.   
 


  
                .   ,    ,              .



  PDF A4   .





 

.   



 ,  , 2020

  ,  , 2020







 ,     ,    ,         ,  ,     ,            ,  ,    ,   ,  .              -  ,   ,            ,         XV   ..,        .

       .       ,     . ,        .            , , ,   ,      ? ,       ,      ,   ,   ,          .  ,   ,     ,     ,    .          .            .

       ,        .        ,   ,  -     .      .                   .              .        2  3.

  ,          ,   .          .                 .    ,      -   .    ,     ,     ,     ,         .      ,             ,        .       ,           .                      .  ,     ,       ,  . ,    ,   렖 ,  젖        ,           ,      .







       k, r, gh.       c, j, jh,   s  s (  sh).

    t, th, d, s ( sh)  n.

  h    s  r, , ,    .

   s   sh,     ,  ,     .

    ?    ,  th.

    sz  sh; w  v, j  ;      ,     i,      -.

     t, k, c    ;       ;  ,        .




 1.   


            ,              .   ,         .                   ,    .      ,      . ࠖ   , ,      ,    ,     ,    .  ,                  . ,  -       ,         .

           ,         ,        ,    ,    .             .     ,        .               ;      ,         ,        ,    .      ,   ,       . , , ,     1500     ,          ?       ,              ?   ,    ,            ;        ,      . ,          ,    .            . ,    ,         ,   ,             ,     .     ,           ,             .

  ,           .                  ; ,       ࠖ  (, ,  ),         . ,   -     .      ,         .

-,         ,       ,     .              ,     ,      . ,    ,    ,       ,         .

-,               .    , ,   ,         ,        .   ,  , ,    ,      .     .   ,            ,     ,              ,   .          .   ,     ,       ,     ,        .

 ,               ,      ,       ,      ,  .     ,    ,   ,    ,       3500  .           ,  [1 -     Dyaus pita,   ????,    Jupiter, Teut, Tiu.], ,    ,    , , ,        ,    .

          .   , ,               ,    :  , ,      ,        .      ,                ,     .

 ,      ,      .          ,      ,       1-    .   ,       ,    ,      ,    ,           .

 ,   ,           2-   ..,     . ,     ,         ,           .      ,     ,  ,   ,     ,  ,             .    ,    , : 1) ,  , ,  (   ),    ,           ; 2)  ,    , ,    ;        ,       500  ..; 3)  ࠖ ,    ,     400   ..     , , ,     ; 4) ,  , ,      ; 5) ,       ; 6)  蠖 , , , , ,        ,     ,    900  ..; 7)        ,    ,       ; 8) ,      VI  ..; 9)  ,   ,   ,       ,   頖          .        ,             (  ),    , ,     ; 10)  ,   ,    , ,  ; 11)         ,     ,         , ,    1-  ..

  ,   ,          ,   .      ,      ,          .     ,  ,      .              ,       2-   ..            ?    ,    .

   ,       .  ,     ,   , ,          ,           ,   -.   ,     ,         :      ,         ,  ,        . ,            .       (Aryas, Airya, Ariya),  -          (,    ),       (, ,   ..),       ,        ,     ,  hotar zoatar, Atharvan athravan.       ,            ,         .

            .             ,        .      ,   ,     ,                .         ,  . , , - , ,       s,       (  h        ). ,       s   ,     ,       q  g.  ,        ,    .       .

     ,   ,               ,        . ,        ,     .        ;  ,   ,          ; ,        ,   ,     !  , ,          ;           ,     VIII  ..!    ,    ,                .   ,          , , ,       ,  .             ,             蠖   ;  ,      ,     [2 -      salyi , alyek , .]. ,               ,       .

, ,    ,         . , ,   ,        ,      s  h   . -    ,     (  ),          q.      ,        ,              ,     i    t.       ,           ,   젖  ,    .       .   ,              ,     ,         . , ,  ,    ,   ()          ,           . -          ,       .   ,    ,   ,    ,     ,      .

            ,        .  , , , , , ,            ࠖ     ,      ,  ,         .   ,   ,  ,    ,    ,        .          ,        . ,          ,          ⠖     Ele de France, ,          .          ,               .    ,        ,    .

 ,       ,     (      ,      ),       ,   ,          ,    ,      ,                 .    ,        ;       ,          .        .        ,     ,   .          ,     ,     ,      ,             ,      .

,         ,        ,      .        ;                 .            ,     .         ,     ;          ,     [3 - ,      ,        ,     ,     ,   .],                 [4 - ,          -s        vi-  -ui.].  , ,        .         ,   ;        ,             .      ,       .       ,      ,   .

