   .       , 17311917
 


   / Contemporary Western Rusistika
             .       ,         ,       ,      .          :      ,         .





 

   .       , 1731-1917


  

    .

      100 000  .



Ian W. Campbell

Knowledge and the Ends of Empire

Kazak Intermediaries and Russian Rule on the Steppe, 1731-1917



Cornell University Press 2017



       








 Ian W. Campbell, text, 2017

 Cornell University Press, 2019

 . ,   , 2021

 . ,   , 2021

 Academic Studies Press, 2022

   ,  , 2022







      ,    ,        .      .      , ,    ,    .

         ,     ,  ,      - .                  .   Fulbright-Hays DDRA[1 -      ,   1946      . . .]           20082009 .                          .        ,      ,             .          ,           .

             ,      .          ,   2002          ,        ,      . ,  -   ,      15 .      ,      ,        .           ,    :     ,  ,   .     ,     .                   ,    .

      Cornell University Press     .      ,      ,     ,  ,      .   ,      .           .      .         ,        ,      .    ,    .

    5     [Campbell 2011];      [Campbell 2018].

        ,   ,          .      ,  ,  -,  ,  ,   ,                 ,    .        ,   .                      ,                 .   -      ,            , , ,    .              (,  ,  ,            ).           .

              . ,            ;        .  -              .          .

         ,    ,     ,   .           ;   ,  ,  ,   ,  ,  ,  ,  ,  ,     .             .  ,          ,        .    ,             ,  ,     .   ,       ,     ,              ,  ,     .

 ,    ,    .       ,            ,   .            ,  -         ,     .      , ,  ,     ,          .

  ,   , ,    .        2007 ,      ,       .        ,      :   ,     ,     .     ,  .  ,        ,    ,      ,         ,     .     ,    .








  1870 ,  ,  ,               ,          :        ,      ,     ,                  [2 -  . 400. On. 1. . 211. . 1 (      , 5  1870.).  :      . .].       ,         .          ,               (    ., , [Darrow 2000:5968]).        ,     ,   ,      ,     .                ,     .                ,   [3 -      ,   :       ,        .      . .  [Bayly 1996].].

  ,      ,      1917         ( , .       [Morrison 2009]).   , ,     (,   . .    ),          1730-            [Bayly 1996: 349][4 -  (  ) ,       ,  .  [Khodark-ovsky 1992, 2002].].    ,                    .    -   ,    ,      ,   .   1800-        ;           .                  ,  ,  ,  ,  ,         ,     .   ,      ,           ,  ,             ,     .   ,    , ,          1917 ;      ,         .       , ,              .

                      [Adas 1989].        ,         ,   ,              [Goldman 2010][5 - .     ,      [Goldman 2010:3].]. . ,   ,    -   ,  ,     ,     :  (      ,   ),  (    )     (     ) [Hacking 1999: 6899][6 -   .  . , ,        .].   ,         -.       ,                      .

     ,          .    ,        (  ),    mission civilisatrice[7 -   (.). . .]   - ,   ,    ,  ,       ,    ,  .                   ,        .     ,      , ,  ,  ,            .          ,        .




,    


                    .          ,        ,  .   [ 2006].            ,         ,    . ,       [8 -     .  [ 2005],      ,  .  [Knight 2000], .     [    2019], .  [ 2013].].     ,       ;       ,                [Marchand 2009; Charles, Cheney 2013].        :          ,           .

         ,     ,   . -,            ,    ,        ,     .    1940-   ,   1980-      .     [9 -           .  [ 2010: 7075;  2013: 6970].].       ,        ,   . ,       ,   ,    ,             ,   ,     ,   . -,               ,     ,           .        ,                .

               .       .   . . .                 ;     ,     ,          ,    [Cohn 1996:45].     stricto sensu[10 -    (.). . .],    ,  ,   ,   -  ,      [ : 4, 21].         ,      ,      .                 .

     ,             ;          ,   ,             [Bayly 1996: 143]. ,      ,       ,       ,           [ : 39, 179].               ,              .   ,     1857 ,        ,      ,   .     ,   ,         ,   ,         .

 . . ,  .               .                 ,      .  ,    ,       .           ,                  .




    


,    ,          ,     ,   .          ,     ;    ,      .  ,         ,     .   , ,  ,              .  ,        , -       ;    ,   ,         ,     .                [Lawrance et al. 2006: 30].              .

