   ࠖ    .    
  


          XIX ,   ,     ,     .  ,     ,     ;  ,       ;          .





   ࠖ    

   



  



  ,2021



ISBN978-5-0055-5794-0

     Ridero




 



   

Ҡ  Π .

   



    .



 












2021













.    Ƞ



   

 : 

 :   

 :  

 

Π  :  




I.







 ,  







Ƞ   







 


  ?

   ?

 .  

 , 

 ,   

 蠖 , .  

 蠖 , , ,  .. ,   



  .   

   

   蠖   




   


  

  頖    












   







II







  Ƞ







1.  Ƞ ɠ







 


   

   

  ,  

  ?




   


		  .  
		
		
		
		  

:

 ߠ    




2.  Ƞ 







 


		   
		  XXIV.
		 
		 :  
		 
		,  
		,   XVXVI.
		     
		-  XVII.
		 .  
		 
		   
		   
		ࠖ   
		    
		Π 
		 




   


		    
		 .    
		
		
		,   
		  
		   
		
		  
		   ,  
		 
		
		












    Ƞ


		III.
		  
		Ƞ ɠ




1. 


.  

C 

   

  

  

 頖  

 

 

 

  



.  

 

     



  

  

     

 젖     

   

 



.  




2. 


. 

.

 .      .    .

 .    ,     .

 .        .

 .    XVI     .

.



. 

 

   蠫 

 

    

 ⠖  

 廠      




  


		 
		Π 
		, 
		 
		     XVII
		  
		   
		 
		 
		 

		, , ,  .
		 
		  
		  
		  




3. 


		
		  
		
		 
		, 

:




  Ƞ 


    

    




IV..    

Ƞ





: 







 


     




   


.    XVII

     

     

Π  

  .  

   

     

		     ,
		   ,     .
		    ,     
		  ,  ,
		  ,   ,
		   .
		       , ,
		   - ,
		,     ,   
		   ,   
		    ;
		      ,
		..     ,
		  :    .



 . Π,  





.    Ƞ



   

        XIX ,   ,    ,     . ,   ,   ; ,    ;    蠫  .       ,       ,       ,  .

 , ,    . ,             . , . ,   :        ,       ,   ,  .  XVIII     ,    (..   ,    ),  ,  . Ƞ , , ,       ,    .    ,   ,          (⠖ ),       ,  .

 ,  ,  ,   ,          ,     , . Ƞ  ,         (   -),     ,    ,  ,   ,     ,  . Ƞ   ,    ,         -.

   ,   XIX       . -  ,   ?  ,       ,    ?     .

     ?      ,   ,     .

* **

   ,       ,     ,   ,      .      ,  .      .     ,           ,    , ,  , .   [1 - ,   ,   .: 1) .. . ., /, 2001; 2) .. . ., , 2014.].

  .. ,    ,   ,   [2 - .: ..Π  . ., -, 2006.].   , ,     , :     , , . Ƞ          ,      , , .           ,   ,     ,  .        [3 - , ,      ,     ,   ,       ,    homo sapiens sapiens.]. ,  ,    ,     ,    .     .

  ,           :    ࠖ .   , ,      - ,     .           .    ( ),  ()     . Ƞ     :     , ,      ?      ,     ?

 ,     ,  ,            . Ƞ ,   ,     ,      .        ,    ,  () , . ,   ,   ,     .      ?         .      ,    .



 : .

       .

       ,          ,   (   ..)   .    ࠄ 蠄.     ,     蓻[4 - ..  . ., , 2012. .333.].

 , , ,       , ,    .           .  ,  ,  , ,  ..,     .     ,  ࠖ ,   ( ,  , , ,     ..),         .        ,  ;      , , , ,  ., 頖 . Ƞ..

ʠ ,        ,   ,     ,         .     ..,  ,      ,  ,  ,    ,   .    :   ,       ,   [5 - ..Π  . ., -», 2006. .14.].    .

       ,  ,    ,        .        , , ,    ..    ,       ,  ,        ,     .  , -      ,    ,     ,  .   ,      ,  .

      ,      XVIXVII .      , :  ., .., .., .., .., .., .., -.., M.., .., .., .., .., .., .., .., .., .., .., .., .., .., .., .., .., .., .., .., .., .., .., .., .., .., .., .., .., .., .., -.., .., .., .., .., .., .., .., .., .., .., .., .., ..,  ., .., .., ..      ,  ,  ,         ,     蠖   . Ѡ    ,      .

        ..: ,      ,  . ,  ,     ,   ,      ,     .  ࠖ                 ,      ,      [6 - ..   . 719720.]. ,     ,       ,            ,       ,       .

,  젖       ,      ,     .  ,        ,   .      .

* **

       -    ,     .     ,     .  ,     . ,  ,   .

      ,   ,  ,   ,  , -.          . Ƞ        (       ),       .       .  ,   (  )     , ,  .., .., .., .. .         蠖 .., .., .. .       ,  , ,  ,       .    ,     ,   ,      .

        .      ,  ,        ,     ⠖     .            , ,  ,       .

,    .     -           .

* **

 , ,     ,     ,    ,      ,     .  ,    ,   ;     - ,      .

,  蠖    軠          . ,        ,   ,         , ..  .    ,      .

            ,  ,        .        :  . ,      ,    ,      ,   ,      ,  .    .

,   ,   ,  . Ƞ      ,    (  ,    ),   ,   ,        .

 ,    ,  XVXVII .        . Ƞ         ,    ,      .

 ,  ,  ,     .

* **

     .

     ,   ,  . ,         ,     ,   ,      ()    , ,  . ,    ,    ,  젖  堖   .

    ,         ,  ,  ,     ,   .  , ,       .  ,     ,    ,     :  ..  ,  ..     (),  ..   蠄:    .        .. ..... ,     ,    ,  . , . ,. , ..  .   ,       ,       .

  ,  ,      ,    (2007, 2009.  ..),   (2008) 蠫  (2014),      ,   , ,  , , , ,   .,    蠫 .      ,      ,   -     .

 ,   ,           -    (        ),    ,          ,       .    ,  ,  ,      ,     .

   ,         ,   蠖   (, , ),   (, , , , , , )  ,  (   ),     . ,        ,   ,  .  젖       , ,   ,    ,       (..),      1970- . (     1978   ).

ʠ,  ,     ,        ,   .  ,      .  ,   , ,      ,       .  ,    ,   .      ࠖ  ,      ,   -    .       ,   ,       , ,    ,   ,      .

   ,  ,      . (      ,    .    2013.    :  ). ࠖ   ,      ,        .

 , ,         ,      ,     , ࠖ  .       .

,           ,        ,         .          , 蠖  .

 ,       ,   ,         .



 :   

,       ,        , , ,    .

Ƞ, ,  :    ,   .  ,    ,      .       .       ,   ,  ,    ( )   ,   [7 - .:  .   ,    . ( : .., ...    . ., , 2007. 416., .).  , 89, 20112012.].  :

 䠖    ,        -.

      .

* **

1.        ,  ,  ,       .        .

     ,      . Ƞ      ,  ,  ,  :  . ,     . , ,  .       , VIVII ,      ( , ,  -,         : , , ).    ,    ?

     -   ,   . ,        ,    (),   ,   ,          .       ?  堖 ?

    :      30 .    .  ,          (.. ,   - ):   [8 - .., ...    . .139.].      (? ? ?),   ,   30. ..!

  , ,  , , ,   ,    - .    50. ,   .  20.    ,      -.   , ,    (-, -),    . , 30. ..  , ,  ,    .   30.   , , , ,  ,  ,     -.        (   ),      ,     [9 -  젖  񻠖      : , , , , , , , ,  .].

 :   ?

  , , -,        ,  , -    .  ,    ()  ()      (    ),      ,    .         ,     .

  ,   :     .     ,       ..      , ,   ,   .           I    .   ⠫ 軠 .        ,         ,  .

,   28 ,           ,     ,  .           . , ,  ,    ,          .

     ,          [10 -  ,    15...],    . (          .) ,  ,  , 頖  : ,    .  ...,      堖 , ,    ⠖      IIIV . , , ,     ,    , VIVII.

  ,    ,  ,   ,   , , -,   .

     ,  .

     .

   ,      (    XIIXIII .,   1654. ..),  , ,   . ,      ,     蠫 ,   . , ,  ,    ,   . ʠ      ,  ,   .

 VII      (  ), IX    ( , , ).   ,   ,   ,  ,    ,      ,   ,   IV .    .

,         ,     :      ,    .    IV .      ( ) ,  ..        . /    - :       : , ,    ,  . ,    ,      .

 ,   ,      .            (  堖  , ,  堖    ).    ,         (, ),     .   ,      , , [11 - .., ...    . .142.].           .       - ( )  .

  ,        ,     (,     ),   ().       :        ,  .  -. -,   , ,   ,         ( ,   ),        .     ,   ,  ,  , ;   .       ,  ,       ,  蠖      .

 ,    ( )  ,      ,  堖  .      :   .     :            ,   ,      ,   !..       Y-     ,   [12 - .., ...    . .301.].   ,        .

,   :        .   .

* **

2.         ,      .

   ,  VIIX . - ?    ,   .     ,  , ,  ,     :     -. 蠖 , 蠖  ..

, ,   .  -    ,  , , , , , , ,  .,   .   , , , , ,      ,  ,   ,  .     ,  .

     ࠖ    , - ,    ,      . ,     ,     70 50


,    ,   ,   [13 -           .],               , . , ,    堖     ,      [14 - . : ..   .  .    .  III. ., 1999. . 8291.].  ࠖ   .         ,  ,   (    )     [15 - ... ., .93.].

    (      - )          . ,   .

       ,  VI         (,  .)        ,   ,   ,   .        .         , .         ,    (.. )   .   ,    ,   .      .      ,    , .  ,       ,     ..   .

 602.    .     ,     ,   , , . , ,   .

 , , ,    ,  ,  .   ࠖ  -            ⠖  -   . , , , -     ,         .

   ,    , ,   .      ,   ,  ,   .    ,       .

 ,  ,  ,    ,     .        蠖  ,    .    ,         ,    ()  ( ).

     .     ,         .    ,            .       ,  :    .      ,     , ,  ,     (, ,    ,   ,  ).       ,  ,  ,      :  , ,   ..    ,   ,            , , , ,  ..,  . .

,  蠖    (  )   IIIV .,    .     ,     .   :   XII,   XIV   -       . (-    1549   .)

,  ,        . Ƞ          -     ,   . 堖 堫 ,  , 堫 ,  .          ,     . Ѡ2020     .

 ,   ,  ,  ,  ,   .




 :  


,      ,         .          .     ,   .

   :      [16 -       :   (.,  , 2008),   (., , 2014),   ..   (., /, 2001).].          :  (    -) 蠫.      .    ,   .

       ,     . ,  , , , ,  ..      .      ,   蠫  ,   .  -   ,    ,   ,  ,  ,     .

     ?      .     ,           .   ?  . 19 1789    1200  ,  ,     ,  . Ƞ,          .   .       ,  -.

堖 . Ƞ   ,   . , ,      .  ,  ,    ,     .     1791    .  ,  , -     ,      , !

,               (    ),     ,   10    100 1000.    .        ,       ,     ,  . Ƞ  ,     ,  ,    ,       , , ,     .            ,   蠖  ,   蠖 [17 - Π,        ,        19461958.,  :     .            ,     ?! ( .:  .       . .,  , 1992. . 37.)  ].

 ,          . ,    ,         (,     ,  堖    ),     ,   , , ,    -   ,         ,    .  ,        堫 ,  -   ,    ,  !       :  ,  ,     -  , ,            [18 - .., ... (   ). , -  -, 2002. .73.].

  ,  ,         ,   ,  - ,   .      ,  , 1965 (  )      .    :   !.      -    (melting pot)    ,           (salad bowl),    ,     .

       ,    - 1991     The Disuniting ofAmerica ( ).    1998      .  BLM (Black Lives Matter),      (   ) 2020,          .

 , ,   ,        ,  ,      ,  ,        . ʠ  , , , , ,  ..

            ,    .     ..  -,      .

,         ,    ,     蠖   ໠      .      .

       .., ,     ,        ,  砫 ,  , ,      .  ,  (..     )  堖    ! Ƞ      ,          [19 - ..  . ., 1977. . 3, .364.].  ,       .

 ,       .    (-) 䠖       ,  .   , ,    ,  ,   ,   , , .  ,   蠖 ,       ,   堖 , ,   ,    ().       ⠖  

 .    ,    ,   , 頖 , .

          ,     ,   ,      .  ,  ,     .. ():                (),  ,    ,  , , ,  -    ,            [20 - ..  . -      . ., , 1995. .28.].

   , ,       ,    -,      ,   1)      ,   2)   ,  .

        ,   .      - .. ..,    .     (, -  -, 2002).     ,  ,   , ,   ,  - .      ,   , ,  ,          .

   ,       , 蠫   ,        -  .     ,       - ,  ,   ,       [21 - .., .. . .4.].   :    蠖 ,   .   ࠖ     .

,    .      ? :    -     ,        [22 - .., .. . . 5.      .  :      ,      , ,   :  ࠖ   (, .59).].  ,       .   .

, :      ,        .

* **

      ,       .

1. ,    . ? ,    ,    ,   ,   . ,  .     ,     .        . ,  ,    ,  .

       ,     ,   ,   ,   ,      .         .      XVI .    .        ,   ,       ,     (, , , ,   ),         Ѡ        XVI .         . ,          ,     [23 -  .   . . . . .,  -, 2004. . 1921.].

Ѡ           . Ѡ  렖   . Ƞ..

     .  , ,  .  ,  䠖 ,       ,     (,  ).              .

2.    :  . ,       , 젖  .      ,      ,  , ,  ..      , ..   . (:   ,     ,  ,  ..)    ,  -        ,  , ,  ,    蠄[24 - .., .. . .26.].      .




 


,    .

 ,        ,         ,       .   ,       , , ,   ,   , ,  .       ,    ,  ..

             ࠖ   (  ,  )   . Ƞ ,         ,    ,   .  ,          ,   , , .

        ,    .. (19081987),   1939      ,     .        :    (1945),  .       (1946),     (1951),       (1971). ,         (., , 1978).      ,      ,      .

 ,   ,     ,     .       ,         - ..[25 - .. III. .,  , 2010.].        !    .    .

* **

       ..  ໠     .      ,        [26 -       ..  ,      (., , 2017),      :http://sevastianov.ru/prochie-statji/pogovorim-o-sebe-nachistotu.html (http://sevastianov.ru/prochie-statji/pogovorim-o-sebe-nachistotu.html)].   ,        ,           ,  .   -   , XVXVI .      .          , -,    , -,    .

 ,         ,        ,         .  ,           (     蠖 32-   1473., 28-   1481).    ,   ,  ,  .     ,     ,     .    ,        ;  ,    ,    ,      .    1493,         ( 1523,  1540) -   ,   .

      ,    ,  :    ;    ,       ;  ,         .    ;   ,         ,   ,    ,     ,     ,  ,   ,     ,  ,     ,    [27 -          //   -   (http://spas-priluki.orthodoxy.ru/saints/ign_pr.html). www.spas-priluki.ru].

        ,  . Ӡ    ,      -,    , .   (   ,   ),    ,         1509 ,       .   ,   , ,      :   60,       30.        :    ,           ,        .    ,       . ,        ,    -.      ,   ,    ,   ,       ,      . Ƞ    㠖   頖 -    ,     ,  

                .     .        ,    ,      (, ),     .    ,    -, ,      , , ,  1518  ,  ,   31     .

   ,     ,       -  .   , ,          . ,      ꠫ ,      ?     ?        ?      ,  ?  -   ,    -    ?

  .    ,     .      IV,   (14801536),             .        (1490..)    ,     ,  : 1537      ,   .

 ,  , ,        .      .

  .   . Ƞ ,    ,  250                   ,     ,  . ,       (   ,  ..),   ,      .        .

 ,  , ,             (     )    .              ,        .   .

  ,     , , -   ,      ,       .

* **

  ,       ,   :   ,   ,  -    ( )   [28 - .:      1552.      IV .   ,    , ,        ( .   . . . 䅠 .17).].  .

 ,        ,   ,      ,   .  ,   ,       ,    IX   ,   ,  ,  ..  ,     ,         [29 - ..   .  .    .  III. ., 1999. . 8291; . : ..   . .: - , 1996.],   ,       (      ,   ),         ,    ( , , , ).       ,   ,        .        ,      ,        .  ,    蠖  ⻠   , /     . ʠ,   XVXVI .               ;       ; ..

:   ,           ,     .    ,       ,     .

    ,  - , ,  ,   ,  ,    (,  !).

     ,        ,      . ,    ,  (), .

   ,    ,      ,   ,     .    ,   ,    ,  ,      .



Π  :  

, ,   ,       ,  :   Π  [30 -   (..) Π  . .,   ,  ; 2003. 560.].     ,     ,    (: ;      ), :      .       ,  1982.     ⠄, 1995     .   ,   . Ƞ,  20,        , ,    ,   ,   ,   ,         (. 3). 



     , ,    ,  ,   ,   16.

1.      堖     .    ,           , , , ..     (. 123125).

      ,    ,  , ,     , ,  堖   ,    ,   ,       (. 127).

 .      ?

          ,               ,       (. 133134).

2.      ,    .  , ,      ,   (. 135).

     , ,   ; .

3. ,    ,    ,  - .          ,  ,   (. 138).

4.   ,      .

5.  .  ,     ,   ,           (. 139).

6.              (. 234).

7.   蠫 ,   , ,  , ,    ,  .      ,    ,     ,       ,    ,        ,   (. 186).

   ,    :   ⠖  ,..   ,    !.   ,   .

:    ,    -  ,   .     .         ,    ,           -      (. 191192).

      (     ),    .      -   :

		   ,
		  ,  ,
		Ӡ   ,
		   ,
		Ƞ   ,
		    

         ,     ,      !    ࠫ    :

8. .       XIX  XX .   ,        : , ,  , , , , , , , , 蠖    . ,  ,   , , ,  , ,  ..  ,   ,   :        ,   Ƞ        .    ,       . ,     .   ,      .     ,     ,       (. 203).

 ,  ,         ,      . ,         , ,      (..  ),       .    :  ,     .         ,  .

9.        :   ,         ,     (. 212213).   ,   ࠫ    ,   ,     ,  :     .

     ,      (, ) , .        , ..     (. 213).

10.    (.. ,  )      .     ,   ..   (. 218). Ƞ  ,      ,   ,    ,      ,   ,      ,    ,             (. 219).

11.   (  )   ..  񓠖   , ..     .    , -,   , , .   , 젖     ,  ,   , , -,     , ,  ,  . , ,    ,    ,  , ,   (. 251).    ࠖ   -   ,   ,       ,     (. 252).

12.  ,    蠫,   ,  ,    ,  ,      (. 252).

13.       ,             ,  :    ,  ,    ,     ,    ..   ?    ,    , ,   ,    ;          ..    , ,     :            Ƞ       ,  , - 蠄 ,             ,  , ,   , ..    ,       .     񓠖 -,      :       -  .      ,      ,   (. 267268).

     ,    ࠖ  ,      (. 269),      . Ƞ     ,     -   ,     .

14.  :  ,  ,   , 頖     (. 285).  , ,     ,              , ,  ,           (. 292).