        .    ,  , , , ,            .              ,         ,     , ,   .. ,     軠     ,     ,         ,      (.  4).      ,              ,      ,         .          ,     . -    ,       ,  ,   ,      ,           .

          .   ,          ,     ,      .   ,   ,      ,    ,     . ,         ,   ,          .       ,        , , , ,   ,      ,     .    ꠖ     ,   .     ,       .  ,              ,         .       .

  ,   ,              ,   .     ,        ,     ;             .        .     ,        1872           ,             .   ,         ;         ,     ,   ,     ,      .   ,              .            ,     ,       .

                 . , ,           ,      (          )     ,   .             .         ,    ,       .   , ,     ;         ,             .  ,              ,        ;        , ,   ,   ,       .           ,      , ,    ,            .        .      ,        ,      .           ,    .       ,         ,     .             ,    .           .




 2.      





     xv   ..


               .      ,    ,      ,   .      ,          4-   ..,     .        ,    ,  ,     .

               蠖   ,       . ,          ,       ,   ,     ,       ,    ,    ,     .           ,       .        ,       4-   ..    ,        .  2700   ..            ,  ,  .      2500   ..   ,          ,     ,   ,   ,     ,     .

               ,    , ,   ,      3-   ..     .      ,          [5 -          ,           ,       3-   ..      ,       4-3-   ..     ,      ,       -. (. .)].         , ,     ,        ,    .                  2000   ..

   2-   ..        ,  ,    .        ;  ,         ,    1900   ..,             .      ,        1760   ..         ,          .       .       ,     ,       ,  , , , , ,  ..;         .  ,             ,   -.       ,    ⠖ Surias (  ();   . Surya), Indas (  . Indra), Maruttas (  . Marutah,   () 蠖 bugas (    baga, ).  ,           ,       susu, ,     asua (. asva).  ,        ,    ,           .






.1. ,   



  ,     ,   --,        ,      ,    .      ࠖ Sutarna, Dusratta, Artatama    .  1907     ,    ,     ,     ,   1360   ..     .      蠖      蠖  (in-da-ra),  (u-ru-v-na  a-ru-na),     (na-sa-at-ti-i-ia).    ,   ,       .           aika (1), teras (3), panza (5), satta (7)  nav (9)    aikavartanna vasannasaya (   ). ,  ,          ,  marianna.       m?ry?,     , .

   ,  ,      1400   ..,  ,  ,           .      ,             , ,      .   ,      ,   .          --        堖 Biridaswa  , Suwardata  , Yasdata  , Artamanya  -   .  , ,   ,     ,    .

 ,               .    .   ,     ;      ,      . ,     ,      ,        .  ,   N?satya   ,    Naonhaitya,         .         (Mithra; ),    (Indra; )     (Varuna = Ahura Mazda; - ).    ,   ;  aika    eka,           aeva.     s    satta,        h (hapta),         ,   , ,  ,   .

      ,   .  ,  Biridaswa       Brhadasva (  ).    ,    aswa ()     aspa,       ( J?maspa  Vist?spa).      ,     I   (Hystaspes).   ,  Arta-             ;    Rta,   ,     ,            .

    ,          ,      .       , ,         ,            ,        .     ,    ,                  ,     .           ,          ,    ,    ,   s h, su sp.       ,     ,   ,      ;  ,  ,       ,      .

          ,   .      : -,           2-   ..; -,             ,       .




 


    XV   ..       ;             .           1907 ,    ,      ,    ,     .

         ,      ,       .           .              ,  .                .       ,   ,           ,   .

-,  ,     ,          ,    ,      ,           ,  ,       .      ,           ⠖ ,   .      ,        .    ,       [6 -        . (. .)].   ,     , ,     Nasili  . ,       .

       ;        ,         ,      .       .   ,      Nasili      .             .       .                ;        -tari  -antari,      -du  -andu.     kuis, kuit (   quis, quid),  esmi  () (  . asmi)          -numi (  -????,  -nomi)    .

     ,            ,      ,   ,   .    Nasili       .       ,   :        -,   ,      ,  -m, summes. ,     ?????,   ,  katta,   -ti  -zi      .      -du  -andu         -teni    .        Nasili,        .

   Nasili      .      .    ,           , ,  ,   ,          .  ,            ,     . -            . ,      ,    ,       .

     -  ,    XIV   ..      ,       ,     .        ,     ,       .          , , ,          .    ,          XIV   ..    ,  Nasili         ,       .         ,  Nasili    ,     .     ,           ,      ,       .            .     ,              astu,       .

