  .   
  


     #27
     .  15811582    ,   -         .           .     :    .            .

        ..    :           ,    , , ,        .            .



  PDF A4   .





 

  .   



  .., 2020

 , 2020

  , , 2020




  


         -  .   ,      .

,      . ,       ,       . ,             .       ,               .    ,     ,        .  ࠖ  ,                .       ,     .

    . .   .

           ?         ,      :           .   ,  ,       .   ,   ,   

  ,    ?

    ,        .   :        ?

,   ,            .      ,          .   蠖  ,   ,  - !

, ,       .    ,      ,    .  .  .  .  .      , , ,         ,     ,   .

   ,  ,  ,         ?     堖              ? ,     XVI.,  ,  , , ,     ,    ,     ,    ,   ,   ?!

 ࠖ  !     .    ,            .   ,   ,      .   ,   ,        .

  蠖 .   ,   ,           .     ,  ,  .  ,  ,  .       

   頖    .  ,  , , ,  ,          .




 1.    


         .       ,    , ,   堖    .

   .    ,   ,       .       ,  ,    .          .        ,   (        ).            ࠖ  1248.    1252.,       .

       , ,       ,    .  ,    .  -             .       1598.                 .



           .         -  XIV ,     -[1 -      .].             .   -           .       .  1347.    .   ࠖ  ,     ,       .    ,   ,   .          .          ,   ,   ,   .      셻[2 -  ..     . ., 1991. . 23.].               .  1367.         -,    [3 -  1382.      (  )       ,  ,   ,   ,   .     .  ,       .   ,  ,   . ,    .. ,  , ,          ( ..     . ., 1991. . 5057).].  ࠖ       .           .        .

    -  ,         ,   .       ,      .     ,   1390- .,     .    ,      .    ,   ,                    .    XIVXV        .

 .

      .  -       ,      .

   XV          .  ,    -              , ,         [4 -         XIVXVI. .; ., 1950. 40;  ..    XIVXV. .; ., 1948. . 1. . 130.].     ,     .    ,         ,    XIV.   ,             II,  -  .       .   1460- .            II  III.           .  III        ,          .      [5 -   . ., 1955. . III. . 233234.].

 ,    XV.      .         ,   ,            蠖 ,  , .      .

,          .  5070- . XV     -               .        .       XV.      .

        ,    .  ,    - ,    堖      ,    .  ,        :     ,   ,    XVXVI . ,   ,      ,           .       ,       XVII.   [6 -  ..   ()   . , 2004. . 2.    . . 323324;  .,  .     . , 2010. . 164165.].  -  (    )     -.       XV.   ,     .  1553.     ,              -:               ,             [7 -  ..   ()   . , 2004. . 2.    . . 291292.].   -   1535.      [8 -  .. . . , , . , 2011. . 9.].       ,   ,   1449.    II            ,   , ,   [9 -  ..    XIVXV. .147148.].       ,  -    -   -         .



  III      III     ,   .         .  1512.           .  ,       ,     III.  ,             .

    IV    .                ,   1606  1610.        .      .

          ,    .             . ,           .

  . , ,              . ,   ,       .              !         .       .     ,    .    ,     ,          ,      ,         -,        -.    .           .      .                 ,    .       XVII.           -.

        ,    ,  ,      .  堖     ,    XVI.,      ,   - 




 2.  


  .. ,  ,   .       1502.,        1530- .  ,     III          .        , , ,       ,    ,  堖   1531.   .     14  1542.[10 -  ..         XV   XVI. ., 1988. . 72.] ,     -         .

        ?   ࠖ   ,               1538   1540.     ,       .           XVI .   ,          ,    .



      ,   ,      . -         .      ,         ,       . ,   ,   ,    .           ,    ,       1510- .       ,    III.      ,    .       ,            .  1523-         ,                . ,  ,    III.             .    ..   ,  ..       : ..    .        .     1520.         [11 -  ..         XV   XVI. ., 1988. . 71.].     ,           .     1538.

 , ,              .. .        .           .  -  . ,  ,         .            .    ,     [12 -  젖 .]     , -  ,       .

      :        ,         ,       ,   , , ..  



  ,  , , ,  1520.[13 -  ..  .. 頖      //     XVXVI. ., 2010. . 269.]         1539.           [14 -  ..     . ., 1901. . 106.].        .

               (   !).  1542.                    :   .    1545.,     ,        ,      .   1547.    ,     ,    ,       . ,             ,     . ,   1550.    , ,  ,      .   15401550- .               .  1547/48.        ,   1552-,   ,       [15 -  ..     . ., 1901. . 123, 157.].               .

                .  1558.       ,  ,     .    ,        ().          IV  .  1558.     - .                  ,            .                           ,        [16 -   //    . ., 1965. . 29. . 274.].

          (1560)        ࠖ    .      (, )    ,          . .

   1563.       . ,             .        .