15.  ,  ,              :    (  )   렖     .     ,    , ..  .    , ,    .       ,   .    (. 318).

     :     ,        ,    , ,        .. ,       .     . Ӡ ,   ,    ; ,  ,   ,   ,    Ƞ,   ,      -  ,      .        ,     ,    . Ƞ -      (. 320).

Π     -,  ,      , ..  , ,   -.     (. 375).

16.    ,  ,  , , ࠫ (,  ),   .

       ,     . ,  ,  , ,  ,    ,   , ,   ,       , ,   ,     ,      . Ƞ .   ,        .    .    , ,     . 蠖     (. 353354).

         :     :  , ,      ?  堖 堖  ,  .       .   .    ,       ? , ,     쓻 (. 355356).

* **

       ,      ,  , , -,     .      :

  ,    .   -,        ? -, .        ,     :   ,  Ƞ        . ,   ?

        ,     ,     ,   ,      .   -      ,     .     .          (. 380).

ߠ    .

Ѡ , ,            (  ,  :  ,  ),         ʻ ().

Ѡ , ,           :   ,         [31 -   ..    ,      .    :   ;     ;   ,   ,    ;   ,       ;     .     ,   ,   (   : , , ). Ƞ..Ƞ    .];   , ,   ,          ;    ,   ,  ,      .  ,      ,          , .

  ,   ,      -  ,  , ,    .  -. -,    ,     ,      .  ,   ,  -      .      :  ,  ,  ,  , ,  ,  ,  .  ,   .  ,   , . , . , . , . , .  ,   ,    .    XIX ,        ,   ,   . ( , ,          ,    .)

         ,      .  ,    ,    ,    .    .

 :        . Ƞ          ,   , ,     .  ?     ,     ,     .

Ѡ        , ,  ,    ,     [32 -  .  / ...//   . 4(9). 1939. .25.].   540- .      .  550.   ,  ,   .

   ?      ,   ,   ?  ࠫ   ? ,   ,    ..:

       ,        :   ,     .   ,   ,   , ,   ,    .   :    ,  ,          .         -  , ,        ,       ,  ,       ,       .       !   ,     ,     ,      ,        ,   -  . ,    ,     ,       [33 -  .  /.... ., 1950. .366.].

  559.        .        ,     .        .    ,      ,    ,   ,   ,     [34 - ...  . ., 1996. . 6263.].

          ( 574582.):      :             ,         .             []   ,   [35 -  .  //.. , , . ., 1976, . 114, ..     .//   1, 1946, .28.].

 577578.       .      ,     :               .     ,        .    ,     [] .     ,  .     ,  ,          ꠖ     ,   ,   .      ,     []      ,  ,   [].   , 895 [ , .. 583584.]  ,     ⠖ ,   []    ,   ,      [][36 -  . [. .: .., .32].].

     .    ,        .

   VI (866912) ,  ,    .              . Ƞ?          ⠖   VI ?  , .

 941.  -   .         (    ),           .  ,     ,      8.         [37 - ... . .177.].         :       :     [],    ,   ,     .            [38 -  .   /.... ., 1992. . 175176.].

  .   970 30-   ,   , !       .

   .        ,    ,   .  ,    .     ,          ,    .   ,   :   ,  ,          .   ,    ,     [39 -  . /.... .,1988. . 7980.].  ,       :    ,     ,       ,   - ,      ,  ,    [40 - , .57.].

 !  ,       ,    .

   .   .     ! Ƞ  .

 969   , ,    ,   ,    .        .     [   ]    : , ,    [ ],                 (, . 56). Ƞ    ,     ,     .

13 971.    蠖    .     .   -  -,          (  )   .     .

19 971.     . ʠ  ,      .      ,    ,    :    []  ,    ,   ,  ,  ,  .    ,   []   ,     (, .78).

  ,    ,  -         .   ,       ( )    . , 젖    :       . (   , ,  ..)      ,        , 젖 1945,     1920-  ,    ,  ,    !

 ,  :         ,        ,       

 :   (  )  ,   ,    ,        .

     ?

ߠ     :       ,   ,     ?

  ,    ,     .       : ? Ƞ:  ,  ,   . ,   ,  (  ,     ). ,           ,   .   ,  , , , . Ƞ     .     ?

  :       ,       .        :      ? ?  ? Ƞ   ,    ?      ,  . 蠖 ,              . -,  ,   .

,  , 堖  ?

 ,          .       .          ,     ,   .           .

,   ,    ,       ,        껠   ( ),  ,  XV XVIII .

   頖     ,     ?   ,           .




I.







 ,  







Ƞ   







 



          ,    ,  .   ,                ,  .   ,      ,     ,      ,  , .        .

Ѡ ,      ,          ,      ,     ,   . ,    ,     ,        ,     ,    .

 ,  ,        ,        ,  堖  ,      , ..VIIIX ... ,     ( ),      ࠖ      .



  ?

  ,              IXXIII .    ,      . ,      , 젖        . ,  , , ,        ,    . , , , ,      ,   ,  ,               .         ,   ,   XIXII .    .      , .

       ,  . Ѡ     ,       .  ,  ,            ,   ,   .       : ,      . ʠ, 1076.          IV.       ,   . , 1254.        ,   .   - ,     ( , 979).

 ,     ,  -         .  ,         ,     ( , )      . Ƞ   ,  ,        ,  [41 -  XV .       ,     , ,    .].   ,       ( 150),     ,  ,            .

,      蠖      ,    ,    ,  -  , -, , .   ,   ,      .   ,       ,  ,    IXXIII.

       頖  .   ,  ,   ,          . ,     XIII , .. :        , ,  300[42 - .. . . 2. ., 1956.].   ,  ,  ,  IX   XIII      .    (  )      ,           .

,    200   500 ,     ,   .    , . XII .     .      ;      ,    ,      . ?  ,         ,     (  ), . ʠ1133          . ,           .     -,   ,  ,      ,     .  ,        [43 -       (     )    .  ,   :          , ,        ,    .].

           .     ,   ,    . ,    ,   ,          :       .   , 蠖 ,  [44 -  .    XI .     .  , 5, 2004.].       ,  ,  , ,   .

 ,  .       1037   ,          .   .    ,       400     1415  3,5.    -   (.  1081)    .

       ,   . ʠ,      (9751018) ,         ,    ,   400 8,    (. 8, . 32).     :      5080. .  : ,    ,  XIII .   100. ,  XIV . 20.,  1349. 30., -- XIV . 8.

Π         .   . ʠ,   ,    1017.     ,   ,   1124.      .    ,     .

         ,  1045. XIX .   816[45 - ..     . ., 1887, . 158177.].     (   100)  ,    ,   XI .    510. ,  XIII . 2030.

      XIII .  .      1230.,  ,   ,    32. ,   ,       .

     ( 1221.  17);   (  1211.  15); -- (1186.  32).  , ,  1020. .

 -,  ..,     ,   XIII .  300,    [46 - ....].         ,   7,75 [47 - ..    XVII ..I. .-., 1943. . 198; ..  . ., 1941. . 8191.],      .

          XIII ,   ,     : Π     ! Ƞ   :  ,     ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,    ,  ,  蠖     .

  , ,  ,   , ,   . Ƞ,  ,   ,       ,   ,      .     ,  ,  ,   -     .    ,    ,          .         . Ƞ  ,  蠖    蠖    ,      .    .

         .   ,  ,    ,  ,   .      .  , , ,      , ,  ,       ( XI .).        :     蠖 . ,         ,     ,  -    ,            .  ,      .

     : ,      (1036);      -  (10731077),     (10701088)          (11081113),    ( XII .);     (1103),     (1113);     (1117)     (1119),    ,    (1199) .     .

 ,            , ,  .          (,      ,      -).

 , ,    ,              ,    .     ,   ,  ,       ,   堖 ,        (.: .     ).  ,         ,     .

   , ,     ࠖ --- (11651220),  ,    ,            . ,     ,     (,    ,        ..),        (     ,   ⠖  ).        ,   . , XIIIXV .,       , ,  ,  ,       [48 -     ,    -  ,        .  ,    . ,      : 1)   1054,     ,  ; 2) -       ,          ,   -   ; 3)    ,     ,  ,   ,  .        .], ,  XII  XIII ,      . Ƞ  ,    -       .

     , ,    (  50).  ,  XIXIII       蠖  (      , ).  ,      .  ,  ,    ,   XIII ,    ,   ()     ,   .

      ,        ,   . ,       ,      ,  , , .   ,    ,    ,  -  XV ,        ,     ,    XV ,      .

,   XIV        (   ),       .  ,    .    ,    , , , , 頖        .    ,     (  ⠫ ,    ⠫ )       XI .

     [49 - . : ..   .  . ., 19481951; ..  :  . ., , 2007; .., .., , :    XI  XX          . ., 2000; .]?   :    (, , , , ..   ,  ,     ..),   ,             .         ,  ,  2005          (9871152)             [50 -        ,    : La France roman au temps des premiers Captiens (9871152). Paris, Muse du Louvre ditions Hazan, 2005.].

   ,            . ,    ,  70-  XII . 1240.,    ,  1842.        ...           .      ⠖     .       XIIXIII  ,    頖    .     ..  ,   . Ƞ..

        ,   . , -,       ,   ,       . -, ,        XIII ,     VI . Ƞ-,  ,       ;      X .,     .   ,  ,     [51 -  ,          ,  ,  . ,      蠖  蠖          ( . ,  . ,  . ),      ,     .]. ,    ,  :     ;    .      .

    :        ,          .       , , -, , , , -,     ,     .      頖    ,    ,   . ,  ,  , .      ࠖ  ,      : , ,   .

       .  250-     ,  . ʠ XV  ,       ( ),     ,      .      ,     ,    ,   ,          ,  .

    ,     ,     .



   ?

            .    ,              .

, ,    (  ,   -),     ,     .

       ( ),      .     -      ,   ,   ,     ,        ,  .

   ,    ,       ,       ( ).   ,    (),  :  ,     . ,    ,       [52 - .:  : 1)    ( ) (, 1992); 2)      (, 1991).].

   ,  260- .    -,        ,   XIX     -  .

  

,  .

  ,   ,  ,     ? :  ,       ,  ,   -       .    ,  ,      ,        .          / . ,       -     ,    .

        ,       ,      (      ).           ,   ,   .     . ,        蠖  ,    . Ƞ    ,      , ,     .

    ,        ,    ,    .



 [53 -              ,      .            .  ,        ,        .            1480   . ,      (12371480)  ,           .].  

  ,  ,          ⠖ ,     -,  ,  ,  .

  ,        ,  ,  ,        .       , -, ,   ,  廠 ,  ,  ,  .       1240    .    :   ,   ,  ,     , ,  ,   .          ,         .      ,        , ,   ,          . Ƞ   :         ,     ,  ,    ,         ; ,      ,       ,  ;        ,      :     ,       .  ,     . ʠ XIV        .

 ,     5080. ,     .     ,      . ,  ,     ( ,    ,  , , ,    ,    -   ),      ,     ( ) .      ,                ( , ,      ),        (-       )[54 -        :            ,     XIV .    ,       ,  , , , , ,  ,    ,   .].

 ,            ,     (   ), ,   ,    ,     .   ,            -렖     , ,  ,     ,          .

 ,    -        ,   ,      XIII .   ,      ,  - ,     ,    .        .  ,     -    XIII    .

    .

* **

 , .          -   .      12371472.  55   -  ,     ,      .     ,  , ,        .     ,        ,        ,   ,       .     1769,     ;     20.  .

 ,        12371241.   .         , , ,        .    .  ,      .

  ..   1252,         ,   ;  -     1275.:        , ,   ,    ,   ,   ; 1281,        ,   , , , -, , ; 1285,    ,  ,   ,  , , ,   ; ,  1293:  6801     14,   , , , , , , , , , , -.        ,    .        ,   .        ; 1322 ( ); 1327 (    ); 1382,     ,     ; 1408 (     ,  , , , , ,  , -  ); . .[55 - ..: 1)     -  //  . 1969. 24; 2)   . .: 1967; 3)   . ., 1980; ..  . , 1991; ..   . . 2009.]

  ,   -     ,      ,      .       ,  ,       2/3 ,   蠖 9/10, ,   ,      ,      . - , ,   .

        ?     ,      - ,      頖   . , 1680        ,     :                            Ƞ         -        , 4828 ,    4  688, 4, 8[56 - . .: ..   . . 2009.].

  ,    ..,        ,      ,          ,   ,   ,      ,  .  ,            (   ,     ,   , XIV .  20     ,     ..,   ).

      , ,    .   (, )    ,   .        ..   ,

      ,   , ,    ..,     - 12371500.   6,5 [57 - .. .   IXX . ., -, 1997.].      ,    1382  (). ,        蠖 , , , .   , , -[58 -  ,                  .].

   ࠖ 6,5    ?       ,   , 1525 , ࠖ  30.    -     800 .          57 .      .        ,       ,      , 

 ,        ,       .     :         ,       ..  .          .

 ,    ,    ,  ,   -.     ,  , 頖 , , , , .     -,      .    ,    ( ),     , ,   ,       ,      , .

   :   .       ,    ,  ,       .   , ,     - ,   . ,     ,       , 젖   , 젖   .

  ,    -    .       .   ,      ,      ,   ⠖        , ..  . -     ,       .    ,  ,   : ,  ,      ,       [59 - .., ...    . .,  , 2007. 416., . .298.].

            , ,  .     ,          ,     .

* **

 ,   .    -    .          ,   .

   -렖         ;      .       ,   (,  ,  ⠫  ,     XV .     1568).  ,   XIII ,  .         .      XIV   ࠖ  .        ,  - (   ),  (  ), , , .    ࠖ 1238, 1293, 1382, 1571.,    1408,     ,  .  ,     12371239.    49 ,    ,  , , -,  , , , , , , --, , , , , ,  .     ,     .

  ,    ,  ,    .          ,       ,  ,      , .    .. ,   50        [60 - ..  :   ? ., 1991. .23.].   .  1989         11381462.: ,       100    [61 - Miller D. Monumental Building as an Indicator ofEconomic Trends inNorthern Rusinthe Late Kievan and Mongol Periods, 11381462// The American Historical Review. Vol. 94. 2. 1989. P. 368,384.].     

 ,   ,   ,    ,      .      XVIII  (  ),      .     , ,     .     .

        ,  XV       黠  ,      .         .

* **

 蠖 , .  .   ,  蠖  ,   ,         -   , ...     ,      [62 - ... ., .23.].

     12371240.  , ,   ,  1245       .          : Ƞ ,    .

        ,     ,    .   .  1252    ,     (,  ) ,      .       .       :      ,       ,    ( ), ,   .     ;     -.  ,   ,           (  ,  ,   ).         ,       .

    XIII  43  16  27 (15  ,         ).  ,        ,     .   , ,       頖     .       ().          .          ,     IX 12531255.:        ࠖ     ,  ,    .

, ໠   ࠖ    ,  -.     .   14  .     .. ,   ,   (     );   (, )    [63 -      ,  ,    .];  - ,   (, );        (); ໠      ;   蠫 ,    .         ;   ,  ..    㠖 ,      .

 , ,    -        , ,   ,  ..       .

  ,  -   ,   ,  ,            .

    ,   ,    ,  .    ?

   XIII ,  ,   -       .   XIV    -    400   (    216).            5000 . -     1500,   1280.         .   ,  , , , , , , ,  ,  .     .

 ,          15.000 .       ,  ,   ? ʠ,   XV . 1     47243 ,   [64 - ..ʠ     //      . , 1958. . 13, . 2. . 110111.]. ,         2 .

  ,           ,  ,     .  ,   ,     ,      .

               ,   ,     ,   ,  ,     .

   ,        .       .        ,      - .    ,         ,  ,             .   ..:      ,  ,        ,           ,    [65 - ..  . ., 1948. .525533; 780781.].

 ,    -    80- . XIV .,    150   .        ,   -  .  ,      ,        ,     .

* **

 蠖 , , ,  .. ,   .       ,  .    ,    ,    ,     ,   ,   ,         ,      , 頖   ,     ,            - ,   ,  .

 ,            ,     ,  .  ,     .   ,    .     (150200!)   ,    :   ,   ,  , , , ,    .

  ࠖ      ,      . , ,       ,         -  .       ,   ,         .

     ,     ,    ,  , ,  , , ,  ,  .    ,     ,   ,       .., ..

* **

. ,    ,       .             ,    .      .

  .. :      130140  Ѡ  ,  ,       X  XIII .[66 - ..  XIXIII . ., , 1978, . 7682.].

       ;    ,            [67 - , . 14, 29,221.].

 99        ,  - .

 ?     ?      ?

     .    堖 ,     .    ,  ,      .      ,    .  .., 10551238.   80 ,    1217[68 - ..  . ., 1866, .251.].         , 10961203.,     1169.    ,   .

       ,    ,  , .        蠖 , ,   , , , , ,  ..

   .       , , :  -    .     .

1. -:  .         ?        :  - () .    ,     ,    .  :      1/2  ,  ,    .

  ,     ? :       -      ʠ,           (     1240        ,    ,  ,    ,   ,        ,   . ..)           [69 - ..  XIXIII Ⅰ . 122129.].

Π,   ,     ,   1237 ,   --      .    젖 .   .        . Ƞ  c 1230- .   XV  ,    -   .

  ,   ,      . ʠ,  Π            26 1382.: Ƞ     ,    ,   ,    [70 - , . VIII,  1382. . : . II, . 8589; . III, 29, 133, 232; . V, . 16; . VI, . 99102.].     - 1571. ..,   ,     ,      ,     ,  ,  ,   .

2. -,      .

   -  ,  . I-III . (., 1984),  ,       494 .        ,       . Π  ? Π,         ,  ,  ,        , , .  ,   ,       , 蠖 ,       .

 : XIIXIII     ,  XIV  (314.).

    ,   .    -   XV .,  л (., 1986),    3422  .

 ,   -           : 3143422!    ,   ?

 ,         .

 ,   XV            [71 - ,      ,     ,   ,      ,    (    1812,       ).         XIV XV  :    ,    ,   .].         .  ,  XV          ,  XIV, .

-   :  ,        ,       ,       - .             .

 ,    , ,   ,   - .    ,  ,    ,    [72 -      , 1500,     40 (!)  㠖   ,      .],        ,   ,       ,   - .

* **

  .   . ,   ,  ,  ,    ,   ,    ,  1230-1240- .

    ,  :            .       ,       [73 - ... ., .17.].

:       -ࠖ   ,     .   ,       ,         [74 -      ..,  .., .. .].      .

      ,    ,   ,     ,   .   (      - ,  -  ,    ,     ), 堖       -.  .

 ,    .               ,  ,      . ,   (       )     ,    , , ,  ,   .     -,    ࠖ , ,  , .

 XII   ,      ,  ,    ,  . ,         ࠖ    . - - ,         ,  ,   .      ,   , , ,     ,  -⠖    .    ,  ,    ,            .   ,   .              , 1018   ,    .

        ,    ,   -     1169.         ,   -  - , ,      - , .

! -       .   ,        ,           ,      (        XVIXVIII .).    ,       ,      .

      ,     . -       .        - ,     (      )      ⠫ ,       .   -  -  . ,  , , -, , ,     , ,   XIII .,     ,     頖 , ,  ,      - ,   .        ;    ,     ; XIV        , ..     .