  -       ,     ,    .     ,   ,        ,    ,          .    頖 , , ,     . -      ,     ,               .      ,         !     ,             1900   ..,   .   ,  ,       ,     .

 ,           3-   ..           ,  ,            Nasili    .   ,    ,          ,      , , ,   ..     2000   ..  -,  .             .            .    ,      Nasili      ,   ,     ,    ,     2000   ..,  ,  .     ,   ,      1500   ..       ,   ,          ⠖   .




 


      ,     ?  ,       ,   ,        3-   ..           .               ,   .         .          ,   .  XV     ,      .           .

  ,  ,           .       ,     ,        , .    ,     ,     ,      , ,   -,   .            .

      .         --,    .        ,          .  ,    ,  , -,    ,   1-   ..          .

  ,      , ,    .        .  ,                   .   , ,   IV,       [7 -         (Petrie, 1890, vol. II, p. 173, fig. 111).  ,        .],      .     ,   ,      III,    .     18-     ,     .         ,        .   ,   ,  蠖 ,   ..         IV (.2, 1),   ,        ,       .       ,              .   ,     18-        ,  ,      .         ,  ,          ,      .     ,      ,     ,       .            , ,  ,     ,   ,      .






.2.  ,      IV: 1 ; 2 ; 3  (); 4   



       ,    ,     18- .       ,     .  ,     ,    ,  , , , ,          ,            . ,         ,      ,               .   ,        ,       .

           ,   ,       .      ,      ,       ,   ,        ,       ,       ,  ,     . ,      ,         ,       ,      .         ,     ,      .

  ,         ,       .        ,     ,       ,    (. ).

     ,    ,            .        ,      .  ,    3000 ,      ,        .       ,       ( 1),   ,          .              . , ,  ,        ,    ;                     .               ,              .  ,        .    ,     ,      .

             .        ,   ,    - .        . ,   , -  ,           .            .

  ,       , ,     ,       . , ,   2400   ..,  ,     ,      ,     .         ,          .      -     ,   .       ,        ,          II.          ,    ,       ().         ,          ,     .

   ,         3-   ..  ,    ,       ,    ,      II   .         (            )       .            ,    ;      ,   ,      .

    ,             ,     .       ,      ;         ,           .          ,       ,    ( 1). ,        ,      ,     ,    ,     ,   .  2-   ..       ,      .    ,    ,    ,    .  ,        ,  ,       ,    -  .  , ,     ,      ,        .






.3.   



         .   -  ,      ,   .8.    ,    ,  .         .   ,          XIV   ..      [8 -     ,       XIV.  ..  ,   -   .         chalybus .        ,  , . (. .)].

              2-   ..,        ,   ,     .   ,       ,       ,      .           ,          .




   


       1000   ..,           .         ,          .   ,      ,   ,         .         VI   ..              ,         .

        ,               .       .        ,  ,      ,    .         .  ,    ,    ,      ,           .         , ,       .    ,    ,  ,             .         ,     ,   ,     (),   ,      頖  ,    ,    ,    .       ,       ,    ,   .        ,     ,    .        ,   (purah)   .   ,      .

         ,          .    ,      ,         . ,     ,           .  ()    ,  ,        ,          ( -).       .  ,          .   ,      ,    .       ,     , ,     ,         ,         .         ,       .             . ,      1400   ..,           .

           .  ,           .    ,           .     ,    ,  .      ,    ,         .        ,  ,     ,   ,       ,    2-   ..    ,    .   ,         ,                    . ,      ,  ,          䠖  .

        ,           .           ,          .  ,      ,     .           ,    ,       .    ,              ; ,      ,        .         ,       (,   200   ..),              .       ,      ,         .          .

          .      ,  ,   ,     ,     ,         .              ,    .       ,   ,  ,    ,           [9 -  , Pani = ??????, Srnjaya = ????????, Mrdha = ??????, ?nava = ??????, ???? (?????), Siva = ?????  ..].         .          ,         ;      Parthava            ,    Parsu   ,      Tirindira,     .  ,          Sarasvati   Harauvatis  Rasa   Ranha.

       ,   ,  ,   .    ,   ,    ,           [10 - Kubh? = Kabul, Krum? = Kurrum, Gomati = Gomal, Sutudri = Sutlej, Vipas2 = Biyas, Parusni = Ravi, Asikni = ????????  ..].      ,         ,    ,     ,         ,     .      Sarasvati  Harauvatis,       ,       ,           ,       (Sindhu     ).        ,    ,    ,     .

 ,     ,       ,                  .                .             ,   ,   ,   , ,   ,     XV   ..              ?            .      ,    ,     ; ,            .            .         ,       ?  ,                  堖   ,    .     -               .

