 .     30-40-  XVI 
  


Historia Rossica
   ,       ?   ,     .      :    ,        ,   ,      XVI .,        ,     : , , , .        ,   ,  , ,   ;         ,       (        )             .





  

      30  40-  XVI 





 


      15 ,            .           .        ,         ,   . .  (), . .  (  ), -   (     , -).     ,      ,   . . , . . , . . .

  -   (  ,  . )  . .        XVI.,  . .        .

                 . .  (1994.)          (2003.).          . . .             (        ).

         -      2009. (   . . ).           .

              -    .     ,    :               ,           .

      2007  2008.   (),         (  -       )             .       2009.          (R?ckkehrstipendium).

        .         .

-,  2009.







 , ,    

(. 10: 16)




1.      


   ,     ,     IV  :  ,   ,       [1 -  . . :   . ., 2000. . 246.].

 ,   ,         XVI   XVII.            ,  ,  ,        [2 -    ,     . , 1860. . 2. . 319  337.].          30-    50- . XVI.,    ,       [3 -  . .    . ., 1977. . 218;  . .   // . . 2 (  XIV  XVI.). . 2. ., 1989. . 92 (  ).].        ,   (.. )         ,   [4 -  .  . . 2. . 319, 322  .].

          XVII. ,         ( ,    1610   1611.)     ,         []     , ,          腻[5 -  . .            . .; ., 1960. . 194.] ( . . .). ,         ,        ,     ,             [6 -   . .; ., 1951. . 106, 155  .   -, -   .  .: Ingerflom C., Kondrativa T. Bez carja zemlja vdova. Syncrtisme dans le Vremennik dIvan Timofeev // Cahiers du monde russe et sovitique. Vol. 34. 1/2 (janvier  juin 1993). P. 257  266.].

 ,     ,   ,             ,  . ,            ,           ,        (   ,        1359.          ,     1425.   (II),     10   [7 -          ()   II.:  . .   // . 1995. 5/6. . 63  64;  . .   . ., 1991. . 7, 30, 31  .]). -,         ,         30  40- . XVI .[8 -  廠       1530  1540- .,    IV.    ,  ,   ,   ,         ,      ,   ,       : , , .        ,         .]


* * *

  ,           .            1538.         .     (),    ,  : ,         [],     ,      ,     ,      ,     ;      ,         [9 - . . 141. . 1. 1539. . 1. . 4.   ,     1841.   : . ., 1841. . I. 140. . 203.       ,     (. . 5).]

         ,    ,   -        ,   ,     ,     1841.             ,        ,        .

,  ,     ,   -     ,             .      ,      1530- . (-  ,  IV   ),      ,     1540- .,  .       :         . . .  ,        ; . .   . .        [10 - .:  . .   // . ., 1989. . 2. . 2. . 39  42 (  );  . . -      1541.   //        . X   XX. ., 1990. . 119  149;  . .   //  : :  5. ., 1994. . 1. . 462.].

   -    ,       1547.:      . .  ,       XVI.     ,     [11 -  . .  . ., 1979. . 172.].

          ,           .    40-   50- . XVI.  ,       .   , , ,    .. ,       . .       1547.   ,       ,    ,  ,       ,   ,    []           ,          셻[12 - . ., 1929. . IV, . 1. . 3. . 620.].

        1549  1551.   1549.  IV,      1512.,   ,                                 [13 -  . .    1512. // . ., 1951. . VII. . 295.].   ,  ,     ,      , ,   ,   ,   :             ,        ,     ,        [14 -  . . . . 246.].

         1553  1555.          (  )  1533  1552.:        ,     [15 - . ., 1965. . 29. . 32, 34, 42; .        .:  . . . .    . ., 1958. . 29  41;  . .    // . . 2. . 2. . 20  21 (  ).].    ,     1550- .      (  1542.)     [16 - .:  . .      XVI  XVII . ., 1980. . 195  196.],       ,      -,     . ,        . . .        1538.   :     [. . .]        ,   ,   ,  [17 - . ., 1904. . 13, . 1. . 126.].

      ,  ,      ,  : ,          ,   [18 -        . .: . .; ., 1941. . 1. . 110; ., 1955. . 2. . 229  230.]     30  40- . XVI.  ,                ,     .         -    1550- .:   ,   ,  .

             :      ,          ,      :     , ,  ,     ,      ,       [19 - . . 28 (  , 1-  ).].

           ,     ,       1560- .  .    ,             ,       ,      [20 - . ., 1913. . 21. 2- . . 634.].

    1560  1570- .,     ,     .   , ,   ,            ,       ,  ,   (    )       ,   ,   [21 - .:  . .  . . 201, 225, 228;  . .     (  ) //   . 1984. ., 1984. . 75  87;  . .     XVI . ., 1984. . 224  232;  . .   // . . 2. . 2. . 44  45;  . .   //  . . 506  508;  . . ,  //  . ., 1988. . 2. . 1. . 73  79.     . .            1560., , ,  1541.      , .:  . .       XVI . ., 2005. . 93.    .:  . .  :  . ., 2007;  . .        . .; ., 2009.].        (   ),       (      )    ,     :     ,     1550- .,     IV,         -.

               . ,   IV        1530  1540- .,    ,       .


* * *

      XVI.,         :    ,    ,      II.         ( 1560.),  . .    [22 - .  ,  :  . .   :  12. ., 1989. . 1. . 25  26. .:  . .  . . 200.].  ,         XIX  XX.,             XX ,   ,   XVIII  XIX.      ,    50  70- . XVI .

,  ,      XVIII   XIX.,  ,        : ,      30  40- . XVI.,     .       ,    .    ,    ,          ,  . . ,             [23 -  . .     . ., 1786. . V, . 1. . 169.]     1530- ., . .    :     ,    ,      , ,       ?       ,        [24 -  . .   . . 5-. . II. ., 1842. . VIII. . 33  .].

,       , . . ,     ,         .    ,  ,     ,     , ,    .            ,        .   , ,            ,        [25 -  . . . ., 1989. . III. . 425  426.].

    . .       . . ,  -  :       IV      ,    -  .        :  ,     ,      酻  -     ,  ,  :                  [26 -  . . . ., 1957. . 2. . 164.].

   -       . . .   ,  ,      ,        .         (        50- .)         -    ,    ,   ,  [27 -  . .  . ., 1923. . 38.].

          :        ,          ;       . . ,    30  40- . XVI.   .

        . . .   1935.,     1958. ,       ,     ,   30  40- . XVI.   .   ,   ,                              [28 -  . .         XVI. //    . 1935. 9/10. . 87  89, 98;  .      30  50-  XVI . .; ., 1958. . 3, 27.].

    . .   . . ,     . . ,  . .         XVI.    ,               ;           ,       .  ,        1530  1540- .,           ,       ,   ,  [29 -  . . [.] // . 1960. 1. . 151  158;  . . [.] //  . 1960. 4. . 170  176;  . .   . ., 1960. . 224, 258, 262  263.].

,      .         ,    .   ,      -     :              XVI.,   1940  1960- .[30 -  . . . .    . . 21;  .   . . 223. . :  . .      XVI . , 1940. . 74  80;   .  .  XV.  XVII. ., 1955. . 112  116, 280  283;        :  12. ., 1966. . 2. . 151  160;  . . -    XV    XVI. ., 1967. . 328, 375  376.]

     ,   ,          ,  ,          1530  1540- .   (. . ),   (. . ),   (. . )[31 -  . .          XVI . .; ., 1957. . 289  327;  . . - . . 275  376;  ..         (1538  1543.) //  . 1979. 4. . 192  199;  .     . ., 1991. . 81  102.],       ,              .

      ,    . . , . . , . . ,   1960  1980- .,           ,   [32 -  . .       //    (XVII  XVIII.). ., 1964. . 20  27;  . .  -   . ., 1969. . 10  11, 419  420, 526;  . .       (XV  XVI.). ., 1985. . 199  218.].           . .                ,    ,    ,    .   ,          [33 -  . .   . . 214  215.].    ,  ,     . . :   !

   ,   ,       30- . XVI. . . :   ,        [34 -  . .        (1533  1538.): . . . . . ., 1987. . 18  19.].

            .   1970- .   .   .             ,     III,            .     ,    :     30  40- . XVI.    ,   [35 - R?? H. Machtkampf oder feudale Reaktion? // JGO. 1970. Bd. 18. Hf. 4. S. 496  502; Idem. Elena Vasilevna Glinskaja // Ibid. 1971. Bd. 19. Hf. 4. S. 495; Nitsche P. Gro?f?rst und Thronfolger. K?ln; Wien, 1972. S. 228  229, 256.].

        . .           XIV    XVI.   .           :      - ,   .. ,       ;      - ,    .   ,        ,       :    ,        ,   .        15      ,   IV              [36 - Kollmann N. S. Kinship and Politics: The Making of the Muscovite Political System, 1345  1547. Stanford, 1987. P. 4  8, 161  181.].

    ,  ,      IV   , ,   ,   ,            .   ,        .    ,   ,   - ,    :        ,       ,     [37 - Kollmann N. S. The Grand Prince in Muscovite Politics: The Problem of Genre in Sources on Ivans Minority // Russian History. 1987. Vol. 14. Fasc. 1  4. P. 293  313.].

      ,        XVI., ,  .     ,                           .      ,   ,   .      ,        ,           ,  - .   ,              ,   .     IV         ( ,    [38 - Kollmann N. S. Kinship and Politics. P. 46  54.],       , , ,   ),    ,       ,         XV  XVI.?  :  30  40- . XVI.     , .       .

       IV   ,  ,        ,     : ,           ,     ,     . . , ,    ,          [39 - Halperin C. The Minority of Ivan IV // Rude & Barbarous Kingdom Revisited: Essays in Russian History and Culture in Honor of Robert O. Crummey / Ed. by Chester S. L. Dunning, Russell E. Martin, and Daniel Rowland. Bloomington (Indiana), 2008. P. 41  52.  .       .].   ,  ,    ,   ,   :      軠  ,       [40 - Halperin C. The Minority of Ivan IV. P. 51.].

, ,          ,    . ,   IV       ,      (,       !).   ,       :     III    ,          ?     ,       IV,       , ,   ,        ?  ,     ,             ,        [41 -  . ,     ,          II, -      1533. (Halperin C. The Minority of Ivan IV. P. 50).  ,    ,      30  40- . XVI.:       .         :                II   IV.].

