 . ,      
 


   / Contemporary Western Rusistika
       - (),            ,    .          ,      ,    1917 .               ,      .

  PDF A4    .





 

 . ,      


       



Adeeb Khalid

Making Uzbekistan

Nation, Empire, and Revolution in the Early USSR



Cornell University Press

Ithaca and London

2015



    ,  




Copyright  2015 by Cornell University This edition is a translation authorized by the original publisher.

 Adeeb Khalid, 2015

 . . , . . ,   , 2021

 Academic Studies Press, 2021

   .  , 2022




 


   ,       ,    ,        .      ,     ,    , -             ,    .                  20102011     .  ,    ,   ,     .       ,    .

         2010         .    .           .  sejour de recherches         2010                 .  ,        ,     ,     .           ,     2012 .                .

  4       [Khalid 2011].   12  ,     ,   [ 2011].

       , , ,          .    ,        .           ,       19911992           .        11    .         .        ,      ,      ,   ,    ,         - Ỡ  ,    .   ,        ,          ,      ,  ,  .   ,         .  ,   ()               .                    .    ,      ,      .               .            ,  ,  ,  ,  -,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,   ,     .  ,               .   -       ;     (       ),     .

             .         ,  ,    .       ,        ,        .        .   ,          .

   -     .  ,   20002001    - ,          .                 - .                 .  20002001        , a IFEAC,     ,     .  ,       ,        :    ,         ,          ;    ,    -       ;      ( );    ;  Atat?rk Kitapligi .       -       .                -   ,   .

 ,      ,       ,     .      ,     ,       ,        . , , ,    .           4       .    ,   ,      .         ,   .         .       .




 








    ,         .       ,    ,       .  1917  ,     ,     .  ,        .            ,    .   ,    ,             .  ,               .     컠 ,      .      ( 1917       ,      ),      ,  ,  ,          .                    .  ,        ,       軠    .        ,           :       .

           . ,   ,  ,       ,        .               ,       .  ,      9,    1924       ,      ,    ().    ,      .   ,   1925    ,       .             (  )    ().      ,   1920 ,    ( -).     .

   -    1920-      [Kotkin 1995: xix-xxiii].   (    1926 )    :    ,     ,   .     1926      ,  ,   .

       .    ,    ,     1  1918    .           ,          .    1918          . . ( )     .

   -     : 1 2015 .

      ,        .




   


  ,     ,         ,      .      .      ,     ,           (,  ,   ; ,   ;  ,   ).  1920-  ,  ,     (   ,    )  .      ,       ,    ,       ,     .          , ,    ,    . ,       1920- ,   1930-,       ,           1960- (. [ 1967]).              .              ,        .

          .    ,     .        (, -  ),     ,    ,    (, ,   ).







       

     

     

     

     

IOR       (India Office Records)

        

     - 

TNA    (The National Archives) 

      

. 

. 

. 

. 

.   

. .   (       1918 )








          .      ,   1917    ,         ,  , ,              ,                   .           ,           ,    .                .  ,   ,   ,      :        ,     .   ,    ,    .          ,   ,  ,    .

        ,   .  ,    ,     ,     ,     .           ,        .  ,           ,     .    ,    ,    ,    .    1920-    ,           .  ,  ,      ,          ,     .         ,     ,         .  ,    1924 ,       .              ,   ,   ,       .           ,      .  ,               .     ,     .

       .       .          ,  , ,    .         ,  ,   , , ,           .  1917            .    ,    ,      ,  ,    ,   .              ,    ,     [Khalid 1998].           ,   ,   ,         .      .  1917  ,  ,          ,         ,       .      ,           ,    .     ,     ,     ,  ,   ,   (    )   .          ,       .         ,          .    ,    .     1920-               ,     .

             .          ,      ,    (  ).       1917        ;             ,      ,         ,     ,     .          ,   .  , ,    ,         ,    ,    ,  -,  ,   ,           .      ,           .