                .            .          .

 ,    ,   .    1924            ,      ,            ,       .                 .          .        ,     ,     ,    ,     ,             ().   , ,           .

  , ,     ,       .  ,   ,       :    ,        ,  ,   蠖           ,      .  ,     ,          , ,    ,         . ,                      ,   ,    .

 ,              1-   .., ,     , ,          ,    2800   ..         ,     ,   :      .

     :    ,          ,     ,  , ,      .           ,      .          ,       ,           ,   .    ,   ,          ,     ,      .           -      .        ,              ,        .

   ,       ,          .      ,    ,        ,   ; ,    ,  1- () ,    ,   .    ,       ,  ,   ,    .      ,   ,   ,       ,       ,    ,     .           .        ,        ,       .   ,  ,        () ,       ,       .         (), ,   ,     (X, 18),   .    , ,               ,   .

                  ,           ,            -  .   ,             ,       ,        ,     .               ,   ,              .                  .           ,       .




  1-   ..


     1-      .                 ?    ,   ,   (),                .          ,       ,   , ,        .       , , ,        .      ,           ,    ,         ,      (Asa  Ria).       ,   ,    ,     ,            ,     .  ,    ()  ,     ,          ,         .  ,         ,         -   ,    ,    .

 ,     ,          ,   ,       ,    ;   ,         .           , ,        XV   ..       ,   ,    ,   .  ,     ,    (Harauvatis)         I.        ,  ,  .     ,       ,      VIII   .., ,        .    (Asa)      XV   ..,        ,            .  ,    ,      .

            VIII   ..         ,       ,   .    , ,          (Fravartis, Uvakhsathriya  ..),   . ,  VII   .., ,    (),      ,     ,           .      .     ,     ,    ,      , ,   .      ,             ,      ,        -- (),          .            ().           ,     --.

   ,      Airyanam vaejanh ( )  , ,         1-   ..,            .   ,                   .         ,              ;        .            ,   ,   ,    2-   ..,       .           Arta- ,    ,      XV   ..

           1000   ..,      -            ?  VIII   .. ,     (Azguzai),  蠖 ,  ,    .   ,    .  ,     ,     ,    .      .   ,        ,   ,       -   ,  ,      . - ,        ( 2, ),    .           .      ,      , , ,     .        ,          .    ,       ,    .       ,      ,         ,    .      ,   ,     .

 ,        ,       [11 -              . (. .)].     , ,   ,  ,    .         ,     ,      ,        .          .            ,   ,  V   ..     ,    ⠖    II  ..     50  ..         ,      .  ,         ,        .

            .            .  VIIIV   ..,     ,            ,     .   VI   ..     ,     ,              .          ,     ,      ,   .

 ,      ,     ,     .            ,          ࠖ  .         ,  ,        - ,  ,      Gimiri.         .        ,     ,      .  ,      ,        ,   ,    ,         .               .   ,   ,    ࠖ    ,    ,   .         ,           ,                .        ,       ,   [12 -       ,          ,   .       Gimiri.          ,      ,    .   ,      . (. .)].

 ,            600   .. ,   ,  ,   .  ,    ,  ,     ,  ,            1-   ..  .     ,       -   ,    ,   ,        ,   .  ,           1000   ..,        .

                 .      ,     ,     .           ,       3-   ..         ,   ,     .            (),   .          ,    ,      ,    .        ,         ,              ;         ,       ,     ,   .

         ;                .   ,    .           .     ,             ,        ;    ,       ,        .            ,   ,       , ,    -    .

   ,      ,      ,   ;          ( 2, ).      ,        .   ,   ,     .        ,     ,    ,    .   ,      ,      100   ..   ,          .  ,       ,  ,      .    ,       ,      ,   ,    . , , ,               ,     .

    ,   ,   -       1900   ..,     .        1500   ..,          .  ,         ,        ,     ,       .          ,     ;       .       .




 3.       





   


   ,       ,    .     ,    ,      ,    .    ,  ,    .         .        .

                .       .     ,           .    ,          ,             ,    1600  1200   ..       4- ,    ,   ,  ,   頖    ,    .           .       :     (   )                      ?     ,                  ,           .

     ,  ,            . ,       ;    ,     ;        ;    ,       ,    ,  , ,    .    ,     ,          - ;     ,    .      ,   ,    ,  ;           堖    .        ,             ,     .    , ,    .

       ;              .       : , -, -  .          .           ,         ,           . ,    ,       -   ,             .   ,        ,    . ,       ,      ,            .            .     ,     ,     ,        . , ,               ,    .