          . , . .  , ,         ,      ,   .     [42 -  . .  . ., 1992. . 89.].             -     30  40- . XVI.  ,       ,       :  ,        1530- .,     ,  ;                 (. . ),   ,      (. . ).   ,   ,             [43 -  . .   //  : . . 1. . 282  283;  . .   XV  XVII.       //   :     . ., 1996. . 55  57.].

,  ,            ,       ,        .      1530  1540- .,    ,        .

  ,       30  40- . XVI.     .           ,  ,    ,          ..[44 - .:   / .  . . .  2. ., 1999. . 1. . 590.]            [45 -        30  40- . XVI.    1985. . . , .:  . .        30  40-  XVI. //      . ., 1985. . 132, 139.  ,       ,   . . : Kollmann N. S. Kinship and Politics. P. 162.     . . , .    .:   . . 55.],     ,             ,      .




2. 


      ,      1533.       ,             ,      ,    III. ,            .      :       ?

  ,        .      ,         .      ,  XIII  XV.  31      ,   29,5%    ; XVI  XVIII.    25 (  5   ),  15%  [46 - Corvisier A. Les rgences en Europe: Essai sur les dlgations de pouvoirs souverains. Paris, 2002. Annexe 10. P. 282.].

         ,          . ,  ,      ,    XIII   XV.  124  (1295  1419) 55    ,      XIV   XV.  134  (1356  1490)          51 . ,        :    1406  1587.     ( )     [47 - Wolf A. K?nigtum Minderj?hriger und das Institut der Regentschaft // Recueils de la Socit Jean Bodin pour lhistoire comparative des institutions. T. XXXVI. LEnfant. 2?me partie: Europe mdivale et moderne. Bruxelles, 1976. S. 97, 98.].

 , ,         1533.      IV,    .     ,             .  ,      ,  -    .  ,    [48 -   .    . ,    ,         .: Carpenter D. A. The Minority of Henry III. London, 1990; Offergeld Th. Reges pueri: Das K?nigtum Minderj?hriger im fr?hen Mittelalter. Hannover, 2001; Puppel P. Die Regentin. Vormundschaftliche Herrschaft in Hessen 1500  1700. Frankfurt am Main; New York, 2004; .],      ,   :     -  ,        (  )     (1356)       1374  1393.?[49 - Wolf A. K?nigtum Minderj?hriger. S. 100.]   ,     -     ,      ?

                   . -       ,           XVI.      ,        1550- .   [50 - Crummey R. O. The Formation of Muscovy 1304  1613. London & New York, 1987. P. 148;  . .  . ., 1999. . 59; Pavlov A., Perrie M. Ivan the Terrible. Pearson Education Ltd. London, etc. 2003. P. 64  65.].    30  40-    :  ,  ,   ,    -     ,      ( ,  ). ,        ,   .         IV,   ,   ,   ,     .

 ,      ,  ,  (constitutional history, Verfassungsgeschichte).        ( 15     1533   1548.),                    .

     ,          ,          , ..          ,    [51 -           50  60- . XX   .   .  (Almond G.A., Verba S. The Civic Culture: Political Attitudes and Democracy in Five Nations. 2


 ed. Newbury Park; L.; New Delhi, 1989),    1980- .      .      ,              , .: Hunt L. Politics, Culture, and Class in the French Revolution. Berkeley & Los Angeles, 1984. P. 10.       .     . : Althoff G. Spielregeln der Politik im Mittelalter. Darmstadt, 1997.].  , ,    [52 -   ,         ,         . ,   ,   ,     ,   ,      ( . ,     . ., 1997. . 17).    .: March J.G., Olsen J.P. Elaborating the New Institutionalism // The Oxford Handbook of Political Institutions / Ed. by R. A. W. Rhodes, S. A. Binder and B. A. Rockman. Oxford University Press, 2006. P. 3  20 (  ).],                  XVI.         .

      ,      .             30  40- . XVI.,         ,    .    ,    .          :          -,       ,    .         30  40- . XVI.       .




3.


            ,    30  40- . XVI.,  ,   .         ,   ;            ,   ()        ().

    ,       .            ;  ,     ,    .

               .        ,      :   (     1541.)    .    ,       ,    ,        (, ,        ),     .  ,    ,    30  40- . XVI.    -,   -   ,        .       ( 1540- .)        .       ,        ,    .

   XVI.       ,       , , ,   ,        ,      IV    1534.[53 - .:  . .      // . ., 2000. . 6. . 17  24.]        ,                 1537.,   ;     [54 - . . 375 ( ). 1537. . 1.].

       ,        30  40- .     . ,  ,            IV       ,  III,            . . .  ,       [55 - .:  . .  .         // . ., 1994. [.] XXV. . 77  86.].             1534.,        [56 -               XVI., .: . .; , 2002. 31, 32, 38, 39, 45, 46. . 85  87, 96  100, 113  117.].

,      ,                  [57 -             : AT. T. XVI  XVIII. Pozna, 1960  1999; Elementa ad Fontium Editiones. Romae, 1979. Vol. XLVII.    ,           .    ,     ,    ;       (GStAPK. Herzogliches Briefarchiv, D).           : Herzog Albrecht von Preussen und Livland (1534  1540): Regesten aus dem Herzoglichen Briefarchiv und den Ostpreussischen Folianten / Bearbeitet von St. Hartmann. K?ln u.a., 1999.],    .               ,            1530  1540- .

            .          . . ;    1958.       1506  1548.[58 - . . I;  . . - . . IV  VI;  .   . ., 1970. . 53  149.]        ,      ,  ,          [59 -      XVI.  . . , . . , . . , . . , . . , . . , . .    ;        .].        ;        500    ,     IV  1534  1548. (      I   ).

       ,      ,        ,          .             ,        (,    )[60 -     ,    ,     .].

       ,         (  )       .             (, , ),             30  40- . XVI .

  , ..   , ,     ,         [61 -  1598. ., 1966;  1605. . I. . 2. ., 1977.],         (    )   .               ,     ,    [62 -          (       1533  1537  1542  1544.: . . . 59. ., 1887. . 1  263)    (  1533  1539  1545  1548.,  : . . 123. . 8, 9).].               ,    ,      ,     [63 - .].

               [64 -                 ,   .             .].




 I

       1530  1540- 





 1

  III       IV



          3-  4-  1533.       (  )        ;       .              ?

  III  .    ,     .            1533.

 ,     40- . XVI.,      III,           :     ,   ,           ;             [65 - . ., 1859. . 8. . 285.].

   1550- .,    (              ),      III          ,       (   ):                  ,        ,   ,   ,                      ,     .                       [66 - . ., 1965. . 29. . 9  10.].

 1560- .  ,                    ,     [67 - . ., 1913. . XXI. 2- . . 613.],   (      )    [68 - . ., 1906. . XIII. 2- . . 416.].

       XVI.             III    ;      1533    1534.,          ,     .

           1533. ,      I  (   1540- .),  III        ,         ;     15    [69 - . .; ., 1941. . 1. . 106.].

 ,  . . [70 -  . .  . .; ., 1966. . VI. . 137  139 ( ;    , ,      III   ).]   ,         :            III  ,   ,  ,     ,      .     ,     ,        1540  1550- .         .

       XX.   XVIII  XIX.           III,       ,      III             ,   [71 -  . .     . ., 1786. . V, . 1. . 6;  . .   . . 5-. . II. ., 1842. . VIII. . 5  6;  . .     . . 6 // . . III. ., 1989. . 383.].              ,           .

  . .     ,               .     ,             : ,  ,                  .    ,  , ,                     ,       [72 -  . .     . . 6. C. 383.]               ,   III      (. . . , . .   . . ),    ,           .   . . ,        ,       ,      [73 -  .].

   XIX  XX.          III           .     , . .   ,      ,           [74 -  . .   . ., 1908. . 2. . 401, .].            IV.

    . .            III.    ,        ,          .    ,  ,  III        ;            ,       [75 -  . .   III //     ,  . . . ., 1922. . 71  80,  . 79.].

                      ,         ,  .                  ,   , ,        [76 -    :     . .  (. . 43) / .  . . . ., 2004. . 226.]

               III  .       . . , . . , . , . , . . , . . , . .    .   ,       . .       III     [77 - R?? H. Elena Vasilevna Glinskaja // JGO. N. F. 1971. Bd. 19. Hf. 4. S. 481  498,  . 490.],   ,            () .                 (  ,        !),     .           .   ,  ,            ,           III.




1.    III:    


       III,        . . [78 -  . .      30  70- . XVI . . . . . ., 1978. (.  .,  80  7/108. ). . 8  74;  .     III    //        . . . ., 1978. . 61  77;  .          III //       . . . ., 1979. . 88  98.].        XVI.,                    III     .

       1533.        .                     .        :  ,       ;     .    ,    ,     III     (   ,     )       .   ,       (              )[79 -   . . ,      ( . .  . . 44  45). . .        ( . .  . ., 1992. . 82). .  ,       . . ,     (R?? H. Der Bojar M. Ju. Zacharin im Chronikbericht ?ber die letzten Tage Vasilijs III // FOG. 1980. Bd. 27. S. 172 f.).      . .        ,                     .       , ,    ,             III.]     ,         .     ,         ,    ,    .      , ,           .    ,           ,   ,         .

  ,      15  .             ,  II          .       (, ,   ,  ).     (     )      [80 -  . .  . . 8, 21  41;  .     III   . . 61, 70  74;  . .     III // . ., 1989. . 2. . 2.   . . 277  279. .   . .      .: . ., 2000. . 10: XVI . . 564.].

       ,       .     :           (  .),     II  (  .)    (  .).   ,    . .    ,      .[81 -  . .  . . 22.]

              ,   1533.?

. .          .       ( )[82 -  . .      // . 1904. ., 1904. . I. . 58  59.].    . . ,             [83 -  . .   III. . 74.]. . .     . .   ,      III,  ,    ,    .  ;      , ,      (.. .)    ,   .[84 -  . .     . ., 1972. . 390.]

          .,    . .,         [85 -  . .  . . 24  30, 41. .         (., 1979). . 10.]. . .     ()            [86 -  . .    // . . 2. . 2. . 53  54.].

         ,      ,       [87 -  . .       IV.       1533  1534  //  . 1996. 5. . 39.],                 .

               .  , .   . .          ,        . .   ,     .,     [88 - R?? H. Dmitrij F. Belskij // FOG. 1986. Bd. 38. S. 173  177;  . .  . . 83.].   ,        ,       [89 -  . .  . . 82;  .  . IX  XVII. ., 1997. . 480. . 1.].

             ;     ;        .             [90 - . . 43. . 226.]