 ,     ,      ,    .

-, ,       ,    ,  .        50, XIV    250:  !  :     .  ,   1304         ,       --,   XIV .  - .

-,     ,   :     (, ,  .), 堖 ,  (, ,   .).  ,  ,    ,     ,  , .           ,     [75 -         :    :      ,    .].       ,         , ,  ,    ,   .

,     -     ,   ,  ,      . (,  ,       . ),         ,      .         :  ,   ,     , ,       (..).

                     . ʠ, 1282  -  -    ,   .  1270-1290-     14,          .

   ,    ,  ,    [76 -  ,      -  1274/1275   ,     ,     .].

    -[77 -   ,   ,      .         (  VI     1389).]          ,   XV ,      .

* **

,    ?  , .

     , , , ,   , , ,  (       ).      ,         ,   -  -.       .          蠖  .        ,           ,    . ,           .

 , , ,      -  -. Ѡ,    . ,       ,    .. ,  XIII, XIV   XV .    160  ,  45 , 41 , 30  ,  堖 , ,  .[78 - ..   . .-., 1941. .127.].  , ,          . Ƞ     .

            ,    (,     ).

   ,  ,    ,      ꠖ  .  XIV       砖     ,    .          , ,  .             ,    ,    : , , , , , -,  ,  ,  ,    .       ,    (, , ). ,       ,       ,   .     ,   .

 ,        ,    .    XVI ,               ,         ( ).          .

 ,   , ,    ,   . , , , ,  , , ,        ,  ,     ,  .

  , ,       ,    .      ,     ,   .   ?    .

  .                .              (       ). Ƞ   XVIII ࠖ   III,         -  ,    ,     ( ,     ).

 ,           . ,     頖     ,  - ,     ,   - , ..   XIXIII .  -    ,   ,    .       -蠖       .   ,   ,   ,      ,   .

 -, ,    .    -    - - .     .       ,   ,         -,   -  .

     .   :      -.       ,    .    -, :     .         : , ,  (      15,   ).       ,    .     ,      -,      ,        ..-   ,     :  ,   III,  1506   - ( ).    , ,           , 頖    .

        (蠫 ),       ,      ,       - (1333). ,      ,          .     ,   ,      -  .       :       ,     (     ),      -.     ,  ; ,     -           (:       ).

          㠖 ,  1495.      ,    .

      ,           ,        ,  , .      ,  ,    ,     VIII ,   ,         ,   1439   .     ,   ,     ,     .    젖      ,      -       .

   蠖       㠖 ,    ,   堫,       ,         .

 ,         ,         .           14881489,          .          ,     . ,    -:       III,         ᠖  ,  ,  . 

      堖           :   ,      ..      : 1)       ; 2)         3)       ,       .        ,   .        [79 - ,             .].

           ,    .            , 젖     ,   .

  IV          ,        .

     1601     , ,  ,    , ,  ,     .        ,    (  ,      ),     .        ,     -    ,         .

    ,   . ,   1644       ; ,    ,      ,     .              , -             ࠖ   () .

 ,         ,      ,     ,    .

, -,    ( ,   )    XVI ,     .              . (      XVI    .) ,              .       ,    , ,   .         젖  ,   .    ,     ,   .  :           .

 ,      ,      ,          ,  ?    堖 , ࠖ      , ?  ,      ?      ?

         ,      .



    

,     XIIIXV .          . ,    ,   :   ,         .       ,        .

     ,     .       ,   ,    ,    , ,   (, )  . Ѡ頖    ,    ,    ,   ,  .

   ,      ࠖ  .  ,    .

1.       :                ()   , , ,  .               ,   ,  [80 -   : , , , , , , , , , ,  .       ,        .      , ,  , .]. (  . )            .           .

 ࠖ ,      :         . ,    ,  .             ,   .     ,  2020.

     䠖        [81 - .    .: .. . ., , 2014. .    .].  ,    ,   -          .       , ,     III,  III  IV, :      ,  ,   ,     ,      Russi, -  Rhuteni,  ,        ,      ,          哻[82 -  .  . ., , 1988. .59.].

        ,                 .        ..,   :

  ,   ,      ,      ,    ,  ,   ,        ,  ,  ,   ,  ,        ,  .

   ,     ,  蠫   (    ,     ,     ), 蠫    , 蠫   , 蠫  ,    .

     ,      ,    .    ,      ,        [83 - ..  .   ,  7 1947. ., 1947. . 1415.].

        ?  ,      ,      .         ,  ,   [84 -              ,       .],        (      ,          ).

     ,    ,     [85 -     :    蠖    ,     ,     .].         ,      ,    , ..    (堖   ),  ,    ,        ,  ,   .    ,     .

2.       ,           蠖  . ,     ,   ,    .      ,            .  (,       )  ,   .

3. ,  ,    ()              .     ,     , ,   ,     .     ,    ,      .

4.       ,        : ,  (     ).        ;  ,      .   ,   ,    ,    ,   .    -     ,             .

  ,    ,         ,     , .       ,  ,       ࠫ 蠫.       .

5.      ,     .

-,    ,       ,    .  ⠫      , ,  ,   . ,   ,       .

-,       ,     ,        ,    ..       ,   ,     .

          蠫軠  ,  .

* **

.   ,  1054.   ,            - .

         (9921007),    ,    ,   ,    [86 -  ().   . . 1. .95.].  ,   ,        .    ,    -   (. 1074),    , :   () ,   ,              , ,      .   ,     ,         .   : ,  ,  頖   .   1089        ( III)  ,       ,      ,   젖  ,   . 1104.    ,       ,   (      ),   .

        ,   :  ,      .

  ?       ?      ,    .        ,          ⠖     ,     ( )       ( ).

     젖   ,  ,   . Ƞ  :      ,   , .

 ,        . :    ,  VI ,         ,    -  -,    ( ,   -  381     ,         -).      廠 ໠ ,     (   III  808.,      ), , ,            II 1014.    -      ࠖ   ,    ,    .

, ,      , 1054        ,       .

         :    867.         .      ꠫. Ƞ      ,     ( ,  ,     ),    .        .        .

 ,    ,   ,  XI ,  ,      .     ,  :     [87 -  . .: .. :  . .,  , 2013.].

             . Ӡ     -  :      ,    ..    ,   ,     ,  [88 -  :   .  ... ... .,  , 1998.].

     ,    ,      [89 - ..  . .-., 1966. . 910.].  ,         ,           [90 -  ,  , 77%      (L. Febvre, H.-J. Martin. The Coming ofthe Book: The Impact ofPrinting 14501800. London & New York, 1984. P. 248249).      XVIII .].    蠖  ⻠   .         .

             XV .    ,      :  30%   2,7%,    .      ,   , .       :    ,    ()    ,     .

,   ( )      .                .    .       ,   ,     .

* **

.     .

 ,         , , , ,  .   .

    ,  IX    ,  젖   ,  ,  ,  ,  ,  ,   ..

        .             ,    .   ,          ,   ,   .

             , -,  , -.

Ѡ ,   ,        ,    .     ,       ,  ,   .        ,    XIII  (   1204    1274)     1439   1453.          ,     , ,  ,        .

Ѡ ,   - ,                ,   , , ,  .   ,    ,   .   ,   ,        ,         .        , .

 .




   







  


  XIIXIII .    ,           ,  .     ,     ,   ,   ,   ,   . ,        ,      .

   (    )      , .  ,    -    .        :  ,  , ,   ,      ,        .      . ʠ,         988 ,    ,   .      (10111018),   -  (10731089) .

    , , ,   ..       - ,      , ,  ,   . ,        ,      (,  XI    ,   ).        XI ࠖ ..       (:     ,    . ,  ).

    ,  (. . 1114.)   ,    ,  ,        ,       .       (XIII ., ,  ),  ..       [91 - ..  . ., 1947. .181.]. ,   ,     (XIII ., ..).

 ,      -    XI     ,      .      栖      .

     ,    젖       ,     .  ,  XII .    ..   (   ,   ),         .   ..   1200;     (1. XIV .) ..       , , ,        (. XIV .),    .      頖 , ,  [92 -   ,  XIVXV       (  ,    ).   ,    (  :  ,    )    .].   ,      .

      .       ,         ,   :      (XIII ., )     (,       ...),  :     .     [93 - ., : ..   XIII .    //  .  V.     . 2015. . 1(17). . 6899.    .. ,                (12041261)                  (..  :   XIII    // :  . . 2. , , 1998. . 330343).].         , , ,  .  (  ,    - .)

           .  ,          , ,     ,            .   ( ),  ,   ,            ,     .    .

 堖   堖     ,  ,         ,       .    ,  ,  ,  ,  ,  [94 - .:   (. 1191., ),    (. XII ., ),   .      (1130-1140- ., ),   (. XII ., ) .]         (  )    ,  , , .  ,        堫,   ,      ,      .  ,              (XIII .,   - )     .        蠖  ,  ,    .

  ,      -         XV ,  .        ,     ,    .   ,   ,   .

       , , . , ,   (. XIII .,  . ),        ,   .. ,      -        [95 - ..    XVI . .: , 2000. . 4344.].      ,  ()     . ,    , ,        ,   XIV  ,  ,  (),     ,   , , ,  .    -     -  XV . (). Ƞ..

Π          , ,       - .  ,               [96 -  .    .       . ., , 2000. .33.].

( ,         .      ,     (12661337),   ,         蠖  ,   .         , ,          .   , ,     ,            [97 -    XIX               .].)

-        ,    ,  ,   .      ,      ,   , ,    ..     .    ,        ,       ,     , ,    .    ,   .   ,  ,  ,   .     .

    ,    ;        (1294,   ,  [98 - .: ..  1294    //  .   [. 9]. .: , 1975. . 81105.]).   ,   ,   ,  ,   ,   ,  (!),    ,       .   ,       .     ,      [99 - ..    XVI  . 3940.]. ,    젖     .          ,        . ߠ :  XIII  (..   )   ,       .

    XII .   ,    ,  ,    -   .    -    . XIVXV        ,         ,    ,    . Π   :             .     ,    . ,              [100 - ..  . http://w.histrf.ru/articles/article/show/pskovskaia_shkola_ikonopisi].  XIII  XIV.        ,     (     ),   (  ) .

          ,       . ,  ,     ,     .            . ,   (. 12991300, )  ,      .

    : ,  ..    ,      .

  XIV     ;    , ,      ,       .

     .             (   XIV ,   ).    , ,  ,  ;     ,    ,  ,    ,   . ,    (   ),        ,    ,        ,     .       :               XIV . ,     .

,  XIII   XIV .    ,     . , ,    ,   .   ,    .   ,        -  1-  XIV . ()    [101 - .: -  XIIXVI . .,  , 1970.8.].  ,   ,  -  ,     

, ,          ,        . Π              ,    .  , ,      , , ,  頖   ,     -.          .

 ,  XIV     ,  ,   .         ,          ,   (, ),  .       .

      XIVXV . (..   ,   -)    .     ,  ,    ,     ,     ,   -.    (   )     (),   ..  . ʠ    ,   1403   - (); ,       ,      . Ƞ..

     ,      ,     .

 , ,  ,  ,  ,     .          , ,  .           ,   .     ,     .

-,              .  -    . ,     ()      ,       .       :  頖  , ࠖ  [102 -  頖  ,    (   ),    .      (  )    .].       - ,      ,        - .  ,   -,     ,     ,    .

,            (  ࠖ  ),        .          ,      .

     ,    . ,     (-)     1    1 ( ). Ƞ..

          ,           , , .

 ,   ,  .

-,   -     .      ( ,   ..),  , ,    . ,         ,       , ,  (),  (),   - (, ).            ,      ,    .         .         ,       .

       ,     .    ,         ,   , 堖        ,      (     ).

- , , -,         ,       ,       .             .  ,       ,    ,      ,  .    .  ,        .

      :

   ,     .         ,     .      ,  ;     ,  .     ,  ,  XI. Ѡ        ,       .             .  XIVXV.     , XVI.   , XVII. .   XVII.      -,   .       ⠖ .. .

              .      ,  ,          , , .     ,     () [103 - .   .  . . .. ., , 2007.].

           (1399 1405;    ,  ,  ).  ,         . 堖    ,         ,       .

      ,     -  , , -,    , -       .

* **

   ,        ,      , ,     .      .    ,    ,    ,  ,   ,    .  ,         ,         .

  ,           ,   .             ,     堖 , , ,  .   - , -,   , -.     ,   ,         , , ,     ,     ,       ,     .

               .



  頗

   

      XV ,          ,  .   ,     .    ,     .  ( 1360 1428)  ( 1440  1502 1525)   蠖       ,     ,    .        ,            .   , ,      ,  , ,       .         .       ,   ,    .

 ,    ?        ?         ,   .

* **

I.   ,  ,   ,       .       .       .      .      ,     .       ,           , ,      1551.  XVII           .     ()    ()        .        젖   ,  , ,   .  堖       ,      .

    :   (   , . 1395, ), , .         ,  ,  ,  .      ,   ,        ,     頖    ,     .         (  , 1408,  堖       ..  , , ),      (       , 1405),    (. 1409, ,       ,   ),     ( .. 14101415,   , ), , ,      (1410-1420- ., ).

  XV       ,   .         1511 :       ,    ;       : 20       .       ,  ,  ,   -    .       -  ,            ,        (142527)    - ,       .     XVI           ,           [104 - . ., ..., 1863. .122.].

         ,         .   .

-,     .         ..,   -:

    ,    ,     ,          ,     ,     ⠄    [105 - . .  .  , 1, 1926. . 7274.].

.. :           [106 - ..    XVI . .: , 2000. .102.].

       ..:         .       ,     ,     - .        .    [107 - .. . .:  , 1972. .87.].

  .      :  ,     ,    .       ,  ,  .    ,      [108 -  .  . . https://artchive.ru/artists/10~Andrej_Rublev/works/14804~Troitsa.].

-,        ,      XIV ,   ,      頖    .   , , , , ;        .      ,             .

     .

Π     :

    , ,   XIV, XV, ,    ,     , ,   ,     ,       . 젖    ,    . ʠ  ,   ,       ,         [109 - . .  .  , 1, 1926, . 1921.];

          ,          ,   .                 ?       ,  ,    ,    .                      .     , ,    .   ,   ,     ,    ,      [110 - .. Ⅰ . 4748.].

   :

  ࠖ     .     .            , ,  .      .  蠖  ,       .     ,  . Ƞ      [111 - .. Ⅰ . 3233.].

Π   [112 -  2017.    ,   -          .       ,  ,    ,       .       .            . , ,   .        頖      ,      ,    , . :    .,   ,   ,        (  ),   ,    ,  .        .  堖          . , . , . , . , .  .,        .]:

   ,      [113 - ..    XVI . .: , 2000. .102.];

        .      ,      13871396        . Ƞ,     ,         :   , , ;      ,       .  ,  ,  ,   ,  ,   .     ,    [114 - .., .32.].

Π:

         ,    ,       , ,      ,  ,  :   !     -, ,     ,       , ,      ,   [115 - .. . LArte, 1958, vol. 23/3. http://artyx.ru/books/item/f00/s00/z0000006/st011.shtml].

     ,  .

-.           ,   ꠫      ,    ,    .   ,             .

..,         , :   ,      ,    ,     ,  ,  , ,   .  ,      ,            ,  蠄:       , -   [116 - . .  .  , 1, 1926. . 102103.].

..    :  ,    , -         ,  .  , , , , . Ӡ   ,    [117 - .., .36.].

..:   ,   ,  ,  ,   ⠖    ,   ,    .    - ,   .

.. : ,          ,  .         ,      , ,   [118 - .. Ⅰ .159.].

.. ,  ,    ,    :    .         :  ,   ,   ,  ,    , ,    ,        ,  .     堖 .         ;        .   ,     ,  ,  , , .      ,      ,     ,   .      .   .  ,      ,    [119 - ..   XIVXV       .    , .., 1956. .319.].

   .      :  񻠖     ,         .     , ,      . Ƞ         ,  ,   -,  , ,  .   ,            ,    :    .   

 ,   ,   ,         XV  ( )       .     ,     ,  ,   [120 -     ..:            ,       ,           .            .  ,  ⠖      .   ,           .    ,                    ,      .        ,       ( Ⅰ . 181).].

,     , XIVXV           , 蠫 . ,    :     ,   ,  ,   ,        . ,    ,  .       .     .        .        .       ,  ,   ,               ,    ,    [121 - .. ].

,     .

* **

II.    XV  .   ,     .

  ,     ,     ,      .  ,  ,  ,   ,            -   ,     14671477. (ʠ                .)

,     :          III ,          .      ,       ,      .   ,      ,         ,     .   1453        .     . Ƞ  III       젖 ,   .

     ,     ,    :        ,    ,  .               :          ,     .      ,      .

         ,  ,     ,    ,    .  ,   ,    ,    ,  ,    ,     . ,       ,            ,  ,   .        ,   , 堖   [122 -     , 1485          ,     .  ,   ,    .].           ,    .

 ,      ,       ,        .      ( ,    ),  ,     ,    .  ,       ,   ,  ,   腻. ,             [123 -      9: 21  , 25 , 15 .],        ,     (1481)   .       ( - ).

  ,  ,    , ,   ,     .  ,   ,  ,          . Ѡ                 ,   ࠖ   .   80 ( ),     .              III.       ,  ,       ,    (    ). Ƞ     .      ,    .

 ,       ,      ,    .   ,     ,   , .       ,     ,    ,     ,      - ,  -, -, -  .     -    ,  ,     . Π     . .. :         Ѡ , ,      .     ,    .

    ( 젖 60,  85),         .        .

       ,      ,  .      ,  ,   , ,  .    ,        -,   ,  ,  ,    ,   ,      .   蠖     ,      .

    ꠖ , ;     , .    :   ,   ,    ,       ,   . (      ,  ,   ..)          ,       .  ,    , , ,       ,      .

    :

         ,   ,      ,      XVXVI .      [124 -  . 頖  . http://sozidatel.org/articles/territoriya-kultury/2331dionisij.html].

   ,  .  ,        XV .   ,   XVII      ࠖ   (   ,   ). ,      :   ,    , ,   ( )   ,    ,   .     ,      ,   ,  , , ,     ,  .      ࠖ    ,  ,   .   ,     ,       :     ,    蠖  ;  ,  .

 ,             ,        [125 -     ..:    ,     :        ,  ,    ,   (      )     . ,   ,   ,  , .   ,    .    ,       ?   .  . ʠ  ? https://russkiymir.ru/publications/228711/.].

  蠖    ; , , ,  ࠫ .   ,        ,  XIVXVI .,  ()   ,  .      .

           ,   ,    ,    .      ,   , ,  ,  ,      .  ,    ,     .



 :

 [126 -   , ,         ,      .]  

,  XV           ,  ,         .

  : 1)          (     ),  ,      - ;       ; 2)   ,    ,     頖  ,        ; 3)         ; 4)       () ; 5)     ,        ,        .

        1470- ,         .  堖   , ,  .

  ,       ,  , -,   ,       .   ,    ,       , ,  . ,    .    .       ,   (   ),   ;     , .

