   .      
  


    .            .       , ,  ,            : , , .       ,        .                      .         .





  

   :      


     





 


          .          : , , ,             .

, ,    .   ,        ,        .        .             .        ,     ,     ,             .

        .        ,               .           ,      ,       ,   , ,   ,  .                    ,             .

,     ,       2000.    ,     ,   ,      .

                 .               ,     .       ,              ,   ,   , , .   ,    ,      .   ,   ,   -            (. . , . . ),       ,     .   , ,   . .          III            .  XIX.   ,             .  200250      ;   ,  ,   ,      ,         ,      ,  .

         ,          .

              .  ,  XX     .   ,  . . , . . , . . , . .   ,    (, )   ,     : , , , ,   ,        ,       .

   XX .     , ,      .

                ,   30     .  ,   ,                 , ,   ,     ,            . -,      XVIIIXIX.           .         . -,            .      . -,            , ,  ,   ,     , , ,   ,     ,    .

  ,    ,      ,        ,       , , ,     ..  .      ,      ,  ,         ,     -      ,        .

, ,     ,                  .   ,     ,      .

      ,                       .  ,  ,         .    .  ,   , ,    , ,            ,          ,        .      . . . , . .  . . , . . . , . . , . . .         ,    .

            ,        . . .              .   ,       2002  2003.     .      ,       : . .   .         , . .      , . .     788. .            :              ,        ,   .         .

          ,    ,     , , , , ,     .   , .   , .   .

        ,            ,     ,      .   . . , . . , . . , . . .

         ,  -  ,   ,     : , , ,    ,         ,  ,    .      ,    . . ,    . . ,      . . ,    ,  ,       . , .  ,   .          : 1-  , 2-  ,    ,     ,  .

      . . ,            .  . . . . . ,            .

,    ,    ,       ,     ,    ,         .

  ,  ,  ,  ,    ,      ,       ,    , ,  ,      .




I.   





        [1 - .: . . :  85- . . : .  . .: -  , 2005. .3368.]


        .      ,      ,     .  ,    ,   .   ,        ,         X   XI.        [2 -  . .,  . .    :     -XI. ., 1983.].

      ,  ,       .       ,      ( . .   . . ),           .

   . . ,               [3 -  . .   . ., . T. . 56.],       .    ,  ,     ,          . ,                 ,        1917.    ,    . .           .      1918.   .             ,    ,      .        ,   20- . XX . ,            ,    ,    ,      ,           [4 -      ii i  (  i) // . . Paris. .1516.].     ,      XX .,        ,               :  ໠ -[5 -  . .    ,  i- //  i. i, . 1;  .   -    //  . . .204210.].  ,                  -XI.,           , ,       [6 - ., ,             : Heraldique // Dictionnaire du Moyen Ages. Paris, .664667:     ,   .     ,  ,         ,  .    (,       ,   ,      )         ,   ,   .].





.1.       :

1  ; 2   I ; 3   II 



,        (         )      .   ,        ;        .             .              . . ,             [7 -  . .      . ., 1882.].    ,          (, , ,  , , -,    ,    ,  )[8 -  . .165182.].

    . .     . .      :   ,   1861 ,  ,      [9 -  . . 182.].         :       ,    .

      , ,             .        . . :       -   ,     - ;       -  ,      .          [10 -  . . 186.].

       ,          .       . . .

  1915. . .   ,   60- ,          ,  ,             ,         ,      ,     ,        ,       [11 -  . .   . . . ., .89.].

  ,    . . ,   . .      . .       ⻠      ,     ,          III      . ,   . . ,      ;           [12 -  . .  . .  //  . . . 1.712.].

. .                .  1894.[13 -  . . (. .)            //    . .301311.]          ,       . .             ,       .     . . ,                .

   , ,       . . ,     :  ,        ,    ,      ,   ,       ,      [14 -     . . I V. . 172.].

,         . . .              ,         ()          ,      .              , ,   ..