 ,     .  1564.,   ,        .    ,   ,          .   ,        ,  .    700 ,  .. .. .     .      :  .. ,   ,         ;        [17 -   //    . ., 1978. . 34. . 190.]            .     :    ,        ,              III[18 -  ..  .. 頖      //     XVXVI. .272273.].          .



       :        . ,         .          -      .  -       .          ,      .

 XVI.   -  .  ,  . ,       -  .       .       ,               .   蠖 ,      ,    .      堖       ,      .    ࠖ ,       ,   .    ,              .

  :       .       ,   ,         .     ,     ,         .     ,           . , ,    .. ,          .       ,               [19 -  ..  .. 頖      //     XVXVI. . 273.].



         .        ,  ,            .

 1550.        1078  .          ,     ,       ;       廠   . ,     1536.  ,        ,  ,  ,  1551  1552.   ,       1550- .           .      1562.     ,   ,  , -  1536  1545.  ,    1540-:  ,    1562-, ,  ,  ,    25  26  .   :   ,    XVI         ,      .



          .      .   ,       ,         .   1560-    ,  ,   ,         ,   ,     ,   1563.   .   1571.       ,   . ,           [20 -  ..    . ., 1996. . 91.].    ,   ..             ,      [21 -   //    . . 34. . 191.]. ,       :         .        ,  .       :    1550-,   1554.

          ,          1586.    ..             [22 -     1585/1586. ., 1996. . 4445.     :     ,   养].  ,  , ,        :        .



     ..              .  .

  - ,           .      :    .    ,       ,   ,           .  ,  ,  ,     ,     ,   ,    ,            . ,        :    XVI      .      ,   [23 -  ..    . ., 1977. . 148, 155.]. ,  ,      ,  , ,    ,         .

     .               ,  .

    ,   1530-    1540- .,   .      .        ,    .  ,   , , , ,     ,   .  ,       .

       ,       .




 3.     


  1533.    III,                .  ,      . ,      .

        1538.             



          .         1540- .           ,     .       ,  ,    . -         1547-,     .  -          1560-.

     ,   ,      

        .            .  ,    ,  ,       .              .              .         ,  ,   .



       1533-  1547- (     ),                 .

      ,   .     ,          ,        ,    .             .     蠖 ,         .

          III,                      IV                  .. .       养[24 -  ..  :     3040-  XVI . ., 2010. . 141142.].               .    .

    .. ,           1538.          (  III),      .      . .. [25 -  ..         XV   XVI. . 71.].  ,     !            .

,            : , ..    ,   , ..   .  ,  ,    ,       ,      -.  ,          .           ,  .           ,    ⠖  III   ,         ࠖ    .         III        ,  , ,           !     ,    ,   ,    . ,  ,          

  ,  .             , -  IV.

     ,  :  1554.         .               .  ,  1498.  III   ,    ,     ,       .     ,  ,         .  ,   ,            .                 .                1550-          .  IV         ,  [26 -  1553.   ,  ,   1554.   ,  .].  ,              ,  ,  ,     ,  .             .       :     .  ,  ,      

,                .       : 1571.      ,    ,      . 頖  !           ,     .

        : ,     ,   ,      ,     !   -  .    ,  ,    ,       

          .                 .      젖 ,  ,     ,          .               .      , ,      ,         .

    堖   .      ,    ,  ,   : , -  . ,             :    .    , ,    ,           .  ,     .   .      ,     .       ,       .   ?      ,    .  蠖    .              .     ,     ?

  ,    ,         ,     .



       ,         :  1538   1540. (    ),    1542-1543.[27 -  ..  :     3040-  XVI . . 104, 109, 141142, 230288.] (     ).    ,       .       .   ,      ,     젖    .        ,    ,    ,        ,        .

        ,    .         ,          .     ,   ,    .           ,      .             .      ,  , , .  ,      ,    .         ,       ,         ,   .  ,         ,   ,             :         .       ,         ,     .            1540-   .          .   ,  ,       .    .. ,     ,     ,          [28 -  ..     . ., 1991. . 80.].    III       ,    ,    .           .       -. ,    ,          .      ..       ,  .    ,     ,    ,  .. [29 -   XVIII .]    ,  ..     .   ,      :                          ,               ,       ,    ,     ,      .  ,   ,   ,         :     . ,       :          .       -,    ,        .            .     ,         ,   ,   .  ,      :               .       -  ,         .           .

     -     IV, ,      ,      ?!   -                         .

   ,         : ,      .    ,  ,    ,  ,     .  ,        .

     . -, - ,      ,   . -,  蠖        ࠖ      ,     .  1543.      ,       .     

     :     29 [1543]         ,          ,          ,        .                .              [30 -    //    . . 29. . 45.].         ,   .  :          [31 -    //    . . 13. . 1. . 145.].

   ?   .

     ,      ,    ,    ,     . ,       :         .. .

 ,   ,    ,     ,    ,   -.

,    , ,    ,             .  ..       ,         .  ,   ,          . ȅ .   ,   ,  ,       .                  ,    ,    (      ),   ,   ,      ,    .      , ,           ,        .