   


           .            ,     ,   ,     .  ,    ,              .        ,      .                  ,     .                 ,       ,       [ 2007; Sahadeo 2007;  2005].         , ,    ,    ,        [ 20016,2003].          ,         ,    [Edgar 2004],  [Loring 2008][1 -     [?gmen 2012]    ,     ,     1920- .]   [Bergne 2007],   -   ,         (. ).                [Northrop 2004; Michaels 2003; Cavanaugh 2001].    ,       ,    [Keller 2001]   [Drieu 2013],              [Kamp 2007].

  ,    ,  ,  -        .      ,    -          ;           ,   .    ,           ,      ,     180 .           ,              [2 - . [   XX  2000;    20002001].]. ,  ,     ,     ,   [3 -    ,  ,    .  [ 2006].].       ,        .          ,                  (   ),          .                       1920- [4 -            ,     .     ,       .       : [- 1999;  2002;  2008].].

      ,         ,           .                         (         ).  ,      ,         .       ,      ,         [5 -     [Park 1957]         .      ,       .].        [6 -          .      ,    : [dEncausse 1981; Becker 1968].].     ,         ,      .  ,   ,            .     ,                 (         ).      .       ,     .

                      .                   ,    ,  ,     .      ,     ,          ,  1924 .         ,             .         ,          .




,      


        ,     .        ,          ,     1860-  1870- .        ,     ,                    (??)   ().            .   -  ,  ,         , ,       -  .     ,                .                       ,          ;                   1917     .        ,    XX      .  ,          .    ,          ,   ,     ,    ()          .                       .             .        ,        .

          ;        ,  .        ,   .           XX     ,       .  ,  1917 , ,         .      ,           ,     ,     [ 1917].      1917   ,             ,    . ,         .           .                  ,          .

,     .   ,   ,         . ,  ,   ,         ,    .  1919  ,          , ,          ,        ,       ,        ,        [ 1919].      .   ,       ,     ,    .  ,  ,     ,      .         .      ,  ,        ,           ,       ,            .           [7 -             [Khalid 1998: 287301].       .].          (19181920);     ,     ,         .  ,        1920 ,             ,            .         ,     ,       .




   


 ,        .        ,        [Burbank 2007][8 -      [,  2015]        .].           ,    ,     ,   .             .     ,       .       , , ,              ,     .      ,                  .   1905      ()    ,         ,   1907  . . .      ,    -      ,      .                 .       ,       ,    ,   ,    .      ,            ,     [9 -        . [Khalid 1998, chap. 2].].

     .           ,     ,    ,      .      -               .             ,        .  1917            .         .     -          .   ,  ,     .                  ,      ,    ,     .       ,       ,     1917 .          ,         .

     . ,          -,  ,        ,       .          (.  3),     ,               .  ,           ,    .   1920-                         .    1920-        ,        ,    ,     -,       .

          .   ,         .    ,      :



,       ,   .            ,    ,     ,    ()   () , ,        ,      ,     ,    ,          [Northrop 2004:22][10 -      .  [Adams 2005; Drieu 2013; Loring 2014].     ,    ,    .].


  ,      ,         .           ,   , ,            ,        ,    ,               [Khalid 2006].             , ,    ,      .        .             .

     ,                      .    1931      ,   1917-.       ,   ,   1930-             [Gross 1988;  2010],        .        ,    ,   ;        ,      ,    .     .




    


            ,           .  -    . ,     (  )         ,    ,      -  .     (), ?? ( )    ().        ,        ,    ;         .   ,            (   1921         ),             .      ,      1920- ,           .          ,          .            -,         ,      .             .

   -,            .               .          ,       ,   .                         ,    .              ,       ,            [Crews 2006][11 -    ,   [Northrop 2004]       (    -),                 -.].     ,        -  ,    -    ,   ,        ,     ( )  .      -    ,           .       ,     ,      ,    [DeWeese 2008].   ,          ,     ,   ,       ,     :      ,     [12 - .   ,  , [Sartori 2010].]. -     (?)   .

    -        .            ,         (    )     ,              .  ,  -  ,         ,   ,        ,            .             . -,  ,       ,     ,    ,        .       ,    .        ,       .       ,           .           ,    ,           ,    [13 -           ,        .       ,        [Bourdieu 1990; Bourdieu 1991].].     ,       .   ,   ,       ,       .        ,            .                  ,    ,      ,  1917 ,       .    ,    -        .