     ,        ,      ,   ,   , ,   -[15 -  . .    //    1547 . ., 1896 (. ., 1996). .15;  .     //    . ., . III. . .911;  .     . , 1917;  .        //   .   . .,  VII. 2;  .    . ., 1936.].   . .               ,     . . .      ,   . . ,  ,           ,        ,       ,    .[16 -  . .    X   XI. //  . ., . V. .313318.]

               ,     ,       .   . . ,  . .     (2- , 1930.),  :  ,      ,     [17 -  . .        //   . ., . . 56.].

            . . ,    20-30- .         [18 -  . .       // ,  . . . . , .117132;  .                //     950-   (988-1938). , .89112.].   - ,          , .   ,   ,    . . ,         ,      ,       .

   ,          ,    30- .  ,  ,   (in genere)    (in specie).

      :        .     :    ,    , ..     ,    ,             ,   [19 -  . .     . . 104.],        .

        .     40 ,      ,     6  ,         (  ).

    .

.      (,   ,  , ).

.   -  (, , ,   , ).

.   -  (,  ,   ,  , ).

.   -  ( , - ).

.    (, , ).

.     ( ,  , , )[20 -  . .9192.].

  ,   in specie       ,         .   ,   ,       , . ,  ,           , ,   ,           ,          [21 -  . . 106.].          ,         ,    .     ,       ,    ,     .   ,  ,    -    ,         ,        ,            .

  . .     ,     ,         ,           ,    [22 -  . .109110.].   ,      .            - ,    ,   ,   (       )[23 -  . .111112.].

           .                ( ,   )  . . . ,        ,      , ..  [24 - ., ,     . .              .  // .     . ., . XVII. . 121;  . .    . . 49.].      ,  . . [25 -  . .      //   (). .6269.].

 ,   . .             .   ,                 . . ,    [26 -  . .        -XII. //  . VI. .227257.].          ,      .    (  ) ,     ,       .        ,    .

          , ,          ,      [27 -  . . 233.].         ,          ,         ,   .  ,    ,  ,   ,   .          , ,      ,   ,                 腻[28 -  . .233234.].

        . . .            VIVII.  ,     .     , ,      () ,   ,     -XII.      ,   .

       ,  .                .  ,  ,            ,   -      , ,        [29 -  . . 234.].

      ,   . . [30 -  . .    X . //       (). . .3946;  .     //  . . . 3-   . .        ,  ,        (  XIV-XV.);  .       //  . . .3134;  .    . -XV. ., . .3641, 132146  .],     (. . , . . , . .   )       ,     ( ),         , ..   . .  .

     ,  ,  ,     (             ),              .   ,        ,  ,   .    ,        .  ,  ,  . . ,    . .       (. ).   . .   ,         .   , ,    ,       ,                .            ,       [31 -  . .      -XI.   . ., . 6.].

       . . ,             ,     ,      . . .                  ,   2-        , ,  ,   .             ,        :     ,         ,    .           (        )  ;  ,          , ,   ,    ,       ,       XV.[32 -  . . . . . 266.].

     ,       , , ,    ,     .              ,    ,             [33 -  . . 108.],   :         ,        ,   ,            -    ,        ,       ,     ,  ,   ,       [34 -  . . 57.].

 . . ,          -,  , , ,       ,      ,          . ,   ,           -,   :       (  , . . .),  ,        ,       [35 -  . . 266.].

. .             . . , . . ,     ,    . . , . . ,    ,      ,      ,   ,         ,     . . ,   ,       XX .,     - ,     ..           ,         . ,  ,        - ,   .     ,  ,     .       . . ,        ,     ,           ,      .              ,     ,       (   )   [36 -  . C. 262263.].           ( )  ,          .             ,    ,            ,    [37 -  . . 264.].      ,     ,   . .   ,   ,     ,   ,  ,    , -   , ,   [38 -  . . 266.].