  ,  ,       .        .

       IV     (1564)     :             ;  ,         ,       .          ,  ,      , ,   ,   ,        , ,  , ;           ;    ,     ,    ;         .      ,    ,       .          .       ,          ,    .  : ,     ,        ,           ,        ,           .      ?     ,    ?        .        ?    : ,     ,   ,      ,    ;                           ,     .    ,              ,      ;       ,    ,    ,   ,    .        ?   .       ,     ,     .    ,     ?     ,     ,  ,    ,       ,             

    ,     ,                   ,           .    ,        ,     ,   ,   ,       ,    ,      ,   , ,         .                , ,         ,  ,    ,         .                 ,     ,            ,          ,    .  - ,           ,   ?..      ,    ?                  ![32 -       //    .   XVI . ., 1986. . 45, 47.]

        . -,     蠖   !  - ,    .          . -,            .

     :     ,      ?      ,    ?

,    ,    ,     ,    .  1538.      ,  1542-젖  ,   1543-젖  .              . -  ,         1542.,  ,  ,        .        1543-,     .      ,       ,   .         .       ,       젖   .     , ,   . ,             :     !   ?

          .. :    IV         .    ,    ,    .     , ,    ,       IV,    頖  [33 -  ,   ,    ,    :       ,       -.],  ,     ,  ,        ,          .          ,              .         ,    IV. ,      ,                    [34 -  ..    . . 4.].

 :    IV     1564.        ,   ,          .  1540-,  ,       ,       .   1560-      .     

      !

 ,              .   ,      ,  ,      ,   .   

           ?

,           ,  ,   .       -ࠖ   . ,     ,       . ,         .    ,    ,   ,    ..         .          .     -   ,              .  ,           .

    IV           .

 , -,   ,     .  ,     -     .   ,          . ,    ,    ,   ,    .     .   ,          .      ,    ,  ,     ,    .

 ,  ,        ,     ? , .   , ,          - ,   .               ,     ,         .  .         ,  ,   .    ,      :  ?    -  III? ,  ,     ,    .  ,      ,        .

 ,      ,  ,       ?  ,      ,    ? ,  .         ,    堖      .   ,  ,   

      ,    ?      堖 ,  ,     ,   . -        .  堖   .     :   .

  XV  XVI            -  .       .             ࠖ     ,        - .   ,   .       .   ,         .            .   ,      1480- .,      .  1534.      .   ,       ,   ,   1561/62.  .           .             .  ,         ,       - ,    ,   ,     .   ,    ,      ,    .        .  , -,     ,       III,     , , -,      ,        ?  15401542.    .   ?     ?   -,      ,    ,          [35 -  ..    . . 86.].     ,     ,   ,              .      ,  ,   ,     ⠖ .

               .



  1540-      .           .

  ,    ,      .    ,    .   ,      ,    .         ,       ,          .                       .      .  頖    蠖   .           .      ,    ,  , ,      ,     .  ,    ,              .    100  .       .

,     ,     .     .     ,     , ,  , .           .



        1553.   , ,     - ,         ,      ,    ,    ,   ,   .             ,     ,       .   ,      ,     []          .           [36 - -  //    . . 29. . 211.]     ,        .     .     :          ..   ?          IV,    -?  15301540- .              -   ?

           .         ,     ,   .   ,    ,  ,   ,  , ..  .     -  .            -.

           .      ,   ,         .          :  ..    .. .  -    .     ,      ,     .         ,    .   ,      ,      []  :   ,    [37 - -  //    . . 29. . 212.].      , , ,         ,    ,     .   ,    ,     .     IV    .       ,   .

 ..   .     ,  ,   .    ,      .     ,    ,         ,  .   :     ,         ?     ,  



       ,   .   ,   ,      .       ,     ,       .    ⠖ XIV, XV    XVI          .   ,   ,     .           ,   .                   .       ,   .       , ,      .

       ,      .   ,     ,   .    .  頖   ,      .

       ,     !    XII ,      XIII.!  ,   ,       .              ,     .              ,       ,    .    ,    ,           .

      :     ,     ,   ,       ,       렖  ,        ,      .  ,  ,   .   堖       .  ,   .        :     .           

 ,     

          ,  ,  ,  ,  .   ,     ,     : !   !     !

           .

  XIV.      .     , , ,          .    ,   ,    , ,        ,  ,  .    -, , . ,     ,        .

  XVI.          .     ,      ,   .    蠖  ࠖ ,       .

   , ,     .        .     -  ,     .   , .         ,    .

  ,  ,  ,  ,        ,    .       ,    .       ,             .        ,     ,     .              ,    .       ,     ,    ,  蠖          .

       .     ,      ,  ,   ,    ,  ,  -          ,  ,        ,      .   .  1611.   .        .   , ,    ,     ,    [38 -  ,  .].  ,      ,     ,     .      ,    , ,    ,      ,    .  ,     ,   ,  ⠖    ,    .  XVII    (, ,  - )     .     蠖         ,  .