   ,                .         . .            ,     ,    ,     .     ,    ,    ,         ,      ;    ,    ,      .        ,        .        ,  ,           , ,    ,              .

     ?      ,         ,         .    ,         ,      .       ; ..  ,       ,           ,    ,       .          ,    ,    ,    .

               .       ,       .     :    ,      , ?   ,      ;           ࠖ .      , ,   ,     ,     ,   .     ࠖ , ,     ,     ,     .        ,        ,   ,   .   ,  ,      ,   ,      ,     4-   ..

           ,    ,  ,   .          ,  ,            .     ,   -   ,     .    , ,          , ,   ,    ,         . ,            .     ,          ,    ,       .  ,              , , ,      ,        .  1600  1450   ..         .           ,  , ,   ,      .

 ,           .     ,      1325   ..,       ,        (,  ,  )            XIV .        .          ,    ,   , , .

   ,        ,     .       -,   젖     ,      ,         ?           ,   젖      ,     , ,  ,      ,    ,       .       . -      ,         , ,   .       . - -     ,   .

  ,  ,                           ,       ,         .        ࠖ  , ,   ,     堖        ,          ,      . ,       .

,        ?      , ,   ,   ;          ;  ,   ,     .  ,    ,      ,        .        ,    ,        .          ,     ,          ,      .             ,          .    ,      ,  , ,     ,           .

   ,       ,      ,      .   ,    ,   ; ,       ,   ,   ,      ; ,   ,     ;       ,     ;        .

            ,    ,     .        ,   ,       ()  La.az.ba (?).   , , ,      ,      Ayavalaas (?).        XIV   ..   ,     ,   .     ,  ,          .       Kurivanies.     [13 -     ,        ,       ,  . (. .)]    ,  .           ,  (1310-1290   ..).         ..      ,         ,  1230   ..    ,        .

 ,      ,    ,   ,    .     ,  ,   ,     .    ,       ,     ,      ,  ,         ,      .              ,   ,            .      ,       ,   ,    ,  .                         . ,    ,         ,         XIII   ..,      .     ,      ,     ,       .

    ,       .

  ,      ,        .           ,    ,    ,     ,            .  ,            (,    ), ,   ,      ,        .         ,       ,     .     ,        ,     ,       .           ,      (.8, 9).            ,     .           ,      .

       ,    ,         ,        ,             ,      .     ,      ;        ,            . ,          ,               ,       .   ,           ,   -     .

  ,                      .                 -       ; ,           ,       ,     ,    -    2000   ..  ,     (.4),         ,    ,   ,        3-   .. (   ,   ).  ,     ,      ,          (.6, 5).  ,   ,      .                .






.4.    



   ,                 ,        .                  . ,           ,       .

       .           .   ,         ,     ,      .            ,     .    ,    ,  ,     XVI  XV   ..  ,           , ,  ,    .    .      ,      蠖  ,       ,   ,      .             .       ,    ,   !  ,               ,       ,   .      . ,  :    ?

  ,          , ,    ,     .        1400   ..,          XIV , ,   ,       .    ,           ,       .    ,  .   ,       ,   ,    ,     ,            .






.5.    ,   



,   ,  ,    ,       .     ,    ,    .       .  ,   ,             .       ,    (.25, 1  2);    ,        .         ;     ,         ,       .  ,              ,         .

  ,   ,     ,     ,    .   XVIXV   ..   ,      ,        ,   .    ,                (.5   3, ),   (.25, 3-4),    .        ,         (.8, 1-4).             .              ,       ,         ,                   .  ,                .           ,    ,    .




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/gordon-chayld/ariycy-osnovateli-evropeyskoy-civilizacii/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


    Dyaus pita,   ????,    Jupiter, Teut, Tiu.




2


     salyi , alyek , .




3


,      ,        ,     ,     ,   .




4


,          -s        vi-  -ui.




5


         ,           ,       3-   ..

      ,       4-3-   ..     ,      ,       -. (. .)




6


       . (. .)




7


        (Petrie, 1890, vol. II, p. 173, fig. 111).  ,        .




8


    ,       XIV.  ..  ,   -   .         chalybus .        ,  , . (. .)




9


 , Pani = ??????, Srnjaya = ????????, Mrdha = ??????, ?nava = ??????, ???? (?????), Siva = ?????  ..




10


Kubh? = Kabul, Krum? = Kurrum, Gomati = Gomal, Sutudri = Sutlej, Vipas2 = Biyas, Parusni = Ravi, Asikni = ????????  ..




11


             . (. .)




12


      ,          ,   .       Gimiri.          ,      ,    .   ,      . (. .)




13


    ,        ,       ,  . (. .)