  XV     ,    ,    ,      ,      1439.    , ,    1274,         .  ,     14381439.   - ,    .      :    ,     ,     Π  [127 - . .: 1) ..      蠫 -        XV : (,    ). .  . . . ., 1972; 2) ..    XVXVI :     . ., 1980.].         1460       ,   ,    . 14611462.      ,  ,     ,   ,    ,         ,    ,   - - .     :          .

 ,             ,    . .

     , , ,       ,       .    - .          (   1459)    , ,   .   14591461   ,   , 1473   , 14741475     .     XIV    ,   :    ,        XVI .     .                  ,     ,    ,  .

  XV           :      頖  蠫.   XV  XVI      ,    ,         .           :    젖      .  ,  ,  ,    ,           .

       .  XIVXV .  ,       .       (, , ,  .),   ( .),   ,      (1340, ..), 1479       ,       .      蠖  , .

  ,            .    , : 1)    (, , , )  [128 -         ,  . , ,       ,        .]; 2)   ; 3)   ,      : ,   ; 4)     ,       (, ,  - ).    , -, .

    (,   )     .      (11041106) ,  :       (13211323);     (13481349);     蠫     (1370-);   ,    蠫 ,             (13891393);     (13911396),   IV ;   -     (14191420);      (XV );    ,   (145614611462);       ( 1460-) , ,    ,     -   (1491).

        ,  .     XV ,      :      ,  14361447  ;     ,   ,    (14651466); ,       (14711474, ..),     , , ,  .  14921493,  ..,     ( )    ,     ( 1512).   XV  XVI       Π   .

         ,  .              ,     [129 - ..    XVXVI :     . ., 1980.  ,   XVI      , ,  ,   .         , , ,           (  1564).           XIV   XIII .         :   .].   , ,    , XVI      -,       .     .    .

,  ,  堖      ,       ,      ,     .      (  1380, ..  1384);    ( XIV , ..);     ( XIV     XIV );    ( 14811489);    (  XV , ..;  1440-   XVI , ..),    ,    ,   . Ƞ..       ,    .

,  :            , .       ,   .   ,  ,  ,    .      ,    ,  ,       ; 蠖   ,  , ,    .

 ,      ,   .    ,   ,    ,    .        ,  ,  ,    ,     ,  .

        - ࠖ  .   XVI ,      ࠖ         ,      .       ,      .

 ,  XVI      ,     ,  ,  ,  ,   , -  .   ,   .     ,       ,       (),   ,       .          , , ,      ,   ,     (),  (),   ,   ,       ,    .

  ,  XV ,    ,   ,  ,   .




II







  Ƞ







1.  Ƞ ɠ





 


, XV ꠖ     ,     ,  ,       .

        ,        . Ƞ     ,   ,   ,  .  -      - ,     ( ,  1204   ,     1453)          ࠖ , , , [130 - ,         ,  1935      ࠫ,  - ,   .    .   XVIXVII . ,      ,    .           , ࠖ  ᠫ.] .   , :          ,   .

            ,  ,      ,       .  , -,    ,          . -,  1313    ( ),    ,     .  ,  ,  ,       -,   . , ,            .       ,  .       - , , ,  堖 ,     ⠖       [131 -        - ,  ,  ,                  (-..   .       . ., , 1976. . 118).].     ,  ,  , , ,  ࠖ     ,    .

       ..,  ,       ,  XVI      [132 - ..Π .     .  . 1993. 2. .39.]. ,   XIII    ()  ,   ,    ,       .         , -   (   ,   , ,    ,  )     ,   ,   .    ,   ,   ,   .         XVIXVII ,        .

* **

  ,   䠖       .      ,  ,.

-,      ,        . ,   :    ꠖ    ,   㠖 . , ,    ,   .     , 蠖  . :        ,    :     .           .    (    ,    蠖  , )    ,    

         -II ,                ,          [133 - ..Π  .39.].

     ? - 껠    , ࠫ   :  ,         ,  -     ,     .    ,     ,           .      XII ,    (     ,    ..),   XV   , XVI  .

-,       䠖   :    .   , ,   ..,   : .  .  ,    ,  :         I     -      , ࠄ         ()     ,    ,    ( ,  )          ,       [134 -  . ʠ  ? https://russkiymir.ru/publications/228711/ (https://russkiymir.ru/publications/228711/).        ,     ,    ,       , ,  , .].        ,      ,      .       .

-,      ,    ,   XV        ,          .     .        ,     ,   ,   - -.       .       ,    ,   ,    ,   XIXIV .  [135 - . .: .. :  . .,  , 2013.]. Ƞ  XVXVII      ,      ,     .

,   ,        ,        ,     .        .




   


 ,  , ,  ( )  ,      ? ,  ,  ,   XVXVI .    .

     - ,  .          ,     ( -      ).      ,   ,      :   .      , ,   ,   ,            ,          .

 ,   XV  -    [136 -   ,     ꠖ ,  ,  ,   .       , ,     (, ),   ,     .     ,  ,  ,    ,   ,   XVI      , , , , ,  ..].      ,   ,       1502, -     , -   .       : , .  1505     ,  -   1480   ,  ,     ,    . Ѡ1507       , 1520-1530- .  .

  1478    (-         ),     .     , ,  ,          ,    [137 - . : 1) ..   1475. : , 2014; 2) Veinstein G., Berindei M. [VB 1979] La prsence ottomane au sud de la Crime et en mer dAzov dans la premi?re moiti du XVI-e si?cle // Cahiers du monde russe et sovitique. 1979. V. 20. P. 389465.].   ,    ,     ,  ,         .  ,      1441    ,      .        .

 1520     ( 1566),   ,   I.      ( 15121520)         [138 -  1514    ,     (  ,   ).  1516     ,   .  1518      .],       ,   ,  ,     .      ,  ,     :    ,      c .

           .     1497,               .       ,        .

     -     .  1521  ,   -,           ,  60  .     ,         ,         .             .         ,     .   -  ,    ,      1521.

,   ,    - (    ,   ),       , , ,    .        ,     ,  ,    .        ,               ,   ,   .    , ..          : ,    ,   ,   ,  .

     ?  ,       ,       ,   ,    ,  ,   .        ,    .       .    ,   ,        ,   -    (1541),  (15521555)  (1556).

   ,   ,  ,    . ʠ,       .       , - -     ,     .   ,      ,   -,        . ,  ,        ,      . ,         ,    .

  1523          (     ,       ).         ,     1521. ʠ,  1527 - 40-   ,      III    ,      [139 -   ,  ,     .     1516, 1537, 1555, 1570, 1572, 1589, 1593, 1640, 1666, 1667, 1671, 1688.   ,  XV ,         .].

    IV    (  )     .  1532  ,    - I     .  1533          .  1541      ,     .

1555,     ,      ,     .     ,   .  ,    ,     ,    ,   ,  ,        ,   蠖 .  15561561        ,    , 15591560   .         1559,      . , ,     ,  ,  -   ,   -,    .

 ,       ,  ꠫  -   ,     -   .  ,  ,  ,      ,      . ,  ,      ,       .         ,   15521555,         .       ,     ,   .

 ,  1558            ,   ,    (   ,  )         . Ƞ   .

 1569  -     -       ,    . ʠ,   (            )   ,      .       ,    ,         .    ,          ,    ⠖ .

   15711572.,       ,     ,      .  ,      1551  -  ,     ,            ,    .        1570,       .  ,  ,          ,      40 ,    -,     ( , ),    .        ,    ;   ,    ,    ,   .    ,    ,        ;   ,    ,     .    ,     .  -       ,   ,  36        ( .  .    10. .,  蠖 60.),     .    ,     100. ., 1580     30.

     -       ,            .   -  :    蠖       ,    ;      .    1572 -    젖     .      ,            ,   .  ,      ,  ,     (    ).

         1571 . Ƞ 120- ,  ,   ,      ,  ,   ,     . 30 1572       ,         , ,   .        ,   -,      ,  .          .       ,       .  1571   ,         , ,  .

Ѡ   -     ,      ,     .         .   堖      - .  1574     III,   ,       ;       ,   . -      .     ,   .



   

         .      ,     - (  ), - -.    ,             .      .

      ,   V,        1519,          .     .      ,  , .

-       1526    ,        -- .      ,      . ,  ,            .

        II;  ,     ,  . ,  ,  ,   ,    .       .    1529       ,   .        ,   ,   ;      ,   .

 15301533 .. ,  ,   .  15431544     ,   . 1552         .    .  1566     ,        .     .  1571             .  ,       1573  ,  .    (     ),     ,   .     .      ,   .  .

 1593   ,  1606   .  1648   ,   ,      (1664).

, 1683  1699    ,       ,    ,       .

* **

, ,        ,     ,       ,     .     ,   ,  . Ƞ      ,     . ʠ   .

     - (-,  -)           .    : 1502  ,    ()      ,   ()     .      ,  - ( ),   ,    ,   .    -     [140 - Ѡ      :      , 堖 .].

   ,       .         .  II      ,     .    .          ,     ,    .

 ,       ,        (, )   ( , ).           .       ,           -,         ,      .        ,   .

 1514      ,   ,     .        ,   (, ,  ..,      ),  .

 15161518.      ,     ,  ,      ,     .  (1520),         .

    ,       .           ,   .

   ,  1533  ,   ,   .      - : , , .

    .  12,  1547   ,       .  1555           .

 1576     I,      .          .   , 1578      .  1580   .    ,  ,       .       .  1584    ,   .         .         .

 , ,    ,             ,  .

     .  1587      ࠖ  I,   . Ƞ   .     1590,   ,   ,      .  1603,    (    ,       I,   蠖 蠖 15951609.   , ..  ),     ,    , , ,  (  ), , ,    .  1612    ( !)     .      ,    .

    ,  16161618.,  ,       ,     .

     16231624.       (,  ). 1625    ,      [141 -    ( 15711629)      ,       ( ) .], 1638   .     1639     ,    1612,     ,  1723.



  ,  

     ,  XVIXVII   , ,    ,     ,  .    .

    :  XV, XVI    XVII    ,      .       ,  ,      ,  .         XVII ,     ,        .

   ,  (  ) ,    ,    XVII   ,           ,     .     .

 ?          ,  , ,    ?   ,  ,   ࠖ  .     .    :  - ,  14941559.  ..  , 16181648.      䠖  ,    80%   (          )[142 -         .].

     :       .        蠖 ,    ,      .   ,   ,     . XVIXVII         ,       -  - ,          .

  ,      ,    ,  ,     --- ,              .

 XV XVI ꠖ       ,      젖  .  14871494.    , ,      , 1503. - , 1510. , 1514. .     XVI      ,  ,  .    -  (  )         ,     ,    .      .

 ,          ,      .          (1552)  (1556) ,     (1572).     -, - .

       , ,    XVII   ,       ,       , , , ,  ,  蠖 ,   , ,  蠖 ,  ,   [143 -  .   .  .:  XVII .  . , , 2003. .83.].   . -,  ,    , ,       . Ƞ      XVI     , -      [144 -    , ,    ,    :      ,    , ,  , , , , , , , , , ,  .      .     ,    ,      ,        (  ).]. -,       頖  , ,  ,     .       ,       .    ,    .

           XVI .   I.          ,       ,      [145 -   -   :  .  .:     . //    . ., 1938.].         ,     ,      .  ,     : , , , , , ,   [146 - ..     XVII . . , 1932. .10.]. Ƞ      ,     

,         .   ,              ,       II.  1602.     ,        .   ,   ,         ,  ,  .   16041605.              ,     ,    ,    :       (    . ..).     ,    ,     [147 - ..     .  .:  .    . ., 2015. .46.].  , .

   ,     ,    ,   ,   ,                  .       ,    ,   ,   ,     .              ,      .          .     (  )          - [148 -  I,    ,      -,  1637     ,    .  1639   ,  .  1658         ,   .]  ,   -   .

       , .      1574   ,    . ,                ,        ,  [149 - ..   II:         .    З  .:  .    . ., 2015. .58.].   1605   .     ,    (   )      .      . Ƞ,           16371642.     1654.,    ,    casus belli. ,       100  150 ,   ,      IV       ,        ,  , ,     .    ,  :       ,  .  ,   ,    ;            .

      ,  ,   ,  - ,   ,  .        .             ,  .    , ,    ,  ࠫ .     ,    ,   1680  -,    .   ,    .

        (1687, 1689),   ,       ,    ,      .      ,  -    .          (1696),     .             ,           ,     .   ,    ,       .

   ,   XVII               . Ƞ   -     (  ),       .

     ,  ,            XV ,  XVI  ,      . ,  -堖   蠖    : ,  .         .        [150 - ..  . ., 1961. . 39.  ,  . ,  ,   ,      .],      .



  ?

   ,     , ,   XVIXVII .  - . : ?

    ,     蠖           :  ( ), , ,   ( ,  ). Ƞ  :  1532      ,    ;    , ,      ,      ,    - .

  XVI       .        ,    ,        ,  .

          . ʠ,     ,    Weissunig ( ,  15141519),   ,      I1518.  堖           ,      ,      .  ,        . ʠ  (1517, 1526)  [151 - , ,  .         1547. ,      :      [ ] ,  ,  , []    .  ,      ,   .]     ࠖ   ,      ,     .           .

              XVXVII .? ,  ,     , , ,          .     ,    :    .       ,     .

 ,   ,  VIII     ,       (  ),   ,    ,      .         . , ,  , , ,  , ,        ,  [152 -  . .: .. :  . .,  , 2013.].   ,     ,  , XIXII .    -,  XVI   -,            .

   (  )       ,     . ,          ,  .    ,    ;      ,   ;      ,  ,    ;       ,  ;       ,    ,   , , , ,  .; ,                  .

 -,     ,      !         ,   ,   . ,     ,      ,     ,  , , .   ,          . Ƞ ,   -  ,      ,    ,    蠖  .     XVI .

        頖        . ʠ,       ( , -)   , ,   ,         .     ,      ,     ,     ,   ,  .         ,    - 蠫 ,        ,     ,  ,   .    ,        ,     IV .

,        ,  .   ,           XVXVII ,  ,     (   ) ,      .    ,          젖 ,   - ,    ,    ,     , ,       (  ,     .),  MZ ( . ,   .),   ( ),   ( 10 -,    .),   (  )      ,  ,   ,   ..  XVXVI       ,  XVII         ,     .         ꠫.      .

 ,      렖 1440- ,          ,         .    ;   ,      1517             ,   ,  , ,  . , ,     (  ,     ).         1729 (  ,    1450- .).  ,  VIII XV .  ,   .   , ,     ,   .       , ꠖ ,  .     : 1683,           -    ,   .  ,              .

XVII ꠖ  ,      ,      ,   .    ,      16831699. Ƞ ,    ?,     :  ,    .       ,       .    ࠫ  ,    ,      , 

      , ,  , .       .

, XV   堖 : , 堖      ,     (    ). , -,      ,     ,  ,    ,  ,  . 堖       ,      .

          .




   


  .  

   XVI ,         ,    ,            1576. ,     ,           ,         .        (   [153 - ,     ,   ,    .  .],   .).    ,   ,  .

         ⠖  ,    ,      ,  .      ,      :         .    :            ;         .     :     , ,   ,  ,   , . Ƞ ,     , .        . Ƞ :

 ,    ,   ,  ,  [154 - 頖 ,   .]   .     ,   , ,   .

       , -:    ,      .     , .     .

    ,    .      .    . ,    렖     .

  ,  ,  ,      ,     .

 ,          ..  .     ,   ;              (1908),  ,  ,    .        ,   , 蠖    .  (    )  ,     ,     1903.        , ,  ..      ( ),  ,  (  ) .  ,    450          XVI ,   35,     .

          ,  堖 ,  , , .       .       , ,  ,    ,    ,     ,   , ..    , ,      ,   [155 -    ,      ;   , ,      .].    ,    .

        :   ,   ,  ,    , ,   . Ƞ, ,                 ,       ,    . ,  ,  ,       ,    , ,  , , 컠  , .      ࠖ  , ,   .    ,   .

 :         蠖  ,        [156 -  VI .       ,       .   : III ., , 1    1 ;        .].    ..   (    ,  ).  XV      , XVII   , ,  (..   ,  ),  , ,   ,   ,  堖   .          ,          (        ,  ⠖ ,  ).

    1576    1518,  ,     ,   ,   .          XIVXV .,   ,      , ,     :    ,    , .   .  ,  XVI    . Ƞ,     ,  .

 ,            ,    ,    ,  . Π       XVII   XVIII . , ,      蠖           ,  -   III ( 1647.   16341639.).    ,    ,  .        ,      ,  ,  ,    .

   ,      ,      . Ӡ          :    ?  ,           ,         ,                      ,         ,   ,   [157 -  .   .  .:  XVII .  . , , 2003. . 275277.].  ,   ,          ,   ,   ,     ,       Ӡ       ,   ,  50,        .    , ,      ,     :           ;       . Ӡ     (  ),    ,   .   [.. ]      [158 - , . 280, 287.    ,   .].

   ,        ,    :     (   )     , , , , , ,      ,     (!) , , ,  . Ӡ         . Ƞ         ⠫  ,         .

           .   ,            ,    ,  ,    .      ,  ,  .        ,    ,   [159 - , . 289290.].           , , ,         ,     .    ,        .

     ,    . ,   ,         ,    ,  ,   [160 -  .   .  .:  XVII .  . , , 2003. .207.].  (   ) ,      ,    XVII , :         ,    (, ),   , , ,    .   ,    ,      ,   ,  ,   , , ࠖ .     ,       -   ,..               ;      ,     ,     ;    , ,       ,  腻[161 -  .      .  .:  XVII .  . , , 2003. . 37.       ,  .    :  ,    ,      ,       ,   ,   ,   .].

          . , ,  (: ),  (: , )  ,   ,  (: , , ),      (렖 ) ..  ,    ,    ,     ,   .  ,  .

     , ,       XVIXVII .,     ,  . ,        (1673),        .     栖      ( , 16001601),     ( . , 16561657),      ,  ,       ( , 1662),      ( .   , 16811682, . ).             , 4 1631.       ,   頖 , ,    ,  ,  ,  .

  :         .     蠖 ,     IV  ,  ,  ,             .     , ,   ,  :               ,   ,  ,  ,  ,  , ,  ,  ,   : 堖 ,   ,  ,  [162 - . .,    , 2000. . 153154.].  ,         ,    ;       ,  .

     ,           ,           ,     [163 -  . , .352.].    :       ,       .

    ,       ,   [164 - , ,      ,  ,       (   (!)  ).]. , ,   17581763.  -  ,  ,        .        (La dance russe, 1769),   -  -   .       ,     ,     ,            ,  .

* **

.   ,         ,   ,        ?     ?      -    ,      :

      XVII ,      , ,  .  , , , ,    ,       , , , , , .     : , -, -, -,    

 XVII       .        .  , ,     .   ,    ,    .        .    ,    .    ,    [165 - -     (http://www.armoryhall.ru/index.html):http://www.armoryhall.ru/52_v46_russia_paint_shitye_art_collection.html (http://www.armoryhall.ru/52_v46_russia_paint_shitye_art_collection.html)].

   ,        :         , ,     ,  XXI .        XVIXVII . ( ,     )    ,   .      ,      ,     ( .)

  ,    ,       ,    .  ,  ,               . ,         .      ,   ,   XVI   ,     ,  ,  [166 -    ,      .       ,     .]     .         ,  .  ,  ,      XVII .