   XVI        .    , ,       ,  .       ,    ,   ,   ,   .          ,           .

 ,    ,   ,   ..  ,         .    .        .       ,        .

   :    .     .       ,                   .   -   .       ,         .  ?   ,  ?         ?       ?     ?

    :      .     ,      .  , ,       , ,    .    ,        ,    .

       .          ,        - ,  ,     .         ,  ,         .

     XVI.   ?    ,  ,    .   , ,  ,       ,      .         .

 蠖   ,      ⠖    .   .       .


* * *

   ,   ,    .           1562.

    1562/63.   -       [39 -  ..     1562/1563  //  . ., 2004. . 10. . 130.].   .     .  , ..    -    1540-,     1530-.

      -  .     ,  ,      .                 ,       .   !          .     ,   ,     堖  ,  .            .        ,           ,  , ,        ,       .      ,      

..       ,     .     ,   ,       ,    .  ,   ,     :     ,      .




 4.  


  1530- .        .      ,           ,     .      :        ,   .  1558.       .

     .          .       ,   ,   .     ,     ,      .       .                  .            .          , ,       - . ,    ,        ,       ,     .  ,  ,       ꠖ  ,   ,     ;   :         , , -頖  !

    1560-       .             ,      

    -   .                  .

 1560.     ,     .         .          .  1561.        XIV.      ,      IV,     - .  ,       .

  1561  1562.      ,   .           .

   IV   ,     ,  ,        .   .   ,            [40 - Piwarski . Niedoszla wyprawa t. zw. Radoszkowicka Zygmunta Augusta na Moskwc (rok 15671568) // Ateneum Wilenskie. Rok IV. Zeszyt 13. 1927. . 261.].  - .     , -    [41 -  .  . ., 1989. . 215.].  1562.      (),  ,   .          IV,     ,   ,   .          ,            .     IV       :      , ,  .

              .          . -    1562.    .  ,        -, ,    1562.       ,            [42 -      . ., 1843. 138152.] (  ).

      -     .       ,    .

,      . .          - :    ,             ,     [43 -   .  // Jan Albertrandi. Pamietniki o dawniey Polsce listy Jana Franciszka Commendoni do Karola Borromeusza. Wilno, 1851. . 1. . XXIIXXVI.]        : -, , , , ,            , , .       ,    .         .         ,               odszczepienstwe ( ).   IV   XIII     - ,       .      XVI.       [44 - Czubinski A., Topolski J. Historia Polski. Wroclaw, Warszawa, Krakw, Gdansk, Lodz (Ossolineum), 1988. . 147148; Dzieje Polski, Warszawa, 1978. . 286287.]         .                [45 -       //       . ., 1847. . VIII. . 14.],   .      1550-  1560- .   ,     [46 -  ..       // i i i  i  i. , 1992. . 25.].

             . -        . ,    ,        .        -         .            . ,                .       ,    XVI     ,        [47 - Arnold S., Michalski J., Piwarski . Historia Polski od polowy XV wieka do roku 1795. Warszawa, 1955. . 30.]. ..   ,               [48 -  ..   -     . ., 1915. . 294297.].  1562. -   ,    .

              .             .  1562.      ,         ,    IV  1562/63. ,   , [49 - Mienicki R. Egzulanci Poloccy (15631580.) // Ateneum Wilenskie. Rocznik IX. Wilno, 1934. . 34; Piwarski . Niedoszla wyprawa t. zw. Radoszkowicka Zygmunta Augusta na Moskwc (rok 15671568 // Ateneum Wilenskie. Rok IV. Zeszyt 13. 1927; Natanson-Leski J. Dzieje granicy wschodniej Rzeczypospolitey. Lww Warszawa, 1922. . 163.].

 ,         .

 XVXVII. -      .       ,    .            ,        .  , ,         .    -   ,     ,   頖            ,   [50 - Hellie R. Enserfment and military change in Muscovy. Chicago; London, 1971. C. 267268.].         .   ,       .             :   , ,   - .  XVI.        [51 -  .         1579.       // . 1837. 8. . 67;  .     (15781582). ., 1889. . 50; .  . ., 1987. . 31.], ..  IV        , ,  ,  .

      ,   : []             ,   , ,         , ,                腻[52 - Oderborni . // Historiae Ruthenicae scriptores exteri saeculi XVI. Berlin-Petropolis. . II. . 225.] ,        ,   -    [53 -  ..         20-  50-  //  . 1991. 6. . 85.].  IV           .   ,   ,     .   ,         ,   ,   ,         .           :   IV     .

          -     .    -                 - [54 -  .     (15781582). . 43.]

 ,        .



   ,                       .   XVI.            :   .  1560- .        ,          .                   [55 -  ..   :           XVI. ., 1990. . 3839.].   .. ,          ,          ,   ,  .         [56 -  ..        XVI . XVII. ., 1989. . 101119; Wegierski A. Libri quattor Slavoniae Reformatae. Warszawa, 1973. . 263, 446;  . . . 673. . 371 .].        IV        ,             ,       ,         ,     ,        ,   [57 -   //    . . 29. . 302.].