      (  1731 )   XIX                 .        , ,   ,      ,      ,    savoir faire[11 -   (, ,  . . .)      .      .]. ,     ,     ,     ,    [Malikov 2011] (. [Barret 1999]).     , ,           ;         ,  ,   .

       ,     .           (    ).        ,        .             ,       .  ,        ,      ,     ,     ,      [Morrison 2014: 165].            : 1822            (       ,    ,    )[12 -    . [Olcott 1995: 59]. .           1822              [Martin 2010: 8083].].

             ,              ,        .         1868 ,           .         ,        ,   ,    [13 -      . [Sultangalieva 2012].].      ,           . ,    . ,   ,          [Metcalf 2005: 9-13].    XIX                 ,      (    )    .

                  XIX . . ,        - , ,    1820-   ,   ,    ,       (,  ,   ),        [Werth 2002: 7]. , ,   ,      ,      -                [ : 7] ( ). . ,  ,     ,   ,      :        (       ),         [ 2013].   ,        ;  ,         ,          ,    ,     .

.  ,              ,       [14 - . [Hillis 2013],   ,                    .].      XX ,      1905    ,   ,         .      ,     ;   ,  ,        .      ,           (    ),     (   ),        .  ,      (),    , , ,            1900 [15 -      ,    1905 , .  [Holquist 2010].         .  [Rieber 1978].].

            ,    .  ,             ,     (     ), ,    ,             ,     ,   . .      ,            [Dirks 1993].             .        ,     1907     -,  ,       [Hosking 1973: 1455].   ,     ,     .      ,   (  )   .           XX      ,   [16 - .  [ 2008]        .     ,   ,            .            ,    . .  [ 2020].].  ,           ,         ,    ,        ,     ,  ,   ,    [17 -         .    :        [Rottier 2005],          .       . ,        [Sabol 2003];       .  [Karpat 1993]; .  [Weller 2006],     ,    .].                ,       .

  ,     ,    ,   ,     .         ;          1916 .         -        (       ),         ,  .  ,            ;      ,      .  ,          ,      ,      ,                   [Bayly 1996: 348350].

      ,     ,        .  ,   ,      1916       ;     ,       .   ;           ,       ,      [ 1998: 366368]. ,  ,  ,  ,           ,           ,  [18 -     1917  1920       .           . ,  ,       ? (    ?),       - ,     ,               [ 1995: 414].]. ,       ,   1917             ,       .




,    


            ,         ,       .              ,  .          , ,   . ,    (     )   ,       [Martin 2001:160].

 ,  .   . ,    ,            ,           [Jersild 2003; Crews 2006].       .

     ,            -,    ,           [19 -          . [Prakash 1999].]. ,   ,     ,          . , .   . . -   ,     ,   ;            [Scott 2004]. .        ,       ,       ,      [Chatterjee 1986:38].     , - ,     ,          ,             [Chatterjee 1993: 13, 6].

   , ,  .       ,     (  ),    .  ,             .         ,     ,       ,          [20 -       .  [Robinson 1972].].

  ,    ,        ,    ,   ;  ,       ,       .   ,     ,       .     -          .     ,      ,   .     ,  , ,      ,   .    ;      ,  ,   ,    .

 ,             . ,      ,        .                        [21 -     ,     . [Tolz 2010];     ,     , . [Moon 2010].].







  ,             ,        .        ,                ,     .        ,        (,      ),  ,       ,      (  !   )   ( ;  ;).       ,    ,          -,   .       , ,   . ,      :    ,    ,     ,  ,        [Stoler 2009: 1753].        ,       .       ,     ,          .     , ,            1900 ,       -     .   , ,      ,    ,        ,     .




    


     -   ,      ,   .        , ,  ,   . ,        [Ballantyne 2001][22 - .    [Trumbull 2009].]. ,  ,               ,            [23 -   -       [Morrison 2008];      .  [Khalid 2010].      .  [Sunderland 2004],  ,   . .   . .  [,  2007]. .  [ 2007]  ,     ,      .].          .

                     . -,  ,       ,      ;           [24 - ., , [ 2010].].      . ,               ;        ,       (,    ,  ),           [ 2013].   ,    ,  ,  , ,     (1500      )            ,         .          ,        ,  , ,  .  ,     ,           .        ,   ,      ,   ,      -   .