   ,             .                III,         1542.[91 - .:  . .    XV  XVII. ., 1975. . 346.]: ,  1533.     ,       .   ,   ,         ,     [92 -  . .        //   . 1984. ., 1984. . 59.].

               , ,  .     . . ,      .,            ,    ,      . .[93 -  . .  [       III] // . . 10. . 564.]

                  .         ,       III        .

            ,     :  III,    ,              ,    (./.)    ( III)  ;  ,      ;    (.),       (..  II)  ,       . .:









 . . 34. . 18; . 6. . 268.




    :     . .  (. . 43) / .  . . . ., 2004. . 226.



      . . .     ,   . (.        )        III  ,     ,                                ,     ,          [94 - . . 6. . 268.       : . 34. . 18.].          , ,   ,   .          ,        .[95 -  . .     . . 58  59.]

. .      :  ,     III         ( II),  ( III)   ,      .  ,   ,  ,      [    . .,           III. . .],        [96 -  . .   III. . 75  76.].           .

  . . ,    ,    II   III  [97 -  . .     . . 393  . 95.].       (   ,      XVI.)[98 - . 61, 89. . 193  199, 353  364.].  ,     .        III,    1509.[99 -  . .     . . 393.]     ,       ,    III              .   . . ,         [100 -  . . 392. . 94.].

,   ,              .:   ,   . .  ,     ,      ,         .       ,      . .    ,   .[101 -  . .  . . 24  26.]      III      , , ,      ,           III,      1533.; ,   ,           (.),       . .[102 -  . . 27. . 66.]

,     ,     , ,   ,  .,   ,         III;  -    . . -    ,        ,      .     .

-,          ,     .   ,   . .           III:                  ; :         [103 - . . 34. . 18; . 6. . 268.] ( . . .).  ,            XVI.   III 1504.[104 - . 89. . 353  364.],    -  ,    ,     .   -      XV   XVI .[105 -     II    1461/62. (. 61 (). . 198  199),   ()        , . 1486. ( . 80 (). . 311  312),      III   1523. , -,   1533.   1509. ( . 100. . 415).]      .   ,      III       (, , ),             , ,       ,       , ,   [106 - . 91  97. . 370  406.].  ,     ,       ,    III  1533.     . ,      1504.,       III  ,     .    ,     ,        ./.    .

-,   .     III      ,    .           :         ,  .       ,     -        ,        (  1533.     II    :         ).

         . . : ,   黠 ,   ,    ,         .       . .   ,       III       ;            .   ,   ,     -  [107 -  . .  [       III]. . 563, 564.].

 ,   ,       .    ,        ,     .      .


* * *

          ,      ()     :      25  26  (  )  III    . .     . .   ,      .   ,         :    ,   ,   ,  .       [108 - . . 34. . 19; . 6. . 268.    . (   . .    ): . 43. . 226.].

 , ,  ,             ;     ,           ,        ,    ,      ;  ,      ,          ,       ;  ,   ,     ,      ,               [109 - . . 43. . 228.].

       , , ,  .  . .               ,     .  .           . . ; .:









 . . 6. . 268; . 34. . 19.




 . . 43. . 226.



     ,   .       . .         (),        .      ,   . . ,       .      ,      ; .       c , ..   [110 -  . .  . . 22  23.]. ,    , -,       ./.,                    .          ,    ,      .,    ./.:       ,          ,     ,       养[111 - . . 34. . 20; . 6. . 270. . .: . 43. . 227 (   . ).] ( . . .).

     ,      ,     ,  .  ,    III  ,    ,   . .    :        ,   ,    :  ,  ,  ,  [112 - . . 6. . 268; . 34. . 19.].

. . ,     . .        ./.:    ,      ,   ,     (    . . )  ,    .  ,   ./.   , ,  -  [113 -  . .   III. . 76  77;  . .  . . 27.].          ,         ./.,      .   .

        .    :       ,      :    ,    [! . .] ,   ,     ,       ,   ,         ,  ,  [114 - . . 43. . 226.].      ,   III  ,         . . ,    -      ,      .    ,  ,   .        .         , ,     ,  .          .        .  ,       :        ,   .     ., ,     ,     ,      : ,       ,           . . .  .        (  )       ,    . . ;    ,          ,      .

              - .    ,    ,    -   .             ,   ,     (.   ,        ),    [115 -   . .: . . 34. . 19; . 6. . 269.].

     .    :  ,        ,          ,           [116 - . . 43. . 227.].

          ,  .      III            .

     ,           23 : . . . , . . , . . ,  . . ,   . . ,      .          ,     ,     ,     ,     ,      [117 -     : . . 34. . 20; . 6. . 270; . 43. . 227.].     .      .

    .     . , ,   ,           ,   ,         .  :               [! . .]  ,            [118 - . . 43. . 227.] ( . . .).         ./.:               [119 - . . 34. . 20; . 6. . 270.].         ,       .

            ,      .     ,      . . . , . . ,  . .  , , . . ,  ,   ,       ,    III             .

   III       ,        .        ,     ,      . . , . . , . . , . .    ,   III        .    (   )                 :                  ,    ,     .       ,   ,      ,   [120 - . . 34. . 20; . 6. . 270.    .,     . .   (. . 43. . 227).].

,        . . .   . .    - ,    . . .     (   ). ,            ,     [121 - ..  ,    . . .   . . . , . .          III ( . .  . . 70, 72  73).                       III,     ,            .].          ,          .

   [ III. ..]  ,           ,      ,        ,   ,     []    ,    ,      [122 - . . 43. . 231.].

,   ,     ,   :    .   III        ,     ,       ,     [123 - . . 34. . 20; . 6. . 270.    .: . . 43. . 227.].

           ;    .         [124 - . . 43. . 227. .: . 34. . 20; . 6. . 270.].

 , 30 ,  , ,     ,          .      :          ,   ,  ,   ,   .     ,            [125 - . . 34. . 20.    . .: . 6. . 270; . 43. . 228.].      :   ,       ,     ,     ,    ,      ,            ,        [126 - . . 34. . 20.  .    ,    .: . 6. . 270  271.  .         :           (. . 43. . 228).]. ,  ,           :    ,                ,     ,         [127 - . . 34. . 20; . 6. . 271.  .     ,   :   ,      ,           ,      ,    ,  (. . 43. . 228).].

   [. . .]      ,   ,    ,    ,            ,   ,       ,       ,     ,     ,     ,        [128 - . . 43. . 232.         ( . . . 963), .:  . .         . ., 1962. 121. . 121.].

,        ,            (  .     ,    ,   .   ):  ,              .    ,     .  , ,  ,       셻[129 - . . 34. . 21.    . .: . . 6. . 271; . 43. . 228.]           ,        ./.,   ,  .  :









 . . 34. . 21; . 6. . 271.




 . . 43. . 228.



 ,   ,    , .. ,       . . . .   ,       . . .   .   :       ;         :    ,      (      III,    [130 - R?? H. Dmitrij F. Belskij. S. 171.]).

,            III  : ,    .     ,         ?

. .       .     [131 -  . .   III. . 79  80.]. . .  ,      1539. (..  .)    ,    III  . . ,     ,     [132 -  . .   . . 227, . 2;  .     . . 390, . 87,  . 395.].       ./. .,        ,  . . [133 -  . .  . . 24, 27  28.].

   ,    ,  .   . . .        ,  . . . ,    ,        ;      ,      III.     ,           [134 - R?? H. Dmitrij F. Belskij. S. 173, 176  177.].

   ,      .   ,     .      :  ,       . . .   ,      . . .   ![135 -  . .  . . 83;  .  . . 256.]

       , ,   ,       .       ./.   :         ,        ,            ;   III    ,     .

     ., ,  :      ,   ,      ,        ,     :        1533.          -  (,   .)  ,        .

   ,   III,   .,      ,       (       ,       )     .        ,  ,     .      ,    1540- ,            [136 -    . . . .    1541.:             ; .    ,            (. ., 1965. . 29. . 39, 42).  . , . 5.].    , ,    .     ,         III  . . .   .

   ,    ,           : ,   III     (    )  ,        ,     [137 - .:            (. . 43. . 227).],     (        )  ,  ,  ,       [138 - .:   ,  ,   ,            (. . 43. . 228).].

 , 3 ,      ,        ,      :     , . . , . . , . . , . . . , . . , . .    .   . .      ,  ,     ,              ,        [139 -     .: . . 6. . 272.  .         :        (. 34. . 21).].

 .        . .:    ,     . . ,    ,     , :      [140 - . . 43. . 229.].

,          ,    -  ,    ,      .,   ./.:     [ III. . .] .       [. . .]    ,         .             ,      .     ,     [141 - . . 34. . 21; . 6. . 272.    .,      (      ..): . 43. . 229.].

          . ,              . .    :   [ . . .]     ,          .       ,     ,      ,    ,      养[142 - . . 34. . 22.     .  : . 6. . 273.]             .        :         ,     ,      ,      养[143 - . . 43. . 230.]

            .,       III    [144 -     , . .            III   .        .   ,       ( . .  [       III]. . 567).].

     ,     4  1533.,   ./. . ,   ,          . . ,    :









 . . 21. . 24; . 6. . 275.




 . . 43. . 231.



   (  .,   .)      :       ()    ()   ,     :       ( )      ().  ,      .  ,          .,       ,   ,          .        .   . . ,         , -,   ,     .

        ,       :









 . . 34. . 24; . 6. . 276.




 . . 43. . 232.         ( . . . 963), .:  . .         . ., 1962. 121. . 121.



 ,            III. ,       ,    ,     1533. .    ,       ,   ,     -  .  ./.        . .  ,      .    . . . .  ,           ,  . .  (      );    .  , ,    ,         .

   ,  ,           III       .   ./.,  .      .       . -,   ,   ,      (,       III),       . -,   ,       (,  . ) , ,        ( . ,    .).

 ,   .              1530- ,         . ,    ,  .   -    ;  ,  . .    . .        [145 - . . 43. . 226, 227.].  .                1533.

     . .,      . ,                 (, .   . . ).         -  .

,         . (      . ,     . .   . . .   ),    1540- .       .  . . , -,   , , ,     .

            ./.,   .,      ,  ,  ()  ,   .             .




2.  :     


     ,       ,          ( ) ,   III    .

            ,      III   23  1533. ,     ()   10 :      , . . , . . ,  . . ,   . . , . . . , . .    .   . .

. . ,   ,       10  ,   III     .  ,          ,         .     :   ,  ,   ,      [    III. . .],   ,           [146 -  . .   . . 2. . 399.]. ,  :                III,          XX .