    :       ,  ࠖ         ,    [58 -  ..    . ., 1991. . 60.].             ,   ,       [59 -   //    . . 34. . 190.]. 30 ,      ,  IV   ;                 ,      ,        .    IV        ,        蠖  ,        (       ),      .                         [60 -   //    . . 29. . 302303, 306308.].

   , ,          .   ,         -  .  ,       ,    ,      .

  ,          1562.,     .        ,       1552.,      .

13  1562.  IV     ,    22    1-   .                        ,      ,    ,    . 23   , , , ,    , , , , , ,  ,             .         ,     ,       ,      230  [61 -   //    . . 29. . 301;  .  . . IV. 1885. . 3032.].

     17 ,   ,       .     ,  ,  120  .      .     ,      19 , ,  , ,   12 . ,          ( ),          . ,         (   ) 1220 [62 - . ,     4      .         ,        (  8 ).          ()  500 .   4 .           ,     .                   .  ,        , ,     ,     ,       . ,      ( ..          XVI. // Studia slavica et Balcanica Petropolitana. 2009. 12. . 55).     12      .],        ,  堖  .    1567.   81  ,  󻠖  ,   , -   .       ,  .      :     XVI   ,      80    .     ,     [63 -     1562. , , , , , , , , , ,  , , , , ,    (.:  .  . . IV. 1885. . 2930);   //    . . 29. . 312;  .  . . IV. 1885. . 3345;   /  . .. . . 2. 1955. . 243244;  ..         XVI  XVII . ., 1889. 33.].

    . ,     XVI ,     ,     : 200  , 300          ?    ,             , ,       .      ࠖ ,      : - ,    , ,      ,         -  .      30  ,     .. ,           .        (   ):      81  ,         ,      ;           ,      .               .   :         .

    : -,  , -,   ( ),  , , ,   .., -,  , , -, .         ,      35   (19   , 12  ,  , , ,     ,     4 ).      .   ,        , ,  ,    ,            [64 -  ..          XVI   XVII. //     . .; ., 2006. . 374.].  ,       19   (    38 ).       12 ,          62  ꠖ         . :  35  62  .

      .       ,         ,     堖   .          1552.   .

,   ( )    .   ,    4    (   160  320), 36    , 3  ,   100110   .     1500   1000 , ,      , ,    [65 -  ..      1563  //     XVXVI. ., 2010. . 137140;  ..     1562/1563  //  . . 10. ., 2004. . 128.].          -       XVI .

  20-       ,       ( 27 )      (. . .)  ,    .         ,     .  , ,    ,            ⠖  , ..      .          ,     ,       [66 -    . . 71. . 99;   //    . . 29. . 301.].     ,  ,  IV  ,   1564.:  7  1564.     :    ,     (  . . .),          ,       (6 .).   ,        ;        ,      .      .  ,      .  堖   , , ,     [67 - Albertrandi J. Pamietniki o dawniey Polsce listy Jana Franciszka Commendoni do Karola Borromeusza. Wilno, 1851. . I. . 11.  IV,  ,           .].

 ,    27   .

      .

-,   ,   .. .         .    950  [68 -  ..     1562/1563  //  . . 10. ., 2004. . 126.].  ,            .  ,       .       ,      .    .          .         ,         .        .       . 116    1562.   ,       10  ,  ..    . , ,      ,     .  -  ,   ,          ,   ,     ! ,  ,     .. ,        :   . ,   

 ,  ,     11   ,       .        IV,    ,     .         .           ,     .  ,  ,   ,    .  ,       ,      ,  .

         .         IV, ..   .       ,      ,      ..    ,     (1543).   ,       , ࠖ  .       ,    .       ,        ,       ,   .

30    IV     . 4     .       .    ,   ,   .     5    .  , ,        [69 -   //    . . 29. . 303;  .  . . IV. 1885. . 3245.].

         .   !         ,      .

              IV    1562/63.  , ,         .   ,     ,    ,      ,    .           ,   ,     ,              .          . ,   ,     -   [70 -   XVI              //  . 1826. . 27. . 9294;  J. Soldiers of the tzar. Oxf., 1985. . 14.].

      9 .      ,  ,        ,         .        ;          .            -  :    .           (          ).

                 .    ,        XVI.   60           ,  .          :        ,   .      , ,           :          1500.      1514.   (, ,    , ,   )     1552.             .  ,          ,      : 렖  ꠖ   蠖  ꠖ  ꠖ 䠖   蠖  [71 -   //    . . 29. . 304.].           .

        ,     ,        :           ,  .   ,      IV         .    ,  ,  ,      녻[72 -   //    . . 29. . 304.].     ,          .

     :                   ,                [73 -   //    . . 29. . 310.].

     .           .       :       ,    ,    ,       .                  . (,      ,      .)  IV          .                      ,     .  ,  ,    ,  .      ,           ,   ,         [74 -   //    . . 29. . 304;  .  . . IV. 1885. . 4546, 119120.].