   . . ,         ,    , ,          .     ,        .            ,    ,        IX .  ,            ,      ..             ,  ,       ( , ,   軠 -  )[39 -  .,  . -  X . /. ., . . . .  .; , 1997;  . .         //   (). 3; . :  . .   -   //  . .3842.],         ,  .            -     - [40 -  :  . .   IX  //  . .315;  .    . ., . 54  .;  . .  ,    :       //    . ., .127142.].

         .             ,       ,     ,     ,         ,   ,  ,   ,       .

        ,        (  ).    ,       ,   ,         ,       ,       [41 -  . .,  . . . . . 7.].     ,       ,   ,       (           ,  .).

       ,       .        (  ,          XII.)        .         ,    XIII.  ,    [42 -  . .         // . . 71.],                [43 -  . .,  . . . . . 6, 6061.].      ,           ,         ,   , ..  ,  , ,      .

,   ,       . . ,  ,                   , [44 -  . .       //  . .,  .2021.].         ()      .        .         ,        ,    (   )          .

            ,     .  , -,    ,         .

    ,      , :        X    XI.   II   VIII              ,      [45 -  . .,  . . . . . 6.].          ,            (         ).                  .   , ,  ,                  ,       .

        ,          ,   - .      (,  )  ,    (    , ,  ,  ..),        .        ,      ,    ,   (  ),   ,   [46 - Engel A., Serrure R. Trait de Numismatique du Moyen Age. Paris, T. P. XL, 164, 183.].





.2.      

,        ,     ,         ( ). ,           ,    [47 -  . .      //    . . 99.].         ,      ,      [48 - .  :  . .      //   . .163164.].  ,    ,     ,  ,    . ,        : -, , .         .

,    ,      ,   ,            .

         ,         .        ,    ,    ,  ,  , ,   ,  -     . ,     ,   . . , ,             .       ,      ,       ,     .





.3.    ( B. Rintchen)

   [49 - Rintchen B. Les signes de propriet chez les Mongols // Arhiv orientlni. Praha, T. XII. 2-. 467473.]        :  -  ,   .    ,   ,  ,     .    (    ) ,       , ,   .  ,            [50 -  . . 468.].   ,    ,      (. .3, 9497).

   (, VIII   IX .),    ,    ,    [51 -  . .    . ., .228230.].     .     . . ,           (     )    ,       [52 -  . . 231.].





.4. -      ( . . )

                [53 -  . .       //     . , .97107.].  ,         ,        , ,   .           , ,   ,    -    ,        [54 -  . . 101.].

           . . [55 -  . .     //    . ., .165212.].           .         ,    ,    -       , ..    ,  ,  ,   [56 -  . . 205.].

                  XIIIXIV., ,   -,       ,       :                ,      [57 -  . . 174.].





.5. -    ( . . )

  ( )   ,    ,    ,    .              .  -  ,  ,   ,    ,        (.5, 9, 13).

  ,       ,           -[58 -  X. X.  . , 1983.].       ,   ,  -    (VIIIIX.).       ,           .          ,    .

X. X. ,     ,    ,    ,   ,          .     , ,   -      ,    .          ,             ,  ,      ,        ,       .            . ,   -  ,     ,        ,   [59 -  . . 92.].

           ,    .       . . ,   30- . XX.    .   ,    ,  ,            [60 -  . .  . ., . 308.].   XX.      -  . . [61 -  . .     //      . , . X.],             [62 -  ,   ,  . .  ( . ., .1122). .     : - .        VIIX . , .718.].

-  ,         ,            ,        ,  ,  .      , ,  ,   ,         ,      [63 -  . .     //  . .; ., . XII. .5258; - . . .;  . . -      . ., .107117.].         ,       ,     ( ,  ,    ..),                       [64 -  .     (   ) //   . , .                      , ,     ;           ..         . .   . .            ( .:    . . . , 1984),        ,      .].





