 . 1921.   
  


     . 1921.                       .

   ?      ?      ,     ,     ,        ?       ?           ,          , -      .     ,      .

                 .   1918     1917-1920.    .

  PDF A4    .





  

 

1921

  




* * *

 . . , 2022

  -, 2022







     100-   .         XX     .      ,        .     ,    ,     ,        .  ,      ,       .   ,    ,   ,       .

         ,      ,   ,       .  ,    ,    .

    :    ()    . . ,        .     ,        ,     - ,        .            .      ,     ,      ,          .  ,         ,       ,     ,      ,   , ,    ,      .

      ,        ,       ,       .

             ,   .         ,       ,   ,           .          ,      .       1921.




   


       .           .        (Suomen Kansallisarkisto) (  KA),       (Sota-arkisto) (  Sark),          - .      ,         .  . .     ;        ;  -  ;    : . . , . . , . .         ;       .           (Ulkoasiainministerion arkisto) (  EHRI),       (   ).        , ,           ;       ,    ;     ..

     ,  , ,  (Hoover Institution Archives, Stanford University, Stanford, California) (  HIA).           -  (   ),   -.              ,    .        ,      ,  ,     .        (  ).                . . ,    ,      .     . .  (),             7- .      ,             (  ),  ..:    (),     -,    ,     ,    ,    7- .        -      .

            .  ,      .             . . ,      (     , 1976., 10);     . . ,       . . [1 -  . .     //   . 21, 22, 24, 27  1921. 90, 91, 93, 95;  . .  //   . 1 1921. 73;    //   . 5, 6  1921. 76, 77;    // 8, 9  1921. 79, 80;  . . .   1921 . . 2. . 336, 338.],      ,     .  ,       ,            , -   . . ,   . . ,        [2 -  . .        / . . .  //       .    . ., 2019.].

  (   )     : . , . , . , . , . , . , . . [3 -  .    (     1921 ) // 19171920   . . 1922;  .   (  ). , 1921;  .       //   19181921. ., 1928;  .   (  ). .; ., 1928;  .  .  . ., 1931;  . .  1618  1921. //   .    . ., 1962;  . .       . ., 2018.].  70     . . ,   ,   .        ,              [4 -  .  !..:    1-18  1921. //  . 1999. 3. . 182.].

 1990- .       .     1921 (, 1997.  . .   . . ).        ,  ..     :           .

       1921 .     (, , 1999.).     800               8  .  (.  . . )          .  ,    . .      .   ,    ,    ,   ,        [5 -   1921 . . 1. . 6.].            ,      [6 -  . . 10.].        .. ,     .        .

   ,          ,         .           ,     . .        ,   ,    ,  . ,  18    .  1892.     22-      . . ,  ,      . .       1906.       ,        ,    .   1919.         200      .

         .   ,        .     :  !    !      ,      ,   ,   , [7 -  .   : . ., 2018. . 3. . 106.].

       ,          ,       .   ,       ,    ,   ,    ,          ,  .  ,       [8 -  . . 113.].

       ,    .   ,    ,      .             1921.     .      -   ,    :    :   , , -   .    ,     ?                         [9 -  . . 284, 285.].         .  ,        .          .           :     .      .       .            ,  铻[10 - Berkman . The Kronstadt Rebellion. Berlin, 1922. P. 20.].      ,   . , ,      [11 - Ibid.].      :              [12 - Ibid. P. 24.].       .      :      .       .     :       (. . .)   ,         [13 - Ibid. P. 39.]. ,       ,        .

  ,      :     ,  ,                 ,     [14 - Ibid. P. 42.].      ,       :    ,                  [15 - Ibid. P. 29.].

          . . .    1903. ,      ;          . . ,     . . .  1901.    .          .  ,   .     1939.           .     ,    1917.  .       .  1959.   Soviet Afair      [16 - Katkov G. The Kronstadt Rising // Soviet Afairs Number Two. London, 1959.].