    -  ,         .    ,         蠖 ,       ,     .        [75 -  .  . . IV. 1885. . 46.].           .

14  1563.          .      :  -               .            ,      ,   .        .     :             ,   ,     .  ,           .  ,   ,  .     []   .        ,  19         [76 -   //    . . 29. . 304305;  .  . . IV. 1885. . 47.].

        ,       . ,   ,      ,       ,       ,    -  .    , ,  ,         ,      .

         .    ,        .      ,   ,   ,   

 .

       .

        

  IV -    蠖      .      ,     . ,   ,          .                 -,     .        . ( .     ,              [77 -  .      //    .   XVI . ., 1986. . 335.]. ,   :    ,   ,             .)

       ,       -     .      ,               .

          [78 - Grnicki Lukasz. Dzieie w Koronie polskiej za Zygmunta I  Zygmunta Augusta az do smierci iego Warszawa, 1954. . 159; Stryjkowski M. Kronika polska, litewska, zmdzka i wszystkiej Rusi (: Stryjkowski). Warszawa, 1846. . II. . 413.].

        ?     :      IV, ,  ,      (, ),  ,   .    ,         .

 ,             .    IV   :      ,          , , ,     ,        ,    ,   ,       ,   [79 -   //    . . 29. . 305.].   ,       . , ,      .           .  ,   ,   ,  ,      ,  .

30 ,        ,    [80 -  .  . . IV. 1885. . 47.].    .       ,        .         .

Ultimo ratio regis

,       ,   ,               .        ,     ,     .  30  1563.   :  IV        ,   ,     .


* * *

        .     31 .      ,    .

, ,     ,    ,   .       :           (..    50-     );   蠖         (..    50-      ).        .         ,            (   ).  ,   31       50   .    ,    , ,    .        (.. - ,    ).        廠  - , ,    .

.. , ..   ..   ,           ,      ;             ,          [81 -  ..,  ..    .     15631579. ., 2017. . 32;  ..  .   -     15621570. ., 2019. . 9696.].      : -,             , ,                  ;        ? -, -      ,        .

3        :   ,             .           .  ,    ,      젖 ,          .     :        ,  ,   ࠖ  .                (        ).

 ,    .

  31        [82 -   //    . . 29. . 300301;  .  . . IV. 1885. . 5051.].

     ,   ?                ,     .

..       IXXIII.  ,    ,       (..    XII.),     ,   , ,    ,    XIX.  ,    .     ..      , ,    IV  1563.     (- ),         ,       .

 2-         1992.      :   ,    11201150- .     ..       .          .         ..   [83 -  ..    IXXIII. ., 1966. . 212;  .. -      //  . 1977. 1. . 240;  ..   XII  //  . 1980. 3. . 150.].

       ,       XII.,       XVI.   1552. ,  ,         .        , , ,   .          .          ,     1580- .,       ,      1580.[84 -   1552. /. .. . 1905. . 175, 179;  ..         1580. ., 1907. . 13.]   ,   -        . !    1552.,    8 ,          .  ,        1 .     .       .        ,     ,    XV.[85 -   XIII  XVI. ., 1982. . 4 / . . . .. . . 151;   1552. /. .. . 1905. . 22, 175176.]  :     蠖  ,  , - ,     蠖       .   ,   ,     ( ),    , ,  .          ,   ,  .  ,  ()         ,  ,               .         ,     ,   -   ,   ,                  .   1552.   ,       ,    , .. --    ,    [86 -  ..  , . , 1978.   . 2-1422/8. .   ;   //    . . 29. . 306;  .  . . IV. 1885. . 50.]. ,       ,  :         ,  ,   .. ,       ,     3     .  ,           ,   .     ,   ,    ,  ,     ,  -  , ,   .

       ,          [87 - Stryjkowski . I. . 241.]       .    :             ,              IV ,      .  ,  ,      - .

 31                   .      .     XVI [88 - Alexandrowicz St. Nowe zrdlo ikonograficzne do oblezenia Polocka w 1579 r. // Kwartalnik Historii Kultury materialnej. R. XIX. Nr. 1. 1971,   ;   //    . . 29. . 308.]      ,     .       ࠖ          . ,  ,      ,         ,  .           蠖       

2      ,     .         :  ,   ,   , ,   ,  ,  ,  .     ,           ⻠    , , ,   ,    .    ,     ,         󻠖 ,      .  ,        (      -)  ,     ,     [89 -   //    . . 29. . 309;  .  . . IV. 1885. . 45, 120.]. 4           .

       30             . 30      ,   .  ,     ,    ,  .     ,      ,     1015  ( 6065  ),      (5   ).           .   , 4          [90 -  .  . . IV. 1885. . 46, 5053; Stryjkowski . II. . 413.],       .

