ,    ,   .     ,    .   - ,     ,      (,  ).      .      . Ƞ, , ,  ,    (    )     .  ,     .      . .,      . ,      .   ,    ,         ,  ,   ,   ,        . (.: Swami Nikhilananda. The Mandukya Upanisad with Gaudapadas Karika and Sankaras (Shankaracharya) Commentary. Advaita Ashram, 2019).]   . 頖   .



akha??aikaraso brahma akha??aikaraso hari?|

akha??aikaraso rudra akha??aikarasosmyaham ||5||


5.ࠖ   . 蠖   . ࠖ   . ߠ   .



akha??aikaraso hyatma hyakha??aikaraso guru?|

akha??aikarasa? lak?yamakha??aikarasa? maha? ||6||


6.   .    .    . 堖   .



akha??aikaraso deha akha??aikarasa? mana?|

akha??aikarasa? cittamakha??aikarasa? sukham ||7||


7.   . ꠖ   . 젖   . 堖   .



akha??aikarasa vidya akha??aikarasovyaya?|

akha??aikarasa? nityamakha??aikarasa? param ||8||


8.   . [50 - Avyaya , , , .   .]   . 堖   . 堖   .



akha??aikarasa? ki?cidakha??aikarasa? param|

akha??aikarasadanyannasti nasti ?a?anana ||9||


9.,    ,    . 堖   . , ,   ,    .



akha??aikarasannasti akha??aikarasanna hi|

akha??aikarasatki?cidakha??aikarasadaham ||10||


10.   ,    . Ƞ     ,    .



akha??aikarasa? sthula? suk?ma? cakha??arupakam|

akha??aikarasa? vedyamakha??aikaraso bhavan ||11||


11.堖   ,   . 堖   .    .



akha??aikarasa? guhyamakha??aikarasadikam|

akha??aikaraso j?ata hyakha??aikarasa sthiti? ||12||


12.    .     ,  . 頖   .  蠖   .



akha??aikarasa mata akha??aikararasa? pita|

akha??aikaraso bhrata akha??aikarasa? pati? ||13||


13.   ,    ,    , 栖   .



akha??aikarasa? sutramakha??aikaraso vira?|

akha??aikarasa? gatramakha??aikarasa? sira? ||14||


14.    .  [51 - Sutratma .:  . ,   ,      ,  ,    ,  ;   ,      ,       ; , ,   () ,     ( ),   .  - (3.7.41) :    .       . , ,    ,   ,  ;     ;       . svara?   ;      .   , ,    .        - (janmadyasya): svara? svena eva rajate ya? tam | svata?siddhaj?anamityartha? |   ,     ,     . samra?   ,  ,    ,  -   . , svara? samra? bhavati ,   ,    . vira?   ,      ;  ,    .   ,   ,    ;  .  ࠖ    ,  ࠖ   .     .   ,       .    . ࠖ     . (.: -,  11 -; .  - 2.1.4.   ).  (vira?)   .  . ,   ,      .    ,   .     ;  ,    : , ,  ,  , ,   .]   .    . ࠖ   .



akha??aikarasa? cantarakha??aikarasa? bahi?|

akha??aikarasa? pur?amakha??aikarasam?tam ||15||


15.,  ,   . ,  ,   . ࠖ   .    .



akhai??aikarasa? gotramakha??aikarasa? g?ham|

akha??aikarasa? gopyamakh a??aikarasasasi ||16||


16.[52 - Gotra ,  , , , , .            .  -      .  - (2.2.6), , , , , ,  蠖   (   );     .     :        . ,      .      ,         .      ,   ,         .       apatya? pautraprabh?ti gotram (A??adhyayi IV 1.162),       (),   .   :   -,   ,           .]   . 젖   . 堖   .    .



akha??aikarasastara akha??aikaraso ravi?|

akha??aikarasa? k?etramakha??aikarasa k?ama ||17||


17.   . 堖   .     . 堖   .



akha??aikarasa santa akha??aikarasogu?a?|

akha??aikarasa? sak?i akha??aikarasa? suh?t ||18||


18.堖   . ࠖ   .    . 㠖   .



akha??aikaraso bandhurakha??aikarasa? sakha|

akha??aikaraso raja akha??aikarasa? puram ||19||


19.ꠖ   . ꠖ   .    . 䠖   .



akha??aikarasa? rajyamakha??aikarasa? praja?|

akha??aikarasa? taramakha??aikaraso japa? ||20||


20.   .    . 컠   .  ⠖   .



akha??aikarasa? dhyanamakha??aikarasa? padam|

akha??aikarasa? grahyamakha??aikarasa? mahat ||21||


21.   .    . 堖   . [53 - Mahat .     .  - (I, 6, 1) : 蠖    ,  .   , ࠖ ,     ,   ;    ( ). (.  ...   . .: , 1997).     .]   .



akha??aikarasa? jyotirakha??aikarasa? dhanam|

akha??aikarasa? bhojyamakha??aikarasa? havi? ||22||


22.   .    . ,   ,   . 堖   .



akha??aikaraso homa akha??aikaraso japa?|

akha??aikarasa? svargamakha??aikarasa? svayam ||23||


23. 렖   .     . [54 - Svarga ,  , , ,  .       . ࠖ  ,            .     :  (), , , , ,   ().]   .  젖   .



akha??aikarasa? sarva? cinmatramiti bhavayet|

cinmatrameva cinmatramakha??aikarasa? param ||24||


24.    ,   .      ,   .



bhavavarjitacinmatra? sarva? cinmatrameva hi|

ida? ca sarva? cinmatramaya? cinmayameva hi ||25||


25.   .    .         .



atmabhava? ca cinmatramakha??aikarasa? vidu?|

sarvaloka? ca cinmatra? tvatta matta ca cinmayam ||26||


26.        .    .  蠫  [55 - . - (14): tri?u dhamasu yodbhogya? bhokta bhogasca yadbhavet | tebhyo vilak?a?a? sak?i cinmatroha? sadasiva?||].



akaso bhurjala? vayuragnirbrahma hari? siva?|

yatki?cidyanna ki?cicca sarva? cinmatrameva hi ||27||


27., , , , , [56 -     (Brahma)    ,  .     , .        (311 40  ),    ,    .    ,  ,    .], ,             .



akha??aikarasa? sarva? yadyaccinmatrameva hi|

bhuta? bhavya? bhavi?yacca sarva? cinmatrameva hi ||28||


28.    ,    .  堖   . 񸠖  .



dravya? kala? ca cinmatra? j?ana? j?eya? cideva hi|

j?ata cinmatrarupasca sarva? cinmayameva hi ||29||


29.   .  堖  . 頖   .    .



sambha?a?a? ca cinmatra? yadyaccinmatrameva hi|

asacca sacca cinmatramadyanta? cinmaya? sada ||30||


30.堖   . , ,  ,  .    .       .



adirantasca cinmatra? gurusi?yadi cinmayam|

d?gd?sya? yadi cinmatramasti ceccinmaya? sada ||31||


31.    .    .      ,     .



sarvascarya? hi cinmatra? deha? cinmatrameva hi|

li?ga? ca kara?a? caiva cinmatranna hi vidyate ||32||


32.,  堖  .    ,    .    .



aha? tva? caiva cinmatra? murtamurtadicinmayam|

pu?ya? papa? ca cinmatra? jivascinmatravigraha? ||33||


33.   .     .  ꠖ  .    .



cinmatrannasti sa?kalpascinmatrannasti vedanam|

cinmatrannasti mantradi cinmatrannasti devata ||34||


34. ,   .  ,   .  ,   .  ,   .



cinmatrannasti dikpalascinmatradvyavaharikam|

cinmatratparama? brahma cinmatrannasti kopi hi ||35||


35.  ,   .     .    . ,  ,   .



cinmatrannasti maya ca cinmatrannasti pujanam|

cinmatrannasti mantavya? cinmatrannasti satyakam ||36||


36.,   .  ,   .  ,   .  ,   .



cinmatrannasti kosadi cinmatrannasti vai vasu|

cinmatrannasti mauna? ca cinmatrannastyamaunakam ||37||


37. [57 - Pa?cakosa  . Kosa , , , ; ;    -, .   .      ,      ,     ߻ .  -,      ( ):  ࠖ  ,  ;  ࠖ ,  ;  ࠖ  ;  ࠖ  ;  ࠖ ,  .] ,   .  [58 -   ,   :  (),  ( ),  (),  (),  (),  (),  (),  ().],   .  ,   .   ,   .



cinmatrannasti vairagya? sarva? cinmatrameva hi|

yacca yavacca cinmatra? yacca yavacca d?syate ||38||


38. ,   . , 񸠖  . - - 堖   .



yacca yavacca durastha? sarva? cinmatrameva hi|

yacca yavacca bhutadi yacca yavacca lak?yate ||39||


39.- - 堖   .    ,   ,



yacca yavacca vedanta? sarva? cinmatrameva hi|

cinmatrannasti gamana? cinmatrannasti mok?akam ||40||


40.   堖    .  ,   .  [59 -  ,     -  ,   . ,    ,  -  -,   ,     ,    -,   .       :     ,   ,     , ,  ,  ,     .      ,  -,     -,   ,    (https://realization.org/p/misc/comans.samadhi-advaita.html).],   .



cinmatrannasti lak?ya? ca sarva? cinmatrameva hi|

akha??aikarasa? brahma cinmatranna hi vidyate ||41||


41. ,   . ,   . ,  ,    ,  .



sastre mayi tvayise ca hyakha??aikaraso bhavan|

ityekarupataya yo va janatyaha? tviti ||42||


42.   ,  , ,  . ,      ,



sak?jj?anena mukti? syatsamyagj?ane svaya? guru? ||43||


43.            .



iti dvitiyodhyaya? ||2||


   .