   ,      ,            XVII ,        ,     .

    ,       (   )  XVII  , XVI .

* **

. ,        ,        [167 - Π,        ,   ,    ,         ,    .             .]?

   (15481611),   Ofthe RusseCommon Wealth (   Π )   1591:

   . -,   ,             (  )    ,                 .        ,     :    ,     ,  ,   ( . ..)[168 -  . Π . //  .: ..  XVXVII . ., 1914. .115.].

         ,    .     XVI      ,        . ,      . ,  ,      .

    XVII ,    ,    , ,  .

       ,              ,   .     頖 ,    ,       .

   , ,      ,      ,  ,  ,      ,   .      ( )      .       ,     .      ,  (,    ),  .        .

 , ,     ,       (   ),     .

        .. 軠     ,    .    : XVII    , ,       ,    .    ,     .      1415  57,    .      ,     ,  ..  ,     ,        .        ,  .

, ,    :       . , , XVII        (.. ),  1650-1660-        :     ,        .  ,   .

    , ,  ,  ,  , ,         ,   .     .

   .        XVI :   -  ,    .    ,       ,   , .  ,      ;          . Ӡ   ,    :       .     ,       ,      .

         ,            :  ,  .        ,       ,        ,  (  )    .

, ,      -    ,           1602.    ,         (),     蠫 () [169 -   .. ( .    . ., 2015. . 132).].  , , ,       ,    ,   1653     .    I(16341640)  ,    - ,   ,   .       (16741690). ʠ         : ,   ,   ,     ;  - ,  ?  .

,      ,   ,      (,   ).

,        ,     .       XVII .  5 , 4 , 2  , 1  [170 - .., ..- . ., , 1994. .36.].     ,      . Ƞ   ,  .  ,    ,   .    .  ,  XVI ,   ,    ,      ,   ,       .       ,     .

* **

        .

            -     , - .     .     ,      ,        ,     , , ,  .

          ,     .    ,      .       .          .     ,  .        ,      ?

Π,   ,   .     ,      ,     ,    , ,   ..     . Ƞ   , ,   .  ,         .        .

    . Π  ,     , .    ,         -     .      ..-,   .. ,     .    ..,          .     ..,         XIVXV .   ,           ,          ,    ,   ,     .      ,     ,   ;            ,  䠖   ,   .

,         ,         .  ,   ,   .          .     ,       ,           XIV XVII .      ,    .        ,         .         ,       .

       ⠫ , , -,                (     ).    ,    ,   .       ,    .  ()    ,  ࠫ,     .   ,   , , ,  .

 , ,        ,  1532   1535,   ࠖ     ,  ,    . ,        ,     (     ).  ,   IV      .  ,       ,   ,  ,    [171 -  .    IV   . Studia Slavica et Balcanica Petropolitana, 2, 2014.].   ,   ()      ,        ,   .

     (堖   ),  1627       .  ,  177  ,    ,          (  ).

  V,    I,        蠫 .

,  ,      -       . ,    蠫 , , ,  :    ,          (15481611)  .   ,  ,     ,        .       : -,     -  , -,        (  1612.,    ). ,     .  ,    , ,     :  .    .

   ,      ,       .   ,    XVI .    ,      1593...  .

  : ,       ,   ,     ;    ,  ,   ;    ,    ;     ,    ;     ,       .           셻.

  :    : -,           ;       ,       .        ,     .           .       , ,   ,    . Ӡ   ,          .      -   ,     ,   腻[172 -  . ().         //   . . 134135.].

    ( )     : , ,    .

,             ,   蠖    頖     ,   , .

     .







ʠ      :   ,    ,  ,       .   堖     ,      (    ) .   ,      .

,      ;     .        ,    , . Ƞ     ,   .      :         .

Π,      XVIXVII .,     ,      ,   ,   [173 - ,       -  ,   .].  ,        .        ,   [174 - : ..      . 2- . ., , 2011; ..     . . 1. 2- . .,  , 2008; ..   . ., ; , 2004; ..   XIII XV. ., ,  , 1976; ..  . .,  , 1986..].   ,        ,       ,     [175 - ..  .:   . ., , 2002. 堖  100  ,     .] (  ,       ).

        ,    .     ,  ,  ,     ,     .

  ()    ,  ,       -    , ,    -     . , ,    ,   ,   ,    , ,   ,     .

           .        ,   ,     .      ,   ,      .     ,  ,   ,    . ,  .. ,  ,   ,  ,   .      ,    ,      ,      - :      ,   [176 -  XVXVI .    ,   ..   .].

,    ,     , 頖     ,          [177 -       ,   ( 27), ,   ,          1634. 1-  XVII           :     . ,   ,     ,      ,       XVI   1605.                  .].

      . Ӡ    ,  ,  ࠖ    [178 - ,      ,       . :      ,       (, ,   )   , ,    XII ,         ,    (..   XIII XV . .47).],    ,  .       (      , , ,      ).   ,  ,     ,   .        ⠖ ,  .,       . Ӡ      , ⠖  , , ,   .  XVI    ,     ,    ,  ,    [179 -   ,   4050,  80,     .],      (    ),   . ,          XIII  XIV .,   ,   -  .        ;   XVII        ,  ,   .     ,    , : , ,  ..,    ,     , ,   ,   ,   .        堖  , , ,   ,   -.    - :  (),  (  ,  )  . Ƞ..

,           ,     :       [180 -    , ,    ,         Weisskunig ( ) 15141519.].     ,  , ,  .     ,    ,   ,       . ,    ,    XVII       .

        ? , ,   ,      ( )     ,      ,   .  ,        ,        ,   ,         (!) .

  XVII ,  -, - ,       , -      ,  , , ,  .         . ,  蠖  .

    ?   ..

Ѡ -        .      (  , [181 -      .]) -  ,            .   ,            ,   . 젖  젖   ,  ,   .         ,   ,          . ( , :      II ,      ,      .)

           . Ƞ  ,   .      (   )      ,       .  , ,  -  .

        ,   ,   ,          ,      ,    .    .

        (). 

* **

 .  ,     .   ,        ,   ,       . ,  , ,     .          ,     ,     .    90., , ,  , -       ( ),          .    -,   (12661299),    ,   , XVI    . Ѡ1272.      蠖       .        ,         .

, ,  .    -            ,    . Ƞ  XV      .      ,     XVIII    ,  ,       (, ).    XV    ,   蠖    ,  ( falx ) -,    - ,     ,      .       .  ,       ,     ,      . Ƞ       .

,  XV     .       ,     .     堖  ,   堖  ,         [182 - Π     .        ,   -     ..  (., , 2013).].    :     렖   .      ,   .

 ,   (, - ),   .           ;       , ,      . -      ;    (-)  , ,     .      .  XIX      ..    .     ,   ,   ,   ,  , -.

            , -   ,   .       : , , , , [183 - ... ., , 2013. . 63.    -, , , , ,   .].     -,         .     젖 軠  ,          .     ,   ;     砫-,      .

 ,     ,   (),      .    ,  ,          .     ,      ;     , [184 -         砫 ,  ,      .],      ,         .

, :          , . Ƞ   ,       . Ƞ:      .     .      1625. ,             ,        . , 1660. <>  ,    ,           [185 - ..ʠ          XVII  //    .  . . 4. ., 1984. . 185186.].

 ,  ,      ,    ;   XVI , , XVII .     ,  [186 - Russian arms and armour. Selection and introduction byAlexander Sedov and Mikhail Portnov. Notes on the plates byElena Tikhomirova and Tatyana Martynova. ., , 1982. . 15.           .].

 -   , , .             :  ,    ,          .    (:  ,  )     :           . (.        XVI .,     XVI .     .)    ,     ,     XVII    ()[187 -   . ., , 2002. . 2324.].

 ,          ,     ?   ,   XIX .  . ,   ,    ,     ,       ,  ,      .     .  ,   :         .          ,     [188 - .., ..    .     XVII  (   ). ., , -,   , 1993. . 24.  ࠖ   . ʠ,        :    ,     .].        :                 [189 -    .23.] (     ࠖ    ,      ,  ..,   ).

 :      .           .         .       XVII   34,     [190 -        (   VII .,   XVI.).]  60.  :     , ,        ,        ,  , ,   .

  ,  ,  : ,  () -. ,  ,   (93),  ,           (   ).   (22)      . ,   ,    ,  . ,        - ,  ,     . ,      ,   .

     :   ,    ,  86,  ,    ,  ;  ,    ,     ( 7590?) ,        .  ,           .    ,   ,    ,    .

      -,      .        ,   ,   ,   ,     .  -    .   ,        XV      (  ,     ),         ,   ,  .

 ,    -          ,   ,   .

ʠ  ,      ,  .  ()      ,  .      .

Ƞ            ,  .  ,       -,     XVIXVII .   ..  ,      .      ,  ,     XV ,    . ,     .

      -        XVI   , -, - ,   .      1548.,        (15331586)      .       . ,          , -    .     .   ,       ,    , , 

* **

 .    ,   ,   ,    1382,   ,      . :     :   ?  (,   1389   [191 -   :  6897(1389)     [; .  ]       .   ..      .      .], 13931410.    )? ,  ,  (          , 1376,      :   ,    )?

 ,  ,         ,       젖 .  ( )       1480.,        .       ,   

         ( )   . ,   ,     :  ,      ,  ,    .   [192 -  . .:  . .  . ., , 2005.].

 ,   ,    ( ) ,   (),     1330,    . Ƞ  ࠖ . Ƞ, .

    ( ,  )   , ,  I ,    ,     . XIIXIII .        ,       .         ,    ,   .    [193 - .:  .  XIIIXIV . ., . 1983. ,       ,   .   ,   ,    1258.].  ,          ,  .   ,      1232     ,   ,     ,    ,   .

 ,       ,     ,  .

-      , XIIIXV .      ,    ,   . Π , ,    ,  ,  1260-  -,     .  ,   ,    .  ,    XXII .    ,    (-). ,     -,         ,  ,    -           (1220)[194 - .. //  -    -.  -  -  (   - ). .,   1996. .326.].

 ,        ,       .          - (. 1294/95).     ( ,     )    VIII .,      -   .,     -, -, 1240  -.    ,     1168    (   ),     ,    .        (1218) - (1249).        ,      , .

        (1248),   (1319),   (1324),   (1325),  (1331)  (13421344).

   -,  ,  ,     [195 -         :    ,            ,      673.    ࠖ      .]. , ,         ,        ,  [196 -               ,     ,   XIIIXIV .,    ,   .]  . (         1330- .,  1412     .)

  -         XIII .    - (     )    1260.   -,     ,   .      [197 -    -,  ,  .].

     XIII      .      - ,     ,         ,      .  ⠫   ,    1267   ,    ,   ,       ,   . , ,  :   ,     ,   ,    젖         .  ,       .

,      ,    XV ,  ,      . ,   XIV    , ?       ,       ?

* **

 .      ,  ;       .     ,   , ,  ..      .        ,  ,     ,        .

      1331 (        ), ,      1320- . , , 軠      5 ,     - (),     .      XIII .   ,   ,     .   XIVXV .  ,    .

      ,      ,      .       : , 1364     500  ,  .

 1330-     ,   , ..     . ,    1370/1371. ,        (  ,   ,     ).

    . , 1382.         ,    .        ;         ,     !  ,      .  .

 1380- .       .       (  ),   [198 -    ()  ,  13901400.].

      ,      .       :      ,     ,     ,       [199 - ѠXV       .].      .    ,    ,      ,     .

     , .    젖      (1346),       ;    , ,    ,  .     , 1339  III      , 1340      .

堖 .       .    ,       ,     (1377), ,  ,      140 (), 젖 9 .             III,       砫  (..   ).       (1382)      ,        .  1399                ,    ,     ,    .

     ,             .

  14-        .  ,   XIV         ,      ,   .    .      ,    .     ,   ,      ;      . Ƞ   .

    XIV        . , 1380- .           ,        蠫        .    (13751387)        ,    12,    .  ,     36.        ..  (  XVI  ?, ?[200 -  ,      ,    .   -      -  100- .]),    (..      )  -,    -   .  1409  , ,  40- .

 XV   ,     500,     . -   ,  -   (, , 1420-)  ,  (. 1450),    (, 1435),   (,  , 1449), -     (14801500),       (, . 1410),   1717, .

   XV        ,   ,    ,          .       .        ,   ,    VII (14031461)       .  , ,          .       .

     XV ࠖ   :      ,      [201 -     ꠫󻠖               .].        ,  ,    .

  XV           ,     .  XV  XVI .        ,    ,   , ,     ꠫ (15141519).        (1518).      蠫 ,      .       .

* **

 .      ,   .

 XIVXV .    :    ,              ,    ,  ,     .  163-    ,   ,       .            ,             , ,  (),    ,   ,     .

,    ,    ,     ,   .                ,     , ,  , ,        .

       15161518.  ,        .   ,     ,    .  , ,  , , , ,        ,          :       ,     .

ʠ         . ,        XV ,        1453.   -         ,    [202 - ,   ,      346,  11,  370,   218;    424,  15,  630,   285.].       .

 ,      12  7,5,      .        ,         (610),     ,          . [203 -  1467         ;   .].  32-   60 100;    4 .        .    -,   ( )  :  [6]   ,   .   ,     [7]        ,   ;   .      ,   .  -     , , ,   

  ,        12   ,    .     1480.   ,    ,   16 ,    ,    .

        ,     [204 -          . ,  . ., : goston G. 1) Ottoman artillery and European military technology inthe fifteenth and seventeenth centuries // Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae. 1994. T. 47. P. 1548; 2) Guns for the Sultan. Military Power and the Weapons Industry inthe Ottoman Empire // Cambridge Studies inIslamic Civilisation. N.Y.: Cambridge University Press, 2005; 3) War-winning weapons? On the decisiveness ofOttoman firearms from the siege ofConstantinople (1453) tothe battle ofMohcs (1526) // J. Turkish Studies. 2013. V. 39. P. 129143; 4) Firearms and military adaptation: the Ottomans and the European military revolution, 14501800// J. World Hist. 2014. V. 25. P. 85124. Ƞ.]. ʠ1510-    ,  ,     . Ƞ ,     , .      1510- .     ,           .      ,    (    1480  ,   ;      , !).

          (1514,   500), 堖     1526,   85 600       200  4060   .     ,    .

 ,   XIVXVI .     ,  , -  .   ,     XVIXVII .         .    -       ( : , ,     ) .     .

                   XV ,     .     :  ,  ,  ,  ,  ࠖ    .  :     ,  ,  ,      . ,   -      . 堖     ,    .

* **

 . ,       ,     :      :   ?       ,          ?          , ?

 ,       -  ,           .    .

  .

      XIII ,    , 1330-1370- .   ,      ,    ,  .      ,    -   -     [205 -    1236     .   ,  ,       .    1376     5000.],  -    ,  1376. ,          .

  ,  1382      ,       . ,   ,  1380        ,   堖   . ..     :      ;      ,  ,  , ,  ,     .     ,  ,       .      ,    .

,        (),   , ,   . ,   , ࠫ (,   蠖 ),   ,   .   ,  ,     ,    -  ,     -.     XIV  XV . , ,  ,  ,     ,    50,  11,5,   ࠖ 9.

 1408        ,    .      ,      ,  .

,  ,      .               .    ,  1400,  ,     [206 -  1422    ,  ,      ,    .     -    .].                III;     1475,      .  , ,  ,          1480[207 - ..  . ., , 1980.], ,       .   1488,    (,    )   ,    :  ,     .      1491.     ,     .     ( )   1494    .     ,  ,  ..  .

       .   : 1393.       (, , )    ;       1408   ,     ,  . , ,  .

      ,          . Ƞ        :  XVI   ,       1:9,   ,     20%.

     ,    ,     .       ,         .

* **

    .     ,     . ,  XIVXVI .  ,  ,         .      ,     , ,  . ,    XIVXVI   , ,    ,  , , .     , .  ,  ,      ,     ,      ,     . ,    ,   , , ,    堖  .           .         XVIXVII .

          ( ,  ,      ),    .       ,      .            .     ,    1577,  35  (!)  21   ࠖ 1 13[208 - -..   .    .  , 1864. . 10, . 4849.].       .     II   ,         .    ,  .  (    ,    ),    : ,            ,   ,        ,       ,     .

        (),   : ,  .     .    ,    .  ,    ,    .           .

         ,  ,      ,   .      XV :     ()    1488    1000 (16,4),    ,    -.    ,       ,          ,  ,      . ,  ࠫ,    ,                  1584,       .

 ,      ,   XVI :   (1554) 蠫 (1555). ,    ,  19.300, ,   , 16.320.  .          ,   1488,   ,        .

    : ⠫ -  ,  1694,  - :        (    ),    蠫    [209 -     , . 1, 21, .2.]. ,    ,  .    , ,   ,    ,   ,    ,       .

,               ,      . ,  ,        .

 ,        .       357 (5712) :     7094(1586.),   12- ,  7,  40,   .     ,       .

       ,  .    , 1686     ,    :    ,          ,   ,    31  ,    7194(1686)     ,     ,   ,       , ,  10   I?  [210 -   . ., 1872. .III.]. ,       ,     [211 -  ,           ( 160),   1619.      ⠖     .  , -,     ; -, ,   ,      ; -,   렖 ,    ,       ,   .    .]. ,  ,    ,      .

        ,  .                  XV  XVI . ,  ,    .  ,      ,    ,      . ,      - XV XVI  ,  () ,   -   -     .

,  ,       .     ,            : -,   .

* **

-   .   (. 15451629)       ,     .   -     .             ,            .         ,    ,       1629.

     ,     ,  :     .   ,    ,  ,  :  7076(1568).    .  43.          ;     .       ,      1586:  -.

,   ,     , ,   ,       .   ,    .    ,      ,       1980,         ,     . . Ƞ      .

 ,   ,   ,  , -,  -  .        [212 -          . ,   , ,   ,  .],  ,  ,  .., 頖  .      .     ,      ,   :    .       .    ,      ,        ,  렖  ,  .    ,            .     ,          ,         ,    .   ,  .

     ,  -      ,   ,    , .    ,         .      1745,   ;       .

,   ,  ,     :  ( 92)  (44),  .         15,     38,   ( ) 42[213 -       .. 1946. ,   頖 1980   .  1990- . -          ...].  ,  ,    ,  . ,  , ,     ,   ,     [214 -   ..,   ,      ,      -  750.     .      ,  -, ,  .    ,    ?],    .  , -    ,    .  ,       ,    [215 - .: http://mreen.org/alexuslob/car-pushka-taktiko-tehnicheskie-harakteristiki.html (http://mreen.org/alexuslob/car-pushka-taktiko-tehnicheskie-harakteristiki.html).       ...  ...].

     ?   ,   -       ,      .

 ࠖ  ,  .  , , ?  ? .       (   ),    ,    ,       .      :      ,        , -ࠖ ,  , 堖 .    ,   ,   ,   .

 ,      ,          . -  2400  38,4,        16,4,       -;    8,16[216 -   1 = 0,4535.]; ࠫ     6,6.

 : -    ,      蠫 ( ,  ).     .      ,    ,  . Ƞ  ࠖ           ,    .

Ѡ   ?  ,       XV ,     - ,        (  ),    1464   ,   . Ѡ         ,  ,   .       -  ,             ,    [217 -  .    .   - ,  .  , 4, 2018.].