.6.   ,      ( . . )

      . . .   -   ,       [65 -  . .  .],         ,          ,  [66 -  .     . ; ., 2001.].      ,     ,    ,  ,  , .    ,   ,    ,          ,   ,       .

                ,      [67 -  . . 43.].





.7.      -  ( . . )

,            -  ( )   , ,  , ,   ..,   ,       ,    ,     ,       [68 -  . . 54.]. ,        ,   :       , ,      ,    ?

     ,            .       .        ,             : , ,   ..     ,  ,    , , ,    .   ,  ,  ,  ,    Y   ,    ( ,      : , );    ,     [69 -  . .   . , . 70-     .       ,          ( .   //     . . IX (XXIV). .5563).].   ,   ,      IYI   ,   ,   .

     ,     ,   ,                .

     . ,        ,         (681-1018),            [70 -  .           // . Vol. .3950.].     ,              -,      .  ,   ,    ,           ,       - .  -               ,      . ( ,    XX.   ,    .)  ,            (:          ,    ,     );       , .





.8.      ( . -)

 ,   ,  ,     (


), ,  ,         .     .                         (.9).  ,           ,     .

 .      ,  . .  ,   ,         ,           :        ,     [71 -  .    //     . . 12;  .     - //  .  .   . , . 117  .].         (


)     XIV.[72 -  .  . . 62.]        ,  ,       , , .





.9.     , , XI.:

1    ; 2    ( . )



  ,    ,              :

1)    ();

2)   ;

3)    ,          ()[73 -  . . . . 42.].

           ,      864.    . ,      ,    ,     .                 ,         , ..       [74 -  . .       . ,     .].       ,   , XXI.,           (  ). ,       [75 -  . . 50.].





.10.  , :

1   , ; 2  -     ; 3  -    ; 4      ()   ()



.       :            , ,                . [76 - .  :  . .    . 62.],    ,          [77 -  .        VIIIX  // Bulgarian Historical Review. Sofia, Vol. P. 73.].         ,    : , ,     (),   , ,     .   ,          ,    -       [78 -  . P. 82;  .      //  .   . 278, 281;  .      //     . .2225;  .            //      . , .440447.].





.11.  :

1   ; 2   ; 3    (); 4    ,  () ( . )



   . ,   -      ,   ,   .        ,    [79 -  .        ? //  . .430439.],   ,                     ,        ,        ,  , , [80 -  . . . :  .           //   :  . , . . 98.].                      .

           .   ,          : , ,  ,      ()   .      ,       ( ,      ).      ,   ,         ,        ,        [81 -  . . . .4950.].

       ,  XIV.[82 -  .                 //        . , . .244245.].  ,    ,            (11871396),          ,        [83 - - . . . . 27.].          ( ,      ).               л (    );    ,     [84 -  .      . , .9798.].       ,  . -   XXVIIXXVIII ()[85 - - . . . . 168, 170.].





.12.       ( . )

    ,    ,         (     , )  ,     ,    -                .      .         :            .               .

              . . ,     ,       .        (      :    ,    ),  ,         (    )       .

 ,        ,    ,       .       ,   (   )       ,    ,     :   ,   ,     ..[86 -   . ., . I. .560561.].       ,         ,      . . .  ,       ,    ,    .,             .   ,      . ,       ,            (      ),       .      ,             [87 -  . .    . 63.].

            . .       .          .         , , ,  ,  .





.13.     .  ( . . , . . )

      ,       [88 -  . . 10.]. ,        ,   ,           [89 -   . . I. . 527.].          .   ,       ,      ,      (. ),        .    . .           ,        [90 -  . .    .910.],     ,       ,         . ,         ,    ,    , , ,  .

    ,      ,      [91 -  . .,  . .  . ., . 38.].        ,     ,       ,  ,     ,   () [92 -  . . 45.].    ,  ,  ().         [93 -  . .4344.].