      .       .              - .      (..    ,          )          ,           .   ,   ,        . 31 ,     ,      ,           ,        (!),      .            ,         ,      .     ,   .     .       : 2    400 .       -          .   -      ( 1562.    )    ,       .        (,  1563.)   40-    2026 [91 - Listy oryginalne Zygmunta Augusta do Mikolaja Radziwilla Czarnego Wilno, 1842. 101, 103; Grnicki Lukasz. Dzieie w Koronie polskiej za Zygmunta I  Zygmunta Augusta az do smierci iego Warszawa, 1954. . 160; Stryjkowski T. II. C. 413; Mienicki R. Egzulanci Poloccy (15631580.) // Ateneum Wilenskie. Rocznik IX. Wilno, 1934. . 34; Piwarski . Niedoszla wyprawa t. zw. Radoszkowicka Zygmunta Augusta na Moskwc (rok 15671568) // Ateneum Wilenskie. Rok IV. Zeszyt 13. 1927. C. 261;  .  . . IV. 1885. 22;   15591605. ., 1974. . 199200;   14751598., ., 1966. . 5354.]




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/dmitriy-volodihin/knyaz-ivan-shuyskiy-voevoda-ivana-groznogo/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


     .




2


 ..     . ., 1991. . 23.




3


 1382.      (  )       ,  ,   ,   ,   .     .  ,       .   ,  ,   . ,    .. ,  , ,          ( ..     . ., 1991. . 5057).




4


        XIVXVI. .; ., 1950. 40;  ..    XIVXV. .; ., 1948. . 1. . 130.




5


  . ., 1955. . III. . 233234.




6


 ..   ()   . , 2004. . 2.    . . 323324;  .,  .     . , 2010. . 164165.




7


 ..   ()   . , 2004. . 2.    . . 291292.




8


 .. . . , , . , 2011. . 9.




9


 ..    XIVXV. .147148.




10


 ..         XV   XVI. ., 1988. . 72.




11


 ..         XV   XVI. ., 1988. . 71.




12


 젖 .




13


 ..  .. 頖      //     XVXVI. ., 2010. . 269.




14


 ..     . ., 1901. . 106.




15


 ..     . ., 1901. . 123, 157.




16


  //    . ., 1965. . 29. . 274.




17


  //    . ., 1978. . 34. . 190.




18


 ..  .. 頖      //     XVXVI. .272273.




19


 ..  .. 頖      //     XVXVI. . 273.




20


 ..    . ., 1996. . 91.




21


  //    . . 34. . 191.




22


    1585/1586. ., 1996. . 4445.     :     ,   养




23


 ..    . ., 1977. . 148, 155.




24


 ..  :     3040-  XVI . ., 2010. . 141142.




25


 ..         XV   XVI. . 71.




26


 1553.   ,  ,   1554.   ,  .




27


 ..  :     3040-  XVI . . 104, 109, 141142, 230288.




28


 ..     . ., 1991. . 80.




29


  XVIII .




30


   //    . . 29. . 45.




31


   //    . . 13. . 1. . 145.




32


      //    .   XVI . ., 1986. . 45, 47.




33


 ,   ,    ,    :       ,       -.




34


 ..    . . 4.




35


 ..    . . 86.




36


-  //    . . 29. . 211.




37


-  //    . . 29. . 212.




38


 ,  .




39


 ..     1562/1563  //  . ., 2004. . 10. . 130.




40


Piwarski . Niedoszla wyprawa t. zw. Radoszkowicka Zygmunta Augusta na Moskwc (rok 15671568) // Ateneum Wilenskie. Rok IV. Zeszyt 13. 1927. . 261.




41


 .  . ., 1989. . 215.




42


     . ., 1843. 138152.




43


  .  // Jan Albertrandi. Pamietniki o dawniey Polsce listy Jana Franciszka Commendoni do Karola Borromeusza. Wilno, 1851. . 1. . XXIIXXVI.




44


Czubinski A., Topolski J. Historia Polski. Wroclaw, Warszawa, Krakw, Gdansk, Lodz (Ossolineum), 1988. . 147148; Dzieje Polski, Warszawa, 1978. . 286287.




45


      //       . ., 1847. . VIII. . 14.




46


 ..       // i i i  i  i. , 1992. . 25.




47


Arnold S., Michalski J., Piwarski . Historia Polski od polowy XV wieka do roku 1795. Warszawa, 1955. . 30.




48


 ..   -     . ., 1915. . 294297.




49


Mienicki R. Egzulanci Poloccy (15631580.) // Ateneum Wilenskie. Rocznik IX. Wilno, 1934. . 34; Piwarski . Niedoszla wyprawa t. zw. Radoszkowicka Zygmunta Augusta na Moskwc (rok 15671568 // Ateneum Wilenskie. Rok IV. Zeszyt 13. 1927; Natanson-Leski J. Dzieje granicy wschodniej Rzeczypospolitey. Lww Warszawa, 1922. . 163.




50


Hellie R. Enserfment and military change in Muscovy. Chicago; London, 1971. C. 267268.