,          ,   .  1917              .            ,   .          ,       . ,    ,          -  .  ,      XIX   XX ⻠  ,         (. [ 2010]).

,        ,       ,            ,         .                 .   ,           ;        ;  ,                   ,    .         ,   ,         .    (  ) .  ,      ,  ,   , ,            ,   .         ,          XX .




  


     .  1        ,       .        ,        ,       1845 ;        ,          [25 -         .     [Bassin 1999].].   ,        (),       ;          1868 .

 ,      ,    ,         . ,   ,       ,      ,   .   3     :        (18411888).     ,    ,   ,              [Burbank, Cooper 2010: 38].  4           ,  ,    ,           .             (). , ,        ,               .

   ,    1870- ,    ,        .         (   1896 ),      .           .             (   )  .            ,     ,        ,   [26 - .          [Sunderland 2004: 177].].         . ,     ,         (    )   ,                 ,    .

 ,     1916 ,  :  ,     ,       ,       ,     .    ,        ,   ,      .




 1

   

  - , 17311840



 -          ,  ,       ,    [27 - ., , [Khalid 1998; Martin 2001; Sabol 2003; Sahadeo 2007a; Igmen 2012].].    .              ,        .    ,                .

   ,         ,  , ,      ,      ,        . -,    ,           ( ,  ,  )   ,       . -,      ,  ,      ,   .    ,          ;    ,     ,         [ 1915: 140].     XIX           ,    ,  ,        .

 ,          ,    ,                .         ,    .       ,         ,      .          ,  ,        .        ,  -  . .            [ 1870][28 -  ,         ,    [ 2005].].     , 594-      ,    . .  , -   1867  1882 .      ,      1891      ,   . .  [ 1891].           ,  ,

     ,       XVIII    XIX .   ,    1840 ,          ;      . ,         ,      .   ,  ,     ;             (. [ 2013: 7980]).

             .                           .  ,   ,   , ,   ,           ,              [Moon 2010:206209].  1840-    ,   ,         .   ,      -    , ,    -       .            .




, , :    


            1730- .  1730     -               ,          ,     ,     1734 [29 -                ;      ,     ,  ,       (., , [ 1982]).].        ,           .  ,              .     (, ,     )            .

,                 ,    .    . ,           ,      [ 1980].   XVII             ,       󻠖    ,       [,     . . .]       [ 2012: 39] (.  [ 1856: 25]).        .           ,      [ 2012:246248,  28].      ,                ,    .

  1734        . .  (16951737)             ,    .   ,  ,                 [Donnelly 1968: 6481].        ,    ;   ,   ,    ,  ,      [ 1997: 2425,28].   ,                . . ,   ,    ,     [30 -   . [ 1959: 29; Vucinich 1963: 170171].].        [ 1887, 1896],       ,            .

,            XVIII  ( ,  )    ,         1768  1774 [31 -      [Sunderland 2007: 53],    ,       ,  , . [Sunderland 2007].].  ,   II  ,   ,          . . ,  ,   ,    [Vucinich 1963: 150151;  1988: 215216;  2004][32 -            . [Jones 2011].].  , ,     ,  ,             ,                 [33 -   ,     . .   ,     , ,   .  [Dettelbach 1996]. , ,   . .         1824  [ 1824] (    50  ).].                    ,       ,      .

         1840-       ,            .              ,  ,       ,     .    XIX       ,    . .  (1816 )  . .  (1826 ),   1829      .   [ 1933:2230][34 -           ,         [ 2007: 160].].   ,    ,       , ,     ,           ; ,        [ 1975: 20][35 - . .          . . ;       [ 2007: 161168].].             -,  -,    . .  (17981879),    :     ,                  .   1832    [ 1832],          -, ,      .

 ,                  .            ,          .           ,  ,   .







,    ,   (        - ,    ) ,  ,  .                   ,    ,   ;      ,       , ,     [36 -   ,           ; ., , [ 2007: 93].].  ,       ,     ,      ,     [ 1772: 43, 67, 8788].    ,       ,    ,      ,   ,   ,            .