,  ( )     ,   ,         ,  -,      ,   .    -  : ,    ()      -[218 - .].     .

,   ,    ,       ,     .         , 堖    XV ,        . Ƞ   .        蠖  ,  :    ,   ,    [219 -     :  ࠖ 18,6;  ,  ,   32;  -ࠖ  38.     䠖 14, 頖 15.      630;       630  ; ࠖ  ,   890.].     ;  ,   ,    .

  ,  -   ,  ,    ,   ,     ,       [220 - - ,   ,          ,    . , 1591         ,     -,     .   ,       ,   ,         200(!)    .].

 ,       ,  .  ,     -,   .

* **

 .  ,    堖   . Ƞ    ,        .      , ,       :             [221 -   . ., , 2002. .371.]. ,      ,     ,     ,   -, ..

          ( 75),           XVII .,   [222 - .].

    .     堖  ,  , , .         .   ꠫      ,        ,    ,  ?   , ,   .

,    ,           . Ƞ 젖   .          ( 88). Π :          XVI .          ,         .           XVIXVII  (,     , . ..).             䓻[223 - , .385.].

 ,     ,    . ,      ,   :      XVII   .

* **

 .

-       ,  . Ѡ,          XIII . , 12521254.   ,      ,    :        .     .       ,    ,  [224 -  ( 㠖 )        (        ),       .          ,  ,  -. ..,       XIII XVII. ʠ    -  XIVXV ,      3.0.6855.]. Ѡ    蠖 , -堖 , , .   ,   ,     XVII .

,   XVI     ࠖ 頖    ,     .    ..   :      ,   , , ,     .   ,      ,      ,      ,   .         ,   .   ,  ;    ,   [225 - ..     . ., 1899. . 3233.].      ,  -  (1556)  ,   [226 - .: S. Herberschtein. Moscoviter wunderbare Historien. Basle, 1567. P. CXXII.],      .       ,     .      III 1489,    .      ,     ,  , [227 - ..Π     //    - . ., 1850.  . 2. .354.].

 ,  ,  ,  ,   ,     (   ),       .        XVI  50.000,   . Ƞ          - .    ,     XVIXVII .,    ( ,  ,   ),   ,   ,  - ,   , ,      ,  .         -   - ,   ,       ,   ,      .     (  ,  ),   .

,        1552     ,   ,   ,     .

.     ,     䠖  ,      .       (!)   ,     .

      ?

   ,     ,   ,  , ,   XIII. Ӡ    XIIIXIV .  ,   -  .   ,         .      - ( );   (,  ).        ,        [228 -    .317.].

  :   . ,           [229 - ..     . ., 2002. .72.],         [230 - .., ..             (XV   XVIII .).. ., 2008. .479.].               : ,   [231 - ,         .].     : ,  ,      .

Π,   1588      ,      : Ӡ       ,   ,     ,  ,    ;    ,  ,   ,         [232 -  . Π . ., 1905. .67.].   , , ,  ,     ,   -       .

      . ʠ,      ,   1547       :       ,  ,  III    .           ,     ,          (  ).              ,      .

 ,      .          :  (), , , , ,  .. :  XVIXVII .         (, , , )    (, , 蠖 :        . ..)[233 -    .318.].

 ,  , ,      . ,      ( 20)       1616     ()    ( ).   ( 18),    1620:     젖 , , .

  -     ,     .       ,     -     .          ( 19),     16541656.     頖       :  ,    .

, 1663     ,    ( 21;      ). 1670        ,     (堖  ,  );       ,     .                ,     ,  , ,  .

 ,     ,   ().    ,        ( 28),    XVI    1622    ...               ,     (   )      [234 -    .326.].

    ( )       젖 ⠫  [235 - .: .., ..    XVII . - . ., , 2013. 2-.].

        . ,        ,        XVII    , ,    (    頖       [236 -    .327.]).

,  .            ..,   [237 - ..  XXIII .  , 1958,4.].

      ,      ,      : VIII- .   XVI    ,  ,    ,        - ( ,  ,  XIXII .).    (  ) ,  .         ,  .  ,  ,   .

   ( . ..),   , , -,  . Π      .        , .      ,  ,  .

    ,  .  ..,     ,    ..,.. .         ,  .     :               ,       .  ,    ,   -      . ,            ,   .  ,     ,  ,      .         .

   :        (    ).  ,     :                 ,        -  X . , , ,       , ,     , , ,    ,      ,    , X .  .         .

     , -,         ,    . -,            ,   : - -.     .     ,     .

 XII  XIII .       .        ,  ,    ,  ,  .      ,     ,        : 堖    , . , ,  堖      .      ,  ,   .     -  , ,  ,      ,         . ʠ      ,    .         .      ,     ,    - .    ,  ,   :     ,      ,   ,   .     ,  ,    ,    ,     .

,    ,     ,       ,       .    .           .    ,    ,   .

 :      XXIII .,   .       .        ,       ,  . ,       ,      ;        .

   ,   :       .  ,            [238 - ..  XXIII.].

* **

     , ,  ,  XVII ,       ,       .   ,  ,    . ,             1557      ,  (ʠ2).

  XVI .     .         , ,   ,  , , ,      ,   ,    .

 XVIXVII , , ,   ,           .      ()  -    .    ,    ( ,       ,   ).        ,    .       ,     .          , ,      .

           ,    ( 1).                   .            ,    .         XIIIXIV ., ,   ..,    ,      [239 -   .: ..       //   :  . . 22. , 2014.]. , ,      ,     XXV .,    ,    .       .      ,          ( XIV ),     (  ). , ,   ,   ,     ,      ,      .  ,   ,     XIV ,      ,      ,   .     , , .         ,       .

     (, ,   .),  ,  ,       . ,    ? ,     ?

 .  , ,  ,     (-),  ,  , -    . ,  ,  1547.,  ,   ; ,     XV   XVI . - ..   : , ,         XVXVI .          .      ,  ,   .        ,   1514. (   )   (1547.)   ,   IV ,    [240 - ..     //  18, 2005, . 1827.].

   , -,          ,     ,   . -,            ,    . -,        .

         ,  2009         ()   450-     .  ?

   ,     ,         ..   :    IV  ,  ,       -ࠖ        ,          .      (),    ,      .       ;           .      .        (!)  .        :       ()      .   ,    ,    ,  蠖   .

 ,      ,    ,      ,  ,     ,             .   ,    ,    ,  ,  

 ,  , ,   1547,      .  ,          .

     26.03.2009 :    - -     ,         蠖  ,     ,   .

     ,    ,     젖      .

    ,          . Π        5 2009:

     .           ,     .  ,                .          ,   [241 - .     http://izvestia.ru/news/452375 (http://izvestia.ru/news/452375).].

:    ,      :  ,  ,   .    ,    ,       .  ,       ࠫ  .  -     .

     .      .          . :    ,     , ,   .  ,         , ,   ࠖ  () 蠫 , ,    (),  ,           . ,    .          ,    ,    [242 -    , , 18,3 ,   3 ,       ...    . ?].

            15301533,       :  ?         ?   ?

   :         ,    ,    , , , ,  ,   , ,   (   1547).        , ,        .

     :               ,     [243 -   ...          .    .].  ,  1523         ,     1541.                 .

 ,   :          ,     ,  (            ).                  .    堖         ,   .

,     蠖    .          :   .

   ,               (),       .      ,    ,          30 1655.        ,          ,       16111612.,   .  

 ,             XVI .

* **

     XVII        .     ,   [244 -  ,    , , 䠖  .      1686/1687.      .     蠖  , ,  ,  ,   .]    (, , 1621.,   ;  6).    ,    ,           .    1686/1687     : 1175[245 -  :        (16491652)  800.].

!       ,           :        [246 -    .305.].   , , ,  .     .   ,        ,    ,       ,   .

 ,       ,  ,   ,     ,  .      , , ,   .

      

       :              .       [247 - .., ..     . 27.].

 ?   ?    ?      蠫 ? Ƞ ,    ?      .

:  ,       ,    , ,     ?     :     ?    ?   .

-,      , ,  ,    (),  ,        .. ( 7) ,      .. ( 8).      ,   ,      ,  ,   ,   .  ,    ,   ,    ,  ,     :       .  -,     , ,  . ,      .    ,     ,   ,  .            ,   .          ,   ,       (       ?).

-,   ,         ,    ,    ,    ,     ,  ,     (    1654.;       ).

-,              ,     ,  ,           ,    .

,  ,  ,     ,      ,    (  ),   ,    ,    ,   ,     [248 - : ,  , , -,     ,   ,   ,   .   :    .]. ,  ,  95, 228 10,   -  , ,  ,    . ,    ,            .

 ,  ,        ,  :         ࠖ    .      蠫.    ,    .

          ,  젖  [249 -      ,  ,       , -     - -      ,     (Russian arms and armour. Selection and introduction byAlexander Sedov and Mikhail Portnov . 19). Ƞ, , ,    ,    . Ƞ,   ,  ,     -. , -,        ,          . -,        ,  ,       -,    , , , .      1613    ( 1669). ,     , ,     .    1620- ,     .    .        ,   ,      .        ,       ].    :    軠  ,  ,    .

          , ,  ,        .    :     [250 -          蠖     .    XVI  XVII .           (. 2/1187).    XVI    (. 2/1192)       .  ,   .   ,   10.  ,     ,   -  . .: Topkapi Palace. Istanbul, Aksit, 2005. P. 110111,119.].    ,      ,   ,  ,    .     ,    

   7 ,   ;     ,         ,   .       ,   . ,       ,  ,  ,    . ,  ,   ,    ,     .    ,      .

   ,     ,      堖 1200 .    1598    .       ,  ,     16061611.,        .              .   1622,     ;         .   ,            . ,     ,    ,  .  ,        ,         (    ,    ,  , ).  ,        16321633.      ?       ,        ,  ,     .

  ,   , ,      .           .       XVIXVII .     ,    [251 -   . ., , 2002. .309.].   ,  XX . ,   ..          ,     1812.  1942           .., 1947         800- . Ƞ..     .

    ,        . ,   XVI    ,  ,      XIIXIII .   (!),   ,       XVII, ,   ,    ,    .     :      .        .    ,       ..         [252 -   . ., , 2002. .312.].

    :    ,     ,  ,    .







     ,          ,        .. (18201908), ,  XVIXVII , :  ,     ,    .   ,         ,  ,     ,    ,    .      ,  , , ,  ,  ,         ,   [253 - ..    XVI XVII . ., , 1990. .46.].

 ,       ,      ,    .          ,  ,  ,  . Ѡ  ,        ,    ,  .

       ,    ,       頖   ,  ,    ,       .     .

,   ,   ,  ,   ,   - ,     .   ,   - ,   !     ,       ,   ,    . Ƞ       ,    .       .

    .

* **

 .          ,           XVI ,     I   1604. Ӡ   ,     ;       ( )      .         ,   ,    ,  954[254 -     III      ,   .   . 250. .: Topkapi Palace. Istanbul, Aksit, 2005. P. 193(. 2/2825).].

     ,    .      ,      ,      ,       .        ,   ࠖ    ,    [255 - ..   //     .  . .,  , 2005. .30.]. , ,   ,   .

         ࠖ     XVII       .   ,        ,    ,     (   ),  , , ,  .

 , ,  頖     ,  1660         ,    (     4000  19000      ).      ,       .      ,    ,   .            :          ,   ,       .   1659.      ,   젖  -  .   ,          ,    (!) . ,       :           ,      [256 - ..    XVI XVII . .255.].    , ,     .

             XVII ,   .    蠖  [257 - .., ..    XVII . - . ., , 2013. 2- . . 18,22.].

,        ,   . -      ,      , .

, , .     XV     :   ,  . ,   ,          1675 :   ,       ,  15  ,  ,   ,  ,  2.         蓻[258 -      17 18. ., 1928. . 51111.].

  ..  :      [259 -  (.) ,  : -, .],    ,  蠖   ,    .      .  1663.          ,   :    [260 - ..    XVI XVII . .188.]. Ƞ..

        ,    .   ,  ,      :       .

      , ,  ,  . Ѡ         ,    :    XVIXVII .    ,    . , ,   :

  ,        ,       . ,  ,     ,     , , ,   ..,    .     ,      ,      .       :     

     , XVI ,   ,   , ,   ,   1684.    ,         .         .  1663.       ,         ,             

   1662.     :  c  ,     :     ;  ,  ;   ;     ,    ,     黻[261 - ..    XVI XVII . . 147148.].

,          .  ,     ,   ,   .

     ,     1634.:        , , , ;     ;  ()         ;   .          ;     ,   .          ,        ,   ,       ,    ,    ,            쓻[262 - ..    XVI XVII . . 230231.]. Ƞ..

  ,       .    1663       35 [263 -      17 18. ., 1928. .55.].        ,   , ,      ,    堖  ,  , ,  ,      ,    [264 - .., ..    XVII . - . ., , 2013. 2-.].     

  .          ,        ࠖ  ..           (?).    . Ӡ      哅     [265 -      17 18. ., 1928. . 51111.].

        ,       .          ,  堖      ,   XVII     [266 -    XVIII .   -.  .   ... ., 1990.].         ( .)       .   堖   , , 렖      (       ,       ,  ,     ).       ,  ,    ,     XIIXIII .,     ,  ,  .

,  ,        .        ,         - ,  ,  ,  ࠖ   .      ,       ,     [267 - https://www.russian-mayolica.ru/page/Persian-tiles/ (https://www.russian-mayolica.ru/page/Persian-tiles/).           4.]. Ƞ,  ,       .

堖   ,      XII ,  .  ,      ,    ꠖ ,  (     , ,   ,  ,  ),  ( ), ,   ,     -.

        ,   XVI  XVII .           ,   , ,      [268 -          .].

    ,           ,       - .   ,             1724,   1740-.      .        , .. ,   , ,   -.      ,       . , ,  .

,               , ,   ,  . ,  ,       ,      ,    .                ,  .

 ,             ,       .

   ,  ,    ,   -       ( , ,  .). 堖   ( , ,   .). ,   , ,   , ,  , , ,   ..       ⠖  .     ,  ,  ..,         ,       - ,         .      . ,   ,  ,  ,    ..      .

   .   ,  XVII     .         -,   -   ,     ,  ,  , ,  ..     ,        ,   .       .        (,  ,   )   ,      . ,         ࠫ 蠫, ,  , .

    - ?         ,         .

  1634.          ,                .       , ,   ,       ,    頖  頖       ,        .           ,      .

 ,    ,  ,    , -,    , -      ,  - .      ,       , ,    . ,      .

          10,      .  :        , ..  ,  , ,   ,     ,      ,          ,   ,          , ..   ,   ,     ,  ,   , , , ,   , , , , ,  ,  ,  ,   ,  , ,  , , , , ,   ,  ,  , ,  ,   ,  ,    , ,          ,   ,      [269 -   ; ꠖ  ,  ;    ,  ,    ,     ;    ,  .].

 ,      ⠖    ,  ,  蠖        ,    :      ,   ,  ,   ,  ,    ,  .    ,      . ,  , ,  ,  :  ()   , , ,  , ,    , 蠖  !  .    :       ;       ,    , , , ,  ,    .  :       ,     .

,   , ,       ,    . ʠ, 1662.            ,    .      . Π      (, , )  .

   :      ,       ,  .   , ,   , ,  , ,  ,   , , , ,  .[270 - ..    XVI XVII . . 234235.          .].

 ,   :          ,     ;  , ;   ,  [271 - ..    XVI XVII . .238.],   ,  .

         , , 1630      ,    ,   ,  .       -     ()  . Ӡ         (  ),  ,  6000. (   )[272 - ..    XVI XVII . . 214,218.], ,  .

  ,       ,    ,       , , ,      ,       [273 - ..    XVI XVII . .211.].  ,      蠫  ,    -      .

,   ,    ,    . ʠ,      :    ,   ,     ,     ,      [274 - . : ..  XVXVII . ., 1914. . 108.   16701673.  ,   , .  ,      .   ,   1680        . ,          :           .      .].

   ,              ,  .







    堖  .          ,     ,    ,  ,   . , ,      ,   ,               1313.       ,  ,  ,       .

       , ,   .  ,        ,  ,  . Ƞ    ,  ,  .

,   ,      (   ,  ),   1839,             ,  : ,      ,  , , , ,       , .    ,     [275 -         .  . ,  16021603.   ,  :  []          (. : ..  XVXVII . ., 1914. . 81).       , . ,         ,      . , ࠖ    .].  ,  ,    ,    ,     , , ,   . Ƞ ,        ,          .

               .     10 1812,      ,    ,  6:   ,       . , ,   .    ,           . :    ,         .      렖       . ʠ,    .

 ,                 .     ⠫ 1827 ,        :  ,  ,  .   ..     (1839) ,  : ,    ,        :      ,             , ,   [276 -      (: )      :     (18281848,  . ).     ,   ,     .].   ..  (1842)      , 堖   , , ,  .         (., 1869)        ;        ⠫  . ,      (1911) ..       ,   ,         [277 -    .: ..    :   . ., -, 2016. . 816.].         , ,         , .

  ,        () , , ,   ,          - 1571    1812.  -   ,   ,        1561.  ,          ,  -       ?

  , ,               :   ,  ,         XVI   ,           ,    ,   .          [278 -  .  ,   //  , 2015, .].   .. ,     [279 - ..     // . . .    - . . XVII. , 2014. . 2436.     ,   .]; ,   .     - - ..,        ;  ,   ,  .

          ,       .  .      :    ( 1570.),        ,   .         . ,      ,      ,   ,       ,  , ,  .    ,   ,   ,   ,    ,   .    ,    .        .

         :      ,    16721673.        21,           ,    (15561558),     .   ,    ,    ,  ,   ,     ()[280 - . : ., -, 2012, . 6. 7,            .].          ?

,   ,  -,   ,    ,    .     ,       1561.        ,       .    :                 (. ..) .   , ,     (1584)     (1598),    .

   ()    ,   ,  ..   ,  1610.             III[281 -     .].      ,            ,  :    , ,   ,   .     .

     ,           ( 1647.,   16341639.),         ,     - .   ,  ,    ,   , ,  [282 -       :       ,   ,  ,    ,      . ,        (     . ,   )  , ,        ,       ,   ,  ;      .].

, 16611663.       ,    1660-1670-     ,     ,       [283 - .:  :     XVII . ., 1903.].

     ,    ,       ,    ,    .  , ,    ,      15711595.     1561.  1571.   ,   ,  ? Ƞ    1596.?

 ,   - 1571   ,     ,       .   (   -)  1562, 堖 1591, 1611, 1626[284 -     ,      -  ,     (, .52).], 1634       ( 5. );  -  1668, 1699. ..,     1580-.       , . ,     ,  .,  ,  ,           1610.

 ࠫ     .  ,         1595,    -.     , 1585,        -: Ӡ  [285 - ..    . .161.]. ,      1580-,    ,   .  :       ,      頖   ࠖ ,           .

    ,           .     ,    XVII        :   1683.         ,  - ,    15551560.   ,          ,   [286 - .. .   . ., , 2011. .152.].  ,    XVIXVII .   ?

     ,    ..,    .    ,          ,   ,         ,    ,    ࠖ          ;      ,  1561    ,  [287 - ..    . .162.].