3




kumara? pitaramatmanubhavamanubruhiti papraccha|

sa hovaca para? siva?|

parabrahmasvarupoha? paramanandamasmyaham|

kevala? j?anarupoha? kevala? paramosmyaham ||1||


1.   :

    .

  :

   . ߠ  .     .   .



kevala? santarupoha? kevala? cinmayosmyaham|

kevala? nityarupoha? kevala? sasvatosmyaham ||2||


2.    .     .     .



kevala? sattvarupohamaha? tyaktvahamasmyaham|

sarvahinasvarupoha? cidakasamayosmyaham ||3||


3.  ,    .    .     .    .



kevala? turyaruposmi turyatitosmi kevala?|

sada caitanyaruposmi cidanandamayosmyaham ||4||


4.    .    ,    .    .    .



kevalakararuposmi suddharuposmyaha? sada|

kevala? j?anaruposmi kevala? priyamasmyaham ||5||


5.    .    .    .   .



nirvikalpasvaruposmi nirihosmi niramaya?|

sadasa?gasvaruposmi nirvikarohamavyaya? ||6||


6.   ,  .   ,  .



sadaikarasaruposmi sada cinmatravigraha?|

aparicchinnaruposmi hyakha??anandarupavan ||7||


7.   ,     .       .



satparanandaruposmi citparanandamasmyaham|

antarantararupohamava?manasagocara? ||8||


8.    .     .     ,    .



atmanandasvarupoha? satyanandosmyaha? sada|

atmaramasvaruposmi hyayamatma sadasiva? ||9||


9.   .    .    [60 - Atmarama (atma+ arama)   , ,     . Arama [=a-rama] [a-ram] , , ,  (. Satapatha-brahma?a; Taittiriya-upani?ad; Bhagavad-gita; Bhart?hari).]. ,    .



atmaprakasaruposmi hyatmajyotirasosmyaham|

adimadhyantahinosmi hyakasasad?sosmyaham ||10||


10.   . ߠ   . Ӡ  ,  .    [61 - Akasa , , .     (. Laszlo E. Science and the Akashic Field: An Integral Theory ofEverything Paperback. Simon & Schuster, 2007).].



nityasuddhacidanandasattamatrohamavyaya?|

nityabuddhavisuddhaikasaccidanandamasmyaham ||11||


11.  , ,  ,  -.  --, , , , .



nityase?asvaruposmi sarvatitosmyaha? sada|

rupatitasvaruposmi paramakasavigraha? ||12||


12.    .    .      .    .



bhumanandasvaruposmi bha?ahinosmyaha? sada|

sarvadhi??hanaruposmi sarvada cidghanosmyaham ||13||


13.    .    .    .    .



dehabhavavihinosmi cintahinosmi sarvada|

cittav?ttivihinoha? cidatmaikarasosmyaham ||14||


14.   .   .    .   ,  .



sarvad?syavihinoha? d?gruposmyahameva hi|

sarvada pur?aruposmi nityat?ptosmyaha? sada ||15||


15.   .   .    .    .



aha? brahmaiva sarva? syadaha? caitanyameva hi|

ahamevahamevasmi bhumakasasvarupavan ||16||


16.  ,  . ߠ  .  ,   [62 - .     (3:14) ehyeh a?er ehyeh   :  ,   .  :      (  );   :  ,   .    :    ,   ? ( )  (  );   :   ,  . Ƞ  :    : ,   -,   컒 (  ); Ƞ? ?  ?, ?: ? ? ?. Ƞ?: ? ? ? ?: ? ?   ? () .. (    .,  : David Godman. IAm, The First Name ofGod. The Mountain Path: 1992, pp. 2635pp. 126142;   .    3:14:      ,   ?      . , ,   , 2017).].    .



ahameva mahanatma hyahameva paratpara?|

ahamanyavadabhami hyahameva sariravat ||17||


17.  .   .      .     .



aha? si?yavadabhami hyaya? lokatrayasraya?|

aha? kalatrayatita aha? vedairupasita? ||18||


18.   ,     .     .   .



aha? sastre?a nir?ita aha? citte vyavasthita?|

mattyakta? nasti ki?cidva mattyakta? p?thivi ca va ||19||


19.  .   .    .    .



mayatirikta? yadyadva tattannastiti niscinu|

aha? brahmasmi siddhosmi nityasuddhosmyaha? sada ||20||


20.   .   :  ,    .   . ߠ .    .



nirgu?a? kevalatmasmi nirakarosmyaha? sada|

kevala? brahmamatrosmi hyajarosmyamarosmyaham ||21||


21.  .    .    .    .     ,  .



svayameva svaya? bhami svayameva sadatmaka?|

svayamevatmani svastha? svayameva para gati? ||22||


22.    .     .      .     .



svayameva svaya? bha?je svayameva svaya? rame|

svayameva svaya? jyoti? svayameva svaya? maha? ||23||


23.   ,   ,    ,   .



svasyatmani svaya? ra?sye svatmanyeva vilokaye|

svatmanyeva sukhasina? svatmamatravase?aka? ||24||


24.    ,    ,    ,    .



svacaitanye svaya? sthasye svatmarajye sukhe rame|

svatmasi?hasane sthitva svatmanonyanna cintaye ||25||


25.    ,     .    ,    ,   .



cidrupamatra? brahmaiva saccidanandamadvayam|

anandaghana evahamaha? brahmasmi kevalam ||26||


26.   ,  , --, ,   .    .



sarvada sarvasunyoha? sarvatmanandavanaham|

nityanandasvarupohamatmakasosmi nityada ||27||


27.   . ߠ ,   .     .    .



ahameva h?dakasascidadityasvarupavan|

atmanatmani t?ptosmi hyaruposmyahamavyaya? ||28||


28.      .     .    .



ekasa?khyavihinosmi nityamuktasvarupavan|

akasadapi suk?mohamadyantabhavavanaham ||29||


29.   .    .   . ߠ ,   .



sarvaprakasarupoha? paravarasukhosmyaham|

sattamatrasvarupoha? suddhamok?asvarupavan ||30||


30.  .   .    .    .



satyanandasvarupoha? j?ananandaghanosmyaham|

vij?anamatrarupoha? saccidanandalak?a?a? ||31||


31. 堖  . ߠ   .    ,   --.



brahmamatramida? sarva? brahma?onyanna ki?cana|

tadevaha? sadananda? brahmaivaha? sanatanam ||32||


32. 񸠖  .  ,  .   ,   . ߠ  .



tvamityetattadityetanmattonyannasti ki?cana|

ciccaitanyasvarupohamahameva siva? para? ||33||


33.,    .     . ߠ , .



atibhavasvarupohamahameva sukhatmaka?|

sak?ivastuvihinatvatsak?itva? nasti me sada ||34||


34.   .   .      ,    .



kevala? brahmamatratvadahamatma sanatana?|

ahamevadise?ohamaha? se?ohameva hi ||35||


35.    ,   . ߠ [63 - ,   ,   ,    .    ,  , .     ,  ,  -  (se?a)   .     ,   ,   ,        . (. Swami Harshananda. The Concise Encyclopedia ofHinduism. Bangalore: Ram Krishna Math, 2011).].   . ߠ .



namarupavimuktohamahamanandavigraha?|

indriyabhavarupoha? sarvabhavasvarupaka? ||36||


36.   .   .     . ߠ   [64 - Bhava , , .       : -, , ,    ; -,  ; -,  ; -,    ; - ( -),   ; -,   ,    . (Swami Nikhilananda Vivekananda. The Yogas and Other Works. Ramakrishna-Vivekananda Center, 1984).].



bandhamuktivihinoha? sasvatanandavigraha?|

adicaitanyamatrohamakha??aikarasosmyaham ||37||


37.   . ߠ   . ߠ   . ߠ   .



va?manogocarascaha? sarvatra sukhavanaham|

sarvatra pur?arupoha? bhumanandamayosmyaham ||38||


38.    .    .   .   [65 - Bhuma  , ; , ; ;  (), , , .] .



sarvatra t?ptirupoha? param?tarasosmyaham|

ekamevadvitiya? sadbrahmaivaha? na sa?saya? ||39||


39.  . ߠ   . ߠ ,    .    .



sarvasunyasvarupoha? sakalagamagocara?|

muktoha? mok?arupoha? nirva?asukharupavan ||40||


40.  堖  ,     .  .       .



satyavij?anamatroha? sanmatranandavanaham|

turiyatitarupoha? nirvikalpasvarupavan ||41||


41.ߠ   . ߠ   .    .    .



sarvada hyajarupoha? niragosmi nira?jana?|

aha? suddhosmi buddhosmi nityosmi prabhurasmyaham ||42||


42.   .   .  .  .  .  .