 , ,      ,  ,  ,      ,     : ,   [37 -  ,    . . .].        ,    ,     ,      ,  (       XXI )[38 -      . .       -                [ 2007: 196].    . [ 1799: 120].].         , ,  , ,  -       . ,  .            ,   ,       [ 1799: 119][39 - .  [,  2000: 189192].].       .  ,          . .         ,    X. ,  [40 - . . , ,     . .  [ 1887:9395].   . [Vermeulen 2015:131218].].            .    ,       ,    ,     , ,   ,       ,            [ 1832: 30].  ,  ,                ,  ;               ,     ,   [ : 3946].            ;  ,    XVII  XVIII     [ : 5557].     ,                  ,   .

       .       ,   ,   ,    ,   -                .   ,         ,  ,   ,      ,           . -       ,           [ , 2: 55],        .

,       ,           .                ;             [41 - . Morrison A. Writing the Russian Conquest of Central Asia ( ).       .].  ,  -            ,               , ,        (      ,     ).   ,    ,     .            ,  ,        (     -   ) (. [ , 2:223231]).  ,        ,   ,       ,     [42 -        ,          . [Khodarkovsky 1992].].                  : .

     , ,     -, :



       -   ,        ,    ., ,   ,        1743    ,             .         ,      ?   ,                 [ , 2: 157158].


    . .  (17441824)               , , ,  ,        ,   [ 1998: 43].      ,           ,    ,       [43 -   . [ 1998: 4243],   . [ 1887: 105106].      .      [Grant 2009].           [- 1853].].         ,       [ 1832, 2: 291298].    ,             [ 1975: 4243].       1820-   -    [ ].

    , -,      ,  -,     ,     , , ,    .             ,   ,  [44 -    --       1730- , ,          [ 2005].].         ,    . . . ,       1770- ,      ,   ,    ,   ,      [Bodger 1988: 13; Khodarkovsky 2002: 173174; Avrich 1976: 195][45 - .  ,      ,      [Avrich 1976: 195].].  ,      :



7-.                              ,     1774  (     ,          ),            ,          [ 2007: 208209].


             .     ,    ,  ,  , -,   ,   , ,    ,      [ 1832,2:275276].       .  ,      ,               ( )      [ 2005: 164][46 -   .  [ 1858: 89].].     ,         .  ,     ,        ;             .

 , , ,       ,    ,        . , ,  ,    ,    ,      . . .  , ,     ,     ,       ,   ,           ,   ,    . , ,     ,              [ 1887: 112113].    ,    , , ,      ,      , :    ,   ,        ,     ,      ,         [ 1832, 3: 215].  ,      ,          ,    ,      (     ),    [47 - . . ,  , ,                   ,        [ 1773, 1: 352].    . [ 2005: 148149, 157158].  ,   1754       50     [ 1887: 227].].  ,      ,   ,   ,         ,         [ 1827][48 -  .          .       . [ 1827: 45, 115116].         . [ : 10]  [ 1840: 59].].  ,     ,               [ 1830: 235236; Levi 2002: 233241].    ,               ,      ,      .   ,   .

           ,      .      XIX  ,         ,    ,      .       ,      :    ,    -.           ,      .                .   ,         ,     ,              .




: 


     ,            .     ,  ,   ,   ,       ,       . -,   ,      ,     , ,       ,    ,     [Sunderland 2004; Moon 2013].        ;  ,  ,  X. ,     . .  [ 1825: 4647].     ,     .       - , ,   .   ,        ,           [ 2007:95].     ,   ,  ,     .         .

  ,         ,        .  ,  ,      :    (),      ,    ,     ,      [49 -  / . [ 1824: 218],    [ 2007: 9596].]. ,     ,   ,   ,        ,   ,   [50 -         .   .  [Lewis, Wigen 1997: 2728].].         ,        ,     ,       ,  . . .          - (   ),       ;   ,      42-  [ 1887: 7;  1832, 1: 3].      ,           ,       ,       [ 1832, 1: 4].  ,       ,          [ : 2]. ,       ,  1841     . .  ,  ,       ,  900.   [ 1844: 26],      [51 -  ,        . , .      ,  .       [,  1977].].  - ,   ,        ,     ,   ,      .

         .  . .  (. 17701812)       ,     XIX ,       ()    ,    ,      [ 1823:4344][52 -     .  [ 2007, 5: 5-14, 59;  1832, 1: 1436].].   ,        [ 1832,1:1415].  , ,         (         , ,     ).     : -  -.    ,       ,        ,   .