         .         .       ,          .    ,   ,        .      , , , ,         .       ,    ?!     ,  堖   .           ,     1595. , 1596,  ,   ,    1580- . Ƞ       1610., ,   , .

Ѡ1890- .       (1926.       - ,     ).    1920-1930-    , ,  ..; ,       XVIXVII .   19671969.     ,          ,   ,      ,   .    ,  ;     ,    :   - () . Ƞ  .

,  ,    ,      , , .     , , :  ,  , ,  .         ,  [288 - .:   XVI  XVII    //     XVIXX .  . . 89. ., 1997.].    , ,  ,   - 

     .    ..:            .        -                 ,    -[289 - .. . ., 1988.].

    :    .       ,         .

,     , -,  ,    .    ,   , :    ,  , , ,    ,     ,  -

              ,      (62)        (60). Ƞ,        ,   .     ,        .   ,             ,       ,   (-     ,      ).

        ,   ,           -   ,  XVII          ࠖ    .      ,   ,      ,     ,      .       , 堖      ,   ,        .    ,     ,    ,      ,  . ʠ       [290 -     ,    16091612.. //  .:    . ., 1837. . 1, . 3841.].

  ,        , ,  ,     ,    .  蠖    .         .    :  젖   , , ,   , !

Ƞ       .

  ,    . Ӡ       ,    ,      - .      ,      .     :    . ,             ,   ..,              , ,  -  (   ),     ,      . -,           .

     ,  , .   . Ѡ ,      [291 -     ()  ,        -,  1552   .         -,       . ,   ,   ,    ,     ,    .     ,     .],     XVIXVII .         [292 - ,         ,     ,       . ., : 1) ..Π     ,          (. .: .., ..   . ., 2008); 2) ... .; .       ,      . Ƞ   ,    ,    ,  ,     ,   ,   . ,   ,         ,      ].      ,    ,   ,      .

* **

      XVXVI .           ,     ,     . ,       .

 ,    ,   ,  1598 , ,    .  ,     :        (  )  ( )   ࠖ   .   ,           ,   堖   ,  (   )     .       ,    , .

     ,   :  , ,    . ,     - . ,   ,     .  ,    ,          ,              .  ,    XII        , ,  ,  .       [293 - ..  .56.].

   ,    (       )  ,   ,   XVXVI .,      . , ,  ,   , ,       ,        XVI ,           .          ,     ,  ,     .   ,    ,      .   ,   ,  , ,  ,    堖     .      ,         [294 - .].

 ,  ,   ,       ,   ,      1598,       ,    .  ,            ,    ,  蠖   堖 .

,   ,   ,         (16351653),     (16351636),   ()             (),    .       VIIIX .     堖   :  .

        .




  


     XVI ,           (     ).    ,       ,     ,  XVI ꠖ 15051605,       ,   .  -  ,  .      ,        .    ,    ,      [295 -   . ., 1908, . XIII, . 619620.],     ,     ,  .      ,   .   , ,      , ,    ,    [296 - .., ..   . ., , 1982. .150.],    ,    ,  .        ,   ,        㠖    (    [297 - .    , . -2016,  XIX   XVII ,  .]).    ࠖ     ࠖ  [298 -     ,  ,      XVIII  (),      ,     ( .    . ., 2015. . 84). ,         .].

       .   ,    堖     ,        [299 -     , , ,  ,        ,   ,  .  , ,   -;       ,   .    ,    .   蠖  .     - ,       ,   , ,       , ,      ,    .].   :      ( )  , , ,      .

              ( ) ,           ,    .      ,     ?   ,  ,          , , , ,   .       . Ƞ    ,         XVI .

 1605  , ,  -  ,    , 栖   ,  ,    .       , ,  . , ,       . ,   ,          .

   XVI  ,         ,    .     ,     (    )  蠖  !     ,           蠫   .                   .

        1613,    , -   ,    ,     ,    15051606.

     .   -  ࠖ    ⠖          ,     ,      ,  . 堖 ,  .

        .  ,      XVI  ( 31)   ,  ,  ,      .    -[300 -   ,      (  ),     ,      ,   堖  .        ,   .        .],  ,   ( 32),    1654  - . .     1644     II     ()  ,   :               1-  XVII [301 -    .330.].

       ( 36),   1624.         ,  , ,  ,      1( 40).   1655   .      ( ,  ,  41). 蠖      ( 35),      (, ) 1618,         .     ,      , ,  ;     .         ,  . ,     30   ,     ;    ,     (.  3742.).

        ,     ,   1656    , ,   ( 66).

          蠖 [302 - ,  ,   . XVII ., ,    ,   , 堖   ( 57).        ,     XVII  ( 51).]  ,  ,      [303 - ,  - (  ),           .  ,   1630,        IV      ( 55).]  [304 - ,   ,   ,    XVII         II ( 56).    1686/87.    1.].

       ࠖ  ,   ,     ,     .     ..:      (, , ! ..)         .   ,   ,         铠     [305 - ..  .:   . ., , 2002. . 2526.].

  ,          ;     .     ,     , ,   ,  , :  XVII      ,   . (  .. ,      - .)

, ,   ,     ,       ,     .     .     ..,    ,  ,  ,  ,  .        ..,        (, ,               3).  ,  ..,     ,   ()   1-  XVI . ( 34).           [306 -    .343.] ,  , , 1642     ( 46).    ,      ..,       ,  (?)  XVI  ( 9), ,        [307 -       2- . XIII . (:  ).].     ⠖    (, , , , , ;   XVI ;     )     ..,      ( 4). Ƞ..

     ,    .      :          [308 - .., ..    . . 127.      ,    1675.].     ,    ,    ,    .      ()      !

 ,   ..  ,   ,     .    . ,    1664, :   (  . ..)    ,    ,       ,       . Ӡ       ,  , ,    [309 - . : .., ..     . 127.].   ,  ,   .

 ,         ,       ,    .  ,  ,          . ʠ,     I(       )  1590     ,    -  , , .    ,     1635  ,   ,   ,   , ,  .       ,  , , ,   ,  ,    . Ƞ..     ,      ,      ,     .

,  ,   -,     -  蠫 ,   . ,     1660-      ,    -

              -  -,     , ࠖ  ?     



 :

 ߠ    



            . ,   ,       , ,    ,     ,   XV   -   ,  蠖 堖 ,  . ,       ,            XVIII . Ƞ,      ,    ,      .    ,     ,  , ,     , ,    ,     ,  .    ,       , -, ,   ,  ,  .

,  ,    ࠖ -,   ,  ,  ( )  ,    ..    ,       , .     ꠫ ,                 ,         .      ,     ,         ,    .    , ,  ,         ,  ,    ()  ,  . , .

          .           젖 . :          , 蠖 [310 - .., ..  . ., 1986. .228.].        :       ,   , ,    ,            ,   [311 - ..    XVI XVII . ., , 1990. .258.].             ,         ,  .  ,             .

        . ,   ,     ,      (   ,  ),          ,  , ,        .   ,   ,       ,  -,    .

        .   ,     .

              - .         .     ,     ,      , 900- , 300-  ,          , ,           ,  ,        .

 ,  ,   ,   蠫 .       (   ,  .   .,     ,     );    ,   :     - 1903,     1908,     ;    .. ,     ,         XIVXV .  ,     ,     XIX   ,    [312 -   , ,  ..   ,        ,        , ,   ,      .    ..  :    ,   !.].

 2011          .   18501920  ().         ,             ,  ,  ,  ,    .         ,      ..

,  , ,  ,     XIX          ,    ,    .     ,      .    .         ,   ..,  -    [313 -   - ..  ,     :     -    ,     (. : ..  .  . ., 1972. .54).].    ,       ,  ,  , . Ƞ..

     ,              




2.2.   Ƞ 







 


  XV ꠖ    ,   -,       ,   .

Ѡ ,      ,    .     -  ,  ,   . 堖                ,       ,  .      ,      ,   .      ,        , ,  ,   .         deus ex machina,    .   ,  , ,   ,       .

Ѡ ,               ,     ,  .     .          .       ,    ,   , -,   ,  .    ,    (,   , ),  ,    ,    ,   ,  ,     ,  ,      .. ,  ,    ,   ,          - . , ,                  ,   .         XIX .

    ,  ---         ,   XV        ,  ,      .       ,       ,  .       , ,   ,    .     ,    .

, ,  ,      ,       :   ,  ,    ,    .               ,  (      ,   ). , ,   , ,           ,    .

 ,    ,  ,   ,  ,   ,    ,   ,   .         ,        ,    -,      .     XVII ,          (  ),  ,  ,  頖 .  ,       ,        .  ,   ࠖ  ,    ,            .

 ,     XVII     ( -)       ,    ,      .

 ,  XVIXVII .     ,     ,  [314 -       ,  1500   40 (!)  .          .    .].      ,   - . 蠖     ,  .         1571,     ,   ,   .      1683     ,  ,    ,    :  .      .  ,           :           . ,   ,    ,   .     :     ࠖ  蠖   .

  :  XVIXVII .  ,       . Ƞ XVI .   ,  XVII .     ,      ,    .  ,    ,  ,    - ,     ,  . 젖      .

,      젖      .              ,      .    ,        XVII . Ƞ    ,  , ,  ,  ,      .             XVIIIXX .        ,     - .  ,     .

,  ,   ,  ,   ,   , ,   , XVI    ,  [315 -          : ,   ,  () 蠖 ,   ,   ,       .   젖  .].          ,       ,     . Ƞ   XVIIIXX .,    .




   


 ,         ,          蠖  , 蠖  .        蠖      .        XVXVII .,   .

 ,  ,     ,  ,   -     ,   . Ƞ          ,  ,     ,   ,   - .   ,    .

         ?    .

-,             ,        (IIIIV .).      (,  )          ,        .           ,       ,       .           ,  , , ,   ,   -,     ,         . ,  ,      ,    (, )  .  ,   ,    (, ,  .),    ,       .          .

,       蠖    (   ),   ,  -  .   XIIXV . (    1410,            )        ,         .         젖   ( ),  ( ),  .      (,  ࠖ  )     ,    ..  .

 ,    ,   ,         .     ,     ,     ,               .          ,        ,  .       - .

 , - -   ,    蠖    ,  . 젖     .

-,  ,       ,      .  XIXV .        ,     .        : ,  .    [316 -   , -,            , ,    , ,   . -,     ()      -,   ,      . XV .       ,         ,   . -,      XII .    (   XI-XX .), ,  ,         ,   .]. Π        . -   ,       .

   ,  .   ,  , , ࠖ   , .  ,  ,         ࠖ , ,    .    XI,   XV   ,      ,   ,  蠫 .  .     ,     .    ,  ,   , ,            .

            ,        ,   ,  . ,  ,     . -, -     ,    .

       .  ,    ,         ,     .    XVI  ,    .       -  XVIII        ,       .     .

 , - -          .

,          蠖    , .       XVXVII ,    .      .

* **

  XXIV .          - ,             .      ,     .       ,   ,       ,        ,     .        .          .

  ,    ,       ,  ,  -  .       XV ,   ,     2004,       .            ,  ,  Y-   [317 - Kasperaviciute D., Kucinskas V. and Stoneking M. Y Chromosome and Mitochondrial DNA Variations inLithuanians.   -, 2004. .445.].  ,   ,        ,      .       ,     ,    .            ,  ,   ,     .

     .           ,       862[318 - .., ..   . .,  , 2007. Ѡ142143.  ,  ,          ⠖ -    :        -,      ,     ,    ,   -   ,   .      , ,  蠖  ,  .   !],        .

       ,    , , ,  ,     .         1009,    1040.

       , ,   ,   ,   .       . ,    ,     ,        ;   .    XII         :          . 1198 ,       ,     ,   - (1183, 1200, 1210, 1214, 1217, 1224, 1225, 1229, 1234),   (1204, 1225),   (1220)  (1196, 1210)    .

 1240- .,    ,   ,      ,       ,    .   ,  1253     . ,    ,     (),     .          ,   1696   ,   ,     ,        .  ,   13151320.     .      ,  ,  ,  , 頖   ,       ,      , .

     ,         .

        ,     .      12391248., 1362      ⠖   .    ( 13451377)    ,      ,    .    , -, , ,     .          (     ).  XV  -    ;     , , , , ,  , , , ,                 .

  ,      ,  ,   ,        ,  .        -.  ,          .    .

        .  :    ,   ,       III     II ,         .        ,      ,   .

  ࠖ        , 젖   ,    ,      ,          (, , -),             ,  ,      ,  . Ƞ    ,                  [319 -            .].

       ,    ,   . ,   -   .   -  (13681372),       .    ,    ,  ,       ,          .     ,             .

         ,     ,    -   .       1386    ,    

   (1377)          .   ,     .        :    ,     ,    頖 , 頖 -.

     ,       XIV ࠖ  .   ,    ,     ,             [320 -          -  , , , , , , ,   ,  .],         .   ,     ( ,    ),     ,         14 1380.  ,    .      .        ,              .      .       ,    ,     ,   , ,   .        .

       ?     ,    ,    ,     .      - ,  ,        ,  ,  ,    . ,          (    ), ,  ,  ,     .

ʠ ,         ,        ,   ,  .    -       -  ,           ,    .  ,   1385,    ,   ,         ,  ,   .

* **

 .        ,    .       ,     ,   ,    ,  .        ,   ,  ,    .      ,         IV,     젖 ,        ,    ,   ,     [321 -        XIII ,   ;       .]  .    ,     ⠖  -   젖        ,   .

   ( 13161341)     XXII    ,      ,     .  - ,    ,        .     ,     ,    ,  ,      .       頖  ,    頖 - ().           .

 ,  1384      ()     ,  ,  ࠖ        ,  ,   .  , -,      , -          .

 ,   ,  .        ,          ,      .         . Ƞ    1382    .   ,    - (    )   ,    ,       ,   -,      .

,      ,    -     ( , ),   ,         .

     .  ,     ,   . Ӡ    ,    렖    ,    - ,     ,  ,   . Ƞ ,    ,   ,    ,       ,     ,    .       (     ࠖ ࠖ   )    .    :             , ,  , .        ,  ,        .

  ,       ,      :    ,        ,            . Ƞ          .      .

    :     ,      ,           .  , ,  ,            - .

    1385  ..    ,     .     15 1386 .        , 1387,  ,         .     (   )    ,   ,  . ,  1389,   VI     .     .

     ,       .   :    .      ,  ,  ,    ,    . Ƞ    ,           .    ,           .

    ,  ,    ,     ,  -   . 20 1387        ,   :    ,   ,  ,  ,       , , , , , ,       , ,   ,    ,  ,           ,    ,    ,     .  ,   ,         ,     .

 ,      ,         ;     -   [322 -       .  1391 ,            ,        ,      .           .].   1387    - ,      .      ,  ,     .

      ,    ,  .   1392       ,         ,         ,       .

 1413         .. ,           ,   ,        [323 -    ,          -      .     ,  1390-   ,    ,     ;         ,    .].       -,           .            .

* **

      XIV      ,    .

 ,   蠖 ,    ,  . Ƞ ,  ,  ,  ,       .   ,  ,       .             .  ࠖ    ⠖   28 1945       ,     ,  .    , , ,        .    頖  .

       .      ,           .

            .           . Ƞ          .        ,     ,  , ,  .

  ,         ,        - .        .

* **

 :  .       , ,    ,    ,       .        .

 ,               ,         .             .  ,   ,   ,   ,    ,   -     XIII :      ;      1250-     .      ,      . Ƞ..

Ӡ     .      ,       .    ,        . .     - 1385.   ,   ;     ,      .  1394.     ,   .   , ,    ,           ,    .       ,             .       .        .           Ƞ..

    , ,   ,        . ,       1262.      1317.          堖 ,     ,   (     ).  ,        1300  ,   .

 ࠖ  䠖   ,  , ,  ,    . ,      ,  ,   ,  .       ,        ,    ,  , ,           . ,  1378,   ,    ,       ,     ,        ,  .

, ,    .              . ,        ,   .        ,     1381 .  1380.      , 1387.         (  , 1391.).      -  ,    .  1389.,        ,  -      .          13961397.   ()   .           (   ).

          . Ѡ ,       ࠖ . Ѡ ,         ,       .

 ,          -  1439,    1274   . Ѡ             IV   .      .   .     ,    ,  1448   , , ,  ,  ,            .        .   1453    ,  ,    1461  堫   , ࠫ   .




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/pages/biblio_book/?art=66675130)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


,   ,   .: 1) .. . ., /, 2001; 2) .. . ., , 2014.




2


.: ..Π  . ., -, 2006.




3


, ,      ,     ,   ,       ,    homo sapiens sapiens.




4


..  . ., , 2012. .333.




5


..Π  . ., -», 2006. .14.




6


..   . 719720.




7


.:  .   ,    . ( : .., ...    . ., , 2007. 416., .).  , 89, 20112012.




8


.., ...    . .139.




9


 젖  񻠖      : , , , , , , , ,  .




10


 ,    15...




11


.., ...    . .142.




12


.., ...    . .301.




13


          .




14


. : ..   .  .    .  III. ., 1999. . 8291.




15


... ., .93.




16


      :   (.,  , 2008),   (., , 2014),   ..   (., /, 2001).




17


Π,        ,        19461958.,  :     .            ,     ?! ( .:  .       . .,  , 1992. . 37.)  




18


.., ... (   ). , -  -, 2002. .73.




19


..  . ., 1977. . 3, .364.




20


..  . -      . ., , 1995. .28.




21


.., .. . .4.




22


.., .. . . 5.      .  :      ,      , ,   :  ࠖ   (, .59).




23


 .   . . . . .,  -, 2004. . 1921.




24


.., .. . .26.




25


.. III. .,  , 2010.




26


      ..  ,      (., , 2017),      :http://sevastianov.ru/prochie-statji/pogovorim-o-sebe-nachistotu.html (http://sevastianov.ru/prochie-statji/pogovorim-o-sebe-nachistotu.html)




27


         //   -   (http://spas-priluki.orthodoxy.ru/saints/ign_pr.html). www.spas-priluki.ru




28


.:      1552.      IV .   ,    , ,        ( .   . . . 䅠 .17).




29


..   .  .    .  III. ., 1999. . 8291; . : ..   . .: - , 1996.




30


  (..) Π  . .,   ,  ; 2003. 560.




31


  ..    ,      .    :   ;     ;   ,   ,    ;   ,       ;     .     ,   ,   (   : , , ). Ƞ..Ƞ    .




32


 .  / ...//   . 4(9). 1939. .25.




33


 .  /.... ., 1950. .366.




34


...  . ., 1996. . 6263.




35


 .  //.. , , . ., 1976, . 114, ..     .//   1, 1946, .28.




36


 . [. .: .., .32].




37


... . .177.




38


 .   /.... ., 1992. . 175176.




39


 . /.... .,1988. . 7980.




40


, .57.




41


 XV .       ,     , ,    .




42


.. . . 2. ., 1956.




43


      (     )    .  ,   :          , ,        ,    .




44


 .    XI .     .  , 5, 2004.




45


..     . ., 1887, . 158177.




46


....




47


..    XVII ..I. .-., 1943. . 198; ..  . ., 1941. . 8191.




48


    ,    -  ,        .  ,    . ,      : 1)   1054,     ,  ; 2) -       ,          ,   -   ; 3)    ,     ,  ,   ,  .        .