o?kararthasvaruposmi ni?kala?kamayosmyaham|

cidakarasvaruposmi nahamasmi na sosmyaham ||43||


43.     [66 -    84  OM: 1) adibija; 2) aditya; 3) advaita; 4) ak?ara; 5) anadi; 6) ananta; 7) avyaya; 8) bhavanasana; 9) bindusakti; 10) brahma; 11) brahmabija; 12) brahmak?ara; 13) dhruva; 14) dhruvak?ara; 15) divya; 16) divyamantra; 17) eka; 18) ekak?ara; 19) gu?abija; 20) gu?ajivaka; 21) ha?sa; 22) isana; 23) lokasara; 24) mantradi; 25) mantradya; 26) naraya?a; 27) nira?jana; 28) om; 29) o?kara/o?kara; 30) pa?cak?ara; 31) pa?carasmi; 32) parabrahma; 33) parama; 34) paramak?ara; 35) prabhu; 36) pralaya; 37) pra?ava; 38) prasvara; 39) rasa; 40) rudra; 41) sarvaj?a; 42) sarvapavana; 43) sarvavid; 44) sarvavyapi; 45) satya; 46) setu; 47) sabda; 48) srutipada; 49) sukla; 50) suk?ma; 51) suryantargata; 52) svara; 53) tara; 54) traikalya; 55) tribrahma; 56) tridaivata; 57) tridaivatya; 58) tridhama; 59) tridhatu; 60) trigu?a; 61) trika; 62) trili?ga; 63) trimatra; 64) trimukha; 65) tripraj?a; 66) triprati??hita; 67) triprayojana; 68) triravastha; 69) tristhana; 70) tritattva; 71) triv?t; 72) tryak?ara; 73) tryavasthana; 74) udgitha; 75) vaidyuta; 76) vartula; 77) vedabija; 78) vedadi; 79) vedadibija; 80) vedarambha; 81) vedatma; 82) vibhu; 83) vi??u; 84) visva. (. Nityananda Misra. The Om Mala: Meanings ofthe Mystic Sound. Bloomsbury Publishing, 2018).].  .     .   ,  .



na hi ki?citsvaruposmi nirvyaparasvarupavan|

nira?sosmi nirabhaso na mano nendriyosmyaham ||44||


44.   .    . Ӡ  ,  .  ,  .



na buddhirna vikalpoha? na dehaditrayosmyaham|

na jagratsvapnarupoha? na su?uptisvarupavan ||45||


45.Ӡ  ,  . Ӡ     . Ӡ   ,  ,    .



na tapatrayarupoha? ne?a?atrayavanaham|

srava?a? nasti me siddhermanana? ca cidatmani ||46||


46.    [67 - Tapatraya ()    : adhyatmika ,  , ..   , ,   ; adhibhoutika ,   ; adhidaivika ,   ,    ..  , .]. Ӡ    [68 - e?a?a-traya    (, ): lokai?a?a (  ,  ,   ), vittai?a?a ( ) putrai?a?a (  )].    ,  ,     .



sajatiya? na me ki?cidvijatiya? na me kvacit|

svagata? ca na me ki?cinna me bhedatraya? kvacit ||47||


47.    :    ,      [69 -  -, , ,   ,     .  -,       ,     .      ,    ,         : - ( ,   ); - ( ,     ); - (       ).      䠖          (-).].



asatya? hi manorupamasatya? buddhirupakam|

aha?karamasiddhiti nityoha? sasvato hyaja? ||48||


48.  ,   ,  ,  , , .



dehatrayamasadviddhi kalatrayamasatsada|

gu?atrayamasatviddhi hyaya? satyatmaka? suci? ||49||


49.,   [70 - dehatraye ( sarira-traya)  ,  :   (sthula-deha),   (li?ga-deha),   (kara?a-deha). - (),   ,     ,  ,  .     ,     ,  ,       . -,   ,     ,     .  :  ,    , , ,  ;    (-) , , ,  ;.  , ,   (). -,   ,        . Ӡ    ,       .   ,  .   ,     ,     . -  ,     . ,     ,   (  ),  ()  (  ).       .   ,  ( ),     . (.,    -,  ..).],    . ,    ,   .



sruta? sarvamasatdviddhi veda? sarvamasatsada|

sastra? sarvamasatdviddhi hyaha? satyacidatmaka? ||50||


50., ,  , ,   . ,   ,    .



murtitrayamasadviddhi sarvabhutamasatsada|

sarvatattvamasadviddhi hyaya? bhuma sadasiva? ||51||


51.,  [71 - Murtitraya () : , , .] ,    . ,    . ,    [72 -  - (7.23.1) : yo vai bhuma tat sukham  ( )  .].



gurusi?yamasadviddhi gurormantramasattata?|

yadd?sya? tadasadviddhi na ma? viddhi tathavidham ||52||


52.,   ,    . , ,  , . ,      [73 - Tathavidha    ,     ;  . :   .].



yaccintya? tadasadviddhi yannyaya? tadasatsada|

yaddhita? tadasadviddhi na ma? viddhi tathavidham ||53||


53., ,  , , ,   , . , ,  , . ,     .



sarvanpra?anasadviddhi sarvanbhoganasattviti|

d???a? srutamasadviddhi ota? protamasanmayam ||54||


54.,    ,   . ,    , ,    , [74 - Ota? protam. .  - (25. 40): ota? protam amu?ya? vai jagacchabdarthatam ayam / anayaiva sada sa?khyai? sa?khyaye ha? sanatani // Verily, this world ofword and referent is interwoven inher. It is always bymeans ofher that I, the eternal one, am analytically reflected upon bythe Sa?khyas. (. Robert Leach. Textual Traditions and Religious Identities inthe Pa?caratra. The University ofEdinburgh, 2012. P. 166).  .  - (7. 7.): mayi sarvam-ida? prota? sutre ma?i-ga?a iva:   ,   .    :  (..  )    ,        ,   ,    ( ). . - (6.3.12; 9.9.7): ota? prota? pa?avad yatra visvam   ,     (  ).   ,  , ; ,  , , ,  .].



karyakaryamasadviddhi na??a? praptamasanmayam|

du?khadu?khamasadviddhi sarvasarvamanmayam ||55||


55.,    , ,     , . ,    ,    [75 - . Siddha Siddhata Paddhati,    : yo vetti vai??ava? bheda? sarvasarvamaya? nijam | prabuddha? sarvadehastha? bhedavadi bhavettu sa? || 55||].



pur?apur?amasadviddhi dharmadharmamasanmayam|

labhalabhavasadviddhi jayajayamasanmayam ||56||


56.,    ,   . , ,    , ,   .



sabda? sarvamasadviddhi sparsa? sarvamasatsada|

rupa? sarvamasadviddhi rasa? sarvamasanmayam ||57||


57.,   , ,   , . ,   ,   .



gandha? sarvamasadviddhi sarvaj?anamasanmayam|

asadeva sada sarvamasadeva bhavodbhavam ||58||


58.,   .   .   .   [76 - . - (8.3) bhuta-bhavodbhava-karo visarga? karma sa???ita?||].



asadeva gu?a? sarva? sanmatramahameva hi|

svatmamantra? sada pasyetsvatmamantra? sadabhyaset ||59||


59.  . ,   .      ,      .



aha? brahmasmi mantroya? d?syapapa? vinasayet|

aha? brahmasmi mantroyamanyamantra? vinasayet ||60||


60.        .         .



aha? brahmasmi mantroya? dehado?a? vinasayet|

aha? brahmasmi mantroya? janmapapa? vinasayet ||61||


61.        .         .



aha? brahmasmi mantroya? m?tyupasa? vinasayet|

aha? brahmasmi mantroya? dvaitadu?kha? vinasayet ||62||


62.       .       ,  - .



aha? brahmasmi mantroya? bhedabuddhi? vinasayet|

aha? brahmasmi mantroya? cintadu?kha? vinasayet ||63||


63.       .        .



aha? brahmasmi mantroya? buddhivyadhi? vinasayet|

aha? brahmasmi mantroya? cittabandha? vinasayet ||64||


64.       .       .



aha? brahmasmi mantroya? sarvavyadhinvinasayet|

aha? brahmasmi mantroya? sarvasoka? vinasayet ||65||


65.       .        .



aha? brahmasmi mantroya? kamadinnasayetk?a?at|

aha? brahmasmi mantroya? krodhasakti? vinasayet ||66||


66.         .        .



aha? brahmasmi mantroya? cittav?tti? vinasayet|

aha? brahmasmi mantroya? sa?kalpadinvinasayet ||67||


67.       .       .



aha? brahmasmi mantroya? ko?ido?a? vinasayet|

aha? brahmasmi mantroya? sarvatantra? vinasayet ||68||


68.       .        .



aha? brahmasmi mantroyamatmaj?ana? vinasayet|

aha? brahmasmi mantroyamatmalokajayaprada? ||69||


69.       .         .



aha? brahmasmi mantroyamapratarkyasukhaprada?|

aha? brahmasmi mantroyamaja?atva? prayacchati ||70||


70.      [77 - Pratarkya  , , .] .        [78 - ja?atva   ja?atva,   , ; , , , . . : Isabelle Rati. Utpaladeva and Abhinavagupta on the Freedom ofConsciousness / The Oxford Handbook ofIndian Philosophy. Edited byJonardon Ganer. Oxford University Press, 2015. DOI: 10.1093/oxfordhb/9780199314621.013.27].



aha? brahmasmi mantroyamanatmasuramardana?|

aha? brahmasmi vajroyamanatmakhyagirinharet ||71||


71.        .      ,  -.



aha? brahmasmi mantroyamanatmakhyasuranharet|

aha? brahmasmi mantroya? sarva?stanmok?ayi?yati ||72||


72.      ,  -.       .



aha? brahmasmi mantroya? j?anananda? prayacchati|

saptako?imahamantra? janmako?isatapradam ||73||


73.       .         .



sarvamantransamuts?jya eta? mantra? samabhyaset|

sadyo mok?amavapnoti natra sandehama?vapi ||74||


74.  ,     .  ,    ,     .



iti t?tiyodhyaya? ||3||


   .