  ,          ,     ,    ,      .            :   (   )        ,       .        .       ,       ,  ,       ,    [17 - Ibid. P. 21.].

  ,          ,   .          :         ,    ,         .         ,       ,     .     [18 - Ibid. P. 36.].

     ,       :       .     ,      ,        [19 - Ibid. P. 41.].  ,          :         ,         ,       [20 - Ibid. P. 42.].    ,           ,        :    ,  ,               . ,       ,             [21 - Ibid. P. 44.].

        ,  . ,  ,     ,   ,      ,       .   ,        ,   ,      .

        (    )[22 - Pollack E. The Kronstadt Rebellion (The First Armed Revolt against the Soviets). N. Y., 1959.]      ,    ,    , ,  ,   .     .       ,        ,     ,     . ,  ,            [23 - Ibid. P. 16.].        -  ,    .       ,  : 60   [24 - Ibid. P. 39.].   ,        18. ,     .

     1956.,        ,       .     , -    .




 


            .   1918     19171920.    .   . 1921.                   1921.

      ,         .         ,            ,     ,           ,          .       ,              .              .

      ,     . . ,  ,  . . ,      .             -,   ,  .              .  ,   ,      .           ,          ,       ,     . .      .

               ,    . .    ,    . . .       . .   . . ,   .           ,    ,         .

      -,           :  ,    . . ,   . .         .

   . . ,        [25 -     ,    .]       . ;    . . ,            ;  . . , .       . ,           .




 I

   19001920.





1.   19051907.


    ,     ,    .        : 4, 6   4  , 13 , 50 , 6  , 13   6  .        .  14  10     .          .  1917.    137,2.  .      83,9. . ,         4  ,     .   , - . .  :    ,    .        ,    ,     .     ,   ,   , ,      ,           ,    ,    ,   ,        ,      ,        [26 -  . .     -.  19181920. ., 2005. . 494.].          . .    - . .        ,     .  19141917.     53   49  ;    36  .

            .          -     ,   .    ,  ,   19141916.,  23,12% -   23,94% .      19141916.  85%  .    ,  1915.  ,  ,          1894.,         ( ).      19101915. 1128  1033  (91,5%)     17  (1,6%)  [27 -  . .   . ., 1993. . 140.].     ,   ,   ,     .       ,    .          ,    .     :  , 1-   ,  2-  . ,   .     ,  ,   .  -  ,  , ,  ,     ;       .        .     .    -      [28 -  . . . . . 579, 580.].

   19051907.         ,       .     50          .           . ,    . . ,    :  ,  ,    ,        .    .   . .          ,        [29 -  . . 485.].

       : ,       ,     ,    ,    , ,   ..      [30 -  . . 489.].       ,   ,      ,  ,         .        ,    ,         .

   -  19041905.,        1415  1905.     .          19051907.   :    25  1905.   , 1116  1905.   ;   : 1518  1905.  , 17  1906.    .          1905.    26   ,  40  2-    .    ,          .    4-  7-  ,   -  - .          ,   ,    (  3000   1500. ).      .                 .

27       ,    9    , 68      [31 -  . .     //   . .; ., 1921. . 18.].

     1905.,   1906.       ,    -  -. 18 ,        ,          .  19    1-  2-  , ,      .     ,      .         .            .            20 .        36  ,  228   [32 -  . .  . 1905-1917-1921. ., 2017. . 107, 141.].       ,  ,      .    19051907.,  . .     :           .      ,       [33 -  . .   .   . ., 1999. . 1. . 502.].      . 21  1906.    II  : ,  ,  ,     ,       ,     ⓻[34 -  . . . . . 2. . 116.].     :      .     -  ,              .      ,        [35 -  . . 39.].

  -       .     ,  ,        , -      .  1905.        .    1905.           .       .        ,               .            .      ,   .                .     ,            [36 -  . . . . . 396.].       . 29  1905.,       ,   ,    ;   ,     .     [37 - . :  . . . . . 396.].   ,      1-  ,  2-  . . ,   ,     ,  , , ,  ,   ,    .       , ,   ,   [38 -  .].