       ,      . . ,           .             (  ),       ,   ,   , [94 -  . .    . 60.].  ,   ,     ,            ( ),   . (  ,     ,     ,  ,   .)

  ,            ,          ,     [95 -  . .117118.].       (,  ),      ,       ,   .   ,      ,    [96 -  . . . . .410412;  . .    . ., . 178;  . .    .117118.].

  IX.      .      ,            :      .       ,    ,   ,      ,    I   II     ,     [97 -  . .    . . 171.].  ,         ,                    .      ,        ,        ,   [98 -  . . 179.].

. .                  󻠖   ,  VIIIIX.           ,      ,          [99 -  . . . . . 64;  . .   IX . . 3.].

      ,    (     ,   ),     .   ,   - ,      IX.,       [100 -                 ,  . . :  . .   IX.;  .      .].

       ,            -,    ,    :       ,           -    [101 -  . .   . 138.]. ,          ,         ; , , ,       I        [102 -  . .      //    . , . 50.];          [103 -  . .       //       . , . 83.]  VIII.    ..

              :      ,        - [104 -  . .      . ., . 7.].

               .        VII.     , ,        ,    .    ,        ,      ,    [105 -  . .   . .; , .         .:  . . . . .2223.].  ,  , -   -,  IX.  ,       ,   ,    ,   ,    ,       .         , ,   ..              ,            VIIIIX.[106 -  . .    . .4243.].          25    .     20-30- . IX.    - ,  ,     [107 -  . .   IX. . 5.].   ,      ,    ,   .,        .

    , ,  , ,             .   ,        (  ,   . . .)    .    ,  ,  ,      ,  [108 -  . .      . . 41; .       :  . .        //  . 2-. 5.].

  ,          (, ,   ),      ?                [109 -  . .   . 247;  . .  . .; ., . I. .123124; . II. . 379.] (     ),   ,   ,   ( )         [110 -  . . . . . 431    .]  .. . .      (  )        XIXII.,      ,      ,   .





.14. -  :

1     . XXI.; 2      ; 3      ( . . , . . )



  . .   ,        ,           [111 -  . . . . . . I. . 284.].           ,        ,        [112 -  . .   -   (  .   . );  .      . .3740;  . .  .     //  . . 6.].       .        ,   . .     [113 -  . . . . . I. .135137;  . .   . . 225.].

,    ,        ,   -       ,    -           [114 -  . .    ii  // i. . XIX. .4767;  . .,  . .,  . .     IXXI . ., .1014;  . .      . . 40  .].   . .  ,           [115 -  . .   IX . . 6; . :  . . . .]. ,    ,              ,      .

        ()         ,    , ,           .           IXX .[116 -  . .          //  . .150159;  .       . .89  .;  . .         //    . ., . . 108-       ,  ,        .]. ,       20-30- . IX.,            .           .  :        ,    [117 -  . .           . ., .138139.].

 ,           ,      ,        [118 -  . .     (    Ֆ XII.) //         . ., . 102.].           . . , ,             ,          ,      [119 -  . .   IX .                  ,         ,    ( ,  )           - .     . .       ,        - ,  ,   ,   ,   .    . .  :     ,     ,       ( . . . . . 369).].





.15.        ()

  ,          .  ,      ,   ,          VI.           ,          .     ,    IX.    ,   [120 -  . . . . . 369;  . .   . . 10;  . .   IX . . 9.],                .

 ,          ,   ,     [121 -   :  . . . .].

,            882.,          [122 -  . .         //  . .101102;  .   . .1214;  . .    . .6970.].          ,          (XXI.)[123 -  . .        . 159;  . .   IX . . 9.].

     ,   ,  ,           , ,  ,  1037  1050.       ,   .       .     [124 -  . .      . , . 78.].                         [125 -  .          //     . Sofia, . 117.].     1051.  ,     ,       ,      :      6559      [126 -  . . . . . 4, .2; . :  . . . ., . 23, 33.],      . ,    ,         ()   (),   - .