4




kumara? paramesvara? papraccha jivanmuktavidehamuktayo?

sthitimanubruhiti|

sa hovaca para? siva?|

cidatmaha? paratmaha? nirgu?oha? paratpara?|

atmamatre?a yasti??hetsa jivanmukta ucyate ||1||


1. :

Π ,        [79 - Videhamukta ,      ; ,     ;   ,  .].

  :

    ,     ,  ,  ,  .



dehatrayatiriktoha? suddhacaitanyamasmyaham|

brahmahamiti yasyanta? sa jivanamukta ucyate ||2||


2.    ,       ,   ,  .



anandaghanaruposmi paranandaghanosmyaham|

yasya dehadika? nasti yasya brahmeti niscaya?|

paramanandapur?o ya? sa jivanmukta ucyate ||3||


3.   ,     ,    ,    ,    ,    ,



yasya ki?cidaha? nasti cinmatre?avati??hate|

caitanyamatro yasyantascinmatraikasvarupavan ||4||


4.   ,    ,    ,     ,



sarvatra pur?arupatma sarvatratmavase?aka?|

anandaratiravyakta? paripur?ascidatmaka? ||5||


5.   ,   ,   ,   ,  ,    .



suddhacaitanyarupatma sarvasa?gavivarjita?|

nityananda? prasannatma hyanyacintavivarjita? || 6||


6.    ,    ,     ,      .



ki?cidastitvahino ya? sa jivanmukta ucyate|

na me citta? na me buddhirnaha?karo na cendriyam ||7||


7.    ,    -.    [80 - Citta , , , , , ,  ,  , .     (, )  (,  ). ,           () 蠫  ,    ,      ,    .  -     ,    .       ,      .  ()  (-)   (),   (),  (),  ()  ().      citta: 蠖 ,     ,      ;   ,     , ,      . ,    , ,   ,    .       (,  ),    , ,    . ( .    . ., 2009)..     citta   (. .   ? (Π   ,  ) / II  - . -:  . 2011. . 540546. http://www.zagumyonnov.16mb.com/node/547).],    ,  ,   ,



na me deha? kadacidva na me pra?adaya? kvacit|

na me maya na me kamo na me krodha? parosmyaham ||8||


8.    ,      ,    ,    ,    ,  .



na me ki?cidida? vapi na me ki?citkvacijjagat|

na me do?o na me li?ga? na me cak?urna me mana? ||9||


9.     ,      .    ,   ,    ,   .



na me srotra? na me nasa na me jihva na me kara?|

na me jagranna me svapna? na me kara?ama?vapi ||10||


10.   ,    ,    ,    ,    ,     .



na me turiyamiti ya? sa jivanmukta ucyate|

ida? sarva? na me ki?cidaya? sarva? na me kvacit ||11||


11.       ,     .         ,       .



na me kalo na me deso na me vastu na me mati?|

na me snana? na me sandhya na me daiva? na me sthalam ||12||


12.   ,    ,    ,    ,    ,     ,    ,    .



na me tirtha? na me seva na me j?ana? na me padam|

na me bandho na me janma na me vakya? na me ravi? ||13||


13.    ,    ,    ,   ,    ,    ,    ,     .



na me pu?ya? na me papa? na me karya? na me subham|

ne me jiva iti svatma na me ki?cijjagatrayam ||14||


14.   ,    ,   ,    ,  ࠖ  ,      .



na me mok?o na me dvaita? na me vedo na me vidhi?|

na mentika? na me dura? na me bodho na me raha? ||15||


15.   ,    ,    ,    ,    ,    ,    ,    .



na me gururna me si?yo na me hino na cadhika?|

na me brahma na me vi??urna me rudro na candrama? ||16||


16.   ,    ,    ,    ,    .    ,    ,    ,     .



na me p?thvi na me toya? na me vayurna me viyat|

na me vahnirna me gotra? na me lak?ya? na me bhava? ||17||


17.   ,    ,    ,    ,    ,    ,    ,    .



na me dhyata na me dhyeya? na me dhyana? na me manu?|

na me sita? na me co??a? na me t???a na me k?udha ||18||


18.   ,     ,    ,    ,        ,    ,    .



na me mitra? na me satrurna me moho na me jaya?|

na me purva? na me pascanna me cordhva? na me disa? ||19||


19.   ,    ,    ,    ,        ,    ,     .



na me vaktavyamalpa? va na me srotavyama?vapi|

na me gantavyami?adva na me dhyatavyama?vapi ||20||


20.   ,    .    ,   .    ,   .    ,    .



na me bhoktavyami?adva na me smartavyama?vapi|

na me bhogo na me rago na me yago na me laya? ||21||


21.   ,   .  ,   .    ,    ,    ,    .



na me maurkhya? na me santa? na me bandho na me priyam|

na me moda? pramodo va na me sthula? na me k?sam ||22||


22.   ,    ,    ,    ,      ,    ,    .



na me dirgha? na me hrasva? na me v?ddhirna me k?aya?|

adhyaropopavado va na me caika? na me bahu ||23||


23.   ,    ,    ,    ,     [81 - Adhyaropa-apavada (-)        . (. Gau?apada. Ma??ukya-karika / Trans. bySwami Gambhirananda. Trichur. Ramakrishna Mutt, 1987). Adhyaropa , , ,  ,      ,  ,  ,  . Aropa       ; , ;  ,  ; ; ,  . ࠖ    () -  (), -     ,    ,     .    - ()    ()  --,        (). ࠖ    ,     , [, ], . ࠖ    ,  .   , ,  ,    , ࠖ . Apavada     ; , ; , ; , , , ;   ;  ,    ; ,    .   ,         ꠫ -.    ,      ,  (   ,   ).  -,  ,             . (.: Swami Harshananda. The Concise Encyclopedia ofHinduism. Bangalore. 2012).  ,        . (.: Acarya Kundakunda, Vijay K. Jain. Pravacanasara. Essence ofthe Doctrine. Vikalp Printers, 2018. P. 266).   -   : tatha hi sa?pradayavida? vacanam adhyaropa-apavadabhya? ni?prapa?ca? prapa?cyate iti  ,       : ,  ,       (adhyaropa-apavada).],      .



na me andhya? na me mandya? na me pa?vidama?vapi|

na me ma?sa? na me rakta? na me medo na me hyas?k ||24||


24.   ,    ,    .    ,    ,    ,    ,



na me majja na mesthirva na me tvagdhatu saptakam|

na me sukla? na me rakta? na me nila? na me p?thak ||25||


25.    ,    ,    蠖    [82 -      : 1)    (   ;  : ); 2)  (    ;  : ); 3)  ( ;  : ); 4)    (   ;  : ); 5)  ( :  ;  : , ); 6)  ( ;  : ); 7)  (   ;  : ).     ja?haragni,     - .].    ,    ,    ,    .



na me tapo na me labho mukhya? gau?a? na me kvacit|

na me bhrantirna me sthairya? na me guhya? na me kulam ||26||


26.   ,    ,      ,    ,    ,    ,    .



na me tyajya? na me grahya? na me hasya? na me naya?|

na me v?tta? na me glanirna me so?ya? na me sukham ||27||


27.   ,   ,    ,   .    ,    ,    ,    ,    ,    .



na me j?ata na me j?ana? na me j?eya? na me svayam|

na me tubhya? name mahya? na me tva? ca na me tvaham ||28||


28.   ,   ,    ,    ,    ,    ,    ,   .



na me jara na me balya? na me yauvanama?vapi|

aha? brahmasmyaha? brahmasmyaha? brahmeti niscaya? ||29||


29.   ,    ,    .   .   . ߠ ,   .



cidaha? cidaha? ceti sa jivanmukta ucyate|

brahmaivaha? cidevaha? paro vaha? na sa?saya? ||30||


30.ߠ . ߠ .   ,     .   .   .   ,   [83 - sa?saya (),  ,     ()   -  (2 . .).   , , .        ,      ,     .      ,         -  ,            - ,  -     .  ()    . 堖   ,  ,     ,      []. (-. -. - , .  .... .:   , 2001. . 166).].



svayameva svaya? ha?sa? svayameva svaya? sthita?|

svayameva svaya? pasyetsvatmarajye sukha? vaset ||31||


31.   ,     ,     ,      .



svatmananda? svaya? bhok?yetsa jivanmukta ucyate|

svayamevaikavirogre svayameva prabhu? sm?ta? ||32||


32.    ,   ,    ,      ,     .



brahmabhuta? prasantatma brahmanandamaya? sukhi|

svaccharupo mahamauni vaidehi mukta eva sa? ||33||


33.   ,   ,   ,    ,  ,   ,    .



sarvatma samarupatma suddhatma tvahamutthita?|

ekavarjita ekatma sarvatma svatmamatraka? ||34||


34. ,   ,  ,  ,  ,  ,    ;



ajatma cam?tatmaha? svayamatmahamavyaya?|

lak?yatma lalitatmaha? tu??imatmasvabhavavan ||35||


35.    . ߠ   , ,  ,   ,     ;



anandatma priyo hyatma mok?atma bandhavarjita?|

brahmaivaha? cidevahameva? vapi na cintyate ||36||


36. ,  ,  ,  ,   ,    ,



cinmatre?aiva yasti??hedvaidehi mukta eva sa? ||37||


37.     ,     .



niscaya? ca parityajya aha? brahmeti niscayam|

anandabharitasvanto vaidehi mukta eva sa? ||38||


38.         ,     .



sarvamastiti nastiti niscaya? tyajya ti??hati|

aha? brahmasmi nasmiti saccidanandamatraka? ||39||


39.       ,      ,   --.