         .        , ,           [39 - . :  . . . . . 397.].

            . 19  1915.     .      ,      .  19141917.    ,     712 983.        .             .   1917. 80%           4%  .         .      .     ,    .           140    - [40 -  . .     19171918. ., 2017. . 180, 181.].  1  1917.      6095   .          .      1  1917.          578 [41 -  . .   . ., 1999. . 310.].         ,             .         ,       19051907.      1917.   ,     ,   .




2.   .    


 , ,     .     ,       1917.,    .       .           , , ,     ,         .

       2  1917.              . .  ,      ,   ,   ,    ,   ,     .        .     . .  15  1916.  ,          :      .  ,     ,        [42 -   . 20  1917.].      .   . . ,      1- ,   ,        .   1  1917.     94 ,     ,     . . ,    120 ,   24    [43 -  . .   . . 11.].         . . .  ,       100 ,       40[44 -  . .    ,     // - . 2006. 12. . 46.].

       ,      . . .  :  (. . .)      ,         ,         ,               [45 -  . .     1917 . ., 1990. . 38.].        .     ,   .            ,      ,     .

         .      ,      1980- .         .        , , ,     ,     30. .       .            ,       . .     ()    . .     ,     ,      . . ,   ,     1903.

         ,  1  1917.    ,   .         ,    .   .           .         ,       .        [46 -  . . 52.]. 5          . . , 6          . . . 10          .     .

    .       .         1917.      ,         . . ,     ,   ,  ,    .           .         ,      .                       .            .        24 ,            .     ,          ,       .              ,         . ,   ,        ,    . . .   5  1917.         . 7      :       ,     .         .  ,        ,      .   .    .      ,      ,     [47 -  . 5 1917.].

      ,       1917.  ,          .    :   1917.      . ,        ,  ,   ,  , [48 -  . . . . . 93.].       ,     .    .       ,         . 17     :    .    . . .,             . . .[49 -    1917 .   . ., 2017. . 1. . 310.].             .        .    ,    ,         .       :  ,  (. . .)           .    ?     ,    ?      .       [50 -  . . . . . 83.]. 3   .  :    ,     .  ( 55 000 )     ,  .  ,    20 000 ,     [51 -  .  . ., 2003. . 782.].   ,   ,   ,    . . . , ,           : 16     .     10 ,    .  ,    ,  .    ,   ,    ,      .           ,           .  ,  ,        .  ,       .       ,   ,    .        :         ,         ,  ,     [52 -  . . 1917-.    . ., 1999. .127128.].

 -        ,        1917.    .        ,  ,    -   ,         ,         .         ,      ,     ,    1-  ,     .             . .       -         .




3.  


         ,      ,   ,          ,    ,       .

    1-  ,     ,  19. .     . .      :     1-        .    ,       ,           ,          [53 -  . .    . Paris, 1963. . 2. . 270.].       , , ,      .            .               ,   ,  1-          .       .  ,     ,  21      30  , :          ,      ,                   ,    [54 -  . . . . . 162.]. 2 1917.               .    -,      . . ,    ,        1-  . 3  16                 .     ,    ,   ,   . ,  , :        ,       .     ? ,    ? ? ,    - ?       ,     ?    ,    ,  ,    ,           ,  [55 -  . . . . . 278.].      . . . ,      ,    3 :    , ,   1- ,   [56 -            1917. ., 1927. . 58.].  ,        - .        ,  ,  4        ,    ,        ,         .            ,       .

3      -  . ,            .            ,     ,   ,  :     ,     ?       .      ,      ,      :   ,           :        ,          ,   . . ,   .   ,  :  ,     ?   : ,    쓻[57 -  . .    . -, 1923. . 11.].