  ,  ,   ,     ,  . ,        ,       ,            -. ,     ,    ,     1917 . ,       ,    .            ,    ,  ,  ,    .




       


      ,     ,    -  1924 ,     -       ,   .              .   ,         ,    [14 -          ,   ,        .    .               ,   .         .    [sic!]     ,        [Ruthven 2004: 103].   [Rashid 2002: 88] ,        ,       ,   .   ,   :      ,   ,            .        [ ]   ,    ,     ! [Shishkin 2013: 238].].           ,      ,         [15 - ,       .          .             ,   .].        ,    軠    ,          ,        [16 - ., , [ 2001].        ,         ,       ,    .       9.].   ,    ,           ;          ;            ,       ,   [17 -       [Haugen 2003]; .      ,    [Edgar 2004: chap. 2];            [Reeves 2014].].        (    )     .   ,        ,             [18 -   ,      , [Suny 1993;  2001;  2011;   2011; Hirsch 2005].].             ,      [Cadiot 2007;  2007; Gorshenina 2012; Hirsch 2005].                                     .      ,     ,        .        ,      .   ,    ,      ,  ,      ,          ,     [19 -     ,      Tribal Nation [Edgar 2004]  -  ,       .   ,        ,              ,    .].            .




  


    -   1924 ,           .    , ,       .   ,           .

        ,   ,     ,   ,          .  ,      .       ,  1917        ,            [Khalid 1998: chap. 6].            ,      . ,    (   ,        ), ,        .    ,        ,    .              - () .          [20 -  1920-        ,      .     ,  ,              ,    .]. ,      ,   ,      ,  .              -,      ,       .

      (      )     :  1917           (.   ,   2),   1920        (.  3),         (.  4).       ,     1924               .             1924 .

        .      9,  -          ,   ,        .   -              .      ,          ,    .            ,               .          1920-   .             1924 .

,   1920-               .   ,     ,        ,        .           ,     .          .       ,         .         .      ,      ,     .          ,    .         ,  ,           ,  ,   .           ,   , ,   .    ,          .   ,   ,                    .          ,      .      ,      [21 -     ,    [Intellectuals and the Articulation of the Nation 1999].].    ,     ,    ,        (   ).   ,   ,      ,         , ,     ,           ,    .

,    ,         ,        ,     , ,     1917       [Chatterjee 1992].   ,        :    ()      ,       .             . ,      .  1917    ()             .             ,        .            .               ,            ,         .                ,     .  1926 ,          ,      ,               .    .  ,       ,   19291930 ,          ,     .       ,     ,   , ,   -,    -         .            .

     ,      ,    .   ,          .    ,   ,      (       ),      .     ,         .    .  ,          ,       .                 ,      ;         .         .     ,      ,   ,  ,                     .

       .     ,       ,    ,               ,         [22 -      .  [ 2011].].        ,                 .                [23 - ., , [Edgar 2004; Grant 1995; ?gmen 2012; Liber 1992; Loring 2008; OKeeffe 2013;  2008; Shneer 2004; Shternshis 2006].].            ,        ,           ,   , ,   .              .                 (         ).              ,          .       ;                  (      ).        ,   .   ,    ,        .




 


      ,       .  ,    1917-,          .      ,      .         :         .        .                ,   ,    ,    ,         .          ,        ,      .

 ,        ,    .         .  1937             .      (    ),                  .           1920-       ,   .      ,           1920-    ,       .  ,  ,      ,     .  ,   ,                    ,        [Allworth 2002].           ,        .          ,    ,   ,        (       )    .         ,        ,  ,    .   ,                 ,     [24 - ,  ,        ; . [Murphy 1980; Kleinmichel 1993].].

   ,     1920-    .       ,  ,       ,     .    ,   1920-       ,          .         .

 ,         ,     , ,    ,        ,      19291932 ,         [Fitzpatrick 1974; Fitzpatrick 1978].       ,    ,    ,  .          .    (  , ,        ),        () ,            . ,   ,  1924       ,                . ?  ( ),  ,     1921        ,      ,    ,    19221923    ,      (.     6).     .