ki?citkvacitkadacicca atmana? na sp?satyasau|

tu??imeva sthitastu??i? tu??i? satya? na ki?cana ||40||


40.   ,    ,    ,  ,  .  ,  , 蠖   .



paramatma gu?atita? sarvatma bhutabhavana?|

kalabheda? vastubheda? desabheda? svabhedakam ||41||


41. ,   ,  ,  ,  ,  ,  ,   ,



ki?cidbheda? na tasyasti ki?cidvapi na vidyate|

aha? tva? tadida? soya? kalatma kalahinaka? ||42||


42.       .   ,  , , , , ,  ,  ,  ,



sunyatma suk?marupatma visvatma visvahinaka?|

devatmadevahinatma meyatma meyavarjita? ||43||


43. ,   ,  ,  ,  ,   ,  ,  ;



sarvatra ja?ahinatma sarve?amantaratmaka?|

sarvasa?kalpahinatma cinmatrosmiti sarvada ||44||


44.,   ,   , ,  ,    ,



kevala? paramatmaha? kevalo j?anavigraha?|

sattamatrasvarupatma nanyatki?cijjagadbhayam ||45||


45.    ,   ,    ,      ,



jivesvareti vakkveti vedasastradyaha? tviti|

ida? caitanyameveti aha? caitanyamityapi ||46||


46. , , , , , .    ,     



iti niscayasunyo yo vaidehi mukta eva sa?|

caitanyamatrasa?siddha? svatmarama? sukhasana? ||47||


47.   ,     .   , ,  ,  ,



aparicchinnarupatma a?usthuladivarjita?|

turyaturya paranando vaidehi mukta eva sa? ||48||


48.   ,     ,    ,  ,     .



namarupavihinatma parasa?vitsukhatmaka?|

turiyatitarupatma subhasubhavivarjita? ||49||


49.  ,    , ,     ,   ,



yogatma yogayuktatma bandhamok?avivarjita?|

gu?agu?avihinatma desakaladivarjita? ||50||


50. , ,  ,   ,    ,  ,  ,



sak?yasak?itvahinatma ki?citki?cinna ki?cana|

yasya prapa?camana? na brahmakaramapiha na ||51||


51.,   ,   ,      ,



svasvarupe svaya?jyoti? svasvarupe svaya?rati?|

vacamagocaranando va?manogocara? svayam ||52||


52.  ,     , ,  ,      ;



atitatitabhavo yo vaidehi mukta eva sa?|

cittav?tteratito yascittav?ttyavabhasaka? ||53||


53.,    ,     .    ,   ,



sarvav?ttivihinatma vaidehi mukta eva sa?|

tasminkale videhiti dehasmara?avarjita? ||54||


54. ,    ,     .    ,    .



i?anmatra? sm?ta? cedyastada sarvasamanvita?|

parairad???abahyatma paramanandaciddhana? ||55||


55.    ,    .  ,    ,    .



parairad???abahyatma sarvavedantagocara?|

brahmam?tarasasvado brahmam?tarasayana? ||56||


56. ,    , ,     ,     ,     ;



brahmam?tarasasakto brahmam?tarasa? svayam|

brahmam?tarase magno brahmanandasivarcana? ||57||


57.   ,     ,     ,     ;



brahmam?tarase t?pto brahmanandanubhavaka?|

brahmanandasivanando brahmanandarasaprabha? ||58||


58.   ,    ,       ,      .



brahmanandapara? jyotirbrahmanandanirantara?|

brahmanandarasannado brahmanandaku?umbaka? ||59||


52.  堖  ,    ,  ࠖ   ,    ;



brahmanandarasaru?ho brahmanandaikaciddhana?|

brahmanandarasodbaho brahmanandarasambhara? ||60||


60. [84 - Aru?ha , ,   , , ;  .]   ,      ,     ,     ,



brahmanandajanairyukto brahmanandatmani sthita?|

atmarupamida? sarvamatmanonyanna ka?cana ||61||


61.  ,   ,     ,  : 񸠖   ,    ,



sarvamatmahamatmasmi paramatma paratmaka?|

nityananda svarupatma vaidehi mukta eva sa? ||62||


62.񸠖 ,   ,  ,   ,    ,     .



pur?arupo mahanatma pritatma sasvatatmaka?|

sarvantaryamirupatma nirmalatma niratmaka? ||63||


63.  ,  ,  ,  , ,     ,   ,



nirvikarasvarupatma suddhatma santarupaka?|

santasantasvarupatma naikatmatvavivarjita? ||64||


64. ,   ,  ,   ,     ,   ,



jivatmaparamatmeti cintasarvasvavarjita?|

muktamuktasvarupatma muktamuktavivarjita? ||65||


65.     [  ]    ,       .



bandhamok?asvarupatma bandhamok?avivarjita?|

dvaitadvaitasvarupatma dvaitadvaitavivarjita? ||66||


66. ,          .          .



sarvasarvasvarupatma sarvasarvavivarjita?|

modapramodarupatma modadivinivarjita? ||67||


67. ,         .  ,       .



sarvasa?kalpahinatma vaidehi mukta eva sa?|

ni?kalatma nirmalatma buddhatmapuru?atmaka? ||68||


68. ,   頖     .  ,  ,  ,  ,   .



anandadivihinatma am?tatmam?tatmaka?|

kalatrayasvarupatma kalatrayavivarjita? ||69||


69. ,   ,  ,  .          .



akhilatma hyameyatma manatma manavarjita?|

nityapratyak?arupatma nityapratyak?anir?aya? ||70||


70.  ,  ,    .  ,      .



anyahinasvabhavatma anyahinasvayamprabha?|

vidyavidyadimeyatma vidyavidyadivarjita? ||71||


71. ,   - , ,  .  ,   ,    ,  .



nityanityavihinatma ihamutravivarjita?|

samadi?a?kasunyatma mumuk?utvadivarjita? ||72||


72. ,   ,   蠫.  ,   [85 -   (-)  , , , , , . ࠖ     ,    ,  . ࠖ   . 蠖 ,   . ࠖ , . ࠖ ,   ,  . ࠖ    .    ⠫-   .],  ,   .



sthuladehavihinatma suk?madehavivarjita?|

kara?adivihinatma turiyadivivarjita? ||73||


73. ,   ,   .  ,   ,   .



annakosavihinatma pra?akosavivarjita?|

mana?kosavihinatma vij?anadivivarjita? ||74||


74. ,  ,  ,    .  ,      .



anandakosahinatma pa?cakosavivarjita?|

nirvikalpasvarupatma savikalpavivarjita? ||75||


75. ,      .  ,  [86 - Nirvikalpa  , ,   , , ;  , , ; , ;  ..]    .



d?syanuviddhahinatma sabdaviddhavivarjita?|

sada samadhisunyatma adimadhyantavarjita? ||76||


76. ,      .  ,    ()  ,  .



praj?anavakyahinatma ahambrahmasmivarjita?|

tattvamasyadihinatma ayamatmetyabhavaka? ||77||


77. ,   堖  ,    .  ,    ,     [87 -       : praj?a?am brahma 堖  (-, 3.3-), aham brahmasmi    (-, 1.4.10-), tat tvam asi   (- 6.8.7-), ayamatma brahma     (- 1.2-).].



o?karavacyahinatma sarvavacyavivarjita?|

avasthatrayahinatma ak?aratma cidatmaka? ||78||


78. ,  ,    ,  ,    .  ,    ,  ,   .



atmaj?eyadihinatma yatki?cididamatmaka?|

bhanabhanavihinatma vaidehi mukta eva sa? ||79||


79. ,      ,   .  ,        .



atmanameva vik?asva atmana? bodhaya svakam|

svamatmana? svaya? bhu?k?va svastho bhava ?a?anana ||80||


80.  ,   ,   ,   , , .



svamatmani svaya? t?pta? svamatmana? svaya? cara|

atmanameva modasva vaidehi muktiko bhavetyupani?at ||81||


81.  ,   .  ,    ,    .   .



iti caturthodhyaya? ||4||


   .




5




nidagho nama vai muni? papraccha ?bhu?

bhagavantamatmanatmavivekamanubruhiti|

sa hovaca ?bhu?|

sarvavacovadhirbrahma sarvacintavadhirguru?|

sarvakara?akaryatma karyakara?avarjita? ||1||


1.    [88 -   ,   .       ,   .    ,    .  -     ,        . (- . 2. . 1516). (.: Mani Vettam. Puranic Encyclopedia. New Delhi: Motilal Banarsidass, 1975. P.647)]:

Π,     -.

 :

  頖 ,   頖 .    ,    .



sarvasa?kalparahita? sarvanadamaya? siva?|

sarvavarjitacinmatra? sarvanandamaya? para? ||2||


2.   .  ,    [89 - Nada () ,  , .         :      -  . (. John Woodroffe. Shakti and Shakta. Indian Heritage Books, 2015).      ,  ahata nada anahata nada; para-nada, pasyanti-nada, madhyama-nada vaikhari-nada.    : nadoya? nadaterdhato? sa ca pa?cavidho bhavet | suk?mascaivatisuk?asca vyaktovyaktasca k?trima? ||23||   nada   nad,    : ,  , ,  . (K?irasagaraD.B.Srimata?gamunik?ta B?haddesi, Sansk?t eva? Hindi anuvada. Jaipur, Rajasthana, India: Publication Scheme, Jaipur. 1998).].   ,  .  ,   .



sarvateja?prakasatma nadanandamayatmaka?|

sarvanubhavanirmukta? sarvadhyanavivarjita? ||3||


3.   .     .       .



sarvanadakalatita e?a atmahamavyaya?|





  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/pages/biblio_book/?art=65488467)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


  ..     - [tejo-bindu-upani?ad yajurvedasya bhaga?] (. 108Upanishads with Sanskrit Commentary ofUpanishad Brahma Yogin. Adyar Library, 1920; Alain Danilou. Yoga: Mastering the Secrets ofMatter and the Universe. Inner Traditions / Bear & Co, 1991).     -.  . ,    -,  -,   -. (Deussen P. Sixty Upanishads ofthe Veda. Motilal Banarsidass, 1997. P. 567).      -. (. https://sanskritdocuments.org/doc_upanishhat/upanishad_list.html).         (sakha)      (. http://www.advaita-vedanta.in/authentic-upanishads-and-gitas).  ,      ;  -    .     - -.. ,      ,  -     ,    .