 () .        ,  ,   ,      ,        ,    ,   ,  ,            .   ,           :   .        .    ,     ,   ,   ,    ,    , ,   ,   [58 - . :  .  .   . , 1987. . 595.].      .  ,      .         ,      . 29      . . -  .   , ,               .   3   2-   ()        ,       [59 - . . . . . . . 32. ., 1969. . 517.].       .  4           ,    . .   . . :       . ,    ,       .         [60 - . :  . . . . . 301, 302.].    : ,         ,        ,       [61 -  . . 297.].  4  12.          .      ,       .           . . .  :  , ,      ,     .     ,         ,   [62 -  . .   // . .  1917    . Roma, 1971. . 311.].          . ,     . 12.         ,     30. ,    ,   .            ,   ,         ,    .       .  :               .   ,   ,  ,          ,    [63 -  . . . . . 133.].           .          ,       ,   .  ,         .   ,     ,  4          .  . .    :  ,    ,      ,              ( 3,  5,  6   !),               ,              酻[64 - . :  . . . . . 288.].             .  ,             :             [65 -  . . . . . 135.].  :         .          .  ,    ;  ;      .     养       .  :  ,  .          ,     .      .   ,  , ,  .        [66 -  . . . . .313314.].

 14:30      .         .   ,     ,   ,       ,    :   !     . .     ,      :   .   ,        . . ,    : ,  , ,  [67 -  . .   .   //   . ., 1993. . 22. . 369.].

     ,                          ,    .     14   .     ,         ,     18 [68 -  . . . . . 173.].     .    ,   ,   ,       ,  .  ,      :       . -  :       .        ,           [69 -  . . . . . 307.].       .    ,    ,  ,      .       .    ,         .

        .       .               :     ,     :    ,     .   ,   ,   .   , ,     ,             [70 -  . . . . . 140.].           .        .    3  4         176-  . ,     ,       .    . .     ,    ,    .    ,  ,  ,   ,      .  176-  , ,     ,          ,       .         .          .              6 .       . 1-      ,     . ,    ,     .          .     ,      .    :    . 

    .    ,        ,      :       ,        [71 -  . .  . ., 2006. . 309.].

         軠  ? 56         .   ,      ,         ,         .         .   , ,           ,   .   ,    ,       .      ,    , , . . ,  .

        . .      -   ,          .         .               ,     .   . .            ,  ,       . ,   ,              .                          ,      .         .

 ,         ,      ,      - .           ,        .         300 ,    10      24 600 [72 -   //   . ., 2002. . 937.].     .      ,           ,        - . . ,     ,          ,  - :      . ,      ,      .    ,     ,    [73 -  . .       . ., 2018. . 120.].    ,          ,    .     ,    60   40     ,   ,   .   ,       [74 -  . . . . . 492, 493.].

,    .    26 ,   ,          . 3     ().          . 56      .         .        ,  7   . . ,  -   ,       ,     :    ,         -             ,  ,    . ,        ,    .  ,    ,         [75 -  .     19141918. ., 2014. . 450.].

     ,      ,           ,     ,   ,            -.  -  ,         ,  :                [76 - . :  . . . . . 493.].

           .          ?            . -         .         ,                     .                       ,            .   ,        ,                .            .              ,       [77 -  . . . . 453, 454.].  ,         .  ,      ,        ,   .




4.    


         .           . ,     ,       ()     .       : ,             ,      [78 -  . .     ,     . . . 27  1917. // . . 34. . 264.].           ,    . 17     :         ,       ,         ,    200 ꅻ,   ,  [79 - . :  . . . . . 142.].

       .             .    25      .              .               . 5.     .      :          .     ,     ,   [80 -  . .   . ., 1997. . 2. . 229.].       ,        .     ,          .     ,   . . :            .   200-        .    .             [81 -  . . . . . 396, 397.].

25        ,    .    ,   ,  :        .  ,             [82 -  . . 396.]