         , ,          ,     10731076.        , ,       [127 -  . .     XIXIV. , . . 49, . XVIIXVIII. .110111, . LXIX, 1; LXX, 1.]. ,       :  () 6562   20-   ,     [128 -  . .3940, . IX, 1; X, 2.],      ,  ,   ,   ,  [129 -  . .        . 154;  . . . . .     :     (),  - (. 117).].      ,   ,          ,       .

. . , ,       IXX .,   ,     XI.        XII.           [130 -  . .        . 159.].         ,      ( )         (?) XI   XII.      . . , ,           , ,             ,       [131 -  . .    . ., . 200.].      :                    XII.        ,    , -,       [132 -  . . . :  . .      . ., . 269.].                ,          (    ).            (80- . XII.)         .           ,    ,    [133 -     //    . XII . ., . 376.].       ,        ,       ,    .     ,           .   ,        .  ,    XIV.:   [134 -  . .     . ., . I. . 1171.].

        :  ,      XII.[135 -  . .   . 233, 257.],     XIII. (   XIII.)[136 -  . .    . . 35, 37;  . .    . . 16.].

     .   ,                      ,      ()  ,      .      ,      [137 -  . .    . 91 (   . . ).].       .           980.:       ,        :  ,    ,   ,  , ,    ,  .   ,   [138 -    //    . XI   XII . ., . 94.].            ()[139 -  . . 86.]. ,     ,         .     ,    [140 -  . .       //    . ., . 63.].         ,    [141 -  . .   . ., .496500;  . .        //    . . 39.].       [142 -  . . . . .6366;  . . . . . 26  .].                   (   ,     ,    ,  ), ..     ,    [143 -  . . . . .7172.].

      ,       ,      ( )[144 -  . . 69-.      . . :            ,  ,      ,          ,                  ( . . . . . 42).].       ,            :   , ,    ;  (),  ,   ,  ;    ,   (, )  ,         ,   ; ,   ,    ,         (  ).

,  ,   ,      ()  ( ,      ).        ,  ,  ,    .

  ( 988.)  ; ,    (   ) ,               .

 ,    , ,            .         ,  ,    ,   .          养[145 -  . . . . . 61.].        [146 -  . .      III-  //    . ., .135141.],       -       腻[147 -  . . . . . 23.].

       80- .       , ,  ,  .     (  )    ,      . (      ,        :    :         ,       .  ,     ?  ,   ,     [148 -    //  . .124126.].)         ,     ,       ,   .

      . . [149 -  . .    . . 97.], ,      ,    ,    ,    :          , ,  [150 -  . . 116.].      ,   ,  ,  ,  ,        .             ,       养[151 -  . . 108.].

,                 .       (         () ).       ,           (. ).      -XII. :           ,     .             , [152 -  . .      //      . , . 108.]. ,       .       ,    ,     ,   [153 - .  :  . .       :    //    . . .7378.],   ,   ,  .    ,  -,     [154 -  . . . . . 108.],     [155 -  . .        . , . I. . 6;  . .    . , . 34.].  ,    ,  ( )    ,  ,    ,    [156 -  . .       (VIIXI.) //      (   ). , . 23.].

        ,     .  ,       /. . .    ,    ,   (       )  .  ()    ,       .     [157 -  . .    . 82.].

,   ,               ,     ,  [158 - .  46.],    ( ,    ,  ,    . . ).

  (     )       ,           ,  .

       ,  ,      .




         [159 - .:       . .:  , 2003. .299310.]


(,    -  




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/nadezhda-soboleva/ocherki-istorii-rossiyskoy-simvoliki-ot-tamgi-do-simvolov-gosudarstvennogo-suvereniteta/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


.: . . :  85- . . : .  . .: -  , 2005. .3368.




2


 . .,  . .    :     -XI. ., 1983.




3


 . .   . ., . T. . 56.




4


     ii i  (  i) // . . Paris. .1516.




