
   


   ,     .            ,      .     ,    ,    ,        .

 ,   ,  ,     ,        .





 





John R.R. Tolkien

THE HOBBIT



Originally published in the English language by

HarperCollins Publishers Ltd.



 The J.R.R. Tolkien, Copyright Trust, 1937, 1951, 1966, 1978, 1995, 1997

 . . , 1999

  . . , , 2012

     AST Publishers, 2013



  .                        ,         ,           .














 1

 


   ,     .         ;     ,     ,        ,  ,        , ,   ,   ,  ,     .

   , ,  ,     ,     .       ,   ,      ;   ,   , ,   ,                . , ,       ,       .           ,      ,          : , ,    (   ), , ,  (    ,    )   ,           .      ,     ,      ,    ,   ,       .

    ,     .        ,          ,     ,   ,                  .     ,   -      .      ,      ,    ,       . ,      ,  녠 ,   ,     -.

   , ,    ?           (    ),   , ,  ,     .   ,     .     :   ,      .    ,      ,    ,   .    ,    ,      ;        ,         ,       ,   ;      ,  ,      (  ,      ).  ,      ,    .

   ,   ,  ,    ,      ,   ,   ,     .  ,  -        . , ,  ,       - ,   ,      ,     ,     .  -     ,  ,    ,  , ,             , ,     ,    ,  .

 ,         ,     . ,  ,    (     )   ,          ,    ,     .         .  ,  ,    ,          ,       ,     ,     .    ,       (    ),      .     ,            ,   .

  , -         ,  ,     ,  ,  ,     ,    ,      ,      .     . ,  !           ,    (       ,    ),          . ,    ,       .         ,      ,      ,    .         ,  ,    ,     .

            .           , ,    .     .     .

 ,  .          ,    .

    ,           ,  -   .

    ?  .         ,       ?  ,           ?

 ,  ,  ,  . ,  .           .    . .  ,   .    ,       .        .

  ,  .     .    ,       .  ,    .

  ,  - !   ,        ,    -  ,  ,     .   ,   ,      .

     ,         , ,      .   ;     ,      .    ,   ,     .   .

 !  .     .   , ,   .

, ,  ,  .       .

     ,  .   ,      ,     ,    - .

 ,  ,  ! ,   ,    

 ,  ?       ,  ,     ,     ,   .   ,     !  ,            !      !

? ,       ,     ?   ,  :    ,   ,   ,     .   ,    ?  ,  ,   !          .            ,       .   !           ,  ,     !     , -         ! ,           ,           .    ,  ,    ,    . , , ,     ,    .

   ?  .  ,    .   ,  .  ,  .          ,    ,    .

  ,   ,   .

?       .  ,     .  ,        .   .               . ,  .

!     , !   !  ! ,     ! . ,  .  .          . ,       .  -.   ,  ,  :   , .

      ?      ,   .    ,  ,        ,  .

 , ,           .      .   ,   , -        ,      .

              .    ,    ,     .        , ,  ,   - : , , .      ,       .

   .     ,   !     ,     ,          .

 ,   ,      .

 ,     .       !  -   ,   ,    .   ,   ,    .

    ,     :

,   .      .

 ,  ,  ,  ,   - .  .     ,  :       . , .     ,  ,  ,  .   :    ,          ,   ,     ?

    .  -    ,     .

 ,      .

-  ,    .      .              .  ,      ,   .

,  ,  ,  -  .    ,       :  ,   .

 ,    . ,    - ,     :  .   ,         ,       .       :     ,     . ,         ,    腠 ,  .    .

     , ,  ,    . ,      .     .

 .     .           ,           ,      .

  ,   ,     (  ,   ).         ,      .

-   ,  ,   .       .   ,          ,   .      ,         .     .

   ,  ?  .

,   ,   .

 ,  .     .

 .  .  -    .

 ,     ,  .  .

?    . , -     . ,    , -   .

         ,   ,      ,       ,   - ,    ,  -  ,   ,   ,     -  .

,  ,  .  ,      .

         ,   .     ?      ?   ,  ,    .    ,  .    ,    .       :   .    , , ,   .    , ,       ,      .     .   ,   ,   ,       .      .