2


   仠    ,  ,   (sa?gopa?gopani?ada? sarahasya pradiyatam) . 1.55.16.; (divyamastropani?adam??erya? k?sasvasya siyat) .2.2. (.  ).  .       . (Deussen P. Sixty Upanishads ofthe Veda. Vol. 1. Motilal Banarsidass, P. 85).  ,          蠫   : ,   .    -,      ( ),   ( ).            (.  -),    -, upa  + ni  + ?ad .




3


AyyangarT.R.S.The Yoga Upanishads. The Adyar Library. 1938, pp. 2787.




4


   51,  43,  74,  81,  105,    111.




5


Deussen P. Sixty Upanishads ofthe Veda. Motilal Banarsidass, 1997. P.705.




6


   /  ., . .... .: , 1999.




7


Eliade M. Yoga: Immortality and Freedom, Princeton University Press, 1970. Pp. 128129




8


Olivelle P. The Samnyasa Upanisads. Oxford University Press, 1992. P.5.




9


Advaita () -,  ,  ..ࠖ  .   ,       :  ,  ,  ,  ,  , ,  , , ,  ,  ,  ,  ,  , , , ,  ,  , ,  . (Amidon E. The Open Path: Recognizing Nondual Awareness. Sentient Publications, 2012. P. 4).    , , ,  ,           .




10


Tejobindu. Tejas , , , , , ,  , ;  , ,  ..Bindu , , , , ;   ,  .  ()       ()    ( ),   ,    . (. -, -;     . ..,  :    : , , . ., 1997).      ,    .  - 1.16,   ,   ,    ()  (, ).    (), ࠖ  .    .    . Ƞ,     .      ( ),     .     ,      .         .   ,    .    (, , )    bid,        -,     .  렖  (),   ,     . -ࠖ   ,   ,     (. --, -, -- . .,  Satyananda Saraswati. Kundalini Tantra. Bihar School ofYoga, 1996).         ( )   , ..      ,      (.,  HawkingS.W.The occurrence ofsingularities incosmology, III. Causality and singularities, Proc. Roy. Soc. London, A300, 187201. 1967),    (JoshiP.S.Gravitational Collapse and Spacetime Singularities. Cambridge University Press, 2007).       ,          ,       .         .     .          ,    , .  .   1960-  (Hawking S., Penrose R. The Nature ofSpace and Time. Princeton: Princeton University Press, 1996).   ,      (. FinkelShteinA.M., KreinovichV.I.The singularities inquantum cosmology / Journal: Astrophysics and Space Science. Vol. 137. 1. Oct. 1987. P. 7376).      -,  14     :     ,/     ,/ , , ./  ,  ,  . Paul Deussen. Sixty Upanisads ofthe Veda / Translated from German byV. M.Bedekar and G. B.Palsule. Part 2. Motilal Banarsidass, 1980. Visva , ; , ; , . H?di h?d (= h?daya) , , , . Sa?sthita , ,  ..A?ava  ;   ;  .  堖  ,   蠫.     ,  : ,  . A?avam    ,    ,     . (. Madhava Acharya. The Sarva-Darsana-Samgrahaon Review ofThe Different Systems ofHindu Philosophy / Trans. byCowellE.B., GoughA.E.Kaveri Books, 2017. P. 124). Sambhava   ,  ,  ,  . ࠖ   ()    , ࠖ   (. Jaideva Singh. Abhinavagupta: ATrident ofWisdom. Suny Series inTantric Studies, 1989; Ferrario A. Grace inDegrees: Saktipata, Devotion, and Religious Authority inthe Saivism ofAbhinavagupta. Publicly Accessible Penn Dissertations. 2015; .    -  https://www.bhagavadgitausa.com/SivaSutras.htm; .  . --- https://www.sanskrit-trikashaivism.com).     (  )  - (. . -). -    ,  ,    . -ࠖ          .     (). (PanditB.N.Specific Principles ofKashmir Shaivism, Published: Munshiram Motilal Publishers, New Delhi, 1997). Π-, - - . : Christopher D Walli. Tantra Illuminated: The Philosophy, History, and Practice ofaTimeless Tradition. Mattamayura Press, 2013.          : a?ava? sa?bava? sakta? sthula? suksma? para? cha yat?.




11


       : du?sadhya? cha duraradhya? dushpreksya? cha muktamavyam? durlaksa? dustara? dhyana? munina? cha manishi?am?..  :  ,  , /  ,  , /     /    . du?kha?hya du?kha () a?hya (, ),    , . Duraradhya  ,   . Du?prek?ya  . Avyaya , ; . Mani?in , , , , . Muni , , , , , ,  ( ,    ).




12


  : jitaharo jitakrodho jitasago jitendraya? nirdva?dvo niraha?karo nirasiraparigraha? || 3|| Yataharo  , . Nirasira  . . -: nirasir nirmamo bhutva yudhyasva vigata-jvara?   . Asir , ,  , , ,  ..ࠖ  ,   ,      ⠫ , , ,  . Parigraha ()  , , , ,  蠫       .           ,    .    ,  .  ,     ,  ,      .




13


Ha?sa , ; ,  ,  ;  ; ,  , ,  ..         .   ,     ,    ,      .    砫 ( ) 蠫 (),   ߻ () .       ( ).    ,     ( )   ,  -.       ; ,       . (. Jai Dudeja. Analysis and Benefits ofChant-less Sohum/Humsa Mantra Meditation. Sports Engineering. July 2018. 3(2). P. 198203).  -    -. Π   . : ..      . /     .  . .-., 2006. Mukhe tri?i  ,  .  . ,  ,    . Mukha ; ; ; ; , , , ; , ,  ; ;   ; .   (tridhama)  ,    (avasthatraya),  ;  ,  ()  ;    .  , , ,  , ; ,   . Agamyagamana ,    .




14


  : para? guhyamida? sthanam-avyakta? brahma nirasrayam? || vyomarupa? kalasuksma? vish?ostatpara? padam?.. :  ./ ,  , / Ѡ ,  ;    . ࠖ ,  ,  .  , ࠖ   .           .       ,   ,   .      .     .  ,    ,     .   ,      ,   ,    ,    .   ,   ,     ;  ,   ,   ,     ,     .




15


Trivaktra ,  . ࠖ  : , ,  .. [-; ] ..Vaktra? ? k?,  , . Sthana ,   , . Trigu?a  : ,  . Tridhatu , , ,  .  ,   , , . Nirasraya  ,  ,  .




16


Upadhi , , , , , ; , -     ; ,  , ,   .. -:  (upa-a-dha ) , , -     .        ,   .  蠖  ,    . (Swami Bhajanananda. Four Basic Principles ofAdvaita Vedanta. Prabuddha Bharata, 2010).  ,   ,          ,        ( ࠫ-, 1.1.1; . ..). . .  :  []       (.  ().   // . 2- . . 2. ., 1886).  .      ,   .




17


C.  (1.90b) tatsvarupa? japa? prokto bhavabhavapadacyuta?




18


Adhyatma ,    ; , ;           ;  ,    ;  ꠫,  , ,  (. -).  - (8.3) ak?ara? brahma parama? svabhavodhyatmamucyate | bhutabhavodbhavakaro visarga? karmasa?j?ita? ||  , ;    ,   ,    . Ӡ.  ໠ , ໠ , ໠ . ( .    . ., 1995).




19


Paratpara?  , ,  ,  . .    : sarva? tatparama? sunya? na para? paramatparam | acintyamaprabuddha? ca na ca satya? na sa?vidu? | munina? tattvayukta? tu na deva na para? vidu? ||11|| (TITUS Project. http://titus.fkidg1.uni-frankfurt.de).




20


Samprayukta , , ,  ,  , ,  ..




21


Brahmakuladarpa ,  -   ,    -;   .




22


Yama ,    , ; ,  , ; ,   ,   ,    ().  - (2.3031) :  ()  , ,  ,  (  ), .    ,   , ,  . (ahi?sa-satya-asteya brahmacarya-aparigraha? yama? ||30|| jati-desa-kala-samaya-anavacchinna? sarvabhauma-mahavratam ||31||). Niyama , ;  ,   ;    .  - (2.32)   頖 , , ,    (sauca sa?to?a tapa? svadhyay-esvarapra?idhanani niyama? ||32||). Asana  , , .  Samkhya-sutrani IV.24,    ࠖ  .   .        .  -- ,         .  - (2. 4648) :   蠖  ,   .        .     (sthira-sukham-asanam ||46|| prayatna-saithilya-ananta-samapatti-bhyam ||47|| tato dva?dva-an-abhighata? ||48||).  - ,    ,     ,     ,    ,   ..Mulabandha     ,  ໠ ,   .  -- :      ,   .    .      (4. 64).  - : ,     ,      .     ,  .   ,  .   . D?ksthiti  , , , ;   .. ,           .         .                      12. ( ..-, 1998. . 5772).       .