. .           III     ,     [147 -  . .   III. . 80.].       ,            ( ),  :           ,      ,   III     : ,   .        ,      ,      ,     ,     [148 - . . 6. . 272.      . .: . 34. . 21; . 43. . 229.].

              III.         (   ,     )          ;   ,    ,         .  , -,         ,  ,  ,    ,  [149 -  . .   III. . 79.].              .       :  ,  III,   ,             (.       );  ,         ,           [150 -  .].

     . . ,   ,      , , . . , . .   . (..    )    ,    [151 -  . .  . ., 1923. . 35.].

. .             ,   [152 -  . .   . . 33.].

. .                 III. ,   1948.    ,   ,  (    )          ,        70-  XVI.:         .         1530- ,             III,      .  ,  ,           ,            III     [153 -  . .     XVI  // . ., 1948. . 27. . 282  286.].

     ,    (-     ),      III       ,       .            III,        ,     1533.          :        ,  [154 -  . . 282.].

         ,   III       ,          . .   . . [155 -  . .   . . 226  227;  .     . . 395.].

         .     ,    III       ,  .  IV       :    ,      ,       ,  ,     ,  ,   ,   [156 - . 104. . 440.]  ,           30-   40- . XVI. ,     IV -     ( 1534.)        :         []    [157 - . ., 1956. . 2. 137 . 134.].       IV     24  1535.,            ,                     ;      ,     III,       [158 - . . I. 23. . 29, 30.     III       . .  ( . .   . . 25, . 18).]. ,   . .       1541.       IV   ,    ,  20    [159 -  . .     1541  // . ., 1997. . 1. . 35.].

  ,      ,          ,          .    30-   40- . XVI. ,         ,        .     ,     ,        ,    , ,   .

      ,         ,   , ,   ,  ,      .  ,          II   III,    . . ,    ,      ,   -,     .   , ,     (          III),     I,       ,    . ,     ,     IV      III[160 -  . .   . . 26 (  18).].

,  ,    -  III     ,            .                III,     .        .   ,        . . .           .

   ,            III      ,           .    . . ,               [161 -  . .  . . 71.    . . ,     . . .      ,   III              ( . . 72).   ,  ,    ,       .       ,     . . .          .].   -        . ,  ,  ,    ,   ,  ,  . . :  .          , ,          !

      III . .      ,  -   IV   . . . , . .   . . .      ,           III   3  1533.  ,          ,                [162 -  . .  . . 73;  .      30  70- . XVI .  . . . . ., 1979. . 14.].

      . . .  1973.        XVI. ,     1533.       ;   ,   ,        (    , . . , . . , . . . , . . )[163 -  . .   // . 1973. 2. . 209  213 (     . 210).].

         [164 -  . .         XV    XVI. ., 1988. . 294;  . .       . . 11  12.]. ,        III  ,                .     ,   ; , ,   , ,   ,     :  7          ,     ( . . ,  . . ,     . ),         ,         .

   .       III , ,       [165 -       . . ,  ,          ( . .     . . 394). . .            ,    ,    ( . .  . . 210, 212).]:     [      , .. 23 . . .]         .       .       [].     .           养[166 - . . 34. . 20.     . .: . 6. . 270; . 43. . 227.]

 ,    (       )      .  ,     -   ,   .                  .      :      ,     [ III. . .]  ,      ..      ,     10 ,        , :               .      :                  养[167 - . . 34. . 20.] ( . . .).

   ,                ,     ,        ,  3 .    ,          ,     10 ,     .           .       ,     ,   (    ). ,    ,  (,   ),        .    ,      III,     ,          ,    [168 - . . 34. . 21.      : . 6. . 272; . 43. . 229.].       III,    ,  .  ,   ,         ,  ,       ,     .

            XVI.,    1990- .     , -   ,   III    ,  .      ,    ,   ,      ,     ,          ,   ,         [169 -  . .  . . 83. . :  .  . . 254, 258.].    .

. .                 1533.,         .   ,         ,      :            ,    ,   .       ,     IV    ,  , .   .  [170 -  . .       . . 12;  .   III    XIV  XVI. //     XI  XVIII :      ,   . . . ., 1990. . II. . 310  313.].

           ,     ,        ,     .     ,    1533.   ,         III;        .

      .       ,   III     ,     .         :  , , ,      ?     .        :   ,  ,         ;  ,   ,   ,       ,    ,     . ,      ,   III               15    [171 - . . 1. . 106.].      (    [172 -  . .  . . 82.])   .

      . .           III            IV.       ,        (   . . , . , .    ).                           .            ,   III    , 3 ,        .      :     . .         ,   .       . . :        ,   ,  ,  ,       [173 - . . 34. . 21.].                   III[174 -  . .       // .   . 1999. 3 (9). . 106.].     ,      .,      ,     [175 -       ,     .        , .: . . 201 (. . . ). . 42. . 40 (   . . ,       ).].       .,      :  ,            ,    ,        [176 - . . 6. . 272.] ( . . .).  ,      ( )       .        .

          III   ,            ,         ,     [177 -      ,      ..     III,           ,  ,    ,  .. ( ..      III //  - . . 2. . 2009. . 2. . 21  28).     ,           ,      , , ,    .                ,     .     . .            .].                .         1533.,     - .           III   .                     IV.          .            ,          XV    XVI .




3.   III    XV    XVI 


    III,      ,     ,     (   )      .                 . ,  I,      ,    .   ,                 ,     ,    [178 - . 22. . 60, 62.     ,  1423.].        II:      .  ,  ,  ,      ,   ,  .  :    ,    ,  ,      ,       ,    养[179 - . 61. . 194, 197.   II,  1461   1462.]

       III:          ;      [180 -  . 89. . 354, 363.   III,  16  1504.].    (1504.)  ,    ,  ,     ,   ,           ,          ,     .

 III     ,   :    ,        .       ,      ,        -.

   III,      ,      30  (             ), :          ,   ,  ,   ,   [181 - . . 34. . 20.    . .: . 6. . 270; . 43. . 228.] ( . . .).

,          III.        . ,        ( 1523.)           [182 -             ,    (. 100. . 415).].

,        ,         ;    ,         ,    III    ,     .     ,          (        ),       .

            ,      III  ,      ,     ,        3 .   , ,     ,         (    ,     ).      ,                 .            XV  XVI.

 . .   . .  ,  10 ,       ,       [183 -  . .   . . 2. . 399;  . .   III. . 78.].     . ,  ,      III :     腻 (    ,  III[184 - . 89. . 364.]) :    腻 (   ,  II[185 -  . 61. . 198.])         :     , . . , . . ,  . . .      , ,    ,  .            . . . , . .   . .  ,  ,   ,     .

,      ,        ,      III,        ,      [186 -  . .   III. . 79.]. , ,  ,       XVI.     ,  ,  . ,    III (1504.)     ,    : .   (), .   (),       ()[187 - . 89. . 363, 364.].          [188 - .  .          .].

 ,        XVI.       [189 -  18      1500  1530- .      (. . 2. 40. . 41; . 2, 65, 196, 256. . 9, 71, 200, 262; . ., 1997 . I. 161. . 135; . 21, 34. . 50, 89),     (. 108, 179, 222. . 110  111, 176, 224; /. 37. . 41; . . 1. 158. . 132;  . .  ,     . ., 1895. . I. I, II. . 9, 11),     (. 59, 251. . 64, 255; . 35. . 93).].       ,   III    ,    ,  ,  .

        ,      ,           .             III,   1531/32.         . . [190 -  . .     (    ) // . [.] XIV. ., 1983. . 50  55.],       ,    ,      III,     .

            ,   ,    : .   ,   ,    (),        [191 -  . . 303/I (). 281. . 3.  XVI .] ([192 -    ,    ,  . .      ( . .  . . 51  . 7).]).    . . ,                  [193 -  . .  . . 50.].

,       . , ,             III,   ,    ,           ,      ,      ,      . , ,      . .         :       III   ,             ,  ,    ,   [194 - . . 43. . 231.  (. . 53)              .  . . . .   ,   . .      (. 34. . 24; . 6. . 276).].  ,       .

 ,            ,   III   : ,   .          ,        .       (    ),     III       ,            .  ,              , ,         15    [195 - . . 1. . 106.] ( . . .).       廠       ,                ,  ,     IV.

          ,     III            .  ,   . .   . . ,     [196 -  . .   . . 2. . 399;  . .   III. . 77, 80;  . .   . . 26 (  18); Nitsche P. Gro?f?rst und Thronfolger. S. 216.];     . . ,      . [197 -  . .   . . 282; R?? H. Elena Vasilevna Glinskaja. S. 488  490; Idem. Der Bojar M. Ju. Zacharin. S. 174.].     ,     , , :           .  ,       :     ,         ,       .

 ,   ,       III     .   ,   ,   ,   ,    ,      .           IV    .         .    ,                 III,   .        .




4.        IV


    1530- .       ,  , .                 (    )  ,        (1538.). ,     ,             III  :     ,    ,        ,      [198 - . :  . .  .    . . 77  86.].

            ,           1533    1534.     ,                  I.        ,           (-)[199 - GStAPK, Herzogliches Briefarchiv, B (Polen).].             .

     ,  ,    27  1533.,                 24 .   ,      ( ,      ),  , ..    ,     (de Ducatu et imperio insidias struunt)[200 - AT. T. XV. Posnaniae, etc. 1957. 601. P. 864.].

6  1534.  ,   I        ,    :     ,        ,    ,   ,    (herczog Yorg),    (? feter),  (formund),      10  (das regement X jor befolen)[201 - AT. T. XVI. Pars 1. Posnaniae, etc. 1960. 11. P. 21.].   , ,        14     : ,    (herczog Yurg),    ,      (vyl selbst grosfurscht seyn), -       [202 - AT. T. XVI. Pars 1. 11. P. 22.].

   ,  ,    ,   10   ,     [ I. . .]   ,                       ,      ;          (    ), , ,         (maius interesse ad talem electionem et tutelam habuissent);           [203 - Ibid. 18. P. 32.].

       ,     ,            . ,       :     ,   ,    .         III,    ,     ,      ,   ,        1533.

              . -,      ,     ,          1534.           . -,         :       III,    ,        1550- .     ,     ,  ,   . , -,              .

          ,            ,           ;     [ III. . ],     ,            ,         ,            .         ,             ,            [204 - . . 8. ., 1859. . 285  286.].

     ,  ,      .    ,  ,   , ,      ,      ,  .       : ,   I                [205 - . 20  22. . 57, 59, 62.].   III  :      ,     .

        10         ,      I (     ).    , ,  ,        -      ?