      ;    ,       .     . -     --!    .

                .   .   ,  ,   ,   .   ,     ,   .     ,  ,   ,   .

,  ,  .  ,   , ?     ,         , ,  , , .

  ,   ,   ,  .

       , -  -    .    ,   ,     ,       .      , - ,       ,      ,  ,    .     ,        ,     , :   ,   .

  ,  ,      .   ! ,    ?     ? ? , . , ,   .

  ,  .

      ,  .

     ,  .

      ,  .

   ,   !   .

   .

 ,    !    .        !

,         !        .      ,    ?        ,   ,    ,  ,     .   .

     !   .   !

     .      ,   .    ,             ,          ,   .

        ,       .    (  ,    - )  ,  ,      ,      .    ,   ,   .     .  ,   .

,    ?     ,     .

,  .      ,       -, -!

         -   ,     .      ,      ,      ,     ,  : , !  ,  !

  ,  :

		 !  !
		   !
		  
		 ,  !
		     ,
		, , !
		   
		    !
		   !
		   ?
		    ,
		  ,   !
		  
		,    !

,      ;    ,  ,  ,  ,  , , ,            ,        .       ,  ,     ,     .     ,    ,      :    ,     ,        ;     ,    . !      ,   ,       .  ,        .          ,    - ,  .            ;   , ,       .

 ,  .  .

   .           ; ,     -  ;   ;      , , ,   ,  ,    .     : ,  .  ,   , :    .    ,    ,   ,    .     ;     ,  ,   ,                , -       --.

   ,      ,          .

  ,    ,    .      ,      ;       .     (, ,      ):

		   !  !
		,  , ,  ,
		, ,   
		  !
		  ,  
		 , ,
		     
		  .
		   
		,    , 
		  , ,
		 , ,  .
		    ,
		    ,
		      ,
		     .
		   !  !
		,  , ,  ,
		, ,   
		  !
		,  ,   ,
		 , ,  
		 ,   
		    
		   ,
		   ,
		  ,   ,
		  .
		   ,
		   :
		 ,  
		     .
		 ,  
		 ,  :
		    
		     !
		   !  !
		,  , ,  ,
		, ,   
		  !

  ,  ,         ,    ,    ,    .           ,         ,     ,      ,   ,        .     ,     .       , -  ,   ,   ,   ,   .             --. ( ,   ,          ,   :  -   ,  ,     ,         ).

 . -              ,   ,    ,     .   ,          ,           ,      .

  ?    ,    .

  ?   .

  !  .      .  ,   .

 .   .     ,         .  ,      .

!  .   .

  :

,    !         ,                 !      !   , ,     ,         .    ,  :   ,      ,     .  ,    ,      .  ,          ;      , , ,     ,   .  , ,   .           ,    , ,       , , - ,   

     .    ,          ,   ,       .     .    .      .    ,            .        .   ,      ,   ,               .      ,     : ! !       .       ,         ,       .

, ,  ,      .    ,       . ,   .

  -   ,   ,    .   ,        , ,       ,         .                      .     ,         .          .

      ,         .    .

!   (    ).  ,  ?      ,      ,       . -,    ,     .       , ,   ,    .      ,    .     ,   .

        .   ,   ,  .   ,         ,        ,  .        .

          :    ,  !     ?    .

 ,    .       ,  ,    ,    ,         .   .       ,     ,      .     ,     . ,    ,     ,                .   

    ,  .    ?    .      ,  ,   .  , ?  :     ,       .     ,     ,   ,     .  ,      ,      : ,           .

,  ,  .    ,    .       ,     .   -  ,     !             .       !

     ,     ,      ,        .     ,     .

  .  .    ,     .   ,    , ,   ,  ,   .      ,  , ,    .  ,     ,    .   , ,  .   .

      ,     .

,      .   .

    ?   .          .   ,        ,    .

    ,  ,    ,   .

 - ,  .       .   ,   ?      .  ,    ,    . ( ,                 ).

, -    ,  ,     -  .       .

,  ,      .

?

 ,    !  :    ,        .        ,    ,           -     :  ,   

 -,   ,  ,     .    ,           .   ;  ,      ,        ,  ,    ,          . ,   ,    ?     ,    .