23


ࠖ , , , .  ,   -,      .      ⠖  蠫.    .      ,   .  ,      . (David Frawley. Pratyahara: The Forgotten Limb ofYoga).  - (2. 5455) : svavi?aya-asa?prayoge cittasya svarupanukara-iv-endriya?a? pratyahara? || tata? parama-vasyata indriya?am            ,   .      .   :      ⓓ  哓,           ⓓ.      ,    ,  ()       (. Mircea Eliade. Techniques Du Yoga (Folio Essais). Gallimard Education. 1994. P. 221).        ,     .   ,    ,   -   .        ,    .   (   ,   ) ,       , ,     . Dhara?a  , ,  . .;       ;   ,   ; ; .  - (3. 1) :  ()     堖 desa-bandha? cittasya dhara?a.  --,   ,     (v?tti),  .        -  ().     ekagrata,   ,    ,  ,  . Ƞ    ekagrata,        蠫   ,    . ࠖ , .  - (3. 2.) :      (, )  ( ) tatra pratyaya-ikatanata dhyanam || 2||.  -- ,         () ,     ,    .       (),       .   ()      ,     , ,   .  - :  ()     (, ,  ),    ( )  . -    ,  ⠫ .




24


 , , , .        (): i) -:     ; ,    .         . ii) -:       ; , ,    .                . iii) -:      ; , ,   ,   .     ,       ,  .    ,       .    - ;  ,      ,    .    ,     ,  ,      .   -- (  ), ,  ,  , .  ࠖ --젖   : -, - -, ..  ,     Pravaha , , , ;  ,  ,  ..Tirask?ti , , , , , .




25


Avaloka , , 




26


   ,    . Nivartante  ,  . .;  ;  ; , , ; , ; , , , ; , , ..- (2.4.1):    ,   [].




27


   ,    , ,  ,     ;   .




28


.  (111): kalanat sarva-bhutana? brahmadina? nime?ata? | kalasabdena nirdi??o hyakha??anandakodvaya? || 111||  (),    ,   ,        ,  . (  . : Adi Sankaracharya. Aparok?anubhuti / Translated bySwami Vimuktananda. Advaita Ashram, Kolkatta, 2019). Nime?ata   . Kalpana  , , , ,  ,  , ,  .




29


.  (112): sukhenaiva bha-vedyasminnajasra? brahmacintanam | asana? tadvijaniyan-netaratsukhanasanam || 112||      ,      , - ,   .   ,   ,      . Ajasra , , ,  . Vinasana , , ;  , , , .        .




30


siddhasana  , .




31


.  (113) : siddha? yatsarvabhutadi visvadhi??hanamavyayam || yasmin-siddha? samavi??astadvai siddhasana? vidu? || 113|| ,          ,      堖      ( ).




32


   .   ,       .  ,  ,  ,       .     ,       , . .  (114): yanmula? sarva-bhutana? yanmula? cittabandhanam | mula-bandha? sada sevyo yogyosau rajayoginam || 114||  (),         ,    (),    ,     -.




33


.  (115): a?gana? samata? vidyatsame brahma?i linatam | no cennaiva samanatvam?jutva? su?kav?k?avat || 115||          ().    ,   , .




34


. :     ,       .    , ,    .




35


.  (117): dra???-darsana-d?syana? viramo yatra va bhavet | d???istatraiva kartavya na nasagravalokini || 117||        ,      ,  ,  .




36


.  (118): cittadisarva-bhave?u brahmatvenaiva bhavanat | nirodha? sarvav?ttina? pra?ayama? sa ucyate || 118||         ,  ,   ,  ...    :    ,   .     . (.  . /  ...  . 5. 1972. C. 117129).




37


. : vi?aye?vatmata? d???va manasasciti majjanam | pratyahara? sa vij?eyobhyasaniyo mumuk?ubhi? || 121|             ( ),      .  :   ,   .   铓    .




38


. : yatra yatra mano yati brahma?astatra darsanat | manaso dhara?a? caiva dhara?a sa para mata || 122||.     ,    ,     ().




39


.  (123):      :   ,     (),   .




40


.  (124):    ,    ,    ,  ,    .




41


.  (125): eva?cak?trim-ananda? tavatsadhu samabhyaset | vasyo yavatk?a?atpu?sa? prayukta? san bhavetsvayam || 125||      (),     , ,     ,   ,  ,    .




42


Visarada ,   , ; , ; , .




43


V?tti ()    ,  -; ,  , ,     (. https://kosha.sanskrit.today/word/sa/vRtti/itrans).      ,  . .   (129),   :    ,     ,   ,    ,      . ,   ,    .    ,  -,     : dvaitav?tti ( ,  ,   ), sak?av?tti ( ) akha??akara-v?tti ( ,    ,     ). ,   -,  -,   ,     .    ,    .      .        :  ,    .      .   ,  akha??akara-v?tti,     .  -    ,       .    . kha??akara-v?tti ,       .     ,   , , .    ,     , ࠖ  .   v?tti,   ,        ,    .     ,      ,   ,   ,  , . V?tti , , , , ; , ; ; , , , ;  , , ;   .  v?t (, ,  . .).  - (1. 2) : ࠖ     (yogas-citta-v?tti-nirodha?).    1. 6    ( ,  , ,   ).      :   ,   , ,          .   蠖   ,     ,   .  ⠄-    , ,  .       . (Tola F., Dragonetti C. Yogasutras de Pata?jali. Barral Editores, 1972. . 4041).




44


.   (139),   : karye hi kara?a? pasyetpascatkarya? visarjayet | kara?atva? svato nasyedavasi??a? bhavenmuni? || 139|| ,    ,    . ,  ,   .




45


Akara , , ,  , ; , ; ,  , , .




46


     ,     , ,           ,  .




47


Cinmatra ()  ,  ,  . (. Timalsina St. Consciousness inIndian philosophy: the advaita doctrine ofawareness only London: Routledge, 2009). .   ( ),  ( ) , : -.    ,      .    . . .: -  , 1936. VIII, 106;  . :  . .: , 2005; KochumuttomT.A.Abuddhist Doctrine ofExperience. ANew Translation and Interpretation ofthe Works ofVasubandhu the Yogacarin, Delhi: Motilal Banarsidass, 1999..




48


Akha??aikarasa   ,   .         蠖  . ,   ,    ,      .         , , ,    , ,  . (., : Holman Emmett. Panpsychism, Physicalism, Neutral Monism and the Russellian Theory ofMind, Journal ofConsciousness Studies. 2008. 15(5): 4867). Π     .: Shakuntala Gawde. Monism ofSa?kara and Spinoza aComparative Study. International Journal ofSocial Science and Humanities. 2016. Vol. 4. Is.3, pp. 483489; .  ... . / :  [ ] //   , 20022020URL: https://gtmarket.ru/concepts/6868 . :         []       ,     [  ]:      []   ,    ,   . Ƞ   ,      ,    ,   , ;    ,    ,      ,  ,     ,  腻 (Plato Timaeus 351b4) Francis M. Cornford. Platos Cosmology: The Timaeus ofPlato. Hackett Publishing, 1997. .     ..).




49


Jiva  ,  , ; , ;  .    ,      ,   (   ).   jiv , ,  . ..     ,    vivus ().  ,   ,  ,  ,   , ,  . ,   , ,    ,   .     ,    .   - ,     ,      (,  ).      .      . Ƞ, , ,  ,    (    )     .  ,     .      . .,      . ,      .   ,    ,         ,  ,   ,   ,        . (.: Swami Nikhilananda. The Mandukya Upanisad with Gaudapadas Karika and Sankaras (Shankaracharya) Commentary. Advaita Ashram, 2019).




50


Avyaya , , , .   .




51


Sutratma .:  . ,   ,      ,  ,    ,  ;   ,      ,       ; , ,   () ,     ( ),   .  - (3.7.41) :    .       . , ,    ,   ,  ;     ;       . svara?   ;      .   , ,    .        - (janmadyasya): svara? svena eva rajate ya? tam | svata?siddhaj?anamityartha? |   ,     ,     . samra?   ,  ,    ,  -   . , svara? samra? bhavati ,   ,    . vira?   ,      ;  ,    .   ,   ,    ;  .  ࠖ    ,  ࠖ   .     .   ,       .    . ࠖ     . (.: -,  11 -; .  - 2.1.4.   ).  (vira?)   .  . ,   ,      .    ,   .     ;  ,    : , ,  ,  , ,   .




52


Gotra ,  , , , , .            .  -      .  - (2.2.6), , , , , ,  蠖   (   );     .     :        . ,      .      ,         .      ,   ,         .       apatya? pautraprabh?ti gotram (A??adhyayi IV 1.162),       (),   .   :   -,   ,           .




53


Mahat .     .  - (I, 6, 1) : 蠖    ,  .   , ࠖ ,     ,   ;    ( ). (.  ...   . .: , 1997).     .




54


Svarga ,  , , ,  .       . ࠖ  ,            .     :  (), , , , ,   ().




55


. - (14): tri?u dhamasu yodbhogya? bhokta bhogasca yadbhavet | tebhyo vilak?a?a? sak?i cinmatroha? sadasiva?||




56


    (Brahma)    ,  .     , .        (311 40  ),    ,    .    ,  ,    .




57


Pa?cakosa  . Kosa , , , ; ;    -, .   .      ,      ,     ߻ .  -,      ( ):  ࠖ  ,  ;  ࠖ ,  ;  ࠖ  ;  ࠖ  ;  ࠖ ,  .




58


  ,   :  (),  ( ),  (),  (),  (),  (),  (),  ().