          15  1534.  .   ,                ,     (bey yren freynden bey den fornemsten reten yn der Moska)[206 - AT. T. XVI. Pars. 1. 38. P. 68.].       1530- .  ,           .

1  1533.           ,             .  ,      -,       . . ,     컠  . . .   .. . 18 ,     III,    . . .    ;     . . ,  . . ,      . 21       [207 - . . ., 1887. . 59. . 1  2, 4.].

,            . . .   . . . ,            [208 - ,  -,   . ,    8  1533.,  1   III      . . .        (. . . 59. . 1, 3).       27  1533. . .   .     24       ,    8  1534. ( . . 10, 13).],          , , ,               15 .

            ,   (-,   ): ,     (Der, so formud geseczt),  :   ,     .      (Synt andre drey hern formuden)[209 - AT. T. XVI. Pars 1. 38. P. 68.]

       ,     1534.   ,    [210 -  , ,  . .   . ,      1534.   ,      ,   ,         (.: AT. T. XVI. Pars 1. 11. P. 22).]    ,   [ . . .] ,         ,   ,    (dy III hern, so formunden vorden),     ;       15  (welcher formutschaft und regement 15 yor lank tauren solt)[211 - AT. T. XVI. Pars 1. 73. P. 156.].

,        III          ,        ,      ,       (  !)    I     ,       . ,  ,    1533., ,              (gubernators),    ;     , [212 - Kroniki Bernarda Wapowskiego czesc ostatnia. Krakw, 1874. S. 249.]

         . .      (1549.)           III:    ,     ,       III,           .      . ,   :     [. . .]  ,   ,         (in regno)      [ III. . .],            [213 - Herberstein S. Rerum Moscoviticarum Commentarii. Viennae, 1549, f. XXV 3- .        (.:  .    / . ..   . . . ., 1988. . 191).].    1557.    :      [214 -  . . . 191,    . 192 (.   ).] ( . . .). ,    1557.      :  III,      ,         .

 ,        III       ,     I (.    . ).   : 1530- .        ,  1535.      ,   1539.   [215 - . :  . .  .    . . 78.].       , ,        - ,        ,        1533.     .

,     ,       1533.,               . (           ,              .) ,   ,               , ,   ,  III         ,     .    ()            III          ,    1535. (  )[216 -             I  1516  1535. .: Wyczanski A. Miedzy kultura i polityka: Sekretarze krlewscy Zygmunta Starego (1506  1548). Warszawa, 1990. S. 269  270.    .  .: Lukas S. Rozbir podlugoszowej czesci Kroniki Wapowskiego. Krakw, 1880;  . .      XV    XVI.    //   IX  XX .  ,   . .      ,   .. . , 26  28  1995. .,1999. . 229  232.],  ,         .      仠 , , 黠 , ,    , ,   ,       [217 - . . 1. . 106.].

,    ,       ,     ,      .        ,     ,        . . . .

7  1534.                  .      ,  ,      ,   ,   []     , []    [218 - AT. T. XVI. Pars 2. Wratislaviae, etc. 1961. 455. P. 140.].        .              . . , ,   III       ? ,  .

       ,   . . .    :    (   : tutorem egit)   ,           .  ,  ,       :         ,      III      ;               .   ,      ,     -    :    ,       III (  ),        , , -,              -  .

. . .                III,        ,   IV,  ,    ,    ( ,      ).       IV   .   ,   ,      .  ,       30- . XVI.         . , ,      1535  1536.       . .   [219 - AT. T. XVII. Wratislaviae, etc. 1966. 139. P. 198; Elementa ad Fontium Editiones. Vol. XLVII. Romae, 1979. 207. P. 54.],                [220 - Bielski M. Kronika wssytkyego swiata. Krakw, 1554. K. 302 v.].    ,                 ,        III  . .          .


* * *

,      ,   III   ,    ,    ,        ,        . . . , . .   . .  ,           .

  . . ,            [221 -  . .  . . 84;  .  . . 254, 255.].  ,  III      ,           . . . . ,      ,        .          .   (   )             . ,             ,                III     .

,       . . ,         III     :    ,            [222 -  . .   . . 2. . 397  400.].   ,         ,      ,    ,        ,    III (    ,  -  ,   )[223 - . . I. 172. . 142;  . . . . 398.]. ,         - (     ),       ,   ,     :     .   .

  -          III            .       ,  III          ,      ,      腻[224 -          : . . 34. . 21; . 6. . 272; . 43. . 229.]. ,        ,     ,     ,             ,      III -   . ,          ,    ,      .   ,       ,        III       .

     ,       ,          ,     [225 -   .: . . 6. . 272.     . .,     : . 34. . 21; . 43. . 229.].    -        III   ,             . ,          .

      , ,    ,  III         ? ,   ,         ,    ,        [226 -   .: . . 6. . 272.    ,   .   ,  .  (. 34. . 21; . 43. . 229).].

     ,    ,       ,    :  . . . . , . . , . .    . .     , . . . , . .   . .     ,           . ,         .           ,     ,   ,   ,         .              ,    [227 -  . .  . . 106.],    ,  .

   ,        ,     ,         ,   , ,    ,        . , ,      ,   IV,        ,      .      ,         ,    III  .

,            ,   ,       ,          III   .        ,    ,      ,     ,    .      , .. ,           ,    ,       ,              ,        .

   ,   ,        III, ,    . . ,      .            .        III  ,    . . ,  ,     ,         .  ,  ,    ,   ,  ,    ,           [228 -  . .   III. . 80.].




 2

           1533   1534 





1.   


   ,    III ,             ,    .               ,         .             ,          :

    III  









 . . 34. ., 1978. . 24; . 6. ., 1853. . 275.        .: . . 43. ., 2004. . 231.




 . . 8. ., 1859. . 285  286.



  ,      , ,              ()   .       :        ,   [229 - . . 34. . 24; . 6. . 275; . 43. . 231.].

       III  , ,   ,       (..  1539.),  ,        : ,       ,         IV   ;      ,    .       ,   40- ,    .      : ,      ,            (   !);     ,   ,                 .

     ,  ,            III   ,  ,     ,         (        ,   ,       ),    .

      III                  [230 -       I : . . 1. .; ., 1941. . 106.    II () :      III 4  7042 (1533) .  :           6       (. . 30. ., 1965. . 147).  ,  IV    ()    6  1533.].        ,    ,     [231 - . . 43. . 233.].   , ,     7042 (1533) . ,                    [232 -  . .   XVI.   . .  //   . . 10 (20). ., 2005. . 377  378.].

                . .                     ,                腻.  11      ,      ,   ,            [233 -  .].

        ,       ,     : 11  1533.      IV,    .

  ,    ,    .           : -                ,   ,          .       ,  ,   :       ,          ,    ,   .  . .        ,    ,      .  ,   ,    ,     ;       ,     -[234 - . . 8. . 286.      III,   ,     ,            (  )       .].

          .     .  ,    .      ,   : , ,    ,    ,    :      ,       ,     ,  ,     ,   ;     ,         [235 - . . 29. ., 1965. . 10.].

 ,            ,         .          :         .              ,     ,    ,             .       ,      [236 - . . 29. ., 1965. . 11.].

          .    ,  ,    III,         .        ,       .         ,   ;      ,  ,             [237 -  . . 10.].   , . ,   ,      ,    ,       ,    [. . .]     ,      ,    ?[238 -  .]

    ,                 .  .    ,    [. . .] .   , ,       ,        , ,        .  .     ,   ,  ,    ,     ,        [239 -  . . 11.].

 ,  ,      .     : , ,         ,      ,       .   ,  ,            :   ,    .     .      ,      .   :   .         11 [240 - . . 29. . 11.].

    ,     11  1533. ,     [241 -  . .   . . 30; R?? H. Machtkampf oder feudale Reaktion? Zu den innenpolitischen Auseinandersetzungen in Moskau nach dem Tode Vasilijs III // JGO. N. F. 1970. Bd. 18. S. 494  495.].                 (       IV)          ,    , ,   ,   . . ,          .

       1540  1550- . (   ,      ,           )    ,    ,         .

 ,       IV       ,     . . ,  25  1533.     ,           [242 - . . . 59. ., 1887. . 7.].          :           ,     ,        ,          .  :   ?    :  [243 -  . . 9.].            ,       8  1534.[244 - . . 123. . 8. . 21.]

-,      ,     1536.,      1540- .,       .               :                  , ,   ,       ,  III.          ,  ,       ,         [245 -  . . . . 246.].  ,              ,     ,     .

        ,      1533.,      :       ? . .            ,  . .            [246 -  . .   . . 5- (. ).  3- . . II (. V  VIII). ., 1842. . VIII. . 8.].

. . ,    ( , ,     ),       ,            .   , ,       ,      ;              ,  ,    , .   ,   , :  ,        (  )       .       ,         ,     III    ;          :   .     ,       ,       ,  .  [247 -  . .     . . 6 // . . III. ., 1989. . 385  386.].

   . .   ,                      ,     ,  .

. . ,    , , ,     ,    ,         ,   ,   ,  (,                  ).                   ;        ,    ;       [248 -  . .   . . 28  31.  . .      ,   ,    ,        : Nitsche P. Gro?f?rst und Thronfolger. S. 227  228.]. , ,  ,          ,   , .

. . ,       ,      .   ,       ,      .        ,     ,                 III[249 -  . .   . . 228, . 3.].

.             .           (       ).  ,    ,   [250 - R?? H. Machtkampf. S. 496.].

. . , ,          ,       [251 -  . .  . ., 1992. . 85.].

        ,   , ,       . . :         III [252 -  . .       . . 13.]. ,   ,     ,    ,        ,     ,    -    .

     11  1533., -       ,        .  ,  ,          .

   ,        ,      ,       III   .  , -,  1527-   1528.:    1528.          .              . . .   . . ,  ,   ,         ( 30 ).    2. [253 -     .:  . .   1527  1571  // . . 10. ., 2004. . 11  13. . 2.   1527.         . . .  ( . . 9, 10. . 1).  ,             1527   1528.].  ,      -   ,   1531.     :       ,    ,   ,        [254 -  1598. ., 1966. . 76  77, 79. . . .         1532. ( . . 81).].

 ,     . .        ,              ,           .   ,      ,         (      25  1530.      ).  ,            ,     .

,    1533.     ,           .   ,      ,        XVI.:  26-            [255 - . . 20.]. ,        ,    IV      . ..     .            ,      - ,     ,     .

,     ,     ,         .    ,           .    ,                   .       ,  , ,          XVI .[256 -  . . . . 430. . 35  35. .: . . I. ., 1846. 27. . 27.]