49


. : ..   .  . ., 19481951; ..  :  . ., , 2007; .., .., , :    XI  XX          . ., 2000; .




50


       ,    : La France roman au temps des premiers Captiens (9871152). Paris, Muse du Louvre ditions Hazan, 2005.




51


 ,          ,  ,  . ,      蠖  蠖          ( . ,  . ,  . ),      ,     .




52


.:  : 1)    ( ) (, 1992); 2)      (, 1991).




53


             ,      .            .  ,        ,        .            1480   . ,      (12371480)  ,           .




54


       :            ,     XIV .    ,       ,  , , , , ,  ,    ,   .




55


..: 1)     -  //  . 1969. 24; 2)   . .: 1967; 3)   . ., 1980; ..  . , 1991; ..   . . 2009.




56


. .: ..   . . 2009.




57


.. .   IXX . ., -, 1997.




58


 ,                  .




59


.., ...    . .,  , 2007. 416., . .298.




60


..  :   ? ., 1991. .23.




61


Miller D. Monumental Building as an Indicator ofEconomic Trends inNorthern Rusinthe Late Kievan and Mongol Periods, 11381462// The American Historical Review. Vol. 94. 2. 1989. P. 368,384.




62


... ., .23.




63


     ,  ,    .




64


..ʠ     //      . , 1958. . 13, . 2. . 110111.




65


..  . ., 1948. .525533; 780781.




66


..  XIXIII . ., , 1978, . 7682.




67


, . 14, 29,221.




68


..  . ., 1866, .251.




69


..  XIXIII Ⅰ . 122129.




70


, . VIII,  1382. . : . II, . 8589; . III, 29, 133, 232; . V, . 16; . VI, . 99102.




71


,      ,     ,   ,      ,    (    1812,       ).         XIV XV  :    ,    ,   .




72


     , 1500,     40 (!)  㠖   ,      .




73


... ., .17.




74


     ..,  .., .. .




75


        :    :      ,    .




76


 ,      -  1274/1275   ,     ,     .




77


  ,   ,      .         (  VI     1389).




78


..   . .-., 1941. .127.




79


,             .




80


  : , , , , , , , , , ,  .       ,        .      , ,  , .




81


.    .: .. . ., , 2014. .    .




82


 .  . ., , 1988. .59.




83


..  .   ,  7 1947. ., 1947. . 1415.




84


             ,       .




85


    :    蠖    ,     ,     .




86


 ().   . . 1. .95.




87


 . .: .. :  . .,  , 2013.




88


 :   .  ... ... .,  , 1998.




89


..  . .-., 1966. . 910.




90


 ,  , 77%      (L. Febvre, H.-J. Martin. The Coming ofthe Book: The Impact ofPrinting 14501800. London & New York, 1984. P. 248249).      XVIII .




91


..  . ., 1947. .181.




92


  ,  XIVXV       (  ,    ).   ,    (  :  ,    )    .




93


., : ..   XIII .    //  .  V.     . 2015. . 1(17). . 6899.    .. ,                (12041261)                  (..  :   XIII    // :  . . 2. , , 1998. . 330343).




94


.:   (. 1191., ),    (. XII ., ),   .      (1130-1140- ., ),   (. XII ., ) .




95


..    XVI . .: , 2000. . 4344.




96


 .    .       . ., , 2000. .33.




97


   XIX               .




98


.: ..  1294    //  .   [. 9]. .: , 1975. . 81105.




99


..    XVI  . 3940.




100


..  . http://w.histrf.ru/articles/article/show/pskovskaia_shkola_ikonopisi




101


.: -  XIIXVI . .,  , 1970.8.




102


 頖  ,    (   ),    .      (  )    .




103


.   .  . . .. ., , 2007.




104


. ., ..., 1863. .122.




105


. .  .  , 1, 1926. . 7274.




106


..    XVI . .: , 2000. .102.




107


.. . .:  , 1972. .87.




108


 .  . . https://artchive.ru/artists/10~Andrej_Rublev/works/14804~Troitsa.




109


. .  .  , 1, 1926, . 1921.




110


.. Ⅰ . 4748.




111


.. Ⅰ . 3233.




112


 2017.    ,   -          .       ,  ,    ,       .       .            . , ,   .        頖      ,      ,    , . :    .,   ,   ,        (  ),   ,    ,  .        .  堖          . , . , . , . , .  .,        .




113


..    XVI . .: , 2000. .102.




114


.., .32.




115


.. . LArte, 1958, vol. 23/3. http://artyx.ru/books/item/f00/s00/z0000006/st011.shtml




116


. .  .  , 1, 1926. . 102103.




117


.., .36.




118


.. Ⅰ .159.




119


..   XIVXV       .    , .., 1956. .319.




120


    ..:            ,       ,           .            .  ,  ⠖      .   ,           .    ,                    ,      .        ,       ( Ⅰ . 181).




121


.. 




122


    , 1485          ,     .  ,   ,    .




123


     9: 21  , 25 , 15 .




124


 . 頖  . http://sozidatel.org/articles/territoriya-kultury/2331dionisij.html




125


    ..:    ,     :        ,  ,    ,   (      )     . ,   ,   ,  , .   ,    .    ,       ?   .  . ʠ  ? https://russkiymir.ru/publications/228711/.




126


  , ,         ,      .




127


. .: 1) ..      蠫 -        XV : (,    ). .  . . . ., 1972; 2) ..    XVXVI :     . ., 1980.




128


        ,  . , ,       ,        .




129


..    XVXVI :     . ., 1980.  ,   XVI      , ,  ,   .         , , ,           (  1564).           XIV   XIII .         :   .




130


,         ,  1935      ࠫ,  - ,   .    .   XVIXVII . ,      ,    .           , ࠖ  ᠫ.




131


       - ,  ,  ,                  (-..   .       . ., , 1976. . 118).




132


..Π .     .  . 1993. 2. .39.




133


..Π  .39.




134


 . ʠ  ? https://russkiymir.ru/publications/228711/ (https://russkiymir.ru/publications/228711/).        ,     ,    ,       , ,  , .




135


. .: .. :  . .,  , 2013.




136


  ,     ꠖ ,  ,  ,   .       , ,     (, ),   ,     .     ,  ,  ,    ,   ,   XVI      , , , , ,  ..




137


. : 1) ..   1475. : , 2014; 2) Veinstein G., Berindei M. [VB 1979] La prsence ottomane au sud de la Crime et en mer dAzov dans la premi?re moiti du XVI-e si?cle // Cahiers du monde russe et sovitique. 1979. V. 20. P. 389465.




138


 1514    ,     (  ,   ).  1516     ,   .  1518      .




139


  ,  ,     .     1516, 1537, 1555, 1570, 1572, 1589, 1593, 1640, 1666, 1667, 1671, 1688.   ,  XV ,         .




140


Ѡ      :      , 堖 .




141


   ( 15711629)      ,       ( ) .




142


        .




143


 .   .  .:  XVII .  . , , 2003. .83.




144


   , ,    ,    :      ,    , ,  , , , , , , , , , ,  .      .     ,    ,      ,        (  ).




145


  -   :  .  .:     . //    . ., 1938.




146


..     XVII . . , 1932. .10.




147


..     .  .:  .    . ., 2015. .46.




148


 I,    ,      -,  1637     ,    .  1639   ,  .  1658         ,   .




149


..   II:         .    З  .:  .    . ., 2015. .58.




150


..  . ., 1961. . 39.  ,  . ,  ,   ,      .




151


, ,  .         1547. ,      :      [ ] ,  ,  , []    .  ,      ,   .




152


 . .: .. :  . .,  , 2013.




153


,     ,   ,    .  .




154


頖 ,   .




155


   ,      ;   , ,      .




156


 VI .       ,       .   : III ., , 1    1 ;        .




157


 .   .  .:  XVII .  . , , 2003. . 275277.




158


, . 280, 287.    ,   .




159


, . 289290.




160


 .   .  .:  XVII .  . , , 2003. .207.




161


 .      .  .:  XVII .  . , , 2003. . 37.       ,  .    :  ,    ,      ,       ,   ,   ,   .




162


. .,    , 2000. . 153154.




163


 . , .352.




164


, ,      ,  ,       (   (!)  ).




165


-     (http://www.armoryhall.ru/index.html):http://www.armoryhall.ru/52_v46_russia_paint_shitye_art_collection.html (http://www.armoryhall.ru/52_v46_russia_paint_shitye_art_collection.html)




166


   ,      .       ,     .




167


Π,        ,   ,    ,         ,    .             .




168


 . Π . //  .: ..  XVXVII . ., 1914. .115.




169


  .. ( .    . ., 2015. . 132).




170


.., ..- . ., , 1994. .36.




171


 .    IV   . Studia Slavica et Balcanica Petropolitana, 2, 2014.




172


 . ().         //   . . 134135.




173


,       -  ,   .




174


: ..      . 2- . ., , 2011; ..     . . 1. 2- . .,  , 2008; ..   . ., ; , 2004; ..   XIII XV. ., ,  , 1976; ..  . .,  , 1986..




175


..  .:   . ., , 2002. 堖  100  ,     .




176


 XVXVI .    ,   ..   .




177


      ,   ( 27), ,   ,          1634. 1-  XVII           :     . ,   ,     ,      ,       XVI   1605.                  .




178


,      ,       . :      ,       (, ,   )   , ,    XII ,         ,    (..   XIII XV . .47).




179


  ,   4050,  80,     .




180


   , ,    ,         Weisskunig ( ) 15141519.




181


     .




182


Π     .        ,   -     ..  (., , 2013).




183


... ., , 2013. . 63.    -, , , , ,   .




184


        砫 ,  ,      .




185


..ʠ          XVII  //    .  . . 4. ., 1984. . 185186.




186


Russian arms and armour. Selection and introduction byAlexander Sedov and Mikhail Portnov. Notes on the plates byElena Tikhomirova and Tatyana Martynova. ., , 1982. . 15.           .




187


  . ., , 2002. . 2324.




188


.., ..    .     XVII  (   ). ., , -,   , 1993. . 24.  ࠖ   . ʠ,        :    ,     .




189


   .23.




190


       (   VII .,   XVI.).




191


  :  6897(1389)     [; .  ]       .   ..      .      .




192


 . .:  . .  . ., , 2005.




193


.:  .  XIIIXIV . ., . 1983. ,       ,   .   ,   ,    1258.




194


.. //  -    -.  -  -  (   - ). .,   1996. .326.




195


        :    ,            ,      673.    ࠖ      .




196


              ,     ,   XIIIXIV .,    ,   .




197


   -,  ,  .




198


   ()  ,  13901400.




199


ѠXV       .




200


 ,      ,    .   -      -  100- .




201


    ꠫󻠖               .




202


,   ,      346,  11,  370,   218;    424,  15,  630,   285.




203


 1467         ;   .




204


         . ,  . ., : goston G. 1) Ottoman artillery and European military technology inthe fifteenth and seventeenth centuries // Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae. 1994. T. 47. P. 1548; 2) Guns for the Sultan. Military Power and the Weapons Industry inthe Ottoman Empire // Cambridge Studies inIslamic Civilisation. N.Y.: Cambridge University Press, 2005; 3) War-winning weapons? On the decisiveness ofOttoman firearms from the siege ofConstantinople (1453) tothe battle ofMohcs (1526) // J. Turkish Studies. 2013. V. 39. P. 129143; 4) Firearms and military adaptation: the Ottomans and the European military revolution, 14501800// J. World Hist. 2014. V. 25. P. 85124. Ƞ.




205


   1236     .   ,  ,       .    1376     5000.




206


 1422    ,  ,      ,    .     -    .




207


..  . ., , 1980.




208


-..   .    .  , 1864. . 10, . 4849.




209


    , . 1, 21, .2.




210


  . ., 1872. .III.




211


 ,           ( 160),   1619.      ⠖     .  , -,     ; -, ,   ,      ; -,   렖 ,    ,       ,   .    .




212


         . ,   , ,   ,  .




213


      .. 1946. ,   頖 1980   .  1990- . -          ...




214


  ..,   ,      ,      -  750.     .      ,  -, ,  .    ,    ?




215


.: http://mreen.org/alexuslob/car-pushka-taktiko-tehnicheskie-harakteristiki.html (http://mreen.org/alexuslob/car-pushka-taktiko-tehnicheskie-harakteristiki.html).       ...  ...




216


  1 = 0,4535.




217


 .    .   - ,  .  , 4, 2018.




218


.




219


    :  ࠖ 18,6;  ,  ,   32;  -ࠖ  38.     䠖 14, 頖 15.      630;       630  ; ࠖ  ,   890.




220


- ,   ,          ,    . , 1591         ,     -,     .   ,       ,   ,         200(!)    .




221


  . ., , 2002. .371.




222


.




223


, .385.




224


 ( 㠖 )        (        ),       .          ,  ,  -. ..,       XIII XVII. ʠ    -  XIVXV ,      3.0.6855.




225


..     . ., 1899. . 3233.




226


.: S. Herberschtein. Moscoviter wunderbare Historien. Basle, 1567. P. CXXII.




227


..Π     //    - . ., 1850.  . 2. .354.




228


   .317.




229


..     . ., 2002. .72.




230


.., ..             (XV   XVIII .).. ., 2008. .479.




231


,         .




232


 . Π . ., 1905. .67.




233


   .318.




234


   .326.




235


.: .., ..    XVII . - . ., , 2013. 2-.




236


   .327.




237


..  XXIII .  , 1958,4.




238


..  XXIII.




239


  .: ..       //   :  . . 22. , 2014.




240


..     //  18, 2005, . 1827.




241


.     http://izvestia.ru/news/452375 (http://izvestia.ru/news/452375).




242


   , , 18,3 ,   3 ,       ...    . ?




243


  ...          .    .




244


 ,    , , 䠖  .      1686/1687.      .     蠖  , ,  ,  ,   .




245


 :        (16491652)  800.




246


   .305.




247


.., ..     . 27.




248


: ,  , , -,     ,   ,   ,   .   :    .




249


     ,  ,       , -     - -      ,     (Russian arms and armour. Selection and introduction byAlexander Sedov and Mikhail Portnov . 19). Ƞ, , ,    ,    . Ƞ,   ,  ,     -. , -,        ,          . -,        ,  ,       -,    , , , .      1613    ( 1669). ,     , ,     .    1620- ,     .    .        ,   ,      .        ,       




250


         蠖     .    XVI  XVII .           (. 2/1187).    XVI    (. 2/1192)       .  ,   .   ,   10.  ,     ,   -  . .: Topkapi Palace. Istanbul, Aksit, 2005. P. 110111,119.




251


  . ., , 2002. .309.




252


  . ., , 2002. .312.




253


..    XVI XVII . ., , 1990. .46.




254


    III      ,   .   . 250. .: Topkapi Palace. Istanbul, Aksit, 2005. P. 193(. 2/2825).




255


..   //     .  . .,  , 2005. .30.




256


..    XVI XVII . .255.




257


.., ..    XVII . - . ., , 2013. 2- . . 18,22.




258


     17 18. ., 1928. . 51111.




259


 (.) ,  : -, .




260


..    XVI XVII . .188.




261


..    XVI XVII . . 147148.




262


..    XVI XVII . . 230231.




263


     17 18. ., 1928. .55.




264


.., ..    XVII . - . ., , 2013. 2-.




265


     17 18. ., 1928. . 51111.




266


   XVIII .   -.  .   ... ., 1990.




267


https://www.russian-mayolica.ru/page/Persian-tiles/ (https://www.russian-mayolica.ru/page/Persian-tiles/).           4.




268


         .




269


  ; ꠖ  ,  ;    ,  ,    ,     ;    ,  .




270


..    XVI XVII . . 234235.          .




271


..    XVI XVII . .238.




272


..    XVI XVII . . 214,218.




273


..    XVI XVII . .211.




274


. : ..  XVXVII . ., 1914. . 108.   16701673.  ,   , .  ,      .   ,   1680        . ,          :           .      .




275


        .  . ,  16021603.   ,  :  []          (. : ..  XVXVII . ., 1914. . 81).       , . ,         ,      . , ࠖ    .




276


     (: )      :     (18281848,  . ).     ,   ,     .




277


   .: ..    :   . ., -, 2016. . 816.




278


 .  ,   //  , 2015, .




279


..     // . . .    - . . XVII. , 2014. . 2436.     ,   .




280


. : ., -, 2012, . 6. 7,            .




281


    .




282


      :       ,   ,  ,    ,      . ,        (     . ,   )  , ,        ,       ,   ,  ;      .




283


.:  :     XVII . ., 1903.




284


    ,      -  ,     (, .52).




285


..    . .161.




286


.. .   . ., , 2011. .152.




287


..    . .162.




288


.:   XVI  XVII    //     XVIXX .  . . 89. ., 1997.




289


.. . ., 1988.




290


    ,    16091612.. //  .:    . ., 1837. . 1, . 3841.




291


    ()  ,        -,  1552   .         -,       . ,   ,   ,    ,     ,    .     ,     .




292


,         ,     ,       . ., : 1) ..Π     ,          (. .: .., ..   . ., 2008); 2) ... .; .       ,      . Ƞ   ,    ,    ,  ,     ,   ,   . ,   ,         ,      




293


..  .56.




294


.




295


  . ., 1908, . XIII, . 619620.




296


.., ..   . ., , 1982. .150.




297


.    , . -2016,  XIX   XVII ,  .




298


    ,  ,      XVIII  (),      ,     ( .    . ., 2015. . 84). ,         .




299


    , , ,  ,        ,   ,  .  , ,   -;       ,   .    ,    .   蠖  .     - ,       ,   , ,       , ,      ,    .




300


  ,      (  ),     ,      ,   堖  .        ,   .        .




301


   .330.




302


,  ,   . XVII ., ,    ,   , 堖   ( 57).        ,     XVII  ( 51).




303


,  - (  ),           .  ,   1630,        IV      ( 55).




304


,   ,   ,    XVII         II ( 56).    1686/87.    1.




305


..  .:   . ., , 2002. . 2526.




306


   .343.




307


      2- . XIII . (:  ).




308


.., ..    . . 127.      ,    1675.




309


. : .., ..     . 127.




310


.., ..  . ., 1986. .228.




311


..    XVI XVII . ., , 1990. .258.




312


  , ,  ..   ,        ,        , ,   ,      .    ..  :    ,   !.




313


  - ..  ,     :     -    ,     (. : ..  .  . ., 1972. .54).




314


      ,  1500   40 (!)  .          .    .




315


         : ,   ,  () 蠖 ,   ,   ,       .   젖  .




316


  , -,            , ,    , ,   . -,     ()      -,   ,      . XV .       ,         ,   . -,      XII .    (   XI-XX .), ,  ,         ,   .




317


Kasperaviciute D., Kucinskas V. and Stoneking M. Y Chromosome and Mitochondrial DNA Variations inLithuanians.   -, 2004. .445.




318


.., ..   . .,  , 2007. Ѡ142143.  ,  ,          ⠖ -    :        -,      ,     ,    ,   -   ,   .      , ,  蠖  ,  .   !




319


           .




320


         -  , , , , , , ,   ,  .




321


       XIII ,   ;       .




322


      .  1391 ,            ,        ,      .           .




323


   ,          -      .     ,  1390-   ,    ,     ;         ,    .