  ,  .   ,   .   ,            ,  ,    .   ,            .  , ?

,  .

 ,  ,     ,    .  ,    .  .        .     .

.         . ,    .    , .      .         .     .     

 ,      ,  .

      ,      ,   ,   ,       .          .  ,       ,  ,      .              ?       , -, .

      ,   .          .      ,        ,        .          ,     ,          .      ,      ,   . ,   ,     ,    .        ,       ,  ,     !      ,      .     ,   .

 ,    ?        .

     ,  .   ,    -   . ,           ,    ,  

 ?  .   , ,  .      ?          ?

 ,     .       (     ,      ),   ,         ,      .      ,   ,           .  ,   ,             ?

,  . -,    ,     ,           ,   .  ,           ,    ,   .     ,   ,        ,  ,      .   ,          ,     .  ,  ,    ,   ,        .         ,       .            ,        .             ;     ,      -        .     ,  ,  ,    ,   .    ,     !   !   ,  ,     .         ,    ,          ,       .

 ,      .        ,     - , , ,    .     ,    ,   ,   ,   .               ; ,   .     ,          .   ,  ,   :     ,     ,         .    ,    ,  ,  ,   ,      .    ,      .             ,   .        ,   ,           .  ,     (    ,    ,    ,      ),  ,        .    .    ,   .   ,         .    ,    ,             .  ,           ,           ,  , ,   .          ,      .  ,    ,             ,   .            ,    .      ,      .          ,     .

,  , ,   ,   ,         ,    .   ,   .   ,    ,    : ,     .          ,     .     ,            ,   .   ,    -    ,        ,  -   , , , .

  ,        . ,       ,  ,  ,   .    .  ,    ,       ,        ?

  ,  .   ,           

       !  .

      ,     ,    ,   ,         

,   .

 ,   ,   ,    ,    .  ,    ,       ,       .        ,       ,     .  ,         ,    - .

  ,  .     .      .

 ,   ,      ,    .         .    ,       .      .

 .

 -   ?  .

.     . ,  , .  ,  ,   .     ,      .          ,    .    :  ,       .

     ,  .     .

!          !     .

, !      .    .    :  ,     

?

-,     .   ,    , ?     ,  ;   ,  ,  -  .    ,    , ?    ?   ,        ,    .

   ,  .      ?    ?   ,  ,      . , ,       .     .

              ,    .         . ,     ,     .

,  ,     .     .   ,     ,      .

,    ,  ,    , :

		   !  !
		,  , ,  ,
		, ,   
		  !

     ,    -  .      .




 2

  


 ,         .     ,   ,     ,      (  ,      ).     ,      .   ,          ,    .        ,        (  - ,    - ).   ,   .

 ,  ,    .            .   ,  ,      ,    .

   ,         .   ,      .       ,     ,   .

 !  .    ?     ?  ,    ! ,     ,   ,    .

  ?    .

  ,  .     ?       .

  !       .

       ,     .       ,     .

 :





     !                   . :       ,   ;      ;    .     .

    ,      ,    ,               .    .

 

 
  



    ,  .  ,  .

   .

!  .

   .

  ! !

        ,        ,  ,       ,        .         ,            ,        .    ,       .

       ,    .   ;  ,      .

!  ,    .

   -    .    ,          .      .

 !  .  .

 ,  ,        ,     .      ,   ,    .

   ,   .    , ,  ,         .  ,       ,       .

    ,    ,    .     .    ,   - ,  .    ,     ,       .   ,         .    ,             .

  ,    .     ,    .    .              ,     .   ,      ,     -   ,      .

            ;     ,       .    ,        ,     .       ,   ,       .   ,  ,    .      ,  ,    -  .    .       ,       .         .

 ,    ?     .    .   ,     ,  ;      ,     ,         .    ?  .      ,   .  ,   !    ,             .

           .   ,  ,   ,    .     ,     .          .  ,     ;         .

     ,     .    ,  -    :

     ?

   ,   .     ,    ,  ,     :    -   ,    ,     .

      !      (          ).