   ,  ,     ,  , ,   ,  ,    :  , ,  ,     [],    , ;    ,    ?[257 -        ;   :  . . . . 430. . 35.]       : , ,     []:   ,   , [] ;     [] .     [],    ,        [],    [258 -  .].

,          , , ,  ,   (      )   .     :      []        ,    ,    [259 -  . . 35.].

   ,     ,    .           ,    1534.         ,                 [260 - . . 6. . 294.]. 10  1535.        18 ,    ,                          ,         .    ,   ,   [261 -  . . 295.] ( . . .).

 ,                    .       ,     ( ,  -)  :  ,           ,   1538.[262 - . . 29. . 32.]

   ,      ,             . ,      ,    .          :   ,               (    ,     ),    IV         .    :   .

 ,      ,           ,             1533. ,    .   ,        III,    24 ,    ,         .      .     10  1534. ,        , , ,      (   IV)        ,    III [263 - AT. T. XVI. Pars 1. Posnaniae, etc. 1960. 18. P. 32.].  , ,  ,      .

      III        ; ,        ,     .  ,             IV,      .   ,      ,     ,  ,     ,        1533.    ,     ,    .

          :       ,       ,    ,       .       ,      ,      [264 - . . 29. . 11.].     . . .   ,      ,          (    ),       ,  ,   .

  ,   III       ,       IV,   , :      , , ,   , ,      [265 - . . 1. ., 1841. 136. . 198.   .:  . .     . . 17  24,   . 23.].  ,        :         (   ,      );  ,      (    ):   , , ,    [266 - . . 29. . 11.].        IV   .

 ,       . . .        ,   III     ,       ,      ,   [267 -  .      //    :   XVI . ., 1986. . 340.].            :        ,            .  , ,     IV     ,   ,    ,   (  )     .    ,         :   ,             III,    ,      .

   ,   ,          [268 - . . 8. . 286.].     ,       ,     . ,     1512. :                  ,     [269 -  . .    1512. . 285.].       II :            9       ,      [270 - . . 30. . 203.                1497. (. . 28. .; ., 1963. . 161).].     -  ,      [271 - . . 26. .; ., 1959. . 325 ( ).       (-),             ( . . 315).]  , ,        ! ,       1518.               [272 - . . 28. . 356 ( ).].

 ,            ,          ,       .         ,        .    ,        ,             [273 - . . 29. . 11.].          . ,    :    11 ,  ,        ,                 [274 - . . 34. . 24.].  ,         ,  :   [275 -  . .   XV  XVI. // . . V. .; ., 1950. 1. . 12.              . ,        (   XVII.)  7042.   ,  11                        25 .      ( . .         . ., 1962. 111. . 112).].

    :                [276 - . . 1. . 106.].   IV  , , ,    ,        ,   III       .

        :   ,     ,  ,         ; ,    ,    ,  []  셻[277 - Kroniki Bernarda Wapowskiego czesc ostatnia. Krakw, 1874. S. 249.]        .     ,    ,      ,  ,   ,       III,     , ..       .

,     ,   ,          .        :      (  III),   :  , ,      [. . .]    [278 -  . .     . . 22.].  , ,      ,  IV,       :                  ,          ,      [. . .]   [279 -  .].

    ,   . .  ,                  , , ,       [280 -  . . . . III. . 386  387.].    ,    ,    .

   1841.              ,      [281 - . . 141 (   ). 1505. . . 1. . 3.].    ,           ,    [282 -  .:  . .     . . 17  18.].  ,       ,         , ,    ,         .     -:         ,      ,           [283 -  . . 24.].      ,         .

 , 11  1533.,    ,     ,          .    ,        . . .    ,    . .      .  ,    ,    1534.         .   -       1533.    1534.




2. ໠      ( 1533   1534.)


 . .     ,               ,    ,              [284 -  . .     //  . .   XV  XVII . ., 1973. . 166  167.].    ,         ,         III,      .  ,                 :    -     ;    . . , , ,        .      :   ,    . . .   18   ;           (.. )          [285 - . . . 59. . 2.].

      , ,   1533.      ,      [286 -   . .  .:  . .   . . 221  223.].           III ,   ,          ,            [287 - . . 1. 294. . 537  538.].              :           18  1533.[288 - . . . 59. . 2.]

    , . , , ,  .        III,            :      ,    ,    ,      ,   ,     ,     [289 -    II  (. . 6. . 271).       (. . 34. . 21).     (. . 1),                   (. . 43. . 228).]. , ,     ,               ,          IV    .

  ,  , -,  . ,     .  18  1533.   ,  , ,       .         1533  1534.                  V  (Johannes V. Bey),       10  1534.[290 - Kivim?e J. Ein Kamel f?r Dorpat und ein Truthahn f?r Moskau. Geschenksendungen zwischen Livland und Russland im Jahr 1534 // Zwischen L?beck und Novgorod  Wirtschaft, Politik und Kultur im Ostseeraum vom fr?hen Mittelalter bis ins 20. Jahrhundert: Norbert Angermann zum 60. Geburtstag / Hrsg. von Ortwin Pelz, Gertrud Pickhan. L?neburg, 1996. S. 233  248.]

       24  1533.[291 -    1532.,  .         1533 (Ibid. S. 241).],      (3  1534.)  :          .           ,    .               V,   ,              ,       .           ,         :    ,       (Mythregentenn)[292 - Ibid. S. 248.].  ,        .

           1533   1534.     ,       - .    1534.        ,   ,      . ,       10  1534.   ,     (..  III)        ;     ,         [ IV. ..]   ,  [  III. . .] ,     ;    ,       [ I. . .], []   ,  -   [ IV. . .]   ,     (nobilitatis proceres)          [293 - AT. T. XVI. Pars I. 18. . 32  33.]. , ,         ,        ,         ,  .       , ,    : 2 .   ,   ,  ,        (? vesten)         [294 - Ibid. 145. . 281.].

          .      ,     I        .           [295 - Ibid. 158, 159, 197. . 310, 312, 370.]




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/mihail-markovich-krom/vdovstvuuschee-carstvo-politicheskiy-krizis-v-rossii-30-40-h-godov-xvi-veka/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes



1


 . . :   . ., 2000. . 246.




2


   ,     . , 1860. . 2. . 319  337.




3


 . .    . ., 1977. . 218;  . .   // . . 2 (  XIV  XVI.). . 2. ., 1989. . 92 (  ).




4


 .  . . 2. . 319, 322  .




5


 . .            . .; ., 1960. . 194.




6


  . .; ., 1951. . 106, 155  .   -, -   .  .: Ingerflom C., Kondrativa T. Bez carja zemlja vdova. Syncrtisme dans le Vremennik dIvan Timofeev // Cahiers du monde russe et sovitique. Vol. 34. 1/2 (janvier  juin 1993). P. 257  266.




7


         ()   II.:  . .   // . 1995. 5/6. . 63  64;  . .   . ., 1991. . 7, 30, 31  .




8


 廠       1530  1540- .,    IV.    ,  ,   ,   ,         ,      ,   ,       : , , .        ,         .




9


. . 141. . 1. 1539. . 1. . 4.   ,     1841.   : . ., 1841. . I. 140. . 203.       ,     (. . 5).




10


.:  . .   // . ., 1989. . 2. . 2. . 39  42 (  );  . . -      1541.   //        . X   XX. ., 1990. . 119  149;  . .   //  : :  5. ., 1994. . 1. . 462.




11


 . .  . ., 1979. . 172.




12


. ., 1929. . IV, . 1. . 3. . 620.




13


 . .    1512. // . ., 1951. . VII. . 295.




14


 . . . . 246.




15


. ., 1965. . 29. . 32, 34, 42; .        .:  . . . .    . ., 1958. . 29  41;  . .    // . . 2. . 2. . 20  21 (  ).




16


.:  . .      XVI  XVII . ., 1980. . 195  196.




17


. ., 1904. . 13, . 1. . 126.




18


       . .: . .; ., 1941. . 1. . 110; ., 1955. . 2. . 229  230.




19


. . 28 (  , 1-  ).




20


. ., 1913. . 21. 2- . . 634.




21


.:  . .  . . 201, 225, 228;  . .     (  ) //   . 1984. ., 1984. . 75  87;  . .     XVI . ., 1984. . 224  232;  . .   // . . 2. . 2. . 44  45;  . .   //  . . 506  508;  . . ,  //  . ., 1988. . 2. . 1. . 73  79.     . .            1560., , ,  1541.      , .:  . .       XVI . ., 2005. . 93.    .:  . .  :  . ., 2007;  . .        . .; ., 2009.




22


.  ,  :  . .   :  12. ., 1989. . 1. . 25  26. .:  . .  . . 200.




23


 . .     . ., 1786. . V, . 1. . 169.




24


 . .   . . 5-. . II. ., 1842. . VIII. . 33  .




25


 . . . ., 1989. . III. . 425  426.




26


 . . . ., 1957. . 2. . 164.




27


 . .  . ., 1923. . 38.




28


 . .         XVI. //    . 1935. 9/10. . 87  89, 98;  .      30  50-  XVI . .; ., 1958. . 3, 27.




29


 . . [.] // . 1960. 1. . 151  158;  . . [.] //  . 1960. 4. . 170  176;  . .   . ., 1960. . 224, 258, 262  263.




30


 . . . .    . . 21;  .   . . 223. . :  . .      XVI . , 1940. . 74  80;   .  .  XV.  XVII. ., 1955. . 112  116, 280  283;        :  12. ., 1966. . 2. . 151  160;  . . -    XV    XVI. ., 1967. . 328, 375  376.




31


 . .          XVI . .; ., 1957. . 289  327;  . . - . . 275  376;  ..         (1538  1543.) //  . 1979. 4. . 192  199;  .     . ., 1991. . 81  102.




32


 . .       //    (XVII  XVIII.). ., 1964. . 20  27;  . .  -   . ., 1969. . 10  11, 419  420, 526;  . .       (XV  XVI.). ., 1985. . 199  218.




33


 . .   . . 214  215.




34


 . .        (1533  1538.): . . . . . ., 1987. . 18  19.




35


R?? H. Machtkampf oder feudale Reaktion? // JGO. 1970. Bd. 18. Hf. 4. S. 496  502; Idem. Elena Vasilevna Glinskaja // Ibid. 1971. Bd. 19. Hf. 4. S. 495; Nitsche P. Gro?f?rst und Thronfolger. K?ln; Wien, 1972. S. 228  229, 256.




36


Kollmann N. S. Kinship and Politics: The Making of the Muscovite Political System, 1345  1547. Stanford, 1987. P. 4  8, 161  181.