51


 .         1579.       // . 1837. 8. . 67;  .     (15781582). ., 1889. . 50; .  . ., 1987. . 31.




52


Oderborni . // Historiae Ruthenicae scriptores exteri saeculi XVI. Berlin-Petropolis. . II. . 225.




53


 ..         20-  50-  //  . 1991. 6. . 85.




54


 .     (15781582). . 43.




55


 ..   :           XVI. ., 1990. . 3839.




56


 ..        XVI . XVII. ., 1989. . 101119; Wegierski A. Libri quattor Slavoniae Reformatae. Warszawa, 1973. . 263, 446;  . . . 673. . 371 .




57


  //    . . 29. . 302.




58


 ..    . ., 1991. . 60.




59


  //    . . 34. . 190.




60


  //    . . 29. . 302303, 306308.




61


  //    . . 29. . 301;  .  . . IV. 1885. . 3032.




62


. ,     4      .         ,        (  8 ).          ()  500 .   4 .           ,     .                   .  ,        , ,     ,     ,       . ,      ( ..          XVI. // Studia slavica et Balcanica Petropolitana. 2009. 12. . 55).     12      .




63


    1562. , , , , , , , , , ,  , , , , ,    (.:  .  . . IV. 1885. . 2930);   //    . . 29. . 312;  .  . . IV. 1885. . 3345;   /  . .. . . 2. 1955. . 243244;  ..         XVI  XVII . ., 1889. 33.




64


 ..          XVI   XVII. //     . .; ., 2006. . 374.




65


 ..      1563  //     XVXVI. ., 2010. . 137140;  ..     1562/1563  //  . . 10. ., 2004. . 128.




66


   . . 71. . 99;   //    . . 29. . 301.




67


Albertrandi J. Pamietniki o dawniey Polsce listy Jana Franciszka Commendoni do Karola Borromeusza. Wilno, 1851. . I. . 11.  IV,  ,           .




68


 ..     1562/1563  //  . . 10. ., 2004. . 126.




69


  //    . . 29. . 303;  .  . . IV. 1885. . 3245.




70


  XVI              //  . 1826. . 27. . 9294;  J. Soldiers of the tzar. Oxf., 1985. . 14.




71


  //    . . 29. . 304.




72


  //    . . 29. . 304.




73


  //    . . 29. . 310.




74


  //    . . 29. . 304;  .  . . IV. 1885. . 4546, 119120.




75


 .  . . IV. 1885. . 46.




76


  //    . . 29. . 304305;  .  . . IV. 1885. . 47.




77


 .      //    .   XVI . ., 1986. . 335.




78


Grnicki Lukasz. Dzieie w Koronie polskiej za Zygmunta I  Zygmunta Augusta az do smierci iego Warszawa, 1954. . 159; Stryjkowski M. Kronika polska, litewska, zmdzka i wszystkiej Rusi (: Stryjkowski). Warszawa, 1846. . II. . 413.




79


  //    . . 29. . 305.




80


 .  . . IV. 1885. . 47.




81


 ..,  ..    .     15631579. ., 2017. . 32;  ..  .   -     15621570. ., 2019. . 9696.




82


  //    . . 29. . 300301;  .  . . IV. 1885. . 5051.




83


 ..    IXXIII. ., 1966. . 212;  .. -      //  . 1977. 1. . 240;  ..   XII  //  . 1980. 3. . 150.




84


  1552. /. .. . 1905. . 175, 179;  ..         1580. ., 1907. . 13.




85


  XIII  XVI. ., 1982. . 4 / . . . .. . . 151;   1552. /. .. . 1905. . 22, 175176.




86


 ..  , . , 1978.   . 2-1422/8. .   ;   //    . . 29. . 306;  .  . . IV. 1885. . 50.




87


Stryjkowski . I. . 241.




88


Alexandrowicz St. Nowe zrdlo ikonograficzne do oblezenia Polocka w 1579 r. // Kwartalnik Historii Kultury materialnej. R. XIX. Nr. 1. 1971,   ;   //    . . 29. . 308.




89


  //    . . 29. . 309;  .  . . IV. 1885. . 45, 120.




90


 .  . . IV. 1885. . 46, 5053; Stryjkowski . II. . 413.




91


Listy oryginalne Zygmunta Augusta do Mikolaja Radziwilla Czarnego Wilno, 1842. 101, 103; Grnicki Lukasz. Dzieie w Koronie polskiej za Zygmunta I  Zygmunta Augusta az do smierci iego Warszawa, 1954. . 160; Stryjkowski T. II. C. 413; Mienicki R. Egzulanci Poloccy (15631580.) // Ateneum Wilenskie. Rocznik IX. Wilno, 1934. . 34; Piwarski . Niedoszla wyprawa t. zw. Radoszkowicka Zygmunta Augusta na Moskwc (rok 15671568) // Ateneum Wilenskie. Rok IV. Zeszyt 13. 1927. C. 261;  .  . . IV. 1885. 22;   15591605. ., 1974. . 199200;   14751598., ., 1966. . 5354.