       ,       .    ,    .    .  ,       ,    ,        ,    ,     ,   ,  .

   -    .     ,    ;      ,    ,   ,   .    ,     ,    ,     .   ,    ,         .    ,           .

!  ,   .     .          ,   .

 ,     .   ,   .  ,       : ,    ,        .  : ,      ,     .    ,   ,    ,      ,  ,         .          .

   !

   ?     .

   ?

   .      ,        .

             .   . ,     .      .    , ,   ,      ,    .    ,  ,   , , ,   .

     .

  ,   ,      .

,   ,  ,   .     .    ,    -,     ,     .

  ,     -,          ,    :    .

    ,  .     ;        , ,   , ,  . ,  ,  ,  ,    ,            .   ,       ,     .  ,      ,    ,     .

      .     ,   ,      .   .      ,        .   ,   ;    ,     ,  ,      .   ,          .

  !  !    ,  ?

,      !       ,    ?    !      򅠖      ,    .

 .

!  , .  , , ,    ,      ? , ,      .      .    ?   ,  !    .         .

,     ,     ,    .   ,  ,    - .   ?       ,          ,        ;    -   , ,     :      (  ,  ),   ,          .   ,            

                      .   ;         ,           !   ,    ,        -  .     ,       ,           .        .  -     .           .       . !    ,  .   !

       .     ,      :

,  ?

     .

  ! , ,   !  .

 ?

   ,  .  , ?

  - ,    ,    . ,   ,     -,    ?

?   .  ,           .       , ?   .

        .

   ?  .

,  ,    .

 ,   ,   .  ,      ?

 ,   ?    ,  . ,  ,        ?       .

,  ,  ,    :  ,  .

-?        .

 ,   . ,  ,   .   ,   .  ,    ,    .    !

,  ,  .  .  , .

  !   ,       ?   ,      .         .

  !  .   ,   .

,    !  .        .

  !

  ,  ,    ,        .

  .     ;       .  ,    ,       , ,  ,     .      ,        ,     ,      (   , ,   ).    .      :     ,   .   -        .

     .   ;     ,         ,     .  ,  :       (     ).      .

, !   !  .

  ,    , , , , ,        .

,  ,  .   ! , .  , .     ,    .

 ,  . - .

   ,      .      ,    ,     ,       ,    ,       ,   .       , , ,   ,  ,       .

 ,   . ,       :   ,     ,   .

  ,     .      ,   .    , ,     ,    :

    ?

 ,  ,      .    .

 ?    ,               .     -    .         , ,   .   ,     ,        .

          .   ,   !             .  .    (    )     ,      .  ,  ,   ,     .

   .    .      ,    .     ,        .

   ,      ,  .  ,   .

, , .   ?

  ?  .

,  .

!  ,    .           .   ,  

,  ?    ,   ,  兠  .       .

!        .    ,   .

  !  .  , ,  ,    .

, !  .

 !     .

, ,  ,   .     : , ,     ,  ,   .

    ?  .

 ,  ,  ,     . - ,    .

 ,     ,  . ,  .   ?

,  ,   .

!  ,  .   ,   .

  ,  ,  .

,  ,  .

   ,   ?  .

?   ,  .

 !  , .

  ,    ,  .

  ?  .

!     .  , - .   .

      ,   .

      ,     .  ,   ;     .             ,        .    ,     ,          ,     ,    .     ,   .

-  ,  ,   -        .    ,        ,    .      ,   .

          .      .  !      ,     ,   .  ,    ,      ,          .

  ,  .     .

     ,  .    ,  .        -   .    .

      ,    .    ,         .      ,     .    ,       .

-,    ,   ,      (,       ,  ).     . ,   -  .

   ?   .        .  ,     ,     .     .   ,         ,     ,   .      ,       ,    ,   ,   ,   .          :      .

      ,       .    , ,    ,       .

,  ,         .  .        ,     .   ,  .

 ,  .   .

      ,       ,    .   ,     ,        -,    ;         .    ,  ,  ,  - 

             .   ,            ,           .   ,     .

  ,   ?      .

,  .

    ,    ?

 ,  .

,  .   ?

  .    .  ,  ,  ,           .