5


 . .    ,  i- //  i. i, . 1;  .   -    //  . . .204210.




6


., ,             : Heraldique // Dictionnaire du Moyen Ages. Paris, .664667:     ,   .     ,  ,         ,  .    (,       ,   ,      )         ,   ,   .




7


 . .      . ., 1882.




8


 . .165182.




9


 . . 182.




10


 . . 186.




11


 . .   . . . ., .89.




12


 . .  . .  //  . . . 1.712.




13


 . . (. .)            //    . .301311.




14


    . . I V. . 172.




15


 . .    //    1547 . ., 1896 (. ., 1996). .15;  .     //    . ., . III. . .911;  .     . , 1917;  .        //   .   . .,  VII. 2;  .    . ., 1936.




16


 . .    X   XI. //  . ., . V. .313318.




17


 . .        //   . ., . . 56.




18


 . .       // ,  . . . . , .117132;  .                //     950-   (988-1938). , .89112.




19


 . .     . . 104.




20


 . .9192.




21


 . . 106.




22


 . .109110.




23


 . .111112.




24


., ,     . .              .  // .     . ., . XVII. . 121;  . .    . . 49.




25


 . .      //   (). .6269.




26


 . .        -XII. //  . VI. .227257.




27


 . . 233.




28


 . .233234.




29


 . . 234.




30


 . .    X . //       (). . .3946;  .     //  . . . 3-   . .        ,  ,        (  XIV-XV.);  .       //  . . .3134;  .    . -XV. ., . .3641, 132146  .




31


 . .      -XI.   . ., . 6.




32


 . . . . . 266.




33


 . . 108.




34


 . . 57.




35


 . . 266.




36


 . C. 262263.




37


 . . 264.




38


 . . 266.




39


 .,  . -  X . /. ., . . . .  .; , 1997;  . .         //   (). 3; . :  . .   -   //  . .3842.




40


 :  . .   IX  //  . .315;  .    . ., . 54  .;  . .  ,    :       //    . ., .127142.




41


 . .,  . . . . . 7.




42


 . .         // . . 71.




43


 . .,  . . . . . 6, 6061.




44


 . .       //  . .,  .2021.




45


 . .,  . . . . . 6.




46


Engel A., Serrure R. Trait de Numismatique du Moyen Age. Paris, T. P. XL, 164, 183.




47


 . .      //    . . 99.




48


.  :  . .      //   . .163164.




49


Rintchen B. Les signes de propriet chez les Mongols // Arhiv orientlni. Praha, T. XII. 2-. 467473.




50


 . . 468.




51


 . .    . ., .228230.




52


 . . 231.




53


 . .       //     . , .97107.




54


 . . 101.




55


 . .     //    . ., .165212.




56


 . . 205.




57


 . . 174.




58


 X. X.  . , 1983.




59


 . . 92.




60


 . .  . ., . 308.




61


 . .     //      . , . X.




62


 ,   ,  . .  ( . ., .1122). .     : - .        VIIX . , .718.




63


 . .     //  . .; ., . XII. .5258; - . . .;  . . -      . ., .107117.




64


 .     (   ) //   . , .                      , ,     ;           ..         . .   . .            ( .:    . . . , 1984),        ,      .




65


 . .  .




66


 .     . ; ., 2001.




67


 . . 43.




68


 . . 54.




69


 . .   . , . 70-     .       ,          ( .   //     . . IX (XXIV). .5563).




70


 .           // . Vol. .3950.




71


 .    //     . . 12;  .     - //  .  .   . , . 117  .




72


 .  . . 62.




73


 . . . . 42.




74


 . .       . ,     .




75


 . . 50.




76


.  :  . .    . 62.




77


 .        VIIIX  // Bulgarian Historical Review. Sofia, Vol. P. 73.




78


 . P. 82;  .      //  .   . 278, 281;  .      //     . .2225;  .            //      . , .440447.