  1920-        .       ,    .          ,          ,  .   1917              ,     1920-            .     ,      .    ,     ,    ,           ,            .   ,    ,    .  ,   ,         .        ,  ,  ,      .

    .         [Keller 2001][25 -  .   [ 2010: . 3].],         ,      .            ,          .  ,       ,       7.  ,           ,       . ,      ,        ,       .




 :    


         ,    .           .   ,        ,   :        ,      . ,   , ,          ,         ,   ,   .

  ,           ,       .  ,           ,   ,   ,             ,     .      ,         ()           ,        .           ,        ,  ,         .   1923                       .       ,           ,     .     ,  1926     ,            ,       ( ),    ,      .   ,                (          ,    ),   -  .   ,      1929         ,     .        ,             ,     .

,  -  ,         .          ,         .         -        .   1920-          ,        .    ,       ,  ,   ,         - ,       .  19371938  -         .




  


           ,      .   ,      ,   ,      ,          . ,                            ,    ,   .          ,         ,     .    ,           .

,    ,      .     .   1917      ,           .     ,                       [ 2007; Moss 2009; Modernism in Kyiv 2010; Makaryk 2004; Ilnytzkyj 1997; Shkandrij 1992].       ,   ,    ,             ,           .     ,        ,      .               ,              ,    .

  ,        ,       ,   ,    ,     ,   .          (   ),     ,        .           ,        .  ,            ,   ,      ,         . ,     (   ,  ,       ,     ),           ,   ,           .        .

               .         ,               ,      .       ,                 .




  


           ,      .     (  ,   ,  )     (  )   ,   ,    ,      .  ,    ,         .        ,         ( ,    ).      .  1917       ,     . ,   1918 ,      ,   ,   ,    ,        ,     ,          ,       .       .

           [26 -    ,    ,     [Khalid 2008].].     ,          ,        ,   1990    .   (  )    ,       ,    .  ,     , ,      ,       .     ,             .      ,   ,    ,    .    ,  ;   ,           . (       ,     ,   .)          ,   ,         .

    ,    ,    ,  , ,     ,     , ,   .           ,    [27 -  ,    ,    ---  .         ,     ;      ,              .         ,    ,   , .],           ,           .      :   ,     ;      ;      .              .  ,           .   ,       ,    ,        .      ,    ,    .        ,    ,   ,   ,        .     ,     ,            ,     .         ( ,      ),   .                , ,          ,  ,          [28 -        ,     ,                ,      .].   ,            ,   ,      ,    .  ,    ,          .     ,     ;            .         .

 (   ,      )         ,   , ,  ,     .   ,      . ,         (              ,   1938 ,      ,             ),          (?) ,         .      ,         ,     .              ,    ---   .     ,              ,   .

   ,   -,           .      ,       .              .       .            , ,      -    , - .            ,    .       ,        .     ,      .              ,   .     ,       , ,                 ,      ,                      .

 ,   ,     .   25          1924 .      :         ,       ,         , ,         .   69       .          ,        ,        .                        .   1012        1926 ,             .                   19291931 ,   12, ,        1938 .     ,     ,       .              ,        .          ; ,    ,       .




 

        



   ,     1905 ,           :



  , ,  ,  ,  ,  ,   ,               ,                 ,   !   ,        ;   ,     .      ,        .          -    ,         .           ,    ,     .

     ,  .         ,    [29 - ?  y?. ?  . , 28.09.1906;       ,   ,   What Is Reform? ( .: Modernist Islam: A Sourcebook, 18401940 / ed. Charles Kurzman. New York, 2002. P.227228).].


        ,         ,  ,         ,      .          ,  -        .         ,     :         , ,       ,  .       ?? ()   ().         ,     ,    :          ,       .   -              .         ,         ,        .       ,       .        ,         ,             [30 -              [Khalid 1998].         ,         .].