 ?  .

 ,   .   ,     - .    ,      .      ,          .     ,     ,  ,   .    ,       .   .  , , ,      .

 , .   .




 3

 


   ,   :       ,   -   .  ; ,      .    ,  .     ,    ,         ,  ,    ,  . -        , -      ,     , . ,          .  ,  ,   ;       .

   ?  ,     .        .

 ,  .      ,      ,   ,    .      ,       .

,  .   ,    ,  -   .         ,  ,    ,   ,      .


* * *

   .

    ,   ,  .       ,       .  ,        ,      ,    .      .

  ,       ,  ,  ,  :

 . ,     -  ,      ,  ,    ,  .    ,   .

  ,   ,         .  ,      ,   ,   ,      ,    ,     ,  , ,  .

 ,  ,      .    ,         ?         ;  ,  ,   ,    ,  .   ,    ,  ,       ;  ,     .   -:    ,  ,  ,          ,   .

,        .    ,     .     ,  ,     ;     ,   , ,           ,      . -  ;   ,         .

   ,    ; , ,   .   ,    ,     .    .   ,           .

-!  .   ,     .  ,       .     ,    .

     ,  ,      ,  ,         . ,     ,  ,  ,     ,        .  ,    .   ,  ,    ,     ,        .

        .

,  .  .

   ,    .          :

		,  ? ,  ?
		,   ?
		,   
		  !
		! ---!
		  !
		,    ?
		,   ?
		    
		  .
		! ---! 
		  .
		! !
		,   ,
		   ?
		 ,  ,
		   !
		   
		 ,
		 !
		! !

		  , ,
		   ?
		 ,
		   !
		 ,   !
		     :
		   
		   
		!
		! !

    .      !  .        ,      .       .   ,   ,      ;       .       .     ,     ,      (   )      ,        ,       .

  !  -.   !     !   !

! !

  ,   ,   .           :

   .

,   .     ,         .

    ,   .         ,    .   ,    .  ,   ?    ,         .   .  .

    .   ,      ?  ,        ,    ,   . ,   -    .       ,    ,     ,     ,   .

    ,    .   ,     ,   . ,    , ,     ,    .   ,  ,      .             .

, !   ,   ,     .   !      !   ,    ?

,     !     !        !

, ,  ,  ,  .     ,       .  .

      .  .

  ,      ,     ,        ;    -   ,      ,      .            ,    .         :     ,         .           .

      ,   ,         ,         ,     .  ,    ,   ,         ,     .

   ,   ,   ,   , ,  , ,   ,   ,  .     ;  ,         ,        ,    , , ,  .         , , , , , ,    .        .

           ,    ! ,       .  ,       ,  ,      .

    .    ,      .       ,    .           .

       ,        .

   ,  ,     .  -   ,    .        .  ,    -   ,    ,       .  , ,       .       .  , ,  ,   .      .   .

,     ?  ,     .

  ,  .  ,             .  ,          ,     .

         ,  . ,    .

     ,  . ,     .

       ,  .   ,      ,        - ,             .        ?                  .

 ?   .     , ? -   

    ?       . ,    ,            ,       .

   ,       ,         ,     ,    .    ,      .    ,   . ,       

  ?     .     ,     ;   ,             .

  :

   ,               .

 ,  .     ,       .  ,    .

     ?  .

      ,  .  ,                .     .     -  ,     ,    .

   ,  .     ?

  ,      .       ,   ,    .

    ,     :  ,   ,     .    ,      ,     .    ,          .




 4

    


    ,      ;      ,       ,   ,                . ,             !        .

  ,         ,    .   ,  ,  .    ,  ,  ,   .   , ,   ,  ,  ,    .  -  , ,      ,    , -     , -      .  .

  ,  .     ,     ;        ,      ,     .     ;                ,  ,                         .

   ,  . ,       , ,  ,   .

     .  , ,    ,  .     ,   ,            .         : ,      ,  .  ,  ,  ,  . - ,      ,          ,     ,       .         ,          ;          .


* * *

 ,    ,  ,          ,     ,     .   .       ,       .           ,     .   ,    ,           !  ,    ,    ,     ,   ,  ,      ,     .