37


Kollmann N. S. The Grand Prince in Muscovite Politics: The Problem of Genre in Sources on Ivans Minority // Russian History. 1987. Vol. 14. Fasc. 1  4. P. 293  313.




38


Kollmann N. S. Kinship and Politics. P. 46  54.




39


Halperin C. The Minority of Ivan IV // Rude & Barbarous Kingdom Revisited: Essays in Russian History and Culture in Honor of Robert O. Crummey / Ed. by Chester S. L. Dunning, Russell E. Martin, and Daniel Rowland. Bloomington (Indiana), 2008. P. 41  52.  .       .




40


Halperin C. The Minority of Ivan IV. P. 51.




41


 . ,     ,          II, -      1533. (Halperin C. The Minority of Ivan IV. P. 50).  ,    ,      30  40- . XVI.:       .         :                II   IV.




42


 . .  . ., 1992. . 89.




43


 . .   //  : . . 1. . 282  283;  . .   XV  XVII.       //   :     . ., 1996. . 55  57.




44


.:   / .  . . .  2. ., 1999. . 1. . 590.




45


       30  40- . XVI.    1985. . . , .:  . .        30  40-  XVI. //      . ., 1985. . 132, 139.  ,       ,   . . : Kollmann N. S. Kinship and Politics. P. 162.     . . , .    .:   . . 55.




46


Corvisier A. Les rgences en Europe: Essai sur les dlgations de pouvoirs souverains. Paris, 2002. Annexe 10. P. 282.




47


Wolf A. K?nigtum Minderj?hriger und das Institut der Regentschaft // Recueils de la Socit Jean Bodin pour lhistoire comparative des institutions. T. XXXVI. LEnfant. 2?me partie: Europe mdivale et moderne. Bruxelles, 1976. S. 97, 98.




48


  .    . ,    ,         .: Carpenter D. A. The Minority of Henry III. London, 1990; Offergeld Th. Reges pueri: Das K?nigtum Minderj?hriger im fr?hen Mittelalter. Hannover, 2001; Puppel P. Die Regentin. Vormundschaftliche Herrschaft in Hessen 1500  1700. Frankfurt am Main; New York, 2004; .




49


Wolf A. K?nigtum Minderj?hriger. S. 100.




50


Crummey R. O. The Formation of Muscovy 1304  1613. London & New York, 1987. P. 148;  . .  . ., 1999. . 59; Pavlov A., Perrie M. Ivan the Terrible. Pearson Education Ltd. London, etc. 2003. P. 64  65.




51


          50  60- . XX   .   .  (Almond G.A., Verba S. The Civic Culture: Political Attitudes and Democracy in Five Nations. 2


 ed. Newbury Park; L.; New Delhi, 1989),    1980- .      .      ,              , .: Hunt L. Politics, Culture, and Class in the French Revolution. Berkeley & Los Angeles, 1984. P. 10.       .     . : Althoff G. Spielregeln der Politik im Mittelalter. Darmstadt, 1997.




52


  ,         ,         . ,   ,   ,     ,   ,      ( . ,     . ., 1997. . 17).    .: March J.G., Olsen J.P. Elaborating the New Institutionalism // The Oxford Handbook of Political Institutions / Ed. by R. A. W. Rhodes, S. A. Binder and B. A. Rockman. Oxford University Press, 2006. P. 3  20 (  ).




53


.:  . .      // . ., 2000. . 6. . 17  24.




54


. . 375 ( ). 1537. . 1.




55


.:  . .  .         // . ., 1994. [.] XXV. . 77  86.




56


              XVI., .: . .; , 2002. 31, 32, 38, 39, 45, 46. . 85  87, 96  100, 113  117.




57


            : AT. T. XVI  XVIII. Pozna, 1960  1999; Elementa ad Fontium Editiones. Romae, 1979. Vol. XLVII.    ,           .    ,     ,    ;       (GStAPK. Herzogliches Briefarchiv, D).           : Herzog Albrecht von Preussen und Livland (1534  1540): Regesten aus dem Herzoglichen Briefarchiv und den Ostpreussischen Folianten / Bearbeitet von St. Hartmann. K?ln u.a., 1999.




58


. . I;  . . - . . IV  VI;  .   . ., 1970. . 53  149.




59


     XVI.  . . , . . , . . , . . , . . , . . , . .    ;        .




60


    ,    ,     .




61


 1598. ., 1966;  1605. . I. . 2. ., 1977.




62


         (       1533  1537  1542  1544.: . . . 59. ., 1887. . 1  263)    (  1533  1539  1545  1548.,  : . . 123. . 8, 9).




63


.




64


                ,   .             .




65


. ., 1859. . 8. . 285.




66


. ., 1965. . 29. . 9  10.




67


. ., 1913. . XXI. 2- . . 613.




68


. ., 1906. . XIII. 2- . . 416.




69


. .; ., 1941. . 1. . 106.




70


 . .  . .; ., 1966. . VI. . 137  139 ( ;    , ,      III   ).




71


 . .     . ., 1786. . V, . 1. . 6;  . .   . . 5-. . II. ., 1842. . VIII. . 5  6;  . .     . . 6 // . . III. ., 1989. . 383.




72


 . .     . . 6. C. 383.




73


 .




74


 . .   . ., 1908. . 2. . 401, .




75


 . .   III //     ,  . . . ., 1922. . 71  80,  . 79.




76


   :     . .  (. . 43) / .  . . . ., 2004. . 226.




77


R?? H. Elena Vasilevna Glinskaja // JGO. N. F. 1971. Bd. 19. Hf. 4. S. 481  498,  . 490.




78


 . .      30  70- . XVI . . . . . ., 1978. (.  .,  80  7/108. ). . 8  74;  .     III    //        . . . ., 1978. . 61  77;  .          III //       . . . ., 1979. . 88  98.




79


  . . ,      ( . .  . . 44  45). . .        ( . .  . ., 1992. . 82). .  ,       . . ,     (R?? H. Der Bojar M. Ju. Zacharin im Chronikbericht ?ber die letzten Tage Vasilijs III // FOG. 1980. Bd. 27. S. 172 f.).      . .        ,                     .       , ,    ,             III.




80


 . .  . . 8, 21  41;  .     III   . . 61, 70  74;  . .     III // . ., 1989. . 2. . 2.   . . 277  279. .   . .      .: . ., 2000. . 10: XVI . . 564.




81


 . .  . . 22.




82


 . .      // . 1904. ., 1904. . I. . 58  59.




83


 . .   III. . 74.




84


 . .     . ., 1972. . 390.




85


 . .  . . 24  30, 41. .         (., 1979). . 10.




86


 . .    // . . 2. . 2. . 53  54.




87


 . .       IV.       1533  1534  //  . 1996. 5. . 39.




88


R?? H. Dmitrij F. Belskij // FOG. 1986. Bd. 38. S. 173  177;  . .  . . 83.




89


 . .  . . 82;  .  . IX  XVII. ., 1997. . 480. . 1.




90


. . 43. . 226.




91


.:  . .    XV  XVII. ., 1975. . 346.




92


 . .        //   . 1984. ., 1984. . 59.




93


 . .  [       III] // . . 10. . 564.




94


. . 6. . 268.       : . 34. . 18.




95


 . .     . . 58  59.




96


 . .   III. . 75  76.




97


 . .     . . 393  . 95.




98


. 61, 89. . 193  199, 353  364.




99


 . .     . . 393.




100


 . . 392. . 94.




101


 . .  . . 24  26.




102


 . . 27. . 66.




103


. . 34. . 18; . 6. . 268.




104


. 89. . 353  364.




105


    II    1461/62. (. 61 (). . 198  199),   ()        , . 1486. ( . 80 (). . 311  312),      III   1523. , -,   1533.   1509. ( . 100. . 415).




106


. 91  97. . 370  406.




107


 . .  [       III]. . 563, 564.




108


. . 34. . 19; . 6. . 268.    . (   . .    ): . 43. . 226.




109


. . 43. . 228.




110


 . .  . . 22  23.




111


. . 34. . 20; . 6. . 270. . .: . 43. . 227 (   . ).




112


. . 6. . 268; . 34. . 19.




113


 . .   III. . 76  77;  . .  . . 27.




114


. . 43. . 226.




115


  . .: . . 34. . 19; . 6. . 269.




116


. . 43. . 227.




117


    : . . 34. . 20; . 6. . 270; . 43. . 227.




118


. . 43. . 227.




119


. . 34. . 20; . 6. . 270.




120


. . 34. . 20; . 6. . 270.    .,     . .   (. . 43. . 227).




121


..  ,    . . .   . . . , . .          III ( . .  . . 70, 72  73).                       III,     ,            .




122


. . 43. . 231.




123


. . 34. . 20; . 6. . 270.    .: . . 43. . 227.




124


. . 43. . 227. .: . 34. . 20; . 6. . 270.




125


. . 34. . 20.    . .: . 6. . 270; . 43. . 228.




126


. . 34. . 20.  .    ,    .: . 6. . 270  271.  .         :           (. . 43. . 228).




127


. . 34. . 20; . 6. . 271.  .     ,   :   ,      ,           ,      ,    ,  (. . 43. . 228).




128


. . 43. . 232.         ( . . . 963), .:  . .         . ., 1962. 121. . 121.




129


. . 34. . 21.    . .: . . 6. . 271; . 43. . 228.




130


R?? H. Dmitrij F. Belskij. S. 171.




131


 . .   III. . 79  80.




132


 . .   . . 227, . 2;  .     . . 390, . 87,  . 395.




133


 . .  . . 24, 27  28.




134


R?? H. Dmitrij F. Belskij. S. 173, 176  177.




135


 . .  . . 83;  .  . . 256.




136


   . . . .    1541.:             ; .    ,            (. ., 1965. . 29. . 39, 42).  . , . 5.




137


.:            (. . 43. . 227).




138


.:   ,  ,   ,            (. . 43. . 228).




139


    .: . . 6. . 272.  .         :        (. 34. . 21).




140


. . 43. . 229.




141


. . 34. . 21; . 6. . 272.    .,      (      ..): . 43. . 229.




142


. . 34. . 22.     .  : . 6. . 273.




143


. . 43. . 230.




144


    , . .            III   .        .   ,       ( . .  [       III]. . 567).




145


. . 43. . 226, 227.




146


 . .   . . 2. . 399.




147


 . .   III. . 80.




148


. . 6. . 272.      . .: . 34. . 21; . 43. . 229.




149


 . .   III. . 79.




150


 .




151


 . .  . ., 1923. . 35.




152


 . .   . . 33.