  ,  1917 ,    ,     .            .     ,   ,      (  )   .         ( ,    ),     ( ,  )   .          ,     ,      .        , ,   ,      ,   .          ,       ,           ,            .       ,        1906 ,     ,     ,       .           ,     .      ,       ,   ,    ,  (),      ,         .                  ,  ,   ,  .        ,       .         ,   .     ,          ,        .          1917 .   ,       ,  ,    ,     1917 ,       ,            .             .  1917-        ,    ,    ,         .




     


         ,       .   ,                 ,      ,     ,       .  ,      ,            .

   ,  -       ,              .      .         .                 ,             .  ,     ,   ,      ,                .   ,      ,          ,       ,         [31 -        [Khalid 2009].].                         .                 , ,       (, ,            ).        .  . . ,  -          ,     .  ,          ,     .          .    ,    ,   :       .      ,         ,   II   ,   ,      ,    .        ,   ,       ,   1917 .     ,       ,        ,  [32 -    . [ 1999].       ,   , . [Meyer 20076].].       ,      ,      .      (1886)      ,     .      ,          ,       [33 -            ;           [Sartori 2014].].        ,             .         .

 ,       .         .    ( ),    1870 ,     (   )       .   1883        (18461930),    ,        [34 -     . [Geraci 2001: 5556, 90].].       ,      ,     .            .        ,       -,     ,          ,     .      ,   ,       ,        ,       .  ,     ,    ,            .

      .        :     ,          ,          .         -.      ,       ,   ,  ,     ,         .  ,    ,     .         ,     ;        ,     ,        .     ,     ,  .

    .           ,      .               ,       .             ,  -    ,           .                ;  ,   ,     ,         .

   ,          ,    .         (, ?)     .        ;            .  ,    ,     ,    (          ).         , ,   ,         .         ,   .                   .       .

    ,    ;        .             .      .          ,   ,          ,     .        ,    --仠    .          ,   ,        ?? ( )   ( )[35 -    ,     ? 軠  ,     - .].      ()   ( )   .  ,    ,        , , ,     .

     ,         ,    .           (),   ,      .   ,     ,        ,        .     ,        ,    ,   ,   ,   ,   .          .    ,         ,          ,     [36 -  .  y?  (. 1925/1967;   . 11895). .130131.].        1917 ,       .




 


         .              -,       ,   1914       .    1917- ,    ,      ,    ,    16 ,   . ,        . -     ,                 ,  .               ,       . -  -    ,     ,   ,    ,          .        ,      ,  (    )  -  ,    ,   -,    ,     .                - .  , -   ,       .      ,     ,      ,       ,      ,    [37 - y . y ?- //  . 04.07.1914, 25.07.1914, 10.08.1914,26.10.1914, 05.11.1914,12.11.1914. .     , .: Doctor Muhammad-Yar // Modernist Islam. 18401940 I ed. Ch. Kurzman. Oxford: Oxford University Press, 2002. P.264269.].

   - ,            ,    ໠  ,  -   ,   -,  , , ,   ,  ,     .      , -  ,            .          ,               .         :   ,     .

     -      .          ,      .        ,          ,     .           (   ),           .              .    ,             ,  ,       .           .        .          - ,       ,        .      1884 ,    ,        .          ,     ,        .  1916         ,            [38 -   . 18.06.1916;     . [Khalid 2009: 426429].].    -   ,      ,   .     ,           . ,     ,    ,  1917 ,       .

     - ,   ,    ,          .             .                       ,    .  ,          ,            ,      .       1880- ,            [39 -    .  [Oral 19671970; Duman 1986],           .].              .              ,       ,        .     1883 ,   ,  ,     Terc?man (), ,      - ,   ,                 .  Terc?man              1905      ,          .    ,      1905 ,        ,  ,   [40 -      ,    [Benningsen, Lemercier-Quelquejay 1964],     .].            ,       .             ,      .         ,   .      ,        ,          .  Terc?man,    (  1905    )           [ 1926][41 -     1890-      .  [ 1992:91].].

     ,     ,   .      ,   ,                 ( ?).         ,     .       ,    ,          (      ),     .  ,          ,    . ,           :           ,        ,           .    ,        ,      .   ,    ,         ,               [Volker 2002, chap. 5].   ,    ,       .        , , , ,   ,   ,              .