59


 ,     -  ,   . ,    ,  -  -,   ,     ,    -,   .       :     ,   ,     , ,  ,  ,     .      ,  -,     -,   ,    (https://realization.org/p/misc/comans.samadhi-advaita.html).




60


Atmarama (atma+ arama)   , ,     . Arama [=a-rama] [a-ram] , , ,  (. Satapatha-brahma?a; Taittiriya-upani?ad; Bhagavad-gita; Bhart?hari).




61


Akasa , , .     (. Laszlo E. Science and the Akashic Field: An Integral Theory ofEverything Paperback. Simon & Schuster, 2007).




62


.     (3:14) ehyeh a?er ehyeh   :  ,   .  :      (  );   :  ,   .    :    ,   ? ( )  (  );   :   ,  . Ƞ  :    : ,   -,   컒 (  ); Ƞ? ?  ?, ?: ? ? ?. Ƞ?: ? ? ? ?: ? ?   ? () .. (    .,  : David Godman. IAm, The First Name ofGod. The Mountain Path: 1992, pp. 2635pp. 126142;   .    3:14:      ,   ?      . , ,   , 2017).




63


,   ,   ,    .    ,  , .     ,  ,  -  (se?a)   .     ,   ,   ,        . (. Swami Harshananda. The Concise Encyclopedia ofHinduism. Bangalore: Ram Krishna Math, 2011).




64


Bhava , , .       : -, , ,    ; -,  ; -,  ; -,    ; - ( -),   ; -,   ,    . (Swami Nikhilananda Vivekananda. The Yogas and Other Works. Ramakrishna-Vivekananda Center, 1984).




65


Bhuma  , ; , ; ;  (), , , .




66


   84  OM: 1) adibija; 2) aditya; 3) advaita; 4) ak?ara; 5) anadi; 6) ananta; 7) avyaya; 8) bhavanasana; 9) bindusakti; 10) brahma; 11) brahmabija; 12) brahmak?ara; 13) dhruva; 14) dhruvak?ara; 15) divya; 16) divyamantra; 17) eka; 18) ekak?ara; 19) gu?abija; 20) gu?ajivaka; 21) ha?sa; 22) isana; 23) lokasara; 24) mantradi; 25) mantradya; 26) naraya?a; 27) nira?jana; 28) om; 29) o?kara/o?kara; 30) pa?cak?ara; 31) pa?carasmi; 32) parabrahma; 33) parama; 34) paramak?ara; 35) prabhu; 36) pralaya; 37) pra?ava; 38) prasvara; 39) rasa; 40) rudra; 41) sarvaj?a; 42) sarvapavana; 43) sarvavid; 44) sarvavyapi; 45) satya; 46) setu; 47) sabda; 48) srutipada; 49) sukla; 50) suk?ma; 51) suryantargata; 52) svara; 53) tara; 54) traikalya; 55) tribrahma; 56) tridaivata; 57) tridaivatya; 58) tridhama; 59) tridhatu; 60) trigu?a; 61) trika; 62) trili?ga; 63) trimatra; 64) trimukha; 65) tripraj?a; 66) triprati??hita; 67) triprayojana; 68) triravastha; 69) tristhana; 70) tritattva; 71) triv?t; 72) tryak?ara; 73) tryavasthana; 74) udgitha; 75) vaidyuta; 76) vartula; 77) vedabija; 78) vedadi; 79) vedadibija; 80) vedarambha; 81) vedatma; 82) vibhu; 83) vi??u; 84) visva. (. Nityananda Misra. The Om Mala: Meanings ofthe Mystic Sound. Bloomsbury Publishing, 2018).




67


Tapatraya ()    : adhyatmika ,  , ..   , ,   ; adhibhoutika ,   ; adhidaivika ,   ,    ..  , .




68


e?a?a-traya    (, ): lokai?a?a (  ,  ,   ), vittai?a?a ( ) putrai?a?a (  )




69


 -, , ,   ,     .  -,       ,     .      ,    ,         : - ( ,   ); - ( ,     ); - (       ).      䠖          (-).




70


dehatraye ( sarira-traya)  ,  :   (sthula-deha),   (li?ga-deha),   (kara?a-deha). - (),   ,     ,  ,  .     ,     ,  ,       . -,   ,     ,     .  :  ,    , , ,  ;    (-) , , ,  ;.  , ,   (). -,   ,        . Ӡ    ,       .   ,  .   ,     ,     . -  ,     . ,     ,   (  ),  ()  (  ).       .   ,  ( ),     . (.,    -,  ..).




71


Murtitraya () : , , .




72


 - (7.23.1) : yo vai bhuma tat sukham  ( )  .




73


Tathavidha    ,     ;  . :   .




74


Ota? protam. .  - (25. 40): ota? protam amu?ya? vai jagacchabdarthatam ayam / anayaiva sada sa?khyai? sa?khyaye ha? sanatani // Verily, this world ofword and referent is interwoven inher. It is always bymeans ofher that I, the eternal one, am analytically reflected upon bythe Sa?khyas. (. Robert Leach. Textual Traditions and Religious Identities inthe Pa?caratra. The University ofEdinburgh, 2012. P. 166).  .  - (7. 7.): mayi sarvam-ida? prota? sutre ma?i-ga?a iva:   ,   .    :  (..  )    ,        ,   ,    ( ). . - (6.3.12; 9.9.7): ota? prota? pa?avad yatra visvam   ,     (  ).   ,  , ; ,  , , ,  .




75


. Siddha Siddhata Paddhati,    : yo vetti vai??ava? bheda? sarvasarvamaya? nijam | prabuddha? sarvadehastha? bhedavadi bhavettu sa? || 55||




76


. - (8.3) bhuta-bhavodbhava-karo visarga? karma sa???ita?||




77


Pratarkya  , , .




78


ja?atva   ja?atva,   , ; , , , . . : Isabelle Rati. Utpaladeva and Abhinavagupta on the Freedom ofConsciousness / The Oxford Handbook ofIndian Philosophy. Edited byJonardon Ganer. Oxford University Press, 2015. DOI: 10.1093/oxfordhb/9780199314621.013.27




79


Videhamukta ,      ; ,     ;   ,  .




80


Citta , , , , , ,  ,  , .     (, )  (,  ). ,           () 蠫  ,    ,      ,    .  -     ,    .       ,      .  ()  (-)   (),   (),  (),  ()  ().      citta: 蠖 ,     ,      ;   ,     , ,      . ,    , ,   ,    .       (,  ),    , ,    . ( .    . ., 2009)..     citta   (. .   ? (Π   ,  ) / II  - . -:  . 2011. . 540546. http://www.zagumyonnov.16mb.com/node/547).




81


Adhyaropa-apavada (-)        . (. Gau?apada. Ma??ukya-karika / Trans. bySwami Gambhirananda. Trichur. Ramakrishna Mutt, 1987). Adhyaropa , , ,  ,      ,  ,  ,  . Aropa       ; , ;  ,  ; ; ,  . ࠖ    () -  (), -     ,    ,     .    - ()    ()  --,        (). ࠖ    ,     , [, ], . ࠖ    ,  .   , ,  ,    , ࠖ . Apavada     ; , ; , ; , , , ;   ;  ,    ; ,    .   ,         ꠫ -.    ,      ,  (   ,   ).  -,  ,             . (.: Swami Harshananda. The Concise Encyclopedia ofHinduism. Bangalore. 2012).  ,        . (.: Acarya Kundakunda, Vijay K. Jain. Pravacanasara. Essence ofthe Doctrine. Vikalp Printers, 2018. P. 266).   -   : tatha hi sa?pradayavida? vacanam adhyaropa-apavadabhya? ni?prapa?ca? prapa?cyate iti  ,       : ,  ,       (adhyaropa-apavada).




82


     : 1)    (   ;  : ); 2)  (    ;  : ); 3)  ( ;  : ); 4)    (   ;  : ); 5)  ( :  ;  : , ); 6)  ( ;  : ); 7)  (   ;  : ).     ja?haragni,     - .




83


sa?saya (),  ,     ()   -  (2 . .).   , , .        ,      ,     .      ,         -  ,            - ,  -     .  ()    . 堖   ,  ,     ,      []. (-. -. - , .  .... .:   , 2001. . 166).




84


Aru?ha , ,   , , ;  .




85


  (-)  , , , , , . ࠖ     ,    ,  . ࠖ   . 蠖 ,   . ࠖ , . ࠖ ,   ,  . ࠖ    .    ⠫-   .




86


Nirvikalpa  , ,   , , ;  , , ; , ;  ..




87


      : praj?a?am brahma 堖  (-, 3.3-), aham brahmasmi    (-, 1.4.10-), tat tvam asi   (- 6.8.7-), ayamatma brahma     (- 1.2-).




88


  ,   .       ,   .    ,    .  -     ,        . (- . 2. . 1516). (.: Mani Vettam. Puranic Encyclopedia. New Delhi: Motilal Banarsidass, 1975. P.647)




89


Nada () ,  , .         :      -  . (. John Woodroffe. Shakti and Shakta. Indian Heritage Books, 2015).      ,  ahata nada anahata nada; para-nada, pasyanti-nada, madhyama-nada vaikhari-nada.    : nadoya? nadaterdhato? sa ca pa?cavidho bhavet | suk?mascaivatisuk?asca vyaktovyaktasca k?trima? ||23||   nada   nad,    : ,  , ,  . (K?irasagaraD.B.Srimata?gamunik?ta B?haddesi, Sansk?t eva? Hindi anuvada. Jaipur, Rajasthana, India: Publication Scheme, Jaipur. 1998).