153


 . .     XVI  // . ., 1948. . 27. . 282  286.




154


 . . 282.




155


 . .   . . 226  227;  .     . . 395.




156


. 104. . 440.




157


. ., 1956. . 2. 137 . 134.




158


. . I. 23. . 29, 30.     III       . .  ( . .   . . 25, . 18).




159


 . .     1541  // . ., 1997. . 1. . 35.




160


 . .   . . 26 (  18).




161


 . .  . . 71.    . . ,     . . .      ,   III              ( . . 72).   ,  ,    ,       .       ,     . . .          .




162


 . .  . . 73;  .      30  70- . XVI .  . . . . ., 1979. . 14.




163


 . .   // . 1973. 2. . 209  213 (     . 210).




164


 . .         XV    XVI. ., 1988. . 294;  . .       . . 11  12.




165


      . . ,  ,          ( . .     . . 394). . .            ,    ,    ( . .  . . 210, 212).




166


. . 34. . 20.     . .: . 6. . 270; . 43. . 227.




167


. . 34. . 20.




168


. . 34. . 21.      : . 6. . 272; . 43. . 229.




169


 . .  . . 83. . :  .  . . 254, 258.




170


 . .       . . 12;  .   III    XIV  XVI. //     XI  XVIII :      ,   . . . ., 1990. . II. . 310  313.




171


. . 1. . 106.




172


 . .  . . 82.




173


. . 34. . 21.




174


 . .       // .   . 1999. 3 (9). . 106.




175


      ,     .        , .: . . 201 (. . . ). . 42. . 40 (   . . ,       ).




176


. . 6. . 272.




177


     ,      ..     III,           ,  ,    ,  .. ( ..      III //  - . . 2. . 2009. . 2. . 21  28).     ,           ,      , , ,    .                ,     .     . .            .




178


. 22. . 60, 62.     ,  1423.




179


. 61. . 194, 197.   II,  1461   1462.




180


 . 89. . 354, 363.   III,  16  1504.




181


. . 34. . 20.    . .: . 6. . 270; . 43. . 228.




182


            ,    (. 100. . 415).




183


 . .   . . 2. . 399;  . .   III. . 78.




184


. 89. . 364.




185


 . 61. . 198.




186


 . .   III. . 79.




187


. 89. . 363, 364.




188


.  .          .




189


 18      1500  1530- .      (. . 2. 40. . 41; . 2, 65, 196, 256. . 9, 71, 200, 262; . ., 1997 . I. 161. . 135; . 21, 34. . 50, 89),     (. 108, 179, 222. . 110  111, 176, 224; /. 37. . 41; . . 1. 158. . 132;  . .  ,     . ., 1895. . I. I, II. . 9, 11),     (. 59, 251. . 64, 255; . 35. . 93).




190


 . .     (    ) // . [.] XIV. ., 1983. . 50  55.




191


 . . 303/I (). 281. . 3.  XVI .




192


   ,    ,  . .      ( . .  . . 51  . 7).




193


 . .  . . 50.




194


. . 43. . 231.  (. . 53)              .  . . . .   ,   . .      (. 34. . 24; . 6. . 276).




195


. . 1. . 106.




196


 . .   . . 2. . 399;  . .   III. . 77, 80;  . .   . . 26 (  18); Nitsche P. Gro?f?rst und Thronfolger. S. 216.




197


 . .   . . 282; R?? H. Elena Vasilevna Glinskaja. S. 488  490; Idem. Der Bojar M. Ju. Zacharin. S. 174.




198


. :  . .  .    . . 77  86.




199


GStAPK, Herzogliches Briefarchiv, B (Polen).




200


AT. T. XV. Posnaniae, etc. 1957. 601. P. 864.




201


AT. T. XVI. Pars 1. Posnaniae, etc. 1960. 11. P. 21.




202


AT. T. XVI. Pars 1. 11. P. 22.




203


Ibid. 18. P. 32.




204


. . 8. ., 1859. . 285  286.




205


. 20  22. . 57, 59, 62.




206


AT. T. XVI. Pars. 1. 38. P. 68.




207


. . ., 1887. . 59. . 1  2, 4.




208


,  -,   . ,    8  1533.,  1   III      . . .        (. . . 59. . 1, 3).       27  1533. . .   .     24       ,    8  1534. ( . . 10, 13).




209


AT. T. XVI. Pars 1. 38. P. 68.




210


 , ,  . .   . ,      1534.   ,      ,   ,         (.: AT. T. XVI. Pars 1. 11. P. 22).




211


AT. T. XVI. Pars 1. 73. P. 156.




212


Kroniki Bernarda Wapowskiego czesc ostatnia. Krakw, 1874. S. 249.




213


Herberstein S. Rerum Moscoviticarum Commentarii. Viennae, 1549, f. XXV 3- .        (.:  .    / . ..   . . . ., 1988. . 191).




214


 . . . 191,    . 192 (.   ).




215


. :  . .  .    . . 78.




216


            I  1516  1535. .: Wyczanski A. Miedzy kultura i polityka: Sekretarze krlewscy Zygmunta Starego (1506  1548). Warszawa, 1990. S. 269  270.    .  .: Lukas S. Rozbir podlugoszowej czesci Kroniki Wapowskiego. Krakw, 1880;  . .      XV    XVI.    //   IX  XX .  ,   . .      ,   .. . , 26  28  1995. .,1999. . 229  232.




217


. . 1. . 106.




218


AT. T. XVI. Pars 2. Wratislaviae, etc. 1961. 455. P. 140.




219


AT. T. XVII. Wratislaviae, etc. 1966. 139. P. 198; Elementa ad Fontium Editiones. Vol. XLVII. Romae, 1979. 207. P. 54.




220


Bielski M. Kronika wssytkyego swiata. Krakw, 1554. K. 302 v.




221


 . .  . . 84;  .  . . 254, 255.




222


 . .   . . 2. . 397  400.




223


. . I. 172. . 142;  . . . . 398.




224


         : . . 34. . 21; . 6. . 272; . 43. . 229.




225


  .: . . 6. . 272.     . .,     : . 34. . 21; . 43. . 229.




226


  .: . . 6. . 272.    ,   .   ,  .  (. 34. . 21; . 43. . 229).




227


 . .  . . 106.




228


 . .   III. . 80.




229


. . 34. . 24; . 6. . 275; . 43. . 231.




230


      I : . . 1. .; ., 1941. . 106.    II () :      III 4  7042 (1533) .  :           6       (. . 30. ., 1965. . 147).  ,  IV    ()    6  1533.




231


. . 43. . 233.




232


 . .   XVI.   . .  //   . . 10 (20). ., 2005. . 377  378.




233


 .




234


. . 8. . 286.      III,   ,     ,            (  )       .




235


. . 29. ., 1965. . 10.




236


. . 29. ., 1965. . 11.




237


 . . 10.




238


 .




239


 . . 11.




240


. . 29. . 11.




241


 . .   . . 30; R?? H. Machtkampf oder feudale Reaktion? Zu den innenpolitischen Auseinandersetzungen in Moskau nach dem Tode Vasilijs III // JGO. N. F. 1970. Bd. 18. S. 494  495.




242


. . . 59. ., 1887. . 7.




243


 . . 9.




244


. . 123. . 8. . 21.




245


 . . . . 246.




246


 . .   . . 5- (. ).  3- . . II (. V  VIII). ., 1842. . VIII. . 8.




247


 . .     . . 6 // . . III. ., 1989. . 385  386.




248


 . .   . . 28  31.  . .      ,   ,    ,        : Nitsche P. Gro?f?rst und Thronfolger. S. 227  228.




249


 . .   . . 228, . 3.




250


R?? H. Machtkampf. S. 496.




251


 . .  . ., 1992. . 85.




252


 . .       . . 13.




253


    .:  . .   1527  1571  // . . 10. ., 2004. . 11  13. . 2.   1527.         . . .  ( . . 9, 10. . 1).  ,             1527   1528.




254


 1598. ., 1966. . 76  77, 79. . . .         1532. ( . . 81).




255


. . 20.




256


 . . . . 430. . 35  35. .: . . I. ., 1846. 27. . 27.




257


       ;   :  . . . . 430. . 35.




258


 .




259


 . . 35.




260


. . 6. . 294.




261


 . . 295.




262


. . 29. . 32.




263


AT. T. XVI. Pars 1. Posnaniae, etc. 1960. 18. P. 32.




264


. . 29. . 11.




265


. . 1. ., 1841. 136. . 198.   .:  . .     . . 17  24,   . 23.




266


. . 29. . 11.




267


 .      //    :   XVI . ., 1986. . 340.




268


. . 8. . 286.




269


 . .    1512. . 285.




270


. . 30. . 203.                1497. (. . 28. .; ., 1963. . 161).




271


. . 26. .; ., 1959. . 325 ( ).       (-),             ( . . 315).




272


. . 28. . 356 ( ).




273


. . 29. . 11.




274


. . 34. . 24.




275


 . .   XV  XVI. // . . V. .; ., 1950. 1. . 12.              . ,        (   XVII.)  7042.   ,  11                        25 .      ( . .         . ., 1962. 111. . 112).




276


. . 1. . 106.




277


Kroniki Bernarda Wapowskiego czesc ostatnia. Krakw, 1874. S. 249.




278


 . .     . . 22.




279


 .




280


 . . . . III. . 386  387.




281


. . 141 (   ). 1505. . . 1. . 3.




282


 .:  . .     . . 17  18.




283


 . . 24.




284


 . .     //  . .   XV  XVII . ., 1973. . 166  167.




285


. . . 59. . 2.




286


  . .  .:  . .   . . 221  223.




287


. . 1. 294. . 537  538.




288


. . . 59. . 2.




289


   II  (. . 6. . 271).       (. . 34. . 21).     (. . 1),                   (. . 43. . 228).




290


Kivim?e J. Ein Kamel f?r Dorpat und ein Truthahn f?r Moskau. Geschenksendungen zwischen Livland und Russland im Jahr 1534 // Zwischen L?beck und Novgorod  Wirtschaft, Politik und Kultur im Ostseeraum vom fr?hen Mittelalter bis ins 20. Jahrhundert: Norbert Angermann zum 60. Geburtstag / Hrsg. von Ortwin Pelz, Gertrud Pickhan. L?neburg, 1996. S. 233  248.




291


   1532.,  .         1533 (Ibid. S. 241).




292


Ibid. S. 248.




293


AT. T. XVI. Pars I. 18. . 32  33.




294


Ibid. 145. . 281.




295


Ibid. 158, 159, 197. . 310, 312, 370.