,     51- ,     ,        ,      ;         48-  [ : 1415].    ,     ,                (. [ 1998: 48;  1821: 4;  1844: 1315])[53 -      [ 1825: 14, 19, 21].].       ,            [ 1772: 7879;  1820:67;  1845: 1819].      ,    ,     [ 1823:3637;  1844:15].          .         ,       [ 1832, 1: 3940][54 -             .]. , ,         , ,   ,       [55 -        [ 2007:119,135],         [ 1825:4],  , ,  11     ,    ,             .].         , ,    -    ,         . -         ,  ,            [ 1830: 237238].   , ,  ,   . . ,   [ 2007: 230].        ,           ,  ,   ,       .




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/pages/biblio_book/?art=68362054)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


     ,   1946      . . .




2


 . 400. On. 1. . 211. . 1 (      , 5  1870.).  :      . .




3


     ,   :       ,        .      . .  [Bayly 1996].




4


 (  ) ,       ,  .  [Khodark-ovsky 1992, 2002].




5


.     ,      [Goldman 2010:3].




6


  .  . , ,        .




7


  (.). . .




8


    .  [ 2005],      ,  .  [Knight 2000], .     [    2019], .  [ 2013].




9


          .  [ 2010: 7075;  2013: 6970].




10


   (.). . .




11


  (, ,  . . .)      .      .




12


   . [Olcott 1995: 59]. .           1822              [Martin 2010: 8083].




13


     . [Sultangalieva 2012].




14


. [Hillis 2013],   ,                    .




15


     ,    1905 , .  [Holquist 2010].         .  [Rieber 1978].




16


.  [ 2008]        .     ,   ,            .            ,    . .  [ 2020].




17


        .    :        [Rottier 2005],          .       . ,        [Sabol 2003];       .  [Karpat 1993]; .  [Weller 2006],     ,    .




18


    1917  1920       .           . ,  ,       ? (    ?),       - ,     ,               [ 1995: 414].




19


         . [Prakash 1999].




20


      .  [Robinson 1972].




21


    ,     . [Tolz 2010];     ,     , . [Moon 2010].




22


.    [Trumbull 2009].




23


  -       [Morrison 2008];      .  [Khalid 2010].      .  [Sunderland 2004],  ,   . .   . .  [,  2007]. .  [ 2007]  ,     ,      .




24


., , [ 2010].




25


        .     [Bassin 1999].




26


.          [Sunderland 2004: 177].




27


., , [Khalid 1998; Martin 2001; Sabol 2003; Sahadeo 2007a; Igmen 2012].




28


 ,         ,    [ 2005].




29


               ;      ,     ,  ,       (., , [ 1982]).




30


  . [ 1959: 29; Vucinich 1963: 170171].




31


     [Sunderland 2007: 53],    ,       ,  , . [Sunderland 2007].




32


           . [Jones 2011].




33


  ,     . .   ,     , ,   .  [Dettelbach 1996]. , ,   . .         1824  [ 1824] (    50  ).




34


          ,         [ 2007: 160].




35


. .          . . ;       [ 2007: 161168].




36


  ,           ; ., , [ 2007: 93].




37


 ,    . . .




38


     . .       -                [ 2007: 196].    . [ 1799: 120].




39


.  [,  2000: 189192].




40


. . , ,     . .  [ 1887:9395].   . [Vermeulen 2015:131218].




41


. Morrison A. Writing the Russian Conquest of Central Asia ( ).       .




42


       ,          . [Khodarkovsky 1992].




43


  . [ 1998: 4243],   . [ 1887: 105106].      .      [Grant 2009].           [- 1853].




44


   --       1730- , ,          [ 2005].




45


.  ,      ,      [Avrich 1976: 195].




46


  .  [ 1858: 89].




47


. . ,  , ,                   ,        [ 1773, 1: 352].    . [ 2005: 148149, 157158].  ,   1754       50     [ 1887: 227].




48


 .          .       . [ 1827: 45, 115116].         . [ : 10]  [ 1840: 59].




49


 / . [ 1824: 218],    [ 2007: 9596].




50


        .   .  [Lewis, Wigen 1997: 2728].




51


 ,        . , .      ,  .       [,  1977].




52


    .  [ 2007, 5: 5-14, 59;  1832, 1: 1436].




53


     [ 1825: 14, 19, 21].




54


            .




55


       [ 2007:119,135],         [ 1825:4],  , ,  11     ,    ,             .