79


 .        ? //  . .430439.




80


 . . . :  .           //   :  . , . . 98.




81


 . . . .4950.




82


 .                 //        . , . .244245.




83


- . . . . 27.




84


 .      . , .9798.




85


- . . . . 168, 170.




86


  . ., . I. .560561.




87


 . .    . 63.




88


 . . 10.




89


  . . I. . 527.




90


 . .    .910.




91


 . .,  . .  . ., . 38.




92


 . . 45.




93


 . .4344.




94


 . .    . 60.




95


 . .117118.




96


 . . . . .410412;  . .    . ., . 178;  . .    .117118.




97


 . .    . . 171.




98


 . . 179.




99


 . . . . . 64;  . .   IX . . 3.




100


                ,  . . :  . .   IX.;  .      .




101


 . .   . 138.




102


 . .      //    . , . 50.




103


 . .       //       . , . 83.




104


 . .      . ., . 7.




105


 . .   . .; , .         .:  . . . . .2223.




106


 . .    . .4243.




107


 . .   IX. . 5.




108


 . .      . . 41; .       :  . .        //  . 2-. 5.




109


 . .   . 247;  . .  . .; ., . I. .123124; . II. . 379.




110


 . . . . . 431    .




111


 . . . . . . I. . 284.




112


 . .   -   (  .   . );  .      . .3740;  . .  .     //  . . 6.




113


 . . . . . I. .135137;  . .   . . 225.




114


 . .    ii  // i. . XIX. .4767;  . .,  . .,  . .     IXXI . ., .1014;  . .      . . 40  .




115


 . .   IX . . 6; . :  . . . .




116


 . .          //  . .150159;  .       . .89  .;  . .         //    . ., . . 108-       ,  ,        .




117


 . .           . ., .138139.




118


 . .     (    Ֆ XII.) //         . ., . 102.




119


 . .   IX .                  ,         ,    ( ,  )           - .     . .       ,        - ,  ,   ,   ,   .    . .  :     ,     ,       ( . . . . . 369).




120


 . . . . . 369;  . .   . . 10;  . .   IX . . 9.




121


  :  . . . .




122


 . .         //  . .101102;  .   . .1214;  . .    . .6970.




123


 . .        . 159;  . .   IX . . 9.




124


 . .      . , . 78.




125


 .          //     . Sofia, . 117.




126


 . . . . . 4, .2; . :  . . . ., . 23, 33.




127


 . .     XIXIV. , . . 49, . XVIIXVIII. .110111, . LXIX, 1; LXX, 1.




128


 . .3940, . IX, 1; X, 2.




129


 . .        . 154;  . . . . .     :     (),  - (. 117).




130


 . .        . 159.




131


 . .    . ., . 200.




132


 . . . :  . .      . ., . 269.




133


    //    . XII . ., . 376.




134


 . .     . ., . I. . 1171.




135


 . .   . 233, 257.




136


 . .    . . 35, 37;  . .    . . 16.




137


 . .    . 91 (   . . ).




138


   //    . XI   XII . ., . 94.




139


 . . 86.




140


 . .       //    . ., . 63.




141


 . .   . ., .496500;  . .        //    . . 39.




142


 . . . . .6366;  . . . . . 26  .




143


 . . . . .7172.




144


 . . 69-.      . . :            ,  ,      ,          ,                  ( . . . . . 42).




145


 . . . . . 61.




146


 . .      III-  //    . ., .135141.




147


 . . . . . 23.




148


   //  . .124126.




149


 . .    . . 97.




150


 . . 116.




151


 . . 108.




152


 . .      //      . , . 108.




153


.  :  . .       :    //    . . .7378.




154


 . . . . . 108.




155


 . .        . , . I. . 6;  . .    . , . 34.




156


 . .       (VIIXI.) //      (   ). , . 23.




157


 . .    . 82.




158


.  46.




159


.:       . .:  , 2003. .299310.