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/pages/biblio_book/?art=68976969)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


 . .     //   . 21, 22, 24, 27  1921. 90, 91, 93, 95;  . .  //   . 1 1921. 73;    //   . 5, 6  1921. 76, 77;    // 8, 9  1921. 79, 80;  . . .   1921 . . 2. . 336, 338.




2


 . .        / . . .  //       .    . ., 2019.




3


 .    (     1921 ) // 19171920   . . 1922;  .   (  ). , 1921;  .       //   19181921. ., 1928;  .   (  ). .; ., 1928;  .  .  . ., 1931;  . .  1618  1921. //   .    . ., 1962;  . .       . ., 2018.




4


 .  !..:    1-18  1921. //  . 1999. 3. . 182.




5


  1921 . . 1. . 6.




6


 . . 10.




7


 .   : . ., 2018. . 3. . 106.




8


 . . 113.




9


 . . 284, 285.




10


Berkman . The Kronstadt Rebellion. Berlin, 1922. P. 20.




11


Ibid.




12


Ibid. P. 24.




13


Ibid. P. 39.




14


Ibid. P. 42.




15


Ibid. P. 29.




16


Katkov G. The Kronstadt Rising // Soviet Afairs Number Two. London, 1959.




17


Ibid. P. 21.




18


Ibid. P. 36.




19


Ibid. P. 41.




20


Ibid. P. 42.




21


Ibid. P. 44.




22


Pollack E. The Kronstadt Rebellion (The First Armed Revolt against the Soviets). N. Y., 1959.




23


Ibid. P. 16.




24


Ibid. P. 39.




25


    ,    .




26


 . .     -.  19181920. ., 2005. . 494.




27


 . .   . ., 1993. . 140.




28


 . . . . . 579, 580.




29


 . . 485.




30


 . . 489.




31


 . .     //   . .; ., 1921. . 18.




32


 . .  . 1905-1917-1921. ., 2017. . 107, 141.




33


 . .   .   . ., 1999. . 1. . 502.




34


 . . . . . 2. . 116.




35


 . . 39.




36


 . . . . . 396.




37


. :  . . . . . 396.




38


 .




39


. :  . . . . . 397.




40


 . .     19171918. ., 2017. . 180, 181.




41


 . .   . ., 1999. . 310.




42


  . 20  1917.




43


 . .   . . 11.




44


 . .    ,     // - . 2006. 12. . 46.




45


 . .     1917 . ., 1990. . 38.




46


 . . 52.




47


 . 5 1917.




48


 . . . . . 93.




49


   1917 .   . ., 2017. . 1. . 310.




50


 . . . . . 83.




51


 .  . ., 2003. . 782.




52


 . . 1917-.    . ., 1999. .127128.




53


 . .    . Paris, 1963. . 2. . 270.




54


 . . . . . 162.




55


 . . . . . 278.




56


           1917. ., 1927. . 58.




57


 . .    . -, 1923. . 11.




58


. :  .  .   . , 1987. . 595.




59


. . . . . . . 32. ., 1969. . 517.




60


. :  . . . . . 301, 302.




61


 . . 297.




62


 . .   // . .  1917    . Roma, 1971. . 311.




63


 . . . . . 133.




64


. :  . . . . . 288.




65


 . . . . . 135.




66


 . . . . .313314.




67


 . .   .   //   . ., 1993. . 22. . 369.




68


 . . . . . 173.




69


 . . . . . 307.




70


 . . . . . 140.




71


 . .  . ., 2006. . 309.




72


  //   . ., 2002. . 937.




73


 . .       . ., 2018. . 120.




74


 . . . . . 492, 493.




75


 .     19141918. ., 2014. . 450.




76


. :  . . . . . 493.




77


 . . . . 453, 454.




78


 . .     ,     . . . 27  1917. // . . 34. . 264.




79


. :  . . . . . 142.




80


 . .   . ., 1997. . 2. . 229.




81


 . . . . . 396, 397.




82


 . . 396.