,        .              .   ,     ,          ,      ,    .            ,    .         ,        XX ,    ,     ,    .

     ,     .     (    ),       .   ,     , ,   .      [42 - . [ 2012; Meyer 2007].].     -        (     ,   ), , ,  ,      , ()   .        ,   ( ,  )        .    ,          ,     ,       ,       .

       ,           .  ,   ,     ,          ,      .      ,    ,    .  ,       (  ,    )     .



     ,     .        ,    ,         ,  ,   .   ,   [- 1974: 20].


   ,   1913       :          ,       .  ,             [ 1974: 1213]. ,            , , ,     ,      , ,  .           , ,        .             ,    . ( , ,     , ,    .)




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/adib-halid/sozdanie-uzbekistana-naciya-imperiya-i-revoluciya-v-rannesovets/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


    [?gmen 2012]    ,     ,     1920- .




2


. [   XX  2000;    20002001].




3


   ,  ,    .  [ 2006].




4


           ,     .     ,       .       : [- 1999;  2002;  2008].




5


    [Park 1957]         .      ,       .




6


         .      ,    : [dEncausse 1981; Becker 1968].




7


            [Khalid 1998: 287301].       .




8


     [,  2015]        .




9


       . [Khalid 1998, chap. 2].




10


     .  [Adams 2005; Drieu 2013; Loring 2014].     ,    ,    .




11


   ,   [Northrop 2004]       (    -),                 -.




12


.   ,  , [Sartori 2010].




13


          ,        .       ,        [Bourdieu 1990; Bourdieu 1991].




14


         ,   ,        .    .               ,   .         .    [sic!]     ,        [Ruthven 2004: 103].   [Rashid 2002: 88] ,        ,       ,   .   ,   :      ,   ,            .        [ ]   ,    ,     ! [Shishkin 2013: 238].




15


,       .          .             ,   .




16


., , [ 2001].        ,         ,       ,    .       9.




17


      [Haugen 2003]; .      ,    [Edgar 2004: chap. 2];            [Reeves 2014].




18


  ,      , [Suny 1993;  2001;  2011;   2011; Hirsch 2005].




19


    ,      Tribal Nation [Edgar 2004]  -  ,       .   ,        ,              ,    .




20


 1920-        ,      .     ,  ,              ,    .




21


    ,    [Intellectuals and the Articulation of the Nation 1999].




22


     .  [ 2011].




23


., , [Edgar 2004; Grant 1995; ?gmen 2012; Liber 1992; Loring 2008; OKeeffe 2013;  2008; Shneer 2004; Shternshis 2006].




24


,  ,        ; . [Murphy 1980; Kleinmichel 1993].




25


 .   [ 2010: . 3].




26


   ,    ,     [Khalid 2008].




27


 ,    ,    ---  .         ,     ;      ,              .         ,    ,   , .




28


       ,     ,                ,      .




29


?  y?. ?  . , 28.09.1906;       ,   ,   What Is Reform? ( .: Modernist Islam: A Sourcebook, 18401940 / ed. Charles Kurzman. New York, 2002. P.227228).




30


             [Khalid 1998].         ,         .




31


       [Khalid 2009].




32


   . [ 1999].       ,   , . [Meyer 20076].




33


           ;           [Sartori 2014].




34


    . [Geraci 2001: 5556, 90].




35


   ,     ? 軠  ,     - .




36


 .  y?  (. 1925/1967;   . 11895). .130131.




37


y . y ?- //  . 04.07.1914, 25.07.1914, 10.08.1914,26.10.1914, 05.11.1914,12.11.1914. .     , .: Doctor Muhammad-Yar // Modernist Islam. 18401940 I ed. Ch. Kurzman. Oxford: Oxford University Press, 2002. P.264269.




38


  . 18.06.1916;     . [Khalid 2009: 426429].




39


   .  [Oral 19671970; Duman 1986],           .




40


     ,    [Benningsen, Lemercier-Quelquejay 1964],     .




41


    1890-      .  [ 1992:91].




42


. [ 2012; Meyer 2007].