          ,   .         :        ,         .   ,     ,    .    ,              .       , ,   ,         ,     ,     ,    .     ,    ,  ,    .     ;   ,      .      ; ,       .

 ,   .   ,  ,     .        ,      .

   ,   ,   .   ,   .

  ,    ,              ,    .        (,  , ,          ).  ,        ,   .  ,  ,    ,  .      ,    .

    ,   ,     .

  ,     .  .    ,   ,  .

   ?  ,  ,      .

  !    .        ,      .

 ,              .    ,      .   ,     ,    ,   ,        .  -     ,     .   ,   .  ,      ,      .  ,        ,           .   .      -           .

     .                    .

         ;     ,             .           ,          .      ,     ,   .      ,      ;   ,    .              .   ,  : ,        ,     (,    ,    ). -  .      ,        ,   ,      ,   ,       .

 ,         .     ,     ,    .    ,    ,   ,     ,     ,         .     ,   ,   

    ,    .        ,         .     ,      (  , ,    ).

       , ,  .         ,     .   -  ,       .      ,  .         .      ,     ,   ,  ,     .

          .    ?  .

    ,  , , ,       .         ,     ,    .         .     ,    ,   ,     ,      .    ,    ;   .    ,    .      ,  ,      .      .        

   .   ,        .

		! !  !
		! !  !
		,   
		 ,  .
		! !    !
		  ,   !
		! ! , 
		  ,  !
		    !
		  !     -!
		     ,
		  ,    !
		,  !  ,
		  ,  !

   .  ! !  ! !.     .       ! !     ,            .

   ,    .    .    ,     , , ,  , .   ,        ,    , ,    ,    .        , ,  (     !..).

    -.  ,     ,  ,   ,  -    .    ,     ,            .

          .    ,         . ,     ,  ,     ,   .  -                . , , , , , ,              ,           .  ,    ,   ,      ;  ,    ,   .   ,     ,      .            ,  ,    (    ,      ).          ,   ,    .

,            .

   ?   .

.  .      ,     .    .     .

.     .    ?   , ?   ?  !   !    , ,  .  ?

  ,    .       .              .     ,    .

!    .         ? - !  ,  !      ,   ,           .    .       !

    ,  ,      .        ,  ,   (  ,        ).

 ,  !  .       ,           .     ,     .         .

    ,     ,      .    ,      ,  -     .    ,   ,      .       ,  ,   .

   !   .  ! ! !      ,       !   ,         ,   .

     .   ,        ,        .

, , , , ,   ,   ,    .        -           .    ,      - .       ,  ,    ,   .

        .         ,      ,     .    ,   ,   ,     .

 .

  ,   .  ,   , , , ,         ,       . , !  . -  !

 ! ,   , ,  ,            .  ,                ,   ,  .

         .    . ,   ,  ,    . , ,   ,  .            - .    ,    ,  ,      .  ,   ,  ,   .

        ,   .      :  ,         .     ,    ,         .

 ?  . .   . , , , , , , , , , ,     ? ,  . , ,     . !         .  ,  ,   ,       ,         , .

  .               .   ,      .       ,     .

        ,        , ,     .    .      ,       .

  ,   .

      ?!   ,     .

         ?!     .  ,      .

  ,   ,  .

 !  . , !

     -        .   .        .  ,     .  .  : ! !   ,   ,  .      .

      .              .           .

  ,  ,      ,      .  ,   ,    ,       ,   .

  - ,        ,          .    ,       - .




 5

  


 ,         !     !      !   ,   ;      -  .

 -      - .   ,     .      ,  .    ?     ,    ,      ;  .   ,        -  ;             .     , ,    (   ,           ). ,   ,      ,       .  ,          ,    ,      .   ,     ,   ,         .

    ,     ,    ,        ,             .          . !    .     .  !      ,    . ,  ,    ,         ,      -  ,       .           ,      .  ,    ,     .

  .   .

,   ,  .  .    , ,   ,      .

  .     ,      ,       .    ,     .

 ?     . ?   ?     . , .         :  ,  ,   ,     .    .




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/dzhon-tolkin/hobbit-150515/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .


