 .  I,     
  


  / 
   I  ,    ,       ,      .                    .            ?        ?            ?                    XVII    XVIII .      ,   .





 

 .  I,     



,       .      ,      ,     ,   ,   ,   .

.  ( ), 363 .






  ( )


       .

     . . . , 1935 .

      ,     .

        , 1705 .

  362 .      ,         ,         ,     .  , -,         ,       ,    ,         ,  ,        [1 -   ,    ,         .   ,         ,   , ,          .        . .:  . .    :     // .   . ., 2021. . 180183.].       363 .          ,      :    ,     ,       [2 - .:  . .        [2? .]. M., 1880. . 245258, 413417;  . .  //   ,   ( )   / . . . . , 1913. . 312; Gleason M. W. Festive Satire: Julians Misopogon and the New Year at Antioch // The Journal of Roman Studies. 1986. Vol. 76. P. 106119; - .  ,    / . . . . . ., 2001. . 173178.].    .-.  :       ,  ,   , ,          ,  ,     [3 - . : - .  . . 177.].  ,            (?????????)   [4 -          .: [Julian.] The Works of the Emperor Julian. With an English translation by Wilmer Cave Wright. Vol. 2. L.; N. Y., 1913. P. 420511.     : [.]   ,   ( ) / . .-. . . . . . , 1913; .  / . .-., . . . . ., 2007. . 251292.       . . .].

   (            ) ,          .    1698 .    I         .          :    ,       .           .      ,         .             :            1724 .[5 - .: . . 7. 4596. . 368.],          . ,       ,                 .      .


1

..       I,       1975 .      ,       ,      ,   ,    ,          [6 - ,  ,                ( . .  I [9? .]. ., 2010. . 64).]. ,            ,      .   ,      ,            .                 . ,    ,   !  [7 - ,                  I,     .].  ,  .    ,   !  .

,         -,     I     ,     ?[8 -  ,            ,  , :         ,           -        ( . : - ,      //  . --:   : . . /. . . . . ., 2004. . 300).]    ,    :             ?            ,         (  ![9 -     1705 .           17051706 . (  . . 28   ).])   ?     (   )     (    )  ,                ?    ,    : ,     ,      I   .  ,            XVII    XVIII .,         .   ,                 :



         ,       ,          ,                      .     ,      ,    ,     . <>

    , ,   ,    ,    - .       ,      .         ,      [10 -  .           [2? .] / . . . , . . ., 2021. . 78.].


     ,      ,     -   XVI .,                 [11 - .:  .   .    ,   XVI . /. . . . , . . . ., 2000.].              XVII    XVIII .,           ,         ?    ,        XIX . , . .      ,              ,          -   :



 ,   ,         ,    -  -   ,      ,     XVIII ,               -     .  ,  ,  ,       , ,  ,    , -   , -   .        ,    ,          ,      ,   [12 -  . .    (  . . ) //  . 1874. 1. . 613.  . . .].


  ,        ,          ,     point of entry[13 - .: Magnusson S. G., Szijarto I. M. What Is Microhistory? Theory and Practice. L.; N. Y., 2013. P. 13.]      ,     .       ,               ,   , ,       ,  .             ,               ,    ,      XVII    XVIII .


2

    ,         I   .       XVII    XVIII . . . ,    , :



      ,            ,          ,        ,    ,           . ,         ,         ,       ,         ,     ,     , ,        ,     .     ,   ,      ,          . <>  ,      ,       ,    .           ,     ,              [14 -  . .    .  17191727 . ., 1902. . 12.].


  I          .          ,    ,  ,     , , ,   [15 -  . .   . ., 1989. . 353.].          [16 - ., :  . .    . . 125;  . .       . .; ., 1943;  . .     XVIII . //    (XVIIXVIII .). ., 1964. . 389427; Raeff M. The Well-Ordered Police State: Social and Institutional Change through Law in the Germanies and Russia, 16001800. New Haven, 1983.].             ?[17 -       .: Wakefield A. The Disordered Police State. German Cameralism as Science and Practice. Chicago, 2009.]                 ?                  ? ,       -  .

            ?

 ,      ,               . -,     I (        )         ,  ,         . -,    I,   ,     ,           ,      , ,   ,    ,  [18 - .:  . .   //  . .       . . 2. ., 1861. . 216237;  . .        . . 2. ., 1862. . 156159;  . .      //  . .   XVIII . . 2. ., 1863. . 159186; Hughes L. A Beard Is an Unnecessary Burden: Peter Is Laws on Shaving and Their Roots in Early Russia // Russian Society and Culture and the Long Eighteenth Century: Essays in Honour of Anthony G. Cross. Munster, 2004. P. 2134.].

,          ,  . , . , .   .[19 -       : Power: critical concepts / Ed. by J. Scott. L., 1994. Vol. 13;  . . :  . ., 2001; Encyclopedia of Power / Ed. by K. Dowding. Los Angeles, 2011.],       -  .  ,      ,       ,      ,       ,      . .        [20 -  . . :  . . 27.]   :              ,       [21 -  .   :   . . I:  / . . . . . ., 2016. . 109.].

     .    ,        ()     ()       ,  ,       ,     ,      [22 -  . . :  . . 27.        ,    . . .]. ,                 ,       ,     .

   ,        ( ,    )       .    ,    (  )     ()    (  )  (),     ,            ,          ()     (),       .

   -     .   .  (2017):        ,              ,       . ,  ,           ,   ,   ,        [23 -  .,  .  //  .,  .     / . . . , . . ., 2018. . 300.].        ,     I,           ,        ,    ,      .

,    ,   ,   ,        XVII   XVIII .            .   ,        ,      .


3

  ,      ,              XVXVII .     ,    ,   .      .

 , ,      ,      , , ,       .    , ,      .    ,         XV .,      :                   [24 - .:  . .        XV   XVI . ., 1980. . 8386.]. ,             XVIXVII  ,         ,     -.         ,      [25 - .:  . .     //  .  :     / . ., ., . . , . , . . ., 2021. . 1762.]. ,   ,        ,    . ,   ,          - ,     XVXVII .     ,    . ,         [26 - ., :  . .    //  . .    . . 2. ., 1882. . 3845.]. ,        (  )   .

  ,    I,        16971698 .          (. ),      ,     .     ,     (16981701)   [27 -  .:  . .        I //  :     XVIIXIX . . 1. ., 1929. . 95108;  . .            (16981701) //       . . . . . 27. ., 1965. . 164190;  .   :     (16991701) //     XVXVII : .   20022004 . ., 2006. . 430439.],        , ,        1700   1701 .      ,     .       -  .   ,    :



 ,    ,       ,   , ,     ,       ;   ,               (   )   .    ,       .  [28 - Balatri F. Vita e viaggi / A cura di Maria Di Salvo. Alessandria, 2020. P. 112113.      . .   . . ,           : Rossica Inedita    .  . . ,      .].


,        ,            .     ,        ,    ,   ,    ,    .    ,    I     . ,      ,         ,         ,    .     ,      !        I                [29 - . :  .  :    (16711725) / . . . . . ., 2008. . 209.].         .

    ,          ,      1678 . (      )   4,8  ,   1719 .     6,8  [30 - .:  . .     XVII   XVIII . ., 1977. . 192193;  . .    XVIII    XIX . (  ). ., 1963. . 164165.].                .    ( 0,2%  [31 -  ,        ,  1701 .  7704   : , ,   . .: . . 396 (   ). . 3. . 24. . 250.  1702 .   7402 . .:  . . 75. . 291.])       ,          ,    .             (  5%[32 - .:  . .   . 134.]).        ( 90%[33 - .:  .]) ,  ,    1705 .    .     ,        :            ,     ,     .        ,           .        ,  ,      3%  [34 - .:  . . 90.],       :     ,                    .   , ,    ,          ,      ,         (     ⓻  [35 -  ,           : Goubert P. Louis XIV et vingt millions de Fran?ais. P., 1966.]). ,         ,                . ,  ,      ,      .


4

   ,         ,     ,     XVXVII .,      XVII    XVIII .              1690? .              .         ,         ,        . .  1863 .[36 - .:  . .   XVIII . . 2. ., 1863.   2. . 6472.],   - ,       XVIII .[37 -  :  . . 550 (   ). .I.72. . 274280.]           ,      ,      .        ( ,  ,    .)    25 ,      ( ,     ,   ,   ).      XVII .,     ,       [38 - .   4   .].      ,        ,          1690? .  , -,   ,   ,  -,      (      ).  ,      ,      .    ,           ,     ,    1624, 1639  1651 .      (   ),         ,              .       ,          ,       [39 - .: [ (),    .]        . ., 1714.].           ,            XVII   XVIII .

 ,              ,      .        I,       .  ,             [40 - .: Bushkovitch P. Patrick Gordon and Peter I, 16901698: Favorites and foreign policy // Cahiers du Monde Russe. 2022. Vol. 63. No. 3. P. 340341.].       (   1704 .    ,     ),          (      1714 .)        .          ,       ,    ,    ,   ,       .    , ,        . , -       ,        .

            ,   1705 .      .       -    ,    1701 .     .  ,          ,      17201760? .,           .

  ,        ,           ,      .    ( ,   . . , -    )     ,      (,     ).

     ,   ,        (,    ),     - .        ,        . ,    . ,      ,  16981715 .   ,       ,     .

         [41 - .:  . .     I. ., 1957.].    ,   :     ,           . . .          ,            .  , , ,     ,           ,      ,  ,     .     ,            ,     .        .


5

      ,        .     , ,        I,       ,    ,    .   ,     ,     I,       ,     ,     ,         . .[42 - ., :  . .  I:   . ., 2001; Hughes L. From Caftans into Corsets: The Sartorial Transformation of Women during the Reign of Peter the Great // Gender and Sexuality in Russian Civilization. L., 2001. P. 1732;  . .       I //  . .        . ., 2002. . 381435;  . -   , 17031761 / . . . . . ., 2020  .]         ,   . -,    ,  ,     I     ,        . -,  ,   ,         ,   :  ,                     ?       .

     ,      ( ?    ,   ,    ?   )        ,   . ,       , ,    .           ,       [43 -  . .   ?.. // .     :  / . . . , . . . ., 2022. . 55.].                 ,   ,     [44 -  . : - ,     . . 307.]. ,        ,     ,    ,     . , ,  ,    ,  ,    ,     ,      ,    .  ,       .      ,     .         ,       .


***

           ,           .      ,    ,     ,      (      ,    ,       ).       (    ,     )    .   ,           ,      .        ,              .       .         ,          .   ,              .      ()     (   , ,    . .).   ( )      ,     .


***

   ,   ,    .        ,    ,   ,          .         .        ,                 .        ,           .              ,       .          I    ,   2013 .    .       ,     .             ,     ,      ,    ,     !          (CNRS),          .       ,    (, , )      XVII   XVIII .   .       ,        .                ,              . ,  ,        ,    .

 20162017 .              ( )                   - ,    (  16-01-0100).            (     :   ,   20-09-42050).       . .      .



  (     )




I

  


, ,   .

    ,  1698 .




1.   XVII 


  25  1698 .,   , 7206 .   ,     ,   ,  ,   ,                         ,            , 26  1694 .[1 - .:  ,     II-      . . 4 ( 1676  1701 .). ., 1855. . 853856.]    -   26 ,   ,             (    ),            [2 - ,  1688, 1690  1691 .  . .    27 . .:  . , 16841689 / . .,   . . . . ., 2009. . 173;  . , 16901695 / . .,   . . . . ., 2014. . 26, 84.].         :  18            ,       .[3 - .: . . 396. . 2. . 136. . 1516.]               ().          ,         [4 - .:  . . 4. . 10811082.].

                           100 .   25              ,      ,     [5 - .: . . 396. . 1. . 33443. . 1; . 2. . 833. . 10, 64 .].  :   , 25  1698 .,              12 [6 -       7 ,     ,      . .: . . 396. . 2. . 136. . 31 .]. ,                   .

           ,     ,                ,    [7 -    .:  . .     I. . 1718.].    ,  ,    ,             (   ).        ,       ( )   3 [8 - .: . . 371 (   ). . 1. . 14245. . 505 .].

,           ,          ,            .  ,     (            ),    [9 - .: . . 371 (   ). . 1. . 14245. . 506 . 507.].                      ,     ,     ,     [10 - .:  . . 507.].

           :    25      . ,     ,        ,        [11 - .: . . 233 ( ). . 1. . 368. . 279  294 .].   ,        , -            ,         ,        . ,         .              ,     10       ,      .     ,     ,           , ,     ,               ,    .   ,              ,     :   , 25 ,         ,                   35  47 [12 - .:  . . 279  279 .              1694 . .:  . .    1694 . //  : . . . 4. ., 2018. . 143.].

      , ,        -     .          ,   ,              (,      ),         .     ,             ,  ,        [13 - .: . . 233. . 1. . 368. . 287.].

           ,               ,      . ,        ( ),         [14 - .:  . . 284  284 .].

   ,  25  1698 .    ,    .         ,     , ,    ,     ,        .       ,   ,       ,        ,    ,      (  )   .     25  1698 .        :        ,  ,       ,       .  ,   ,   ,       ,   :           4 [15 - .: . . 371. . 1. . 14244. . 262 .; . 14245. . 505.].

     .      (  )   ,      ,   -   , ,      ,      2 ,            .     ,    ,      [16 - .: . . 371. . 1. . 14244. . 262 .; . 14245. . 505 .].

 ,    ,  -    .             ,     :           ,          .     ,      ,  -  (, )      .                ,      .  -    ,      ,     .              [17 - .: . . 371. . 1. . 14244. . 263  263 .; . 14245. . 506 .].

                 .         ,        .           ,      ,      ,       ,    [18 - .: . . 371. . 1. . 14245. . 506  506 .].

   .    (   ,      ),          ,     (       :  ).      ,    ,    ,    (        );         (  )     (,     ),      ,  [19 - .: . . 371. . 1. . 14244. . 263 .; . 14245. . 507.].          (,   ).               , ,   -    -,             ,         (,      )[20 - .: . . 371. . 1. . 14245. . 508.].

 ,          (       ),          ,      ,                 .                 [21 -   I        ,     .   ,      ,            16971699 .,       1698 .   :   25         (.: . . 396. . 2. . 751. . 17 .).].

,    [22 - ,  12  1698 .                   ,    ,  ,      (.: . . 396. . 2. . 272. . 105. .:        . . 1. ., 1872. . 339).],           .  ,       (26  1698 .),        (     ,    )    ,      I    25     [23 - . :  .         //  . 1976. 4. . 131.].  ,       ,      .     ,  ,    .      ,         ,        ,   ,  ,    - . .  ,        (    )[24 - .:  . .  I:   . . 3. ., 1946. . 56.].

,      ,         (,     ).    24  25      ,    .  25  1698 .  ,        ,         ,    .        ,       ,     [25 - . :  .      . 131.]. ,  ,    ,      , ,    ,     ;     ,            ⻠  . .          (    ., . 16, . 5[26 -          1702 .    . .     .:  . .      //   .        /  . . . . ., 2007. . 241243.]),       .             ,          ,   .    ,     ,      , , ,  ,            [27 -    .:  . .   //  . , 16961698 / . .,   . . . . ., 2018. . 230231.].         ,       .         ,         [28 -      I               1698 . .: . . 9 (  I   ). . I. . 25. . 71 . .:   1698 . [2? .] ., 1911. . 41.       2 (12)  1698 . .   7   .].

    ,   ,          .           ,       :         ,  25 ,  ,                ,   .           [29 -  . , 16961698. . 163.].

  , 26  1698 .,  ,      ,   .       ,   :  I    ,               .




2.    ?


   26  1698 .            I.         ,          :       ,     ,    (  )     ;   ;               .   ,         I    (     ),       -  .           .

                 (1858)[1 -    26  1698 .    7?    ? . .:  . .    . . 3. ., 1858. . 179200.].          ,         I      . ,              ,          ,       .

    ,    ?    ,        ,   ,      ,     ,        ,   , , .     I ,   ,    ,    ,          ,    , ,   ,         .            ,     ,     ,   ,          .    ?   ,         . -,         ,          . -,                ,    ,   ,          ,         [2 -  . .    . . 181183.]. , ,    ,          .      :       ,       <>    ,   ,   .   ,  ,        [3 - .:  . . 185.].

      26  1698 .,       ,      :      ,      ,                  ,  .           ,           ,      .           ,      ,  .            (         16  1705 .)[4 - .:  . . 191195.],               (       ,  )  .      :  ,            ,     ,   ,      .   I        ,    [5 -  . . 196200.       ,  ,       ,     .].

. .   14?       (1864)   ,        26  1698 .      .  ,          ,        .              ,      .       :      ,          ,  ,    .     ,    ,     ,       ,  ,   .     ,   ,    ,             ,          .      [ ], ,       ,      :    ,   ,         [6 -  . .      // :  18 . . VII. . 1314. ., 1991. . 549550; . VIII. . 1516. ., 1993. . 100101.].

     ,      .    . . ,     I ,    ,             (    . . .),             .     I      ,     ,    [7 -  . .  I:   . . 3. . 8.]. ,        ,     ,    :       26  1698 .       ,    .       ,          ,        ,      .   ,      ,             26  1698 .[8 -    . . . ,     I      (1948),      ( I    ),    :    <>  ,  -        XVII   XVIII ,   .              ,    .        ,               ,    .           ,    .  ,  ?   1698 ,     ,        ,            (   1705 . . .).   17001701 .      ,     ( . .  . ., 1948. . 342343). . .      , ,        : 26  1698 .,      ? ,                  .                .    , . .        ,       ,    16  1705 .,    ,         ( . .  . ., 1994. . 112113).]

    ,    ,      ?[9 -     . . ,    ,        .  ,              . ,          ,     . .:  . .  I:   . . 3. . 89;  .   I ?   1698  //  :     XVIIXIX . ., 1929. . 79.]    I,          .     ,          ,       ,    .            ,       hic et nunc.      ,      ,        ,      .       [10 -  .  :     //  .   / . . . . , . . , . . , . . , . . . ., 2004. . 11.],      1698 .,              ,     .    ,          [11 -  . . 22.].        , ,    ,     ,       ,       ,           .




3.     


        26  1698 .  .    ?     ( )       ,        ,       ,     I,        . ,  ,      26  1698 .         ,     (  ,     ).           ,       (   ).   ,          (     ),  ,        .

        ,    ,      .     ,       -,      ,         [1 -             .: Poe M. A People Born to Slavery: Russia in Early Modern European Ethnography, 14761748. Ithaca [N.Y.], 2000.]. ,             ,         (   ,   ,     . .)[2 - ,     XVI .     : []  [  ]    ,     ,     ,    ,     ,        (Taylor K. Making Statesmen, Writing Culture: Ethnography, Observation, and Diplomatic Travel in Early Modern Venice // Journal of Early Modern History. 2018. Vol. 22. No. 4. P. 282).  ,          XVI ., ,      ,      ,        : Venetian diplomatic-educational travelers also consistently remarked upon these cultural features in their journals, devoting attention to regional diet, dress, language and dialects, festivals, religious observances, and variations in norms of gendered comportment, among other things. Like the ambassadors they accompanied, diplomatic travelers participated in the recording and circulation of information about the social organization and cultures of the states they visited. Underpinning the uniformity in Venetian diplomatic writings was a common assumption that cultural differences were worth noting and an implicit method, developed over the course of the sixteenth century, suggesting which differences travelers should note and how those differences should be recorded (Ibid. P. 282283, 298).]. ,               ,       ,     ,          .      (          )    :          ,       ,        - [3 -  . .  :      ,      ,          ,       ;   ,    , ,   ,       ,     ,  ,            ,    ( . .     . ., 1866. . 8).].

   1698 .               I.          ,            1684 .[4 - .: Dukmeyer F. Korbs Diarium itineris in Moscoviam und Quellen, die es erg?nzen. Beitr?ge zur moskowitisch-russischen, ?sterreichisch-kaiserlichen und brandenburgisch-preu?ischen Geschichte aus der Zeit Peters des Gro?en. Berlin, 1909. S. 8; - . .     ( 1800 .). . 1 (, , , , , ). ., 1894. . 29.]                    .     Haus-, Hof- und Staatsarchiv (,    )  [5 - .: HHStA Ru?land 18.            ,          Haus-, Hof- und Staatsarchiv,       ,       .         .].      ,      -  (  1672 .,     I),         .          16971699 .,       ,              .

   1698 .         (   1698 .[6 -      1 (10)  1698 .         11 (21)      .        19 (29)  1698 .      13 (23)  1699 .,  17 (27)  1699 .   . .: Dukmeyer F. Korbs Diarium. S. 89;        . . 9:        1698  1699 . ., 1868. . 695, 879880.])     I   ,      .           [7 -     (  37 )        (,     .)        ,     .       .          : ,     ,   ,           ,   ,      ,         ,       .           :      ,   , ,   ,      ,             ;     ,    ,     ,      ;   , ,    ,   37   40 ,           ,             ?    , ,  ,          .          ,       ,  , ,    ,            ,   ,       ,         ,    ,      ,       ,         ,        ,    ,         ,  .      .       1698 .          ,           ,      : , ,       (  )    ,   ,     1699 .  ,     . .:   . . 9. . 677678, 683, 695710, 728730, 754; . . 396. . 1. . 272. . 101 .       .:  . .   . ., 1906. . 8385.],    ,             .       25 ,        ,          .    ,     .

       (  . . ):



[25  1698 .] <>                  ,      ,     . <>

         ,  , ,            ,         ,                .

[26  1698 .]      ,   .

              , ,   ,  .    ,           .                   ,         ;            , , ,     ; , , ,   ,   ,    ,    , ,   ,  ,    .        ,   ,      , , ,          .    ,   ,         .        ,     ,             .        ,      .         ,  []                 .        ,       [8 -  .-.     (1698  1699 .) / . . . . . . ., 1906. . 7879.].


 ,             :                   26  1698 .  ?

         .      (         ),       3  1698 .[9 - .:   . . 9. . 791; - . .     ( 1800 .). . 1 (, , , , , ). ., 1894. . 39;  . .  I:   . . 3. . 1618.]                [10 - .:  . .  I:   . . 3. . 18.].

           26  1698 .        ?     .     ,        . ,     ,         ,  26  1698 .        .                , 31 .       , , ,       (     ).        ,  , ,  ,     ,      廠 in lateritia domo[11 - .: Korb J. G. Diarum itineris in Moscoviam perillustris as magnifici Domini Ignatii Crictofori hobilis domini de Guarient et Rail Sacri Romani Imperii regni Hungariae equitis, sacrae Caesareae majestatis consiliarii Aulico-Belici ab augustissimo invistissimo Romanorum imperatore Leopoldo I ad serenissimum ac potentissimum tzarum magnum Moscoviae ducem Petrum Alexiowicium anno 1698 ablegati extaordinarii descriptum a Joanne Georgio Korb. Viennae, 1700. P. 73.] (    ).    ,         - ,  ,       .

            :       , -     (   I,  . ,    . )   :        25 ,     ,    ,      .               ,       .    ,       ,        ,  , ,       . ,  . . ,  ,   ,           (   3  1698 .),     [12 - .:  . .  I:   . . 3. . 18.].   [  ], ,     ,        ,      [13 -  . . 8.].

,         ,    .           ,    [14 - .:  .  . . 16.         -         1968 .  ,      1912 .   :      ,     . .:  . . 1415.],      ,      .

     :      ,     ,   ,    .        ,          ,     .        ,       .        ,       ,      ,       XVII .




4.   


   ,         ,          .  ,  ,     ,         ,  .     ,  ,    ,   ,       . ,          ![1 -                  . .  (.:  . .    . , , . ., 1969. 313. . 184185),       ,        . ., : [ ().]   // . 1842. . VI. 11. . 8081.     ,    ,    XVII .         .              XVIIXVIII . (., :  . . 304 [    - ]. I. 200. . 355  356 .; 201. . 583585; . 722 [      ,    1976 .]. 254. . 63 . 66 .; . F.I.425. . 464467  .),     ,     ,       . ., :  . . 596. . 5659;  . . 247 [ ]. 586. . 200 . 204;  . . 1428. . 534 . 537 .             . .:  . .   XVIII . . 2. . . 5963;  . .     . ., 1881.  . . 8184;  . .     .  . , 1911. . 1013.           XVII .    , ,  ,            . .:  . . 596. . 56  59 .    :  . . 58 . 59.]    .

 ,   ,       .     ,      ,         . ,   ,  ,      ,        .

  1691 .                  ,         ,    :              ,  ,   ,  , ,    ,      .                    -,       ,  ,   . , ,        ,    ,       .        ,      . ,      ,         ,      ,         .     ,        -  :  ,         [2 - .:    . . 1260 (  XVXVII .). . 1. . 8810. . 1  3 .   . .          XVII .  ,   . .:  . .        16061613 . //  . 2007. 5. . 184196.   ,         .].

      -        .    1692 .    ,       .                        (    . . ).       ,    .  ,      ,       . . ,    -    :      ,       !        ,         ,         . .      .              .. . .     3180 [3 -    . .   . . . .:  . .      // :  18 . . VII. . 1314. ., 1991. . 453454;  . .      XVI  XVII . . 1. ., 1895. . 345352. .             19   4  1692 .      :        ,    ,       (Bushkovitch P. Aristocratic Faction and the Opposition to Peter the Great: the 1690s // Forschungen zur osteurop?ischen Geschichte. 1995. No. 50. S. 9495;  .  . . 179).            . . . .    . .: . . 210 [ ]. . 13. . 2 (  ). . 1421. . 65129.  . .       :       ,         (. . 210. . 13. . 2. . 1421. . 79).            . .  1600 ,     . .   1580 . .:  . . 122, 125.  ,      ,           .        ,         ,     : ?,       ,     .     ,     . , . .   . .  :     ,  ,     ,          ( . . 73);   ,  ,              ,        ( . . 78). -,     ,   ,     ,     :          ;   []      ( . . 68). -,   ,    .     1692 .   17  (.:  . .  I:   . . 1. ., 1940. . 137),      ,    . .        28  1692 . .: . . 210. . 13. . 2. . 1421. . 65  . ,      27  1692 . (    ).      3180           . .:  . . 121125.   1695 . . .   ,              . .:  . . 128  128 .].

    ,     ,     ( ,   )  ,  ,     ,      . ,     ,        , ,     ,    ,          , .   ,   ,       [4 - . :  .   . . 46.].       ,        ,              .        .            ,     ,    .                    ,    [5 -         -  .:  . .  .         / . . . . . ., 2001;  . .          // .   . 2003. ., 2003. . 140169.].

          .                  ,   ,      ,    .          ,      ,      :           .     ,    I,       ,    ,        .  ,    .




5.   ?


   ,           ,   ,      .            ,               -         -   .           XVII .:



     - ,  :       ,               ,    ,    ,   ,    ,   ,     ,     .    ,   ,       ,         .     ,    ,      ,      :   , , , ?  ,      !   ,         [1 -    (16061608) / . . . . . ., 1907. . 158.].


         ,            :               .       ,           :  ,         .  ,                          ,      [2 - .:  . .  I:   . . 3. . 2022;  .  . . 208.]. -  ,                [3 - :    ,        ,       ( . .  I:   . . 3. . 21).].   I         (    ,      )   ,        (    ,  ,    ).    ,  ,     ,     .    .          ,            .

       , , ,       .       ,      ?

          ,          , ,   ,          ?       , ,   ,   (!),    . ,        .          .          [4 - .:  . .      XVII . ., 2013. . 127.].     ,           ,         .

 ,    ,      ,   ,      .        :         , ,   ,  ,          .          ?




6.  


    , .-.         (,  ,      1700 .   [1 - .: Korb J. G. Diarum itineris in Moscoviam perillustris ac magnifici Domini Ignatii Crictofori nobilis domini de Guarient et Rall Sacri Romani Imperii regni Hungariae equitis, sacrae Caesareae majestatis consiliarii Aulico-Bellici ab augustissimo invistissimo Romanorum imperatore Leopoldo I ad serenissimum ac potentissimum tzarum magnum Moscoviae ducem Petrum Alexiowicium anno 1698 ablegati extaordinarii descriptum a Joanne Georgio Korb. Viennae, 1700.])    .             ,                   .    ,      ,   ,     ,  . [2 - .: Bushkovitch P. Aristocratic Faction P. 115.].            16981699 .,    , ,   . ,    I      2 (12)  1698 .[3 - .   7   . . 506507.]

    ,   25           ,       ,         26 .  ,       :                   ,     ,   ,     ,           .    ,           ,            :      ( , ,    )        ,               [4 -    .:  . .    I:       . , 2009. . 1845.].     .           (, , , ,  ,   ,  )    ,          .    26       ,    150 [5 - .   1698 .: . . 210. . 2. . 42. . 111; . 43. . 112.       : Poe M. The Russian Elite in the Seventeenth Century. Vol. 1: The Consular and Ceremonial Ranks of the Russian Sovereigns Court, 16131713. Helsinki, 2004. P. 342344.].  ,    ,  -   ,  [6 -  ,      1698 .      .   . .      .] ( 1701 .  1760 , 1064   620  ).          ,          ( 1701 .   4150 ). ,       :        [7 - .:  . .       .    I  -        //  . .     : . ,   350-      I / . . . , . . . ., 2022. . 141147.],           ,        .                   . ,  1701 .,           ,       , ,    ,   104 [8 - .: . . 396. . 3. . 24. . 250  250 .].                 [9 -     I         1698 . , 28          . .: . . 210. . 2. . 42. . 6., 8 .].  ,          , ,   ,       ,            ,           .

     ,            ,   .   ,  ,        ,   ,     ,       - .    ,          ,    -   I,    1690? .    ,  ,     (        ).  ,         ,              . ,              ,    1710 .       I   - :



10? [ 1710 .]     ,     [ ]  ,  . [ ]      .      ,  ,          .  []  ,     ,       ; []   ,  [ ] .     -     ,     .

     ,       .  ,              . <>

11? [ 1710 .] <>         ,  ,           .  ,    ,          , []      .      ,   [ ],      [ ],     [].     ,   ,    [  ],      .    ,   ,   ,             ,   ,  ,      . ,       ,  ,  -,       [] ,   .  ,   []  ,         -    .  ,    ,        ,   [ ],  [10 -   ,      (17091711) / . . . . . ., 1899. . 146148.].


       - .            .   (       )      I   1720? .: -    ,       .    ,  ,     ,      .     ,          - ,      [11 - .:  . .   ,   :            I //  . 2022. 2. . 4756.].    1720? .      :        [12 - .:  . .  -  .   I- . ., 1900. . 230231;  . .     XVIIXVIII . //      .   . ., 1994. . 99101.]. -     ,    ,        .               - ,       .  1735 .               [13 - .: . . 1239 (  ). . 3. . 41172. . 1  12 . .:  . .  -  .   I- . . 226230.].  , -       1742 .[14 - .:  . .     XVIIXVIII . . 103.],   1758 .  . .         [15 - .: . . 1239. . 57. . 259. . 1. .:  . .  -  . . 1. ., 1900. . 200201;  . . -     XVIII . ., 1969. . 13;  . .          //    .  . ., 1997. . 127.].    (  1735 .   1758 .),          16921694 .     I,       ,       .

     ,          (    ,     . . ).     (      ,     ,   ,    ,           ),            19  ( 40 ), , ,   .   , ,     [16 -   1735 . ,       .  -     ,  12  1698 .              ,    ,  ,      (. . 396. . 2. . 272. . 105. .:        . . 1. . 339).],   ,       .     ,    ,            :       ,         ,            ,   ,   .        ,       : -   , -   ,    ,  黠      . (   ,          ).        ,     ,    ,       .

              ,      .            3  1,8  (   20  ),        ,     .      ,   :         ,         ,         .      ,       ,     .             [17 - .: . . 1239. . 3. . 41172. . 7  7 .].       ,      I       .

,  ,    26  1698 .   ,          3  4,5  ( 60  ).      .   ,       ,  :       ,       ,     .       ,    ,     ,   .       ,     .      ,  .     ,        ,  , ,     ,       [18 -  . . 5. 6 .].  ,       -  .

,            .   ,          - ,     .   ,  26           -    ,          .  ,             , ,    .

 ,           ,     -   ,    ,   ,           ,     .   ,         ,   ,             :          I    ,    .

           ,       .          ,          ,      .          -   ,      . ,  ,      ,     ,        ,  1 ,    ,        [19 -  .-.    . . 81.].      (  )      26 ?      ,       .               .

      ?            ,           .        (    ,     )  -    .

  ,        ,                 .  ,  ,                ,      ,           . ,        , , ,         .           (. . 715)      (. . 16  17)  ,                   .            ,  ,          ,           .




7.  ,        


          , ,       XIX .       . .          ,  ,  ,  ,     ,             ,   ,   ,  [1 -  . .]        //   . .  /  . . .   . . . . 2:  -  . ., 1898. . 46.].         . .     [2 - .:  . .   ,   ,        . . 1. ., 1788. . 355356.],  . .     ,     I[3 - .:  . .         //  . 1810. . 50. 7. . 223227.],    ()       [4 - .:  ().          - . . 1. ., 1827. . 1920.].

,         2 (12)  1698 .                 . .    ,    :        (1858)      ,      ,      ,     84[5 - .:  . .    . . 3. . 193194. . .         . .  1818 .,         84. .:  . .       , ,      ,      . . ., 1818. . 20.]. ,  ,         ,       ,   ,      [6 - .:  . .    . . 3. . 192.].

 1863 . . .    . .                             (        XVIII [7 -  . .   XVIII . . 2.   4. . 7696.]).        :   XVII        24 ,   15-               [8 -  . .   XVIII . . 2. . 161.].

  ,   24  ,    (     ),         ,    .      ;   ,          15? ,   [9 - .:  . .   XVIII . . 2.   4. . 8590.].         .           15? ,            ,    ?        ,      ,     ?     ,      ,  ,    ,     ,  1757 .[10 -   XX .           16.3.12,       (    ),           . .:          . . 1: XVIII . .; ., 1956. . 445.    :   . . 115 (  ). . 1. . 393. . 30  46 . . .   ,        . 34.6.66. .:  . .  . . 2. ., 1999. . 326.    -       . .        . .         .]      XVIII .          ?

            [11 -            .     : 1)  . . 596. . 6478 (. XVII .); 2)   .I. 17. . 8894 (. XVIII .); 3)  . . 1503. . 244259 (. XVIII .); 4) . . 188 (      ). . 1. . 1347. . 501  508 . (2- . XVIII .); 5)   . . 115 (  ). . 1. . 393. . 30  46 . (1757 .). .:  . .   XVIII . . 2.   4. . 7696; 6)  . . 247 ( ). 586. . 226  243 . (1789 .); 7)  . . 885 ( ). 562 (. 423). . 90  109 . (XVIII .).].           XVIII   [12 - .: . . 188. . 1. . 1347. . 501  508 .].     15? ,  ,      ,     ,         [13 - .:  . . 506  506 .].       ( -   XVIII .          XVIII .    )  15?       ,       , 16? ,          [14 - .:  . . 1503. . 244259;  . . 247. 586. . 233 . 239.].           :      .

 ,         ,          .     ,  27  1716 .      [15 - .:   .I. 17. . 8894 (. XVIII .).     . 34.3.11.   -       . .         .  . 513              27  1716 . .:       . . 2. ., 1915. . 126;          . . I: XVIII . .; ., 1956. . 425.]. ,              XVII .   ,       [16 - .:  . . 596. . 6478.   . .   . . ,      ,      . . 346 (.:  . .,  . .      . . 2. . 3. ., 1862. . 813), , ,   . .:  . .    -   XVII . , 2004. . 166167.  ,    ( . . 596)        . .:  . .,  . .      . . 2. . 3. . 814.].       ,    ,     ,       .  ,     ,          .

  ,       . . ,          XVII .,    -  ,       [17 -  . .        // :   . . 69. ., 1994. . 172.        . Bushkovitch P. Religion and Society in Russia: The Sixteenth and Seventeenth Centuries. N. Y., 1992. P. 172174.]. . .      ,       [18 -  . .   .          XVII  // Slavia: casopis pro slovanskou filologii. 1949. . XIX. 1/2. . 106.].   ,          . ,   . . -,   <>          ,     1690 .         .                     .  , ,        ,      (1705 .)       [19 - - . .       XVIIXVIII . ., 1990. . 234. .:  . . .      (16511709). ., 1891. . 166, 218222.].  -  . . [20 -  17  1690 .,       ,                ,           .     ,            셻 ( . .  . . 2. . 332).].

          ,    1690 . (    ,    )   [21 - .: . . 1182 (  ). . 1. . 67. . 9092.],   ,    ,     [22 - ..            (.:  . .,  . .      . . 2. . 2. ., 1859. . 492) ,           ,       ,     ,    1690 .           -       . .: - . .  [] //      . . 3 (XVII .). . 1. . ., 1992. . 288.    ,      :             7198    18   ,        19                   ,         ( . . 654. . 531 .).    ,     -,     ,    1690 .,      1689 .,         .      -        ,      ,         ,      1682 .    .].        ,           ,        (,   16781686 .   , ,   ). ,        ,           [23 - .        1690   1691 .:   23      :        .    , ,            ,  ,   ,         ,          ,  .           .    :    ,       (. . 235 [  ]. . 2. . 137. . 446 . 447). ,    ,             XVIII .,       . .:  . . 29 (   . . ). 29. . 96 . 97 . .:  . .       . ., 1879. . 147149.]. 18  1690 .                   <>     , ,  ,  [24 - . . 235. . 2. . 137. . 435 . 436.].   1691 .       ,    ,     .      :            [25 - .:  . .   .     XVXVII . ., 2009. . 217.],         ,      (. . 15   ).      . ,            ,        ,   1692 .            2 [26 - .: . . 235. . 2. . 147. . 299  299 .         ,      ,    . .:  . . 158. . 20307.         ,                  . .:  . .,  . .      . . 2. . 3. . 493494.].    ,      ,          :  ,          ,       .  ,  ,        ,    [27 - . :  . .       . ., 1884. . 23.].       : ,   ,       [28 -     . . ,      (,      ):            XVII ,      []       <>.   ,  ,    ,       ,   ,   ,      ,   ,    []         [] [], ,                []       ( . .  ,              XVII . , 1913. . 100101).].

    ,   ,   ,        ,           ,           ,    . ,    ,          ,    (. . ),    ,               . ,        ,  , ,      [29 - ,         ,      ,    .     . . . .:  . .   1696    //      XVIXX .  : . . . , 2004. . 246.].

                  ?

        ,          ,   [30 - .:  . . 596. . 1  1 .],     -         15 .     -     ,   ,  ,   XVIII .   ,        XIX .,      . .   . . [31 - .:  . .,  . .      . . 2. . 3. . 818.].   ,              (  . . .)    [32 -  . . 596. . 1.].              XVIIIXIX .   ,             ,         ,         (   )    [33 - .   4   . . 470.].

  ,          ,     . . .             XVIII  1863 .[34 - .:  . .   XVIII . . 2.   2. . 6472.       . .     ,   . . . .:  . .  . . 228, 233235.]         .                  ,     . . [35 - ., :  . .      .         . . 1: .  /., 1916. . 78;  . .  . . 2. . 330331;  . .      :   . ., 2004. . 22;  . .      XVII  //  .  . 2005. 1. . 3435.].        - ,        XVIII .,      . . ,  ,  1830 .,          (  )[36 -    .:  .,  .   -     . ., 1825. . 614617.      :  . . 550 (   ). .I.72. . 274280. . .     . Q.I.72. .:  . .  . . 2. . 330.         . .         .].      [37 -      25       .      (  , ,   ): 1)  . . II (1196). . 437  444 . (. XVII .); 2)  . . 550 (   ). .I.72. . 274280 (. XVIII .). :  . .   XVIII . . 2.   2. . 6472; 3)  . . 247 ( ). 100. . 193196 (1- . XVIII .); 4)  . . 178 ( ). . 1. 4143. . 69  79 . (. XVIII .); 5)  . . 167 (203). . 366380 (17401750? .); 6)  . . 483 (513). . 7189 (17501760? .); 7)  . . 296 (342). . 227  233 . (17601780? .); 8)  . . 7. . 96103 (1770? .); 9)  . . 17 ( . . ). 666. . 415 (2- . XVIII .); 10)  . . 17 ( . . ). 659. . 216 . 234 (. . XVIII .); 11)  . . 632 (672). . 182  197 . (1780? .); 12)  . . 144 (180). . 128  155 . (1780? .); 13)  . . 144 (180). . 128  155 . (1780? .); 14)  . . 247 ( ). 586. . 217 . 225 . (1789 .); 15)  . . 178 ( ). . 1. 1407. . 108  119 . (. XVIII .); 16)  . . 644 (684). . 70 . 76 (. XVIII .); 17)  . . 17 ( . . ). 685. . 45  55 . (. XVIII .); 18)  . . 299 ( . . ). 92. . 78  81 . (. XVIII .); 19)  . . 166 ( . . ). 265 (. Q. 94). . 1423 (XVIII .); 20)  . . 82. . 1624 (. XIX .); 21)  . . 178 ( ). . 1. 10748. . 47  56 . (1-  XIX .); 22)  . . 17 (32). . 70  78 . (1-  XIX .); 23)  . . 17 ( . . ). 128.7. . 19 (XIX .); 24)  . . 17 ( . . ). . 1. 1159. . 210 (XIX .); 25)  . . 247 ( ). 420. . 105121 (1862 .).]      ,      ,       ( ,  . .       -  ,   -          -).           [38 -      .               .    (    )       (. . 4)     ,          , ,    ,    ,       .     : ,        ,     , .        ,  ,        ,     ,     .    :         ?  ,      ,          ,       .    ,         ,       ,          :          ?      ( ,  ,     ,     .),      .].

      ,            (      ).       29     XVII .,  . .   - .         (,  VII    ), ,   ,       ,     (   )         (,   1667 .   ,         1677 .,   1678 .       . .)[39 -   .:     (    . .   . . ) / . . . . . II ( 8201051). ., 1973. . 105106.].              :               (   )[40 - .:  . . II (1196). . 433436, 437  444 .].

             XVII .  ,           , , ,   [41 -        .      .    ,               (.:  . . II [1196]. . 437  444 .),          (,    ,    16921694 .; .:  . . 474).      .:  . .   . . 250252.].  ,        (  )   ,         ( . . 596),     - .                ,        ,       (    ),       [42 - .:  . . 596. . 5559, 60  63 .].   ,   , ,   ,    .  ,                ,    ,     ,      . II (1196).

 ,      1690? . (    )                   (        ),     .  :         ,                     ?  ,   ,             .

   ,   ,        [43 - .   3   .    .: Strakhov O. B. The Byzantine Culture in Muscovite Rus: the Case of Evfimii Chudovskii (16201705). Ko?ln, 1998. P. 129130.     .: Chrissidis N. A. An Academy at the Court of the Tsars: Greek Scholars and Jesuit Education in Early Modern Russia. DeKalb, IL, 2016. P. 161173.].      ,   ,        ,         ,     ,      .   ,           ,        ,       ,    .

            ,   : 1)  ; 2)  ; 3) ,          .

1)      ,         . ,           .        ,    ,     ,  ,  ,  .

2)        :      (. 19: 27).        : ,  ,    ,    (.: 2. 10).

3)           :     ,          :



       ,    ,  ,    ,    ,  ,      ;    ,   ;  ,   ;    , , , ;    .  ,   ,     ,    ,   [44 - .   3   . . 465.].


                 ,       .

3 )      (        )        ,          (   XIX .  ,            IV .[45 - .:  . .   //  . . III:   . ., 2001. . 113119.]).  ,    ,  :              [46 -   (  ). , 1864. . 67.].

 ,              .    (    )         ,      (   [47 - .:  . .,  . .,  . .  :       . .; ., 2017. . 303.  49.]).     ,       ,   :



        []            ,    []  ,        7201? [1692/1693]  202? [1693/1694],       204?  [1695/1696].              204?  [1695/1696].


        [48 - .:  . . 474. . 1.].

   ,             16921694 .,   16951696 .          ,      ,        .         ,             (    ).

              :




        

           .

  ,  ,  .

     ,    .

 ,    ,  ,   ,     .

    ,  ,   ,     .

 . . 596. . 61 .






        16921694 

           .

  ,  ,  .

     ,    .

 ,  ,  ,  ,    ,     .

   ,   ,   ,     .

 . . 474. . 25 .

       . -,        1692 .,         . -,                 (   )[49 -   . . ,    ,          ( . .  .           XVII   XVIII . ., 1899. . 246). . .  ,             ,     . .: Strakhov O. B. The Byzantine Culture in Muscovite Rus. P. 129130.].

3 )   ,                (XII .)  96?    691692 .   ,      (      1653 .  [50 - .: . ., 1653. . 205 . 206.]),    ;    (    )      ,         [51 - ,      ,        .     ,                   ,   ,      ,   ,     ,        ,    ()  ,             ,         ,           .       ,    (  ,        . . 6. , 1871. . 627628).].         ,        ,      .   ,           ,              . , ,      ,       , , ,     ,   :



   ,   ,    (. 3: 27);               ,  ,  ,               . <> ,            ;      ,  ,    ,     <>.    ,      ,     .           ;       ;       ,   ,     ,          ,  ,       .            , ,     ,     ,   ,     ,            ,      ,  ,     ,   ,    ,   ,       .        ,      .   , ,   ,  -  ,    ,   ;     ,        :        ,    .    :    ,    (1 . 11: 14). ,       ,     ,   .         ,                      ,       ( !)    ,      .     ,  ,   ,  ,     ,   [52 -   ,  ,   ,     . . 3.      . . 2.   57. ., 1877. C. 589590.].


   ,    ,            ,     (      1653 .)           ,            .    (   )         [53 - .:  . .,  . .,  . .  . . 294300, 305.].   ,   ,      1691 .,         (XII .)[54 - .:  . . 464     911 . 4,    .].     ,   ,             1691 .[55 -         []                     ,  ,                           ,  ,         7199 [1691 .]    17         . .   ,    ,  ,   ( . . 464. . 849 .).]           ,  ,     .                  .                (    )[56 - .:  . . 77; . 223225.].

          96?         ,          ,   :




         (      96?   )

   ,   ,   .       ,     <>

  ,   ,     ,  ,   .

 . . 596. . 62.






       96?   

   ,   ,  [e] .        ,     <>

     ,     ,  ,   .

 . . 77. . 315, 316;  . . 224. . 11091110.

    (   )   ,      ,          . ,    ,      ,     ,      . ,    , , ,         .   ,     ,     ,  ,  ,  ,   [] ?     [57 - .   3   . . 467.].

,     (      96?   )    ,    ,         .          ,   ,  16911694 .   ,                   :       ,    ,      ,   16921694 .

    ,        ,       ,    ,  (  ,   )  ,        :         ,     ,        ,     ,        (,  ).      ,              ,           .

,      ,   ,    ,         ,       .       ,        ,        .

       ( )    ,   (  ),     .            (   . . ),    [58 - .          :  . .  . . 316320; Bushkovitch P. Aristocratic Faction P. 110;  . .  . . 2. . 333335;  . .      XVII . . 3435.].  , -,  ,         ,     . -,           ,         ,    ,       (,  ,  ),     . , -,  XIXXXI .    ,              ,       1690? .,      .        ,    ,       .       ,         1690? .  ,         ,              .




8.      




   ,  ,    ,              ,     ,           ;     ,      ,    :   ,  ,  ;  ,  ,  ,    ,    :    ,       ,      [1 - .   4   . . 470.].


                     (.: . 1: 26).        ,      :   ! ,     <>   :     ,    ,     ,   , ,    ,  .  , ,    ,         .

                 ?  ,    ,        .            :    ,  , ,   ,     .            ,       ,  ,   .

     (    )  1705 .     ,     (  !),       ,    ,      ,          ,   .       ,     (   ),       ,    ,  ,        .    ,     ,             ,    :



         ,     ,    .      ,      ;        ,       ,       .       ?    ?      ,    [2 -          ,          ,     I         1714 . .: [ (),    .]        . ., 1714.    ,        . .: . . 381 (     ). . 1. . 352. . 195  236 . . . 13   .    .: . . 381. . 1. . 352. . 233.].


   ,         ,      .  ,        [3 -  [. ???????????????, ????????????????;  ????????    ?????  , ]  ,        ,  ,      ( . .  //  . . II: ,     . ., 2001. . 710711). . : Timbie J. Anthropomorphism // The Coptic Encyclopedia. Vol. 1 (A). N. Y., 1991. P. 143;  . .    //  . .   : . . ., 1998. . 303350; ʸ . .      //          . ., 2017. . 272288.],       IVV ,         (  )[4 -      (. 399 .),     (    ,     ),        (     ).    3040? V .,     ,     .      ,      ,             .     ,     ,   , ,   ,    ,    .   ,    ,                . .:  . .    . . 2 [  ,  ]. ., 1886; Drioton E. La discussion dun moine anthropomorphite Audien avec le patriarche Thophile dAlexandrie en lanne 399 // Revue de lOrient Chrtien. 19151917. T. X (XX). P. 92100.].   ,       -       ?

          .              ,      ,           .      . , ,        ,               1665 .     ,          ,           :                        1705 .[5 - .:     / . . .  //     ,   . . 5. III. . ., 1863. . 55.],   ,          .  10?               .     ,      , ,                   (, ,     )[6 -    .     ? <>     , ,     ?    ?  ? ? ? ,    (      )?  ,  ?    ?    ,       !  : , , .      ,    ,     ,     . <>         ?    ,     ,   ,   ,   :   ,  .      ,     .  , , , ;    ,    ,       ,   ,    ;    ,     <>.      ? <>         :   <>  , :      ,  []    .    ?   ,     , , [] .    . <>      .    ,  .    ,     ,     .       ,  .      . <>   ,     ,   ,   .  ,  ,  .   :  .  ,     .      ,    ,    (   :  ,  ,  ,  . ., 1665. . 35  35 ., 38 [ ]).].

          ,    (,   , )  ?

,     ,          ,        .    . . , -   XIII          ,    ,    (XI .)[7 - ,   . . ,    [   ]      ,         ( . . -  -     (XIXV .). ., 1875. . 126).     ,          .],      [8 - .:  . . 122126.].     ,   :  ,     ,  ,    ,     [9 -      1284 . .: . F..II.1. . 269 .         1280? . .:  . . -  . 131132.].    . . ,     (. . .)            [10 -  . . -  . 122.].  ,          녻    [11 - .:  . .,  . .   //  . . XXXVIII:   . ., 2015. . 5258.].  1653 .                     1200 [12 -                . . 28. .:  . .,  . .,  . .  . . 187.].         ,      , ,      [13 - .:  . . 172173, 256258.].           1649 .    1653 .[14 - .:  . . 17, 24, 169, 407409.]

  ,             ,         (    ),       .   ,          ,     16921694 .      ,       ,        :




        (1284 .)

    ,      :    ?    ,        .  ,     ,  ,    ,     .     ,   ,   ,   []   .

. F..II.1. . 269 . .:  . . -  . 131132.






        (1653 .)

    ,      :    ?    ,         <>.  ,     ,  ,    ,     .     ,    ,   ,      .

. ., 1653. . 388 . 389.






     (16921694 .)

  ,  ,  .      ,    .  ,  ,  ,  ,    ,     .     ,   ,   ,      [15 -  1864 .:              .  ,  ,  .   (  )      ,     .  ,   ,  ,   ,    ,      (  [  ]. , 1864. . 67).].

 . . 474. . 25 .

,              ,      XIII .       (,       ),   1653 .     ,        .

    , ,         XVXVII .,     [16 -          . . :   ,        ,         ,     ( ,    )      ,  ( . . -  . V).].     ,    .

     ,    14611462 .          ,     [17 -    ,    ,         ,    ( . . 374).].     , ,  ,         XV ,      ,    (    ,    [18 -    / . . . , . . . , . . . ., 1992. . 992.]),     :



 , ,     :  ,  , ,   ,       ,   ,        ,    ,    ,  .         .       ,    ,    .            .   , ,         :      ,   ,     ,      ,     .  ,  ,   ,     .       ,    .  ,     ,   :    ,   .


   ,      ,     ,     <>  ,        .         ,      (  ,     ; .:  18: 7),        :                  .      ,  ,     ,    ()       [19 - .:  . . 562. . 124  126 . .:   . . 186188.]. ,        (           )        XVI .,          .

      - , ,   . . ,      1520? .[20 - .:  . .       XVI . ., 2017. . 103104.  7.],     .      : 11?:     ,       ,    [21 -  . . 113 (   - ). 566. . 218 . .:  . .     //     ,   . . 5. III. . ., 1863. . 138.]. ,          ,  ,  ,    :             : ,  ,   ,          ,   ,   [22 - . :  . .,  (),  - .       //           . . 1. I. . ., 1874. . 86.    , ,     .:  . .    ,    . ., 2015. . 3544.].

,                 1551 .,   :  ,        ,  ,  ,  ,           ?[23 -        .:  . .      // . . 1. ., 1904. . 199203;  . .  .  ,   . ., 1909. . 5051;  . .   . ., 1960. . 378379.]                         (     40      )[24 - : .  / .  . . . .; ., 2015. . 64, 111112, 246. . .  ,        -     XV . .: . . 1173;  . .  . . 292293.].          1639 .      [25 - .:  . ., 1639. . 103104 ( ).  ,  ,     (.:  . .   ,     XVIXVII :  . ., 1958. . 53;  . .,  . .,  . .  . . 156).         .].

   ,      ,              .             , ,   . . ,       XVI .,   .                (    ),         [26 - . .   11      ,      1560? ,     16301640?. .:  . .          (  XVII .) //  . .,  . .,  . .  . . 340342.].     1620 .           ,               1620 .  1624, 1639  1651 .[27 - .:  . .      . 365370. . :  . .      1620 .     (., 1639) //   : XVI   XVIII . ., 1989. . 3562;  . .              XVII . //  . . 3. ., 2015. . 138158.]                :



    ,   ,   ,       ,  ,         ,         ,    ,  ,     ,  ,      ,      ,           .                    ,  ,       ,   ,     ,    [28 -  . ., 1639. . 258 . 259 .;  . ., 1639. . 443 . 444 .        . ., :  . . 205 (   ). 190. . 34 . 36.  16201640? .         . .:  . .   XIV    XVII :  2 . . 1: . ., 2017. . 466.].


   ,          :

,       ;

,          .

           ,  ,   [29 -  .   .   //  .   :    . . 2.  .   .  / ., . , .  . . , . . .   . . . .; ., 1999. . 276.].               .      (   ) ,   , -  V  (775),              [30 -       .:  . .      //   :   . . 12. ., 2004. . 309312;  . .     //      . ., 2019. . 2021.],       .

   XVI .          40?      ,      ,  21  1582 .             :          ,      ,    ,       ,             ,      ,   ,    ,         [31 -        . . 10:            1580  1699 . ., 1871. . 302.].     ,             ,     ,   .  ,            .   ,    ,         ,    , ,      .            :    ,  .           :    , , ,      ,      .        ,        [32 -  .     XVI . /. . . . . ., 1983. . 8283.].

               1656 .[33 - .:  . .     . . 393399.], ,      ,      .          .     (     1624 .)  ,     :     ,        (),   ,        ,  ,         .                :  ,        ,   ,     ,   ,       ,       ,    [34 - . . 381. . 1. . 352. . 219  219 . .: [ (),    .]        . . 33 . 34.].

                .      ,        ,    ,     /        XVIXVII .    , ,     ,    ,     1540? .,   ,   ,   -[35 -      .:  . .   - //    . . 16. ., 1960. . 180182.].     :     ,       ,          :    ,     ,    ,  ,     ,     .   ,   , ,        ,     .       .    [  ]  ,  .   ,     ,     ,    ,       ,       .         .     ,        ,    ,    :     ,   ,      ,        .      . ,            ,  .         ,           ? -    ,      ,     , ,    ,      ,              ,  ,  ,      [36 -        ,    .         ,        ;      ,            ,    ,    ? ,      ,  ,  ?,      .    ,        ,    ,   ,    ,       ,       .     ,   ,      ,        .     ,       ?   :     ,          .     ,      ,  ,     ?          ,  , ,    ?,  ,     ,    ,       ?   ?   , !  ?     ,   ,  ,   ,   ?,   ,  ,  ,   ,  ,           ,     ,  ,  ,        .          ,      ,     ? . :  . .     .  . . 6263.].

     :  ,    ,      15301540? .   -       .           ,      ,        . ,          III.      1526 .       ,  III   [37 - .:  . .      III //    . . 25. ., 1970. . 118.]. ,         ,     III     ,       , ,   ,        [38 - ,    .   , ,           ,      .       ,           .      ,           .    ,      :         ( . .  III. ., 2010. . 285).].         III,  -          [39 - . .  ,    -       ,        ,           ( . .      III. . 112).]        ,   ,   -   ,        .     ,        ( ),       :            ,      [40 -  . . 118.].    (    ,    ,          [41 - .:  . . 113.]),              [42 - ,        III               ,       (.:  . . 118):         :      <>  ,      铻 (. :  . . -  . 132). ,          ,     ,     ,    .  ,         (  ),     (.:  . . 131).],    ,    - (       ?). ,     -   ,       XVIII .,  ,         ,    ,        :



  ?    ,   ,  , ,        ,  ;  ,        ,   , ,   ,  ,     ,    ,  ,  ,    ,   ,          [43 - . . 381. . 1. . 352. . 228  228 . .: [ (),    .]        . . 45 .].


      ,           , ,  -     :



    ?  .     ,       ,      .    ,  ,     ,   .        ,   ,   ,       ,      [44 - . . 381. . 1. . 352. . 233. .: [ (),    .]        . . 52  52 .].


,      ,  -,      ,     ,     ,          ,     (        ).

,           XVI .  ,     ,            ,          ,         [45 -     ,    ,       . .:  . .,  . .,  . .  . . 68, 105106, 187.].         , ,     .         . . , ,    



  ,                   ,        XVI .    ,    .       ,     ,   [46 -  . .     . . 577.].


    ,       ,    ,    .      ,  ,      ,   . ,    III,            (     )          ,         ,          .

 ,        III    [47 -       III .:  . .  . ., 2008. . 166173.],       .    ,        IV,          (   ).       :       ;        , :    , :     (. 103: 24)?            :      ,    ;       ;           ;            ;                  ,     ,         .               :  ,      ,      . , ,   ,       . ,  ,            . ,     :     ,      .           ,           [48 - .:  . . 596. . 56  56 .]

        , ,     ,      XVIXVII .        ,        .          ,                .




         XVIXVII 

       .        ,   ,             .

       III (1526 .),   - (1540? .),   (1690? .)  .



    ,      (,                 ).

  (15201530? .), ,  III  .



    ,       :            .

- (1540? .),   (1550? .)  .



 ,   :        ,     .  ,   ,      .

  (. XV .),       ,    (1460? .),       (1520? .),   (1551 .),  ,        (. XVI .),  IV,   (1620? .),  ,   (1690? .).

                 :     ,   ,   ,    ,    . ,      ,   ,        ,    ?    ,             .          ,    ?          .  , , , ,          XVIXVII .     .

 ,                 ,         XVI .  ,           XVI .      :      ,    ,    , -    .        (  )      (,     ),        (, ,   .),   ,    -   .[49 - .:  . .         //   XV   XVI . ., 1963. . 235262;  . .  :  //  . . XII:       . ., 2006. . 182183. . . 10   .],       .   . . ,              ,    ( ),          [50 - .:  . .     //   :    . . 3. ., 2014. . 38.      . . -:         [  ]      [ ]               (- . .     . 206).].       XVI              ,                   .          ,           XVIXVII .      ,          (  ,    ,     ).       -  ?   , ,   ,            /.

   1553 .   (  )            ,        .      (   43-  ),        . .    ,            [51 -  .:  . .,  . .         //    1983 . ., 1985. . 6875.].



 . . :       ,          

 :   ?

 . . :      :     , ,    ,     ,                  ,  ,    .

 :         .      , []        .      ,     ,       . <>    ,          ,      .     ,    [52 -  . .]                    7062 //         . 1858. . 2. III.  . ., 1858. . 12.    ,         , .:  . .      //  - . . 2015. 2. . 6469.].


       ,     . .       ,           .    1554 .         ,          [53 - .:  . .     // Seminarium Kondakovianum. . V. , 1932. . 191241;  . .,  . .        . . 6875;  .   :      XVI . ., 1994. . 112192;  .         .      15531554  //   ,   : . . ., 2007. . 345355;  . .    ? //  :    : XVI . ., 2000. . 166177.].            ,    :  , ,     ,            ,            , ,     [54 -  . .]    . 30.].

      . ,   ,        .          ,     .            : ,   ,    ,   ,  ,    ,   ,      ,    . <>     ,     ,            (. 7: 9, 13)[55 - .   ,        XIIXVI .:  . .      . ., 1905. . 108, 110. . :  ., .,  . .      .  //  . . XIV:   . ., 2006. . 3841.].              ,  ,   .

 . .   ,     ,     [56 - .:  . .     :        XVI . //   :     /  . . .   . . . . 4. ., 2020. . 242243.].   ,     ,            ,         ,           ,     [57 -  :     XIVXVI .: .  / . . .   . ., 2002. . 440.]. ,       :          ,     ,     [58 - ., :  .   . . 130.].         ,  ,      .

       ,     ,     XVII .

  1640? .    ,    ,       ( )   ,    .       ,          ,               (. 33: 23).      .    ,        :       ( ):         ?   ,      ,      .       .                   .    ,      ,        ,       ,       .       :      ,     <> ,  ,  ,    ,   ?[59 -       :           ,       ,    ,      , ,  ,  ,    ,    ( . .        //         . 1898. . 2. II.  -. ., 1898. . 7).]      , ,        ,     ,    :   ,  ,  ,  ,    .    ,   



 ,   ,    ,  ,  ,  ,   ,    ,   ,   , ,  ,   <>  ,  ,  ,   ,  ,  ,   ,    <>      <>.        ,           ,           ,     .     ,     !


          .     ,          ,             ,  ,   .     ,    ,     ,     .          ,    .        ,      : 28  1643 .        .         ,  ,    ,        .  1645 .  ,        [60 - .:  . .   . . 113;  . .    .  //   . . 4. ., 1992. . 7386.].

                      .  ,   /      . ,  ,            (         ),      ,  ,   ,             .  ,     ,         ,          .  ,       ,        (   ,    ,      ). ,  ,          ,   ,        ,      ,        .

 ,    16661667 .,    ,              ,  ,     ,    :    ,    ,    ,        .     ,   ,         :



  [ ],  ,         ,    ,     ,      ?     ,          ,     :      ,     ,     .        :   ,  .      40 :        ?           ?    ?           17,  40:            ,  ,  ,   ,   .     :               ?       .         .   ,   ,             ,         [61 -    1666  1667 . ., 1881. . 22 . 23 ( ).         16661667 .      1620 .  ,          .].


     16661667 .,        ,           ,        .      (   )         ?        1680? .   ,   ,      ,      ,       [62 - .   1   . . 442.].

       16661667 .       ,      ,            [63 - .:  . .  : . . 182183.     16661667 .           1667  1668 .            16661667 .  35?  ,     ,        ,   4347? .   ,                  ,        16661667 .    . .:    . ., 1667. . 1  15 . ( );    . ., 1668. . 1  15 . ( ).             ,         ?].          , ,   ,        16661667 .[64 -    ,          ( ,     II )      17  1667 .     :  ,  , : - , -      .       (  ,    /  . . . . . ., 1960. . 102).   ,       .          .: Strakhov O. B. The Byzantine Culture in Muscovite Rus. P. 8399.],        .     1690? .,   ,       ,         ,          .   .         ,    ,      ,    (       - ,  ,  ,  ).       (     )           ,          ,     (     -    ).          ,      ,    ,          ,     :           ,      ,     ,   ,   ,   ,   .        ,     .   ,  [65 -           . . III. . 184207 (  .:  . .,  . .      . . 2. . 3. . 806807).           . .:  . . 346. . 12751292 .   ,        (         ?)        ,   ,            (  ),       1696 . .:  . . 473. . 213215.            1874 . . .  (.:        . 1874. . 1/3. . . 1722),      . .      XVIXX . 1993 . .:  .       //     XVIXX . . . 1. ., 1993. . 4955.].

              ,     VII  ,         1656 .    (   1627 .).   ,       ,  ,          ,      . ,   ,       ,    ,             (       [66 -  ,     ?  , ,  ,  ,    , ,  ,          ,          ;   ,     , ,  ,  ,  ,    ,  ,            <>  ( . ., 1656. . 209 ., 211  211 .).      .:  . .     . ., 1891. . 89145;  . .     . . I:          XVIII . ., 1895;  .[.]    .    . , 1893;  . .  //      . . . XIVXVI . . 2. ., 1989. . 339344.]).

    , ,         ,             .     ,   ,  ,   ,     ,      , ,  ,    :   ,   [67 - .   3   . . 465.].           ,      .

       ,  ,                 ,     ?                    (, 1931):



   ,  ,   ,  .      ,          (. . 7: 13 .),        (. . 1), . .    ,     . <> ,          ,       ,    ,     ,       .           ,  ,    ( , ,     )[68 -  .   . . 276.].


,        ,    XVIXVII .:           ,       ,  ,        ,  ,            ,          16201640? .    .

     ,        , ,   ,    ,      1690? .          (, . .   . . . )     (,  . .   . . . ),   ? (. . 6, 9   ).         ,      XVIII .,     . . .            ,   I,  ,      ,     [69 -  . .]       . . 46.].




9.   




,  ,      , :    .    [1 -   . .:    XIXVII . . 24 (  ). ., 2000. . 158.] ( )    ,   ( )    (. 19: 25, 27).


  ,      (   )        .        , ,   ,          XIII     ,    (  ,   ,     ):     ,      :    ?       40       .             ,          , ,        :     <>   ,         !,     <>.       ,     ,         ,     ![2 -  . . 596. . 56 . 57.]

        ,  ,  ,     ,   ,      .            ,      . ,                    1705 . ,    ,      ,    (   )    1690? .

        .    ,       ,    , ,        .            ?,     ,      ,      .      ,        ,     , ,   ,           . ,       ,   ;       .

-     :     ;  :  ,      :   ,  .     ,     , ,         ,       ,       .

    ,       :

1)  ( ),      .        ,       .

2)     ( ) ,       .

3)  ,    ( ) ,    .

      ,    ,    (    ),    ,        ( ).      ,       (  , ,     ),        ,     .          ,       :   ,  :    ,  .

     :       ,     :   ?         ?

,   :      ,           .  ,     ,     ,       ,    ,    .     ,          ,                 .        ,    [3 - . . 381. . 1. . 352. . 202212. .: [ (),    .]        . . 9  23 .].

       1705 .      ,        1690? .[4 -           XVII . .:  . .      . ., 1984. . 4 (  ).      ,      ,    . .:  . . . . .     . ., 2003. . 265272.     .     ,         (    )      ;       ,     ,  ,         ( . .        XVIII . //   . . 12. ., 1982. . 3940).     ,    /     .                   .]              ,          :        ,    ,  ,    ,    ,  ,       <>.  ,   ,     ,    ,   [5 - .   3   . . 465.]. ,  ,        ,     .         1689 .,   ,           ,    ()   ,      ,      ,  ,      ,     (,  ,  ),       ,             <>    [6 - . :  . .,  . .      . . 2. . 3. . 431433.]. ,     ,   ,          ,       ,         (      ?  ).

         , ,       ,      ,           .




10.   


          ,            (.: . 48: 35?37).  ,            ,      , ,   ,      ,   .

  ,          16921694 .          ,      .        (      ), ,   ,         ,  ,         .                .       ,       ,    .               ,   .

            ?      ,         I,      .     ,     ,           ,        : 1)     ; 2)   ; 3)      ; 4)   ; 5)     (.: . 15: 2329).           .    ,   ,        ,       ,           1653 .,      60?      2?   ()  .         ,        [1 - . ., 1653. . 17  17 ., 177 ( ).].     ,           16801690? .       , , ,   XVII .[2 -  . . 811. . 349  367 .        ,   :   ,    1704    ( ,       ).   .:     (    . .   . . ) / . . . . . I ( 577819). ., 1970. . 3940.  ,          , . , ,      1704 .]         ,           [3 -     ,   (????????  Panarion;  : Adversus haereses   ) 375377 .                  .             :     ?      ,     .          ,    ,       ,      ,  ,         (  , . . . 5. ., 1882. . 302).]:     ,         ,       . <>    ?    ,        ,          [4 -  . . 811. . 363  363 .]. ,             1690? .,  ,          ,  :   ,    ,    ,    [5 -  . . 346. . 5. .:  . .,  . .      . . 2. . 3. . 498.].




11.   ?


            ,       ,      .  ,       ,  .       -  V ,      ,        (-)   (   ).          (765),        -,    IX .         ( 28 [1 -      .:  . .    //  . . . . 2. . 2. ., 1912. . 297350.          .-. : La Vie dEtienne le Jeune par tienne le Diacre / Introduction, e?dition et traduction par Marie-France Auze?py. Aldershot, 1997.         .:  . . 176. . 15841617.]).   ,               .  ,      , ,     .       ,        .  , ,      ,      ,  , ,    ,      -,     ,      [2 - .:  . .   . . 335; La Vie dEtienne le Jeune par Etienne le Diacre. P. 233.         : ,        ,     ,   ,     ,   ,         ,   ,   ,    ,     ,          ,   ,    ,     .          ( . . 176. . 1597 . 1598).].        :    -      ,       ,  ,   .             (     ), ,   ,  :          :     ,    ,   [3 - . ., 1653. . 388 . 389. ,   ,         . ,        1647 . (  )    :     ,     (  71 . ., 1647. . 375 .,    ).].  ,                ,            .

        ,     ,    ,    ,         (     ,   [4 -       ,      ,   ,   ,         ,      ,    ,   ,    ,       (. ., 1653. . 389).]).          :                  .         :       ,       !.   ,     ,             1054 .      .          .  ,        .     軠   .

          ,     ,           ?          ,          .             ,      ,      , ,      ,      ,    ,          ,                [5 -  .  . . 8283.].              -     .        -,            .    ?         ?           .   ;        ,  .      ,      ,      .       ,      .       ,       .        ,     ,         ,     ,              362 .:  ,   ,   ,        ,    .          5,     .   :        ,           (,       ),        .   ,      ,     [6 - . . 381. . 1. . 352. . 224  224 . .: [ (),    .]        . . 39 . 40.].

,      ,      ,    .     ,         .




12.  ,   


     ,     ,           ,      ,        .        ,    (1347),     ,         .

  ,        ,      .  ,         ,       ,   ,      :     ,    [1 - . . 381. . 1. . 352. . 232 . .: [ (),    .]        . . 51 .].

,     (   ,        )            ()   . ,   ,     ,         ,    .    ,   ,              .     ,          :     ,    ,   ,        ,    .  ,  ,      ,      ,     [2 - .:  . .     //           . . 1. II.  -. ., 1909. . 2634.].                :   ,   ,   ,   ,  ;   , ,    ,          ,        [3 -  . . 113 (   - ). 101. . 63 ., 65.].          XVI .,    ,      (    , ,   )[4 - ., :  . . 7 (   . ). 36. . 200206; . 113. 101. . 62 . 67 .; . 98 (   . .  XIVXIX .). 14. . 255  260 .].

             1645 .   [5 -    1625 .     . .:  . . ., 1625.].   .




  XVI 

[1]    ,   

[2]     ,     ,

[3]    ,    ,   .

[1]      ,   ,

[2]   ,       ,

[3]      ,      .

 . . 7. 36. . 200; . 113. 101. . 62 .






  1645 

[1]    ,     

[2]      ,    ,          ,     ,

[3]      ,     , .

[1]         ,

[2]  ,      ,   ,       ,    ,   ,

[3]       ,      ,  .

 , . ., 1645. . 79 (2)[6 -   ,      ,    . ,        .].

,   ,       1646 .,     : ,  ,  ,           ,      [7 - . ., 1646. . 212.].

 ,  16301640? .          .        ,      .         :   ,        .       ,     .

     ,      .    ( )      .




13.      !


     ,   .      .   ,      - ,      ,   ,     ,   .      ?

      96?   ()   691692 .,    ,             :         ,   ,  [1 -  . ., 1653. . 205 . 206.].   ,         . ,     ,       ,     ,         -   (       ).    ,  , ,    .              (XII .)       , ,   ,  .   :     , ,   ,                : , ,   ![2 -  . . 224. . 1110.]

       ,  96?           ,            .          ,    ,   ,          :

1)   1551 .       (    );

2)   1620 .       ,      ,      ,  .            ,      ,      [3 -           .     ,    ,         :      ,    ,        ,      ,     ,  ,  ,   ,    ,  ,   ,           .       ( . . 304/I. 741. . 85 . 86).   1620 .         1639 . .:  . .      1620  . 3562.].       ,       ,       .     (     1620 .)   1624, 1639  1651 .[4 - .:  . .     . . 365370. . :  . .      1620  . 3562;  . .              XVII . . 138158.];

3)   1646 .,               ,     ,   ,     ,      .     ,      ,     ,      ,         ,     . ,       (  ),       .        ,        [5 - .: . ., 1646. . 619 . 635.].

          :       ,      !   ,         :     ,   ,     .        ,    .

                    .      , ,    ,         .       ,      :    ,  ,    .      ,       ,    :  ,    ,        ,      .     ,       :         ,      ,      ,      .         ,           [6 - .   4   . . 481.].




14.     1689 


       .     -      ,       ,      ,      .          ,                ,    [1 -           .:  . . II (1196). . 437  444 .;            .:  . . 433436.      (  . . , . .   .), , ,   .],       :   ,             .

       ,              ,     (            ),      ,    ,    :     ,    , :              ,  ,  ,  ,       ,      [2 - .   1   . . 442.]. ,        ,          (    ,       ),  ,     ,          1689 .           :      ,   [3 -     //  . .   . . 295. . :  . .,  . .      . . 2. . 3. . 431434.].

      ,       ,            .   ,          :         ,     ,        (     ). ,       ,       -,    .    ,       ,  -                ? :         ,        ,       ,  ,      .

 ,           ,          ,      21  1686 . (           )    18  1688 . (           )[4 - .:  . .       . ., 1877. . 288289, 1036.].       , , ,        .

9  1687 .         -  (  )          ,  [5 -  1636 .   100     . .:  ,         II-      . . 2. ., 1855. . 933.  ,   1687 .   .    . . .]    .    ,         ,     ,   ,    , ,    ,    . ,           :  ,         .         ,   ,    [6 -       ,  ,  . 913  1687 . //   . . 139 (  ). . 182. :   ,    . . 12:     . . 1 (16001699). ., 1890. . 864866.].

      . . ,        1687 .,  ,        ,   .  ,  , ,   ,    ,           .     ,    1687 .          ,             ,   .   ,            1687 .           (,    1686 .),              . ,    ,       ,     1687 .

      1687 .         ?               .     (  1551 .,   1621 .   1646 .),      ,    ,  ,         ,     . ,           :   ,        ,    ,       :       :    ,    ,        ,   ,  ,   ,       .    1687 ., ,        ,         1690? .,        .

. .  ,        -          ,   [7 -  . .      . . 9.] (      ). ,  , -    1680? .   [8 -        . .      :      ,   ,              <>       (    . . ),     ,            .   ,          ,     ? ,         . -        , ,  ,          1689 .,      . , , ,      -   .  ,     .         ,          ,        ( . .      . . 1617, 191).     . . ,            1994 .   ,                            ⓻ ( . .    .            16821689 . [2? .]. ., 2017. . 10).].   1683 .      ,      ,    ,   ,         . .  (      ),   .   :



  [. . ]     .    ,      .      ,      <>        ,        . <>       ,        , ;   ,    [], , ,   [  ]               ,   ,    [9 -         1682         / . . . . ., 1901. . 1617.    .:  . .    XVII . ., 1969. . 39.].


          ,     ,       ,    [10 - ., :  . .      XVII . . 2338;  . .   :    XVII . ., 2008. . 502519.]. ,                .

      1682 .  .   . . ,       ,               ,           ,    (    ). ,      (, ,    ),        - ,     ,          ,        [11 - .:  . .      . . 910.].

          1682 .       .    . . ,                ,    ,  [] ,   [12 -          , 16821694:  . . . ,       17231727 . //   . . . ., 1890. . 50.].   ,     ,        .      ,     (   1683 .     )     ,     ,  ,   (    ,       [13 -          ,  -      ,            (     . 53).]).  ,                              ,        XI.  ,                 : ,             ,            [14 - .:  .    / . . . .   . . . ., 1964. . 115;  .   / . . . . . ., 2001. . 166;  . .      XVIII . , 2007. . 4748.].              ,         [15 -     .:  . .       80?  XVII . // ,      . ., 1990. . 261275. . :  . . .      (16511709 .). . 172175.].

    ,                   . . .  ,  ,        16861689 .,      1690 . ,   -       ,   ,        ,    .      , , ,      :       铻[16 - . :  .  . . 166.]. ,   ,      .

     1687 .               ,         .  ,   1686 .       ,       [17 -     .:  . .    //    . 1896. . 303. 1. . 5363.].    1687 .         ,        ,      ,   [18 - .:  . .   . . 5363;  .  . . 258259, 280281.].   1687 . . . ,           , ,          ,         [19 -        . . 1. ., 1884. . 173. .:  . . 104, 228.].

              .   . . ,   [ ]      ,          [20 -  . .   . . 63.].  ,        (,    . . ),      ,      ,        .

     1689 .,   [21 -   . . ,          .          ,        ( . .  I:   . . 1. . 94).],    . .                         [22 - .: . . 3. 1352. . 4042.].          ,        ,   ,     [23 -      . .          . .:  . .   (   ):  - . ., 1896. . 345346; Bushkovitch P. Aristocratic Faction P. 90. Ref. 25;   .    / . . . . , . . ; ., . , . . . . . ., 1996. . 161.]. . .   ,      [24 - .:  . .  . . 343349. ,  . .  ,    ,  ,     -    ,    ,   ,    ,   ()       ;            ,       ( . . 328).],       ,               .         ,   [25 -  .:  . .   . . 199209.].

      ,       1689 .     .     ,    ,           ,      ,  ,  ,    .      ,     ,       ,          ,    .  ,        ,       .    ,                ,    ,        ,     ,           ,  -            ,         ,     ,  .  ,       ,         1689 .:             ,         ,        ,         ,    ,       ,     .           .       ,  ,  ,   [] ,      [26 -  .]      //  . .   . . 278285.].

  ,     ,     1689 .    ,          .             12  1689 . ,            [. .    ],   ,    [27 -  . , 16841689. . 212.].          ,          .

 1689 ., ,      ,       ,     ,       .     1689 .,        . .    ,                 ,             .        ,              ,   ,     [28 - . . 3. 1351. . 3940.].      ,         [29 - .: . . 3. 1358. . 4647.].   1690 .  ,                  1680? .

  . . ,  1689 .,    I, ,   ,       ,             [30 -  . .   :     , 17251762 . , 2003. . 65. . :  . .      . . 165;  . .      I:        XVII . // Quaestio Rossica. 2017. . 5. 1. . 200.].    1689 . ,  ,           ͸:



,         ,    ,   ,   ,    ,     ,   ,      ,          . <>

    ,       ,     . <>  ,        ,    ,  ;   ,     ,    ,       .

         ,     20      ;                 ,                ,      . <>

     ,    ;             [  ] , []    ,   [] ,   []      [31 -   .   . . 164165.      .:  . .      //   .   . . 2332.].


  . . ,           ,     ,     ,    [32 -  . .  I:   . . 1. . 95.].    :         ,          ,    ,     1689 .   ,       ?




15.   vs 


        I         . ,     1689 .        ,      ,      1695 .,         1696 .      ,   [1 -   .        .  ,        . <> 1695        ( . .  I. . 22, 33).     ,              (    1682 ),    <>.             ,          ,       <>.    ,    [  1695   1696 .]     ( .  .     / . . .   . . ., 2008. . 67, 89).].

       ,   , ,   ,  .

  20  1690 .    :



 .   ,  ,       ,                :   ,  ,  ,  .          ,       ,       .  ,       ,     ,      ,        ;         ,         ,   ,    ,         [2 -  . , 16901695. . 2122.].


  , 1 ,     ,                [3 - .:  . . 23.].           :      ,     ,  I -    .       23 ,   -   ,      ,  ,                      [4 -  . . 25.].

       ,                   ,     1701 .[5 -    .:  . .          //   . , 2015. . 175178.]          1697 .           I.        :



He told us a story that when the Patriarch of Moscow was dead, he designed to fill that place with a learned man, that had been a traveller, who spoke Latin, Italian and French. The Russians petitiond him in tumultuous manner not to set such a man over them, alledging three reasons: 1. Because he spoke barbarous languages. 2. Because his beard was not big enough for a Patriarch. 3. Because his coachman sate upon the coach seat, and not upon the horses, as was usual[6 -      ,      [],  [ I]     ,   ,   , -  -.          ,    : 1.    [ ]    . 2.        . 3.        ,     ,    : [Blomberg K. J. von.] An Account of Livonia with a relation of the rise, progress, and decay of the Marian Teutonick order. The several revolutions that have happend there to these present times, with the wars of Poland, Sweden and Muscovy contending for that Province. A particular Account of the Dukedoms of Courland, Semigallia and the province of Pilten. To which is added the Authors Journey from Livonia to Holland, in 1698 with his observations upon Prussia, Brandenburgh, Hanover, Hesse, and several other German Courts. Sent in Letters to his friend in London. L., 1701. P. 288h ( 1?        15?    ;      ).].


              ,       :     I.   . , Gordons diary was a record of events and meetings, not of discussions[7 -        ,   : Bushkovitch P. Patrick Gordon and Peter I. P. 343.],    ,             .  ,       12 ,        :  12, [].  []      .       [] [] [] ,  []    [].      [],  [].    , , .        . .  ,       ,        ,    1690 .       ,                   [8 - .:  . , 16901695. . 21. 6 1689 .         . .:  . . 7. . :  . .  -    XVII .: ,     //  -  . 2017. . 17. 4. . 10.].       I      ,       ,         [9 -               . .   ,    -    ,  ,            . .    . . ,    . .: Bushkovitch P. Patrick Gordon and Peter I. P. 349.           5    20 .     ,     (a learned and civilized person),     ,    , 5 ,     ,   ,       . .:  . , 16901695. . 20.           ,      20  (,  ,     ,    ).    :       3 ,      ,   . .   . . ,             a learned and civilized person,           .        5 .          ,      20 ,       12 ,           .].

        ,     ,        ,     ,     ,        .

  . . ,   -       /:



,    ,   ,      ,     ,      . ,     ,      ,     ,   ,            ,  ,  ,  ,  ,     ,   ,       ,     ,     .          ,     ,     [10 -  . .      . . 14.            .     24  1689 . ,        :      , , ,   , ,    ,   ,      (     . 554).     ,      ,       . .:  . .       8090? . XVII .: .   . , 2007. . 4048.].


,        ,   1690 .   , ,   ,   :  ,  ,     ,     ,         :   ,   ,           .          ,           1697 .,    ,              ( ,   ,       ,     )         (   ) .

           ?        1689 .    . . ,  16821688 .           ,          ,         .     ,  ,            ,       .    16821689 .         ,   ,   ,         ,   . . .        I   ,      1688 .,            [11 - .:  . .      I. . 198218. . .                  ,                 .    ,         ,  16871689 .             ,  ,   . . ,      ,         ;              ,     . . , ,        ( . . 202, 209).].

 . . ,        ,    I     ,            ,    1689 . - :                ,    ,  ,  ,     .   ,   ,          [12 -      . 62.].

     (     ,    ,       )     .   . . ,           (       )       1690 .[13 - .:  . .      I. . 211.]      ,             1690 .[14 - .: Bushkovitch P. Patrick Gordon and Peter I. P. 347.]   . . ,            .   ,                    ,        [15 -  . .      I. . 210211.]. ,         28  1690 .,                       ,          ,       [16 -   28      <>    <>      ,     19             <> ( . . 4. . 533534).      28  1690 . :     ,       ( . , 16901695. . 11).].   ,    ,      ,     17  1690 .,          , ,    ,      :



     ,  ,           ,  , ,    ,   ,        ,    ,         .     :   ,     ,    ,          ,               .        . <>  ,              ,      .     ,   ,  , ,   . <>        , ,           ,   , [17 -   [ ] //  . .  . . 2. . 308309, 311312.].


         ,       ,   I  1690 .        .                 ,         [18 - [7]198  [1690]   1            ,  ,              ,      :             ,   ,    ,      ;            ,   ;      ;       ;     .         .            : ,         ;         ; ,  ,  .        .     (. . 396. . 1. . 23. . 27513. . 1. .:        . . 1. . 112).],         -[19 - .:  . .      I. . 213.].       : 30  1690 .               [20 - 30  1690 .       :              ( . , 16901695. . 15).]. ,           ,      .    1647 .  ,       ,  :     ,   ,   ?[21 - . ., 1647. . 27 . 28.] ,  ,    :     ,  ,    ,    ,    ,   ,    [22 -  . . 39.].                 .    , ,             .       ,      ,    ,  ,   ,      ,                (    I)      .

  ,            ,     .  ,    ,    I     ,    . . .  ,         [23 -  . .      . , 1914. . 256.    . 1.].   ,         :         ,  ,  ,   .      ,            ,       ,      [24 -  (),  - .   -    . . . . 3. ., 1894. . 286.]. ,  ,   ,    1687 .         ,       . . .     ,         ,         :    ,     ,   , ,     .      ,     ,            [25 - .: J. G. Sparwenfelds Diary of a Journey to Russia, 16841687 / Ed., transl. with a comment. by U. Birgeg?rd. Stockholm, 2003. P. 239241.].  ,       ,       , ,   . . ,         ,      ,     .      ,      .         [26 -  . .      . . 1112. . .  ,    1689 .             ,     ,     ,         . .     ( . .      . . 186). ,   ,       . .        1690 .].

 ,        .     [27 -        24   ,    ,           ,   -  1690 . . .  ,               ( . .  . . 15).     . .            . , . .  :   ,    ,           ,     ,        ,     ( . .  . . 2. . 330).     :    ,   ,      (.:   [ ]. . 297303),         ,    22  1690 . .: . . 2. 1381. . 7879.       ,               . .:  . .   . . 37.]          24 [28 -          :      ,   ,     ,        ,    , ,  ,       (.   2    . 461).   . .   . .    ,      ,         ( . .,  . .      . . 2. . 3. . 818).     ,      24 , ,      ,  ,  ,   ,            . ,     . .:  . .   1696   . . 241264.],      ?    .   ,      , ,    ,     ,  ,     .

        ( ),     ,   .     ,     (      ).      :

1)   (    ;  ,      ;      );

2)         ( ,    );

3)           (         ,   ,  ,    );

4)    ( ,  ,  ).

    ,  ,    ,      ,   . ,    :     ,   :   ,   ,     ,    ,       ,    .     ,  ,  - , ,   .         ,  .     ,    ,   ,     , ,    ,     ,   .         ,     ,       ,      :    .        :     ,        ,    ,      .

          ,   ,   24   (     ),   ,  ,    ,   ,    .

    ,     ,        , ,    ,    , .   ,        :     ,             ,  ,  ,        :   ,   ,  ,    .

     ,    (  ),                  ,  ,   .        ,      ,    ,    ,    ,             ,  ,  ,  .       ,       ,                 ,     ,       ,      .              ,     ,     ,            ,        .     컠    ,       ,   ,   ,    ,     . ,       :    ,  :       .            ,  ,  ,           ,    ,       [29 - .   2   . . 449, 451454.].

 . . -    ,    - ,         1680?   1690? .,     .             ,       [] [] ,      , , ,   -    ,             [30 - - . .     . 208.    -       ( . . 211).]. ,  ,       ,         ,    (  , ,   ).  ,           .   1691 .      ,  ,       ,     :                ,      : ,      , , ,            [31 - . :  . .         XVI   XVIII . ., 1895. . 285286. . : - . .    . . 212213.].

   . . -,    - ,       .   ,         ,   ,       ,   -  , ,      - [32 - - . .    . . 211.].      ,  ,   ,       .   ,         (   ).

    ,            ,               ,     .     ,    ,         ,    ?   1690 .,       ,       ;        ,   ,     ,    ,           [33 -  . .      I. . 213215.].

,   ,      (       ),      ,     ,     (         ).   ,     (   16901692 .)  ,   , , ,    .              :              , ,       ,  ,          ,   ,          [34 -   :    (.:  . . 300. . 117  121 .;    . 117 .)    XVII   XVIII . (.:  . . 299. 634. . 102 . 111).].

           :



    ,     ,          ,  ,  ,    ,          ,      ,    , , , ,    ,              .           ,     ,             [35 -  . . 300. . 176 . :  . .    XVII? : -      . ., 1902. . 249.].


 ,            ( ),   ,    ,     .  ,             , , ,      .     (. . , . . , . . , . . , . . ),           1690? .          (  )  ,    . ,         1697 .   ,     ,     .

         ,     ,      ,             ,         .     :         ,       <>       ,    ,     ,   ,   ,  :   ,    ,    ,    [36 -      //  . .   . . 316324.].     ,        (  ),    .

      ,   ,   ,                .      ?      ,      ,          .       ,          ,              I.      ,        :    1690? .,          ,    ,             (. . 14).     ,               ,     .  ,      -     ,      ,      ,    .       ,      ,       :



       :    ,  ,    ,   []   ,         ,   ,   [] ,  ,  ,   ,          . <.>         ?[37 - .   4   . . 477478.]


        ,    ?   .       :         .      :     ,      ,  ,    .

        , ,        ,            .     ,       1692 .,         ?

  , ,        , ,      ,       (. . 6  ).               ,    ,       .   ,  (  )  ,       ( )  .             .     ,    , , ,        ,     .




16.    


  . ,   (   )    2 (12)        ,    [1 -       17 (27) , 2 (12) , 2 (12) , 9 (19)   7 (17)  1698 .                ,      .      1698 .      .      . .: Bushkovitch P. Aristocratic Faction P. 80120;  .  . C. 203209.].             17 (27)  1698 .  ,          .

           ,          [2 -        8 ,         :  -   4    ,     .    ,       ( . , 16961698. . 148).         , 9 :          ( .-.    . . 62).                  10 . .:  . .         XVII . //    . . CCCLVI ( 1904). ., 1904. . 100.],     ;   - (1316 )         . .  (  )     (,   ,     ,    ),       .    , 17 (27) ,       :            [3 -  .-.    . . 64.].     . .        .  ,  ,     16 ,          [4 - .:      . . 1 (16881701). ., 1887. . 266, 742743;  . .    . . 3. . 474475.].

             ,      .   ,       ,     ,     ,         ,     ,      ,      ,    .         [ ]  [][5 - .   6   . . 499.].

 ,           .      ,     1697 .        [6 -        1  1697 .   :    ,        ,  ?         ,      ,  ,    .       . .: . . 3. 1570. . 276278.   ()   ,          ,   1697 . .: . . 3. 1580. . 301303; 1581. . 303; 1607. . 411412;      . . 1. . 675676;  . .  I:   . . 2. ., 1941. . 286290.],   1698 .     ,      . .     30     (   22 )[7 -     ,             ;      ,          (     . . 1. . 250251).].                 ,          [8 - .: . . 3. 1628. . 447450;      . . 1. . 243249;  . .      // :  18 . . VII. . 1314. ., 1991. . 562;  . .  I:   . . 2. . 338340, 373376. 30  1698 .   . . :  ,  1?  ,    29 [],     ;       .         ,    (     . . 1. . 250251).].      (    [9 -      1698 .,       . ,      :         (. . 371. . 2. . 673. . 1).],      )       .     ,  ,           ,      (       ,       16 )    ,   .          ,   ,   ,         :



  [],      ,        . <>          .      ,      ,         ,       []  ,        [ ] ,   ?  []   .                     .  ,   []        ,         .


                :



                    ,      ,            .   ,   []                .           ,         .        ,    ,          [10 - .   6   . . 499500.].


.       17 (27)       1698 .        (Adrian-Lopukhin grouping)       [11 - .: Bushkovitch P. Aristocratic Faction P. 80120.]. ,   ,          - ,       ,           .




17.   


   17 (27)  1698 .      ,       ,  ,   ,   . ,     ,       ,      ,     ,  ,                ,            . .  ,        ,         [1 - .: Ibid. P. 98.].     ,       ,   ,              ,     .

          ( ,   1656 .       40   ),         .   , 18 ,         ,       ,      ,       [2 -   . 1698  (  ): .  / .,  -   . . . ;  . . . . ., 1980. . 42.].  ,   . . ,         .           ,             [3 - .:  . . 4142.],         ( -  ). . .       [4 - .:  . .   . .         1698 . //       . ., 1982. . 167. . .        (    ). .:  . .       .      1698 . //   . , , . 2017. 1. . 1520;  .    .     1698 .:       //   . , , . 2019. 3. . 1622.].      ,            , ,      ,              , ,    ,     [5 -   . . 43.           18   . . ,    ,      (.:  . . 47).  . .             (.:  . . 4850, 52). . .   ,           -,             ( . .       XVII  (    ). ., 2004. . 207).      .   . . ,          ,        ,             ( . . -        1698 . //   . . 10).   ,      ,     :   , ,    ,                ,    ,      ,   ,        ,   ,    ,       ,      ,   ,    ,         ,    ,    (  . . 43).       ,       ,            , 18 .           (.:  . . 46). 17  1698 .             ,                     ( . . 71).         (.:  . . 103, 160).  ,       ,      -      -  . . .      ,         ( . .  . ., 2004. . 195). . .  ,               , , ,       ( . .       .  . 19). ,                .     ,   ,      ,       ,     .].

      .          :   ,         ,     ,         ,  .    ,    ,       ,          ,       ,      .             :    .  , ,      .

        ?   ,          .   ,      ,     -     .       ,     - (   [6 - . .  ,            . .:  . .       .  . 17.]),     ,    ,   ,    .   ,      ,     ,     ,      ,      ,            (    ,  ).              1696 .   (      ),   ,     ,    ,    ,         ,    .        -     ,        ,      . . ,  ,     ,  .   ,    ,  -  -             ,   :    ,  ,    ,    [7 - .   5   . . 486488.].

,  ,        :    ,       ,    ,  ,  [] [8 -   . . 49. . .    ,       :    , ,  ,         ,        , -        ,  -         ,       ,      哻 ( . .  I:   . . 3. . 32).].     ,       ,         .   20        :    , ,    ,     ,   ,    ,   ,     , ,       ,        [9 -   . . 50.].  ,    ,       ,     ,        ,      [10 -    . . ,      ,          .      ,     ,     -  ,    .     ,    ,      ,   ,           ( . .  I:   . . 3. . 37).].  ,     ,        ,       :    ! , ,    ,   ,       . !      ,   [11 - .:  . .    .  . 21.].

 ,    ,                  ,         . ,   1698 .       ,           ,     :    ?     :  , ,     ,   , ,  .     ,  ,      , :  , , ,   , ,  .    , ,  .  ,    .     .            ,     ,  :          ,   :     ,   ,     ,    [12 - . . 371. . 2. . 689. . 12, 5.      (   )            ,    ,  ,               <>    ( . . 8).].

  1698 .  ,     ,     ,      . . ,            .      ,            .        ,              .    , ,   :    ?  ,   ,    :           ,     : ,  , ,   [13 - . . 371. . 2. . 713. . 1, 56, 23.].

    ,      ,      ,  , ,    .         10  1698 . (     -    ) ,       ,     ,       ,   , ,   ,     ,           [14 -  . .      . 100.].   ,     17 (27)   :  ,           ,          [15 -   6   . . 501.].

      (, ,  ,   ) ,          . .      XII[16 -  . .     21  1698 .,    .   ,       ,    ,         . .:  . .   : 16681737. . 1. ., 1913. . 8891.].               .          . .   ,  -       [17 -   6   . . 502.].

           . ,        .           [18 - .: Bushkovitch P. Aristocratic Faction P. 102, 111 (ref. 72).].  ,      ,       ,         .                      . . . ,   ,       , :



  ,         ,         ,  ,     ,      ,           ,    .      ,     ,       .                              ,            . . ,       [19 -  . .  I:   . . 2. . 524525.].


,            .         17 (27)   ,    ,      ,    ?[20 -   6   . . 502.]

  ,         1698 .,  ,  ,          , ,         ,          , ,   ,       ,       .  , 18  1698 .       .          ,  ,       [21 -     18  (.:   . . 4346),      ,    19 . .:  . , 16961698. . 153.].           ,         ,               ,     ,            .      ?     ?  ,      ?     -  ?   ,        -   . ,   . . ,             ,   24  1698 .   :      , ,           <>     [22 -   . . 49.]. ,      ,     :     -       ?  ,       -    .

  ,        [23 -  ,          ,     . , 21   :       ,      ,            . 25   :    ,  ,         ,    ,     ( . , 16961698. . 153154).],  ,   ,    , 24 ,   ,            [24 -  . . 154.].  ,     [25 -  ,    ,      .         ,       30  1698 . .:  . , 16961698. :   , 16951699. . 188.],    ,         I   .       .        ,      ,              .          ,              (    :       ,  , ,   [26 -  . , 16961698. . 153.]).  ,   ,  25   ,      , ,   ,          (. . 1  ).

              -   ,   , , ? ,    ,    ,      . ,      :       ,        .   .    ,        ,                  , ,  ,  ,           (personne nose faire remarquer aucun soup?on contre sa sainte personne).        ;   ,        ,        ,         [27 -  . .      . 100;  .  . . 204.].

  ,          ,        ,  ,   ,      ;   ,                (    ),       26  1698 .         ,      (. . 2  ),      ,       .

            ,          ,       .              18  1698 .,          (  )   .     . .   ,            [28 -  . .  I:   . . 2. . 329.].      .. . . [29 - .:  . .,  . .  :  ,   : 16971698. ., 2008. . 291.].      ,        .     :



Min Her.

   (    )       ,          ,             .             ,      ,          .         ,    .   :  ,  .

Piter[30 -      . . 1. . 239240.].

   ,   ,    ,           1697 .          .      ,            .      ,        .    (.: . 14  15),    1698 .        ,       .  ,      , ,     (. . 19   ).  ,         ,       .        ,        ,    ,   .            I  ,    .         ,   ,        (1697),              ( ,  ,   I). ,                 1698 .

  ,           ,                 (       1701 .):



They have several German and French officers with them who say tis scarce ever possible to reform that unpolishd nation, they are so untoward and stupid; they therefore call them des ours baptizes  baptized bears. Yet the Czar is very desirous to improve them and for that end travels himself, leading many of the chief young noblemen with him, sending others to travel, taking German officers, and advancing them all to posts of command; but imperiousness of those officers, and the necessity they find of bringing the native Russians by blows and cudgels, to understand them, makes me think, whenever they have war with a Nation that hath cloaths resembling German habits, theyll take them for their cudgelling officers, and will thereby be awd and terrifyd. The Czar himself thinks such a thing may happen, and therefore he is resolved to bring the Muscovites to the German habit, and has ordered their beards to be shaved[31 -    [   I]     ,  ,    -      ,   [ ]   ;  [    ]    [ ] des ours baptizes   .         [  ]  ,                 ,   []  ,    ,      [ ];     [] ,       ,    ,     []    - ,   ,   ,   []   []   ,   ,      []    .    -   ,           ,       : [Blomberg K. J. von.] An Account of Livonia L., 1701. P. 288g288h.         .       . . .].


..  ,     []        1698 .[32 -  . .  I:   . . 2. . 39.].    . . . .  ,               1698 . , ,      [33 -  . .,  . .  . . 291.].     ,  ,       1701 .,      ,        1698 .,         ,   .  ,   ,       ,   ,    ,            ,      .       ,     ,       ,        .

,      ,           ,        .    26  1698 .      .                  ,        1690 .,        (. . 15   ).       ,    ,      .          ,     .          ,      ,        .      ,    ,        (. . 5),     :         (       ),             ,  ,       .

       ,         ,        2 (12)  1698 .   , 30  (9 )    .    ,    ,      ,     ,             ,  c       .     ,              []      -   .         ,    [34 - .   7   . . 509.]




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/pages/biblio_book/?art=69275839)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes



1


  ,    ,         .   ,         ,   , ,          .        . .:  . .    :     // .   . ., 2021. . 180183.




2


.:  . .        [2? .]. M., 1880. . 245258, 413417;  . .  //   ,   ( )   / . . . . , 1913. . 312; Gleason M. W. Festive Satire: Julians Misopogon and the New Year at Antioch // The Journal of Roman Studies. 1986. Vol. 76. P. 106119; - .  ,    / . . . . . ., 2001. . 173178.




3


. : - .  . . 177.




4


         .: [Julian.] The Works of the Emperor Julian. With an English translation by Wilmer Cave Wright. Vol. 2. L.; N. Y., 1913. P. 420511.     : [.]   ,   ( ) / . .-. . . . . . , 1913; .  / . .-., . . . . ., 2007. . 251292.       . . .




5


.: . . 7. 4596. . 368.




6


,  ,                ( . .  I [9? .]. ., 2010. . 64).




7


,                  I,     .




8


 ,            ,  , :         ,           -        ( . : - ,      //  . --:   : . . /. . . . . ., 2004. . 300).




9


    1705 .           17051706 . (  . . 28   ).




10


 .           [2? .] / . . . , . . ., 2021. . 78.




11


.:  .   .    ,   XVI . /. . . . , . . . ., 2000.




12


 . .    (  . . ) //  . 1874. 1. . 613.  . . .




13


.: Magnusson S. G., Szijarto I. M. What Is Microhistory? Theory and Practice. L.; N. Y., 2013. P. 13.




14


 . .    .  17191727 . ., 1902. . 12.




15


 . .   . ., 1989. . 353.




16


., :  . .    . . 125;  . .       . .; ., 1943;  . .     XVIII . //    (XVIIXVIII .). ., 1964. . 389427; Raeff M. The Well-Ordered Police State: Social and Institutional Change through Law in the Germanies and Russia, 16001800. New Haven, 1983.




17


      .: Wakefield A. The Disordered Police State. German Cameralism as Science and Practice. Chicago, 2009.




18


.:  . .   //  . .       . . 2. ., 1861. . 216237;  . .        . . 2. ., 1862. . 156159;  . .      //  . .   XVIII . . 2. ., 1863. . 159186; Hughes L. A Beard Is an Unnecessary Burden: Peter Is Laws on Shaving and Their Roots in Early Russia // Russian Society and Culture and the Long Eighteenth Century: Essays in Honour of Anthony G. Cross. Munster, 2004. P. 2134.




19


      : Power: critical concepts / Ed. by J. Scott. L., 1994. Vol. 13;  . . :  . ., 2001; Encyclopedia of Power / Ed. by K. Dowding. Los Angeles, 2011.




20


 . . :  . . 27.




21


 .   :   . . I:  / . . . . . ., 2016. . 109.




22


 . . :  . . 27.        ,    . . .




23


 .,  .  //  .,  .     / . . . , . . ., 2018. . 300.




24


.:  . .        XV   XVI . ., 1980. . 8386.




25


.:  . .     //  .  :     / . ., ., . . , . , . . ., 2021. . 1762.




26


., :  . .    //  . .    . . 2. ., 1882. . 3845.




27


 .:  . .        I //  :     XVIIXIX . . 1. ., 1929. . 95108;  . .            (16981701) //       . . . . . 27. ., 1965. . 164190;  .   :     (16991701) //     XVXVII : .   20022004 . ., 2006. . 430439.




28


Balatri F. Vita e viaggi / A cura di Maria Di Salvo. Alessandria, 2020. P. 112113.      . .   . . ,           : Rossica Inedita    .  . . ,      .




29


. :  .  :    (16711725) / . . . . . ., 2008. . 209.




30


.:  . .     XVII   XVIII . ., 1977. . 192193;  . .    XVIII    XIX . (  ). ., 1963. . 164165.




31


 ,        ,  1701 .  7704   : , ,   . .: . . 396 (   ). . 3. . 24. . 250.  1702 .   7402 . .:  . . 75. . 291.




32


.:  . .   . 134.




33


.:  .




34


.:  . . 90.




35


 ,           : Goubert P. Louis XIV et vingt millions de Fran?ais. P., 1966.




36


.:  . .   XVIII . . 2. ., 1863.   2. . 6472.




37


 :  . . 550 (   ). .I.72. . 274280.




38


.   4   .




39


.: [ (),    .]        . ., 1714.




40


.: Bushkovitch P. Patrick Gordon and Peter I, 16901698: Favorites and foreign policy // Cahiers du Monde Russe. 2022. Vol. 63. No. 3. P. 340341.




41


.:  . .     I. ., 1957.




42


., :  . .  I:   . ., 2001; Hughes L. From Caftans into Corsets: The Sartorial Transformation of Women during the Reign of Peter the Great // Gender and Sexuality in Russian Civilization. L., 2001. P. 1732;  . .       I //  . .        . ., 2002. . 381435;  . -   , 17031761 / . . . . . ., 2020  .




43


 . .   ?.. // .     :  / . . . , . . . ., 2022. . 55.




44


 . : - ,     . . 307.




1


.:  ,     II-      . . 4 ( 1676  1701 .). ., 1855. . 853856.




2


,  1688, 1690  1691 .  . .    27 . .:  . , 16841689 / . .,   . . . . ., 2009. . 173;  . , 16901695 / . .,   . . . . ., 2014. . 26, 84.




3


.: . . 396. . 2. . 136. . 1516.




4


.:  . . 4. . 10811082.




5


.: . . 396. . 1. . 33443. . 1; . 2. . 833. . 10, 64 .




6


      7 ,     ,      . .: . . 396. . 2. . 136. . 31 .




7


   .:  . .     I. . 1718.




8


.: . . 371 (   ). . 1. . 14245. . 505 .




9


.: . . 371 (   ). . 1. . 14245. . 506 . 507.




10


.:  . . 507.




11


.: . . 233 ( ). . 1. . 368. . 279  294 .




12


.:  . . 279  279 .              1694 . .:  . .    1694 . //  : . . . 4. ., 2018. . 143.




13


.: . . 233. . 1. . 368. . 287.




14


.:  . . 284  284 .




15


.: . . 371. . 1. . 14244. . 262 .; . 14245. . 505.




16


.: . . 371. . 1. . 14244. . 262 .; . 14245. . 505 .




17


.: . . 371. . 1. . 14244. . 263  263 .; . 14245. . 506 .




18


.: . . 371. . 1. . 14245. . 506  506 .




19


.: . . 371. . 1. . 14244. . 263 .; . 14245. . 507.




20


.: . . 371. . 1. . 14245. . 508.




21


  I        ,     .   ,      ,            16971699 .,       1698 .   :   25         (.: . . 396. . 2. . 751. . 17 .).




22


,  12  1698 .                   ,    ,  ,      (.: . . 396. . 2. . 272. . 105. .:        . . 1. ., 1872. . 339).




23


. :  .         //  . 1976. 4. . 131.




24


.:  . .  I:   . . 3. ., 1946. . 56.




25


. :  .      . 131.




26


         1702 .    . .     .:  . .      //   .        /  . . . . ., 2007. . 241243.




27


   .:  . .   //  . , 16961698 / . .,   . . . . ., 2018. . 230231.




28


     I               1698 . .: . . 9 (  I   ). . I. . 25. . 71 . .:   1698 . [2? .] ., 1911. . 41.       2 (12)  1698 . .   7   .




29


 . , 16961698. . 163.




1


   26  1698 .    7?    ? . .:  . .    . . 3. ., 1858. . 179200.




2


 . .    . . 181183.




3


.:  . . 185.




4


.:  . . 191195.




5


 . . 196200.       ,  ,       ,     .




6


 . .      // :  18 . . VII. . 1314. ., 1991. . 549550; . VIII. . 1516. ., 1993. . 100101.




7


 . .  I:   . . 3. . 8.




8


   . . . ,     I      (1948),      ( I    ),    :    <>  ,  -        XVII   XVIII ,   .              ,    .        ,               ,    .           ,    .  ,  ?   1698 ,     ,        ,            (   1705 . . .).   17001701 .      ,     ( . .  . ., 1948. . 342343). . .      , ,        : 26  1698 .,      ? ,                  .                .    , . .        ,       ,    16  1705 .,    ,         ( . .  . ., 1994. . 112113).




9


    . . ,    ,        .  ,              . ,          ,     . .:  . .  I:   . . 3. . 89;  .   I ?   1698  //  :     XVIIXIX . ., 1929. . 79.




10


 .  :     //  .   / . . . . , . . , . . , . . , . . . ., 2004. . 11.




11


 . . 22.




1


            .: Poe M. A People Born to Slavery: Russia in Early Modern European Ethnography, 14761748. Ithaca [N.Y.], 2000.




2


,     XVI .     : []  [  ]    ,     ,     ,    ,     ,        (Taylor K. Making Statesmen, Writing Culture: Ethnography, Observation, and Diplomatic Travel in Early Modern Venice // Journal of Early Modern History. 2018. Vol. 22. No. 4. P. 282).  ,          XVI ., ,      ,      ,        : Venetian diplomatic-educational travelers also consistently remarked upon these cultural features in their journals, devoting attention to regional diet, dress, language and dialects, festivals, religious observances, and variations in norms of gendered comportment, among other things. Like the ambassadors they accompanied, diplomatic travelers participated in the recording and circulation of information about the social organization and cultures of the states they visited. Underpinning the uniformity in Venetian diplomatic writings was a common assumption that cultural differences were worth noting and an implicit method, developed over the course of the sixteenth century, suggesting which differences travelers should note and how those differences should be recorded (Ibid. P. 282283, 298).




3


 . .  :      ,      ,          ,       ;   ,    , ,   ,       ,     ,  ,            ,    ( . .     . ., 1866. . 8).




4


.: Dukmeyer F. Korbs Diarium itineris in Moscoviam und Quellen, die es erg?nzen. Beitr?ge zur moskowitisch-russischen, ?sterreichisch-kaiserlichen und brandenburgisch-preu?ischen Geschichte aus der Zeit Peters des Gro?en. Berlin, 1909. S. 8; - . .     ( 1800 .). . 1 (, , , , , ). ., 1894. . 29.




5


.: HHStA Ru?land 18.            ,          Haus-, Hof- und Staatsarchiv,       ,       .         .




6


     1 (10)  1698 .         11 (21)      .        19 (29)  1698 .      13 (23)  1699 .,  17 (27)  1699 .   . .: Dukmeyer F. Korbs Diarium. S. 89;        . . 9:        1698  1699 . ., 1868. . 695, 879880.




7


    (  37 )        (,     .)        ,     .       .          : ,     ,   ,           ,   ,      ,         ,       .           :      ,   , ,   ,      ,             ;     ,    ,     ,      ;   , ,    ,   37   40 ,           ,             ?    , ,  ,          .          ,       ,  , ,    ,            ,   ,       ,         ,    ,      ,       ,         ,        ,    ,         ,  .      .       1698 .          ,           ,      : , ,       (  )    ,   ,     1699 .  ,     . .:   . . 9. . 677678, 683, 695710, 728730, 754; . . 396. . 1. . 272. . 101 .       .:  . .   . ., 1906. . 8385.




8


 .-.     (1698  1699 .) / . . . . . . ., 1906. . 7879.




9


.:   . . 9. . 791; - . .     ( 1800 .). . 1 (, , , , , ). ., 1894. . 39;  . .  I:   . . 3. . 1618.




10


.:  . .  I:   . . 3. . 18.




11


.: Korb J. G. Diarum itineris in Moscoviam perillustris as magnifici Domini Ignatii Crictofori hobilis domini de Guarient et Rail Sacri Romani Imperii regni Hungariae equitis, sacrae Caesareae majestatis consiliarii Aulico-Belici ab augustissimo invistissimo Romanorum imperatore Leopoldo I ad serenissimum ac potentissimum tzarum magnum Moscoviae ducem Petrum Alexiowicium anno 1698 ablegati extaordinarii descriptum a Joanne Georgio Korb. Viennae, 1700. P. 73.




12


.:  . .  I:   . . 3. . 18.




13


 . . 8.




14


.:  .  . . 16.         -         1968 .  ,      1912 .   :      ,     . .:  . . 1415.




1


                 . .  (.:  . .    . , , . ., 1969. 313. . 184185),       ,        . ., : [ ().]   // . 1842. . VI. 11. . 8081.     ,    ,    XVII .         .              XVIIXVIII . (., :  . . 304 [    - ]. I. 200. . 355  356 .; 201. . 583585; . 722 [      ,    1976 .]. 254. . 63 . 66 .; . F.I.425. . 464467  .),     ,     ,       . ., :  . . 596. . 5659;  . . 247 [ ]. 586. . 200 . 204;  . . 1428. . 534 . 537 .             . .:  . .   XVIII . . 2. . . 5963;  . .     . ., 1881.  . . 8184;  . .     .  . , 1911. . 1013.           XVII .    , ,  ,            . .:  . . 596. . 56  59 .    :  . . 58 . 59.




2


.:    . . 1260 (  XVXVII .). . 1. . 8810. . 1  3 .   . .          XVII .  ,   . .:  . .        16061613 . //  . 2007. 5. . 184196.   ,         .




3


   . .   . . . .:  . .      // :  18 . . VII. . 1314. ., 1991. . 453454;  . .      XVI  XVII . . 1. ., 1895. . 345352. .             19   4  1692 .      :        ,    ,       (Bushkovitch P. Aristocratic Faction and the Opposition to Peter the Great: the 1690s // Forschungen zur osteurop?ischen Geschichte. 1995. No. 50. S. 9495;  .  . . 179).            . . . .    . .: . . 210 [ ]. . 13. . 2 (  ). . 1421. . 65129.  . .       :       ,         (. . 210. . 13. . 2. . 1421. . 79).            . .  1600 ,     . .   1580 . .:  . . 122, 125.  ,      ,           .        ,         ,     : ?,       ,     .     ,     . , . .   . .  :     ,  ,     ,          ( . . 73);   ,  ,              ,        ( . . 78). -,     ,   ,     ,     :          ;   []      ( . . 68). -,   ,    .     1692 .   17  (.:  . .  I:   . . 1. ., 1940. . 137),      ,    . .        28  1692 . .: . . 210. . 13. . 2. . 1421. . 65  . ,      27  1692 . (    ).      3180           . .:  . . 121125.   1695 . . .   ,              . .:  . . 128  128 .




4


. :  .   . . 46.




5


        -  .:  . .  .         / . . . . . ., 2001;  . .          // .   . 2003. ., 2003. . 140169.




1


   (16061608) / . . . . . ., 1907. . 158.




2


.:  . .  I:   . . 3. . 2022;  .  . . 208.




3


:    ,        ,       ( . .  I:   . . 3. . 21).




4


.:  . .      XVII . ., 2013. . 127.




1


.: Korb J. G. Diarum itineris in Moscoviam perillustris ac magnifici Domini Ignatii Crictofori nobilis domini de Guarient et Rall Sacri Romani Imperii regni Hungariae equitis, sacrae Caesareae majestatis consiliarii Aulico-Bellici ab augustissimo invistissimo Romanorum imperatore Leopoldo I ad serenissimum ac potentissimum tzarum magnum Moscoviae ducem Petrum Alexiowicium anno 1698 ablegati extaordinarii descriptum a Joanne Georgio Korb. Viennae, 1700.




2


.: Bushkovitch P. Aristocratic Faction P. 115.




3


.   7   . . 506507.




4


   .:  . .    I:       . , 2009. . 1845.




5


.   1698 .: . . 210. . 2. . 42. . 111; . 43. . 112.       : Poe M. The Russian Elite in the Seventeenth Century. Vol. 1: The Consular and Ceremonial Ranks of the Russian Sovereigns Court, 16131713. Helsinki, 2004. P. 342344.




6


 ,      1698 .      .   . .      .




7


.:  . .       .    I  -        //  . .     : . ,   350-      I / . . . , . . . ., 2022. . 141147.




8


.: . . 396. . 3. . 24. . 250  250 .




9


    I         1698 . , 28          . .: . . 210. . 2. . 42. . 6., 8 .




10


  ,      (17091711) / . . . . . ., 1899. . 146148.




11


.:  . .   ,   :            I //  . 2022. 2. . 4756.




12


.:  . .  -  .   I- . ., 1900. . 230231;  . .     XVIIXVIII . //      .   . ., 1994. . 99101.




13


.: . . 1239 (  ). . 3. . 41172. . 1  12 . .:  . .  -  .   I- . . 226230.




14


.:  . .     XVIIXVIII . . 103.




15


.: . . 1239. . 57. . 259. . 1. .:  . .  -  . . 1. ., 1900. . 200201;  . . -     XVIII . ., 1969. . 13;  . .          //    .  . ., 1997. . 127.




16


  1735 . ,       .  -     ,  12  1698 .              ,    ,  ,      (. . 396. . 2. . 272. . 105. .:        . . 1. . 339).




17


.: . . 1239. . 3. . 41172. . 7  7 .




18


 . . 5. 6 .




19


 .-.    . . 81.




1


 . .]        //   . .  /  . . .   . . . . 2:  -  . ., 1898. . 46.




2


.:  . .   ,   ,        . . 1. ., 1788. . 355356.




3


.:  . .         //  . 1810. . 50. 7. . 223227.




4


.:  ().          - . . 1. ., 1827. . 1920.




5


.:  . .    . . 3. . 193194. . .         . .  1818 .,         84. .:  . .       , ,      ,      . . ., 1818. . 20.




6


.:  . .    . . 3. . 192.




7


 . .   XVIII . . 2.   4. . 7696.




8


 . .   XVIII . . 2. . 161.




9


.:  . .   XVIII . . 2.   4. . 8590.




10


  XX .           16.3.12,       (    ),           . .:          . . 1: XVIII . .; ., 1956. . 445.    :   . . 115 (  ). . 1. . 393. . 30  46 . . .   ,        . 34.6.66. .:  . .  . . 2. ., 1999. . 326.    -       . .        . .         .




11


           .     : 1)  . . 596. . 6478 (. XVII .); 2)   .I. 17. . 8894 (. XVIII .); 3)  . . 1503. . 244259 (. XVIII .); 4) . . 188 (      ). . 1. . 1347. . 501  508 . (2- . XVIII .); 5)   . . 115 (  ). . 1. . 393. . 30  46 . (1757 .). .:  . .   XVIII . . 2.   4. . 7696; 6)  . . 247 ( ). 586. . 226  243 . (1789 .); 7)  . . 885 ( ). 562 (. 423). . 90  109 . (XVIII .).




12


.: . . 188. . 1. . 1347. . 501  508 .




13


.:  . . 506  506 .




14


.:  . . 1503. . 244259;  . . 247. 586. . 233 . 239.




15


.:   .I. 17. . 8894 (. XVIII .).     . 34.3.11.   -       . .         .  . 513              27  1716 . .:       . . 2. ., 1915. . 126;          . . I: XVIII . .; ., 1956. . 425.




16


.:  . . 596. . 6478.   . .   . . ,      ,      . . 346 (.:  . .,  . .      . . 2. . 3. ., 1862. . 813), , ,   . .:  . .    -   XVII . , 2004. . 166167.  ,    ( . . 596)        . .:  . .,  . .      . . 2. . 3. . 814.




17


 . .        // :   . . 69. ., 1994. . 172.        . Bushkovitch P. Religion and Society in Russia: The Sixteenth and Seventeenth Centuries. N. Y., 1992. P. 172174.




18


 . .   .          XVII  // Slavia: casopis pro slovanskou filologii. 1949. . XIX. 1/2. . 106.




19


- . .       XVIIXVIII . ., 1990. . 234. .:  . . .      (16511709). ., 1891. . 166, 218222.




20


 17  1690 .,       ,                ,           .     ,            셻 ( . .  . . 2. . 332).




21


.: . . 1182 (  ). . 1. . 67. . 9092.




22


..            (.:  . .,  . .      . . 2. . 2. ., 1859. . 492) ,           ,       ,     ,    1690 .           -       . .: - . .  [] //      . . 3 (XVII .). . 1. . ., 1992. . 288.    ,      :             7198    18   ,        19                   ,         ( . . 654. . 531 .).    ,     -,     ,    1690 .,      1689 .,         .      -        ,      ,         ,      1682 .    .




23


.        1690   1691 .:   23      :        .    , ,            ,  ,   ,         ,          ,  .           .    :    ,       (. . 235 [  ]. . 2. . 137. . 446 . 447). ,    ,             XVIII .,       . .:  . . 29 (   . . ). 29. . 96 . 97 . .:  . .       . ., 1879. . 147149.




24


. . 235. . 2. . 137. . 435 . 436.




25


.:  . .   .     XVXVII . ., 2009. . 217.




26


.: . . 235. . 2. . 147. . 299  299 .         ,      ,    . .:  . . 158. . 20307.         ,                  . .:  . .,  . .      . . 2. . 3. . 493494.




27


. :  . .       . ., 1884. . 23.




28


    . . ,      (,      ):            XVII ,      []       <>.   ,  ,    ,       ,   ,   ,      ,   ,    []         [] [], ,                []       ( . .  ,              XVII . , 1913. . 100101).




29


,         ,      ,    .     . . . .:  . .   1696    //      XVIXX .  : . . . , 2004. . 246.




30


.:  . . 596. . 1  1 .




31


.:  . .,  . .      . . 2. . 3. . 818.




32


 . . 596. . 1.




33


.   4   . . 470.




34


.:  . .   XVIII . . 2.   2. . 6472.       . .     ,   . . . .:  . .  . . 228, 233235.




35


., :  . .      .         . . 1: .  /., 1916. . 78;  . .  . . 2. . 330331;  . .      :   . ., 2004. . 22;  . .      XVII  //  .  . 2005. 1. . 3435.




36


   .:  .,  .   -     . ., 1825. . 614617.      :  . . 550 (   ). .I.72. . 274280. . .     . Q.I.72. .:  . .  . . 2. . 330.         . .         .




37


     25       .      (  , ,   ): 1)  . . II (1196). . 437  444 . (. XVII .); 2)  . . 550 (   ). .I.72. . 274280 (. XVIII .). :  . .   XVIII . . 2.   2. . 6472; 3)  . . 247 ( ). 100. . 193196 (1- . XVIII .); 4)  . . 178 ( ). . 1. 4143. . 69  79 . (. XVIII .); 5)  . . 167 (203). . 366380 (17401750? .); 6)  . . 483 (513). . 7189 (17501760? .); 7)  . . 296 (342). . 227  233 . (17601780? .); 8)  . . 7. . 96103 (1770? .); 9)  . . 17 ( . . ). 666. . 415 (2- . XVIII .); 10)  . . 17 ( . . ). 659. . 216 . 234 (. . XVIII .); 11)  . . 632 (672). . 182  197 . (1780? .); 12)  . . 144 (180). . 128  155 . (1780? .); 13)  . . 144 (180). . 128  155 . (1780? .); 14)  . . 247 ( ). 586. . 217 . 225 . (1789 .); 15)  . . 178 ( ). . 1. 1407. . 108  119 . (. XVIII .); 16)  . . 644 (684). . 70 . 76 (. XVIII .); 17)  . . 17 ( . . ). 685. . 45  55 . (. XVIII .); 18)  . . 299 ( . . ). 92. . 78  81 . (. XVIII .); 19)  . . 166 ( . . ). 265 (. Q. 94). . 1423 (XVIII .); 20)  . . 82. . 1624 (. XIX .); 21)  . . 178 ( ). . 1. 10748. . 47  56 . (1-  XIX .); 22)  . . 17 (32). . 70  78 . (1-  XIX .); 23)  . . 17 ( . . ). 128.7. . 19 (XIX .); 24)  . . 17 ( . . ). . 1. 1159. . 210 (XIX .); 25)  . . 247 ( ). 420. . 105121 (1862 .).




38


     .               .    (    )       (. . 4)     ,          , ,    ,    ,       .     : ,        ,     , .        ,  ,        ,     ,     .    :         ?  ,      ,          ,       .    ,         ,       ,          :          ?      ( ,  ,     ,     .),      .




39


  .:     (    . .   . . ) / . . . . . II ( 8201051). ., 1973. . 105106.




40


.:  . . II (1196). . 433436, 437  444 .




41


       .      .    ,               (.:  . . II [1196]. . 437  444 .),          (,    ,    16921694 .; .:  . . 474).      .:  . .   . . 250252.




42


.:  . . 596. . 5559, 60  63 .




43


.   3   .    .: Strakhov O. B. The Byzantine Culture in Muscovite Rus: the Case of Evfimii Chudovskii (16201705). Ko?ln, 1998. P. 129130.     .: Chrissidis N. A. An Academy at the Court of the Tsars: Greek Scholars and Jesuit Education in Early Modern Russia. DeKalb, IL, 2016. P. 161173.




44


.   3   . . 465.




45


.:  . .   //  . . III:   . ., 2001. . 113119.




46


  (  ). , 1864. . 67.




47


.:  . .,  . .,  . .  :       . .; ., 2017. . 303.  49.




48


.:  . . 474. . 1.




49


  . . ,    ,          ( . .  .           XVII   XVIII . ., 1899. . 246). . .  ,             ,     . .: Strakhov O. B. The Byzantine Culture in Muscovite Rus. P. 129130.




50


.: . ., 1653. . 205 . 206.




51


,      ,        .     ,                   ,   ,      ,   ,     ,        ,    ()  ,             ,         ,           .       ,    (  ,        . . 6. , 1871. . 627628).




52


  ,  ,   ,     . . 3.      . . 2.   57. ., 1877. C. 589590.




53


.:  . .,  . .,  . .  . . 294300, 305.




54


.:  . . 464     911 . 4,    .




55


        []                     ,  ,                           ,  ,         7199 [1691 .]    17         . .   ,    ,  ,   ( . . 464. . 849 .).




56


.:  . . 77; . 223225.




57


.   3   . . 467.




58


.          :  . .  . . 316320; Bushkovitch P. Aristocratic Faction P. 110;  . .  . . 2. . 333335;  . .      XVII . . 3435.




1


.   4   . . 470.




2


         ,          ,     I         1714 . .: [ (),    .]        . ., 1714.    ,        . .: . . 381 (     ). . 1. . 352. . 195  236 . . . 13   .    .: . . 381. . 1. . 352. . 233.




3


 [. ???????????????, ????????????????;  ????????    ?????  , ]  ,        ,  ,      ( . .  //  . . II: ,     . ., 2001. . 710711). . : Timbie J. Anthropomorphism // The Coptic Encyclopedia. Vol. 1 (A). N. Y., 1991. P. 143;  . .    //  . .   : . . ., 1998. . 303350; ʸ . .      //          . ., 2017. . 272288.




4


     (. 399 .),     (    ,     ),        (     ).    3040? V .,     ,     .      ,      ,             .     ,     ,   , ,   ,    ,    .   ,    ,                . .:  . .    . . 2 [  ,  ]. ., 1886; Drioton E. La discussion dun moine anthropomorphite Audien avec le patriarche Thophile dAlexandrie en lanne 399 // Revue de lOrient Chrtien. 19151917. T. X (XX). P. 92100.




5


.:     / . . .  //     ,   . . 5. III. . ., 1863. . 55.




6


   .     ? <>     , ,     ?    ?  ? ? ? ,    (      )?  ,  ?    ?    ,       !  : , , .      ,    ,     ,     . <>         ?    ,     ,   ,   ,   :   ,  .      ,     .  , , , ;    ,    ,       ,   ,    ;    ,     <>.      ? <>         :   <>  , :      ,  []    .    ?   ,     , , [] .    . <>      .    ,  .    ,     ,     .       ,  .      . <>   ,     ,   ,   .  ,  ,  .   :  .  ,     .      ,    ,    (   :  ,  ,  ,  . ., 1665. . 35  35 ., 38 [ ]).




7


,   . . ,    [   ]      ,         ( . . -  -     (XIXV .). ., 1875. . 126).     ,          .




8


.:  . . 122126.




9


     1284 . .: . F..II.1. . 269 .         1280? . .:  . . -  . 131132.




10


 . . -  . 122.




11


.:  . .,  . .   //  . . XXXVIII:   . ., 2015. . 5258.




12


               . . 28. .:  . .,  . .,  . .  . . 187.




13


.:  . . 172173, 256258.




14


.:  . . 17, 24, 169, 407409.




15


 1864 .:              .  ,  ,  .   (  )      ,     .  ,   ,  ,   ,    ,      (  [  ]. , 1864. . 67).




16


         . . :   ,        ,         ,     ( ,    )      ,  ( . . -  . V).




17


   ,    ,         ,    ( . . 374).




18


   / . . . , . . . , . . . ., 1992. . 992.




19


.:  . . 562. . 124  126 . .:   . . 186188.




20


.:  . .       XVI . ., 2017. . 103104.  7.




21


 . . 113 (   - ). 566. . 218 . .:  . .     //     ,   . . 5. III. . ., 1863. . 138.




22


. :  . .,  (),  - .       //           . . 1. I. . ., 1874. . 86.    , ,     .:  . .    ,    . ., 2015. . 3544.




23


       .:  . .      // . . 1. ., 1904. . 199203;  . .  .  ,   . ., 1909. . 5051;  . .   . ., 1960. . 378379.




24


: .  / .  . . . .; ., 2015. . 64, 111112, 246. . .  ,        -     XV . .: . . 1173;  . .  . . 292293.




25


.:  . ., 1639. . 103104 ( ).  ,  ,     (.:  . .   ,     XVIXVII :  . ., 1958. . 53;  . .,  . .,  . .  . . 156).         .




26


. .   11      ,      1560? ,     16301640?. .:  . .          (  XVII .) //  . .,  . .,  . .  . . 340342.




27


.:  . .      . 365370. . :  . .      1620 .     (., 1639) //   : XVI   XVIII . ., 1989. . 3562;  . .              XVII . //  . . 3. ., 2015. . 138158.




28


 . ., 1639. . 258 . 259 .;  . ., 1639. . 443 . 444 .        . ., :  . . 205 (   ). 190. . 34 . 36.  16201640? .         . .:  . .   XIV    XVII :  2 . . 1: . ., 2017. . 466.




29


 .   .   //  .   :    . . 2.  .   .  / ., . , .  . . , . . .   . . . .; ., 1999. . 276.




30


      .:  . .      //   :   . . 12. ., 2004. . 309312;  . .     //      . ., 2019. . 2021.




31


       . . 10:            1580  1699 . ., 1871. . 302.




32


 .     XVI . /. . . . . ., 1983. . 8283.




33


.:  . .     . . 393399.




34


. . 381. . 1. . 352. . 219  219 . .: [ (),    .]        . . 33 . 34.




35


     .:  . .   - //    . . 16. ., 1960. . 180182.




36


       ,    .         ,        ;      ,            ,    ,    ? ,      ,  ,  ?,      .    ,        ,    ,   ,    ,       ,       .     ,   ,      ,        .     ,       ?   :     ,          .     ,      ,  ,     ?          ,  , ,    ?,  ,     ,    ,       ?   ?   , !  ?     ,   ,  ,   ,   ?,   ,  ,  ,   ,  ,           ,     ,  ,  ,        .          ,      ,     ? . :  . .     .  . . 6263.




37


.:  . .      III //    . . 25. ., 1970. . 118.




38


,    .   , ,           ,      .       ,           .      ,           .    ,      :         ( . .  III. ., 2010. . 285).




39


. .  ,    -       ,        ,           ( . .      III. . 112).




40


 . . 118.




41


.:  . . 113.




42


,        III               ,       (.:  . . 118):         :      <>  ,      铻 (. :  . . -  . 132). ,          ,     ,     ,    .  ,         (  ),     (.:  . . 131).




43


. . 381. . 1. . 352. . 228  228 . .: [ (),    .]        . . 45 .




44


. . 381. . 1. . 352. . 233. .: [ (),    .]        . . 52  52 .




45


    ,    ,       . .:  . .,  . .,  . .  . . 68, 105106, 187.




46


 . .     . . 577.




47


      III .:  . .  . ., 2008. . 166173.




48


.:  . . 596. . 56  56 .




49


.:  . .         //   XV   XVI . ., 1963. . 235262;  . .  :  //  . . XII:       . ., 2006. . 182183. . . 10   .




50


.:  . .     //   :    . . 3. ., 2014. . 38.      . . -:         [  ]      [ ]               (- . .     . 206).




51


 .:  . .,  . .         //    1983 . ., 1985. . 6875.




52


 . .]                    7062 //         . 1858. . 2. III.  . ., 1858. . 12.    ,         , .:  . .      //  - . . 2015. 2. . 6469.




53


.:  . .     // Seminarium Kondakovianum. . V. , 1932. . 191241;  . .,  . .        . . 6875;  .   :      XVI . ., 1994. . 112192;  .         .      15531554  //   ,   : . . ., 2007. . 345355;  . .    ? //  :    : XVI . ., 2000. . 166177.




54


 . .]    . 30.




55


.   ,        XIIXVI .:  . .      . ., 1905. . 108, 110. . :  ., .,  . .      .  //  . . XIV:   . ., 2006. . 3841.




56


.:  . .     :        XVI . //   :     /  . . .   . . . . 4. ., 2020. . 242243.




57


 :     XIVXVI .: .  / . . .   . ., 2002. . 440.




58


., :  .   . . 130.




59


      :           ,       ,    ,      , ,  ,  ,    ,    ( . .        //         . 1898. . 2. II.  -. ., 1898. . 7).




60


.:  . .   . . 113;  . .    .  //   . . 4. ., 1992. . 7386.




61


   1666  1667 . ., 1881. . 22 . 23 ( ).         16661667 .      1620 .  ,          .




62


.   1   . . 442.




63


.:  . .  : . . 182183.     16661667 .           1667  1668 .            16661667 .  35?  ,     ,        ,   4347? .   ,                  ,        16661667 .    . .:    . ., 1667. . 1  15 . ( );    . ., 1668. . 1  15 . ( ).             ,         ?




64


   ,          ( ,     II )      17  1667 .     :  ,  , : - , -      .       (  ,    /  . . . . . ., 1960. . 102).   ,       .          .: Strakhov O. B. The Byzantine Culture in Muscovite Rus. P. 8399.




65


          . . III. . 184207 (  .:  . .,  . .      . . 2. . 3. . 806807).           . .:  . . 346. . 12751292 .   ,        (         ?)        ,   ,            (  ),       1696 . .:  . . 473. . 213215.            1874 . . .  (.:        . 1874. . 1/3. . . 1722),      . .      XVIXX . 1993 . .:  .       //     XVIXX . . . 1. ., 1993. . 4955.




66


 ,     ?  , ,  ,  ,    , ,  ,          ,          ;   ,     , ,  ,  ,  ,    ,  ,            <>  ( . ., 1656. . 209 ., 211  211 .).      .:  . .     . ., 1891. . 89145;  . .     . . I:          XVIII . ., 1895;  .[.]    .    . , 1893;  . .  //      . . . XIVXVI . . 2. ., 1989. . 339344.




67


.   3   . . 465.




68


 .   . . 276.




69


 . .]       . . 46.




1


  . .:    XIXVII . . 24 (  ). ., 2000. . 158.




2


 . . 596. . 56 . 57.




3


. . 381. . 1. . 352. . 202212. .: [ (),    .]        . . 9  23 .




4


          XVII . .:  . .      . ., 1984. . 4 (  ).      ,      ,    . .:  . . . . .     . ., 2003. . 265272.     .     ,         (    )      ;       ,     ,  ,         ( . .        XVIII . //   . . 12. ., 1982. . 3940).     ,    /     .                   .




5


.   3   . . 465.




6


. :  . .,  . .      . . 2. . 3. . 431433.




1


. ., 1653. . 17  17 ., 177 ( ).




2


 . . 811. . 349  367 .        ,   :   ,    1704    ( ,       ).   .:     (    . .   . . ) / . . . . . I ( 577819). ., 1970. . 3940.  ,          , . , ,      1704 .




3


    ,   (????????  Panarion;  : Adversus haereses   ) 375377 .                  .             :     ?      ,     .          ,    ,       ,      ,  ,         (  , . . . 5. ., 1882. . 302).




4


 . . 811. . 363  363 .




5


 . . 346. . 5. .:  . .,  . .      . . 2. . 3. . 498.




1


     .:  . .    //  . . . . 2. . 2. ., 1912. . 297350.          .-. : La Vie dEtienne le Jeune par tienne le Diacre / Introduction, e?dition et traduction par Marie-France Auze?py. Aldershot, 1997.         .:  . . 176. . 15841617.




2


.:  . .   . . 335; La Vie dEtienne le Jeune par Etienne le Diacre. P. 233.         : ,        ,     ,   ,     ,   ,         ,   ,   ,    ,     ,          ,   ,    ,     .          ( . . 176. . 1597 . 1598).




3


. ., 1653. . 388 . 389. ,   ,         . ,        1647 . (  )    :     ,     (  71 . ., 1647. . 375 .,    ).




4


      ,      ,   ,   ,         ,      ,    ,   ,    ,       (. ., 1653. . 389).




5


 .  . . 8283.




6


. . 381. . 1. . 352. . 224  224 . .: [ (),    .]        . . 39 . 40.




1


. . 381. . 1. . 352. . 232 . .: [ (),    .]        . . 51 .




2


.:  . .     //           . . 1. II.  -. ., 1909. . 2634.




3


 . . 113 (   - ). 101. . 63 ., 65.




4


., :  . . 7 (   . ). 36. . 200206; . 113. 101. . 62 . 67 .; . 98 (   . .  XIVXIX .). 14. . 255  260 .




5


   1625 .     . .:  . . ., 1625.




6


  ,      ,    . ,        .




7


. ., 1646. . 212.




1


 . ., 1653. . 205 . 206.




2


 . . 224. . 1110.




3


          .     ,    ,         :      ,    ,        ,      ,     ,  ,  ,   ,    ,  ,   ,           .       ( . . 304/I. 741. . 85 . 86).   1620 .         1639 . .:  . .      1620  . 3562.




4


.:  . .     . . 365370. . :  . .      1620  . 3562;  . .              XVII . . 138158.




5


.: . ., 1646. . 619 . 635.




6


.   4   . . 481.




1


          .:  . . II (1196). . 437  444 .;            .:  . . 433436.      (  . . , . .   .), , ,   .




2


.   1   . . 442.




3


    //  . .   . . 295. . :  . .,  . .      . . 2. . 3. . 431434.




4


.:  . .       . ., 1877. . 288289, 1036.




5


 1636 .   100     . .:  ,         II-      . . 2. ., 1855. . 933.  ,   1687 .   .    . . .




6


      ,  ,  . 913  1687 . //   . . 139 (  ). . 182. :   ,    . . 12:     . . 1 (16001699). ., 1890. . 864866.




7


 . .      . . 9.




8


       . .      :      ,   ,              <>       (    . . ),     ,            .   ,          ,     ? ,         . -        , ,  ,          1689 .,      . , , ,      -   .  ,     .         ,          ,        ( . .      . . 1617, 191).     . . ,            1994 .   ,                            ⓻ ( . .    .            16821689 . [2? .]. ., 2017. . 10).




9


        1682         / . . . . ., 1901. . 1617.    .:  . .    XVII . ., 1969. . 39.




10


., :  . .      XVII . . 2338;  . .   :    XVII . ., 2008. . 502519.




11


.:  . .      . . 910.




12


         , 16821694:  . . . ,       17231727 . //   . . . ., 1890. . 50.




13


         ,  -      ,            (     . 53).




14


.:  .    / . . . .   . . . ., 1964. . 115;  .   / . . . . . ., 2001. . 166;  . .      XVIII . , 2007. . 4748.




15


    .:  . .       80?  XVII . // ,      . ., 1990. . 261275. . :  . . .      (16511709 .). . 172175.




16


. :  .  . . 166.




17


    .:  . .    //    . 1896. . 303. 1. . 5363.




18


.:  . .   . . 5363;  .  . . 258259, 280281.




19


       . . 1. ., 1884. . 173. .:  . . 104, 228.




20


 . .   . . 63.




21


  . . ,          .          ,        ( . .  I:   . . 1. . 94).




22


.: . . 3. 1352. . 4042.




23


     . .          . .:  . .   (   ):  - . ., 1896. . 345346; Bushkovitch P. Aristocratic Faction P. 90. Ref. 25;   .    / . . . . , . . ; ., . , . . . . . ., 1996. . 161.




24


.:  . .  . . 343349. ,  . .  ,    ,  ,     -    ,    ,   ,    ,   ()       ;            ,       ( . . 328).




25


 .:  . .   . . 199209.




26


 .]      //  . .   . . 278285.




27


 . , 16841689. . 212.




28


. . 3. 1351. . 3940.




29


.: . . 3. 1358. . 4647.




30


 . .   :     , 17251762 . , 2003. . 65. . :  . .      . . 165;  . .      I:        XVII . // Quaestio Rossica. 2017. . 5. 1. . 200.




31


  .   . . 164165.      .:  . .      //   .   . . 2332.




32


 . .  I:   . . 1. . 95.




1


  .        .  ,        . <> 1695        ( . .  I. . 22, 33).     ,              (    1682 ),    <>.             ,          ,       <>.    ,    [  1695   1696 .]     ( .  .     / . . .   . . ., 2008. . 67, 89).




2


 . , 16901695. . 2122.




3


.:  . . 23.




4


 . . 25.




5


   .:  . .          //   . , 2015. . 175178.




6


     ,      [],  [ I]     ,   ,   , -  -.          ,    : 1.    [ ]    . 2.        . 3.        ,     ,    : [Blomberg K. J. von.] An Account of Livonia with a relation of the rise, progress, and decay of the Marian Teutonick order. The several revolutions that have happend there to these present times, with the wars of Poland, Sweden and Muscovy contending for that Province. A particular Account of the Dukedoms of Courland, Semigallia and the province of Pilten. To which is added the Authors Journey from Livonia to Holland, in 1698 with his observations upon Prussia, Brandenburgh, Hanover, Hesse, and several other German Courts. Sent in Letters to his friend in London. L., 1701. P. 288h ( 1?        15?    ;      ).




7


       ,   : Bushkovitch P. Patrick Gordon and Peter I. P. 343.




8


.:  . , 16901695. . 21. 6 1689 .         . .:  . . 7. . :  . .  -    XVII .: ,     //  -  . 2017. . 17. 4. . 10.




9


              . .   ,    -    ,  ,            . .    . . ,    . .: Bushkovitch P. Patrick Gordon and Peter I. P. 349.           5    20 .     ,     (a learned and civilized person),     ,    , 5 ,     ,   ,       . .:  . , 16901695. . 20.           ,      20  (,  ,     ,    ).    :       3 ,      ,   . .   . . ,             a learned and civilized person,           .        5 .          ,      20 ,       12 ,           .




10


 . .      . . 14.            .     24  1689 . ,        :      , , ,   , ,    ,   ,      (     . 554).     ,      ,       . .:  . .       8090? . XVII .: .   . , 2007. . 4048.




11


.:  . .      I. . 198218. . .                  ,                 .    ,         ,  16871689 .             ,  ,   . . ,      ,         ;              ,     . . , ,        ( . . 202, 209).




12


     . 62.




13


.:  . .      I. . 211.




14


.: Bushkovitch P. Patrick Gordon and Peter I. P. 347.




15


 . .      I. . 210211.




16


  28      <>    <>      ,     19             <> ( . . 4. . 533534).      28  1690 . :     ,       ( . , 16901695. . 11).




17


  [ ] //  . .  . . 2. . 308309, 311312.




18


[7]198  [1690]   1            ,  ,              ,      :             ,   ,    ,      ;            ,   ;      ;       ;     .         .            : ,         ;         ; ,  ,  .        .     (. . 396. . 1. . 23. . 27513. . 1. .:        . . 1. . 112).




19


.:  . .      I. . 213.




20


30  1690 .       :              ( . , 16901695. . 15).




21


. ., 1647. . 27 . 28.




22


 . . 39.




23


 . .      . , 1914. . 256.    . 1.




24


 (),  - .   -    . . . . 3. ., 1894. . 286.




25


.: J. G. Sparwenfelds Diary of a Journey to Russia, 16841687 / Ed., transl. with a comment. by U. Birgeg?rd. Stockholm, 2003. P. 239241.




26


 . .      . . 1112. . .  ,    1689 .             ,     ,     ,         . .     ( . .      . . 186). ,   ,       . .        1690 .




27


       24   ,    ,           ,   -  1690 . . .  ,               ( . .  . . 15).     . .            . , . .  :   ,    ,           ,     ,        ,     ( . .  . . 2. . 330).     :    ,   ,      (.:   [ ]. . 297303),         ,    22  1690 . .: . . 2. 1381. . 7879.       ,               . .:  . .   . . 37.




28


         :      ,   ,     ,        ,    , ,  ,       (.   2    . 461).   . .   . .    ,      ,         ( . .,  . .      . . 2. . 3. . 818).     ,      24 , ,      ,  ,  ,   ,            . ,     . .:  . .   1696   . . 241264.




29


.   2   . . 449, 451454.




30


- . .     . 208.    -       ( . . 211).




31


. :  . .         XVI   XVIII . ., 1895. . 285286. . : - . .    . . 212213.




32


- . .    . . 211.




33


 . .      I. . 213215.




34


  :    (.:  . . 300. . 117  121 .;    . 117 .)    XVII   XVIII . (.:  . . 299. 634. . 102 . 111).




35


 . . 300. . 176 . :  . .    XVII? : -      . ., 1902. . 249.




36


     //  . .   . . 316324.




37


.   4   . . 477478.




1


      17 (27) , 2 (12) , 2 (12) , 9 (19)   7 (17)  1698 .                ,      .      1698 .      .      . .: Bushkovitch P. Aristocratic Faction P. 80120;  .  . C. 203209.




2


       8 ,         :  -   4    ,     .    ,       ( . , 16961698. . 148).         , 9 :          ( .-.    . . 62).                  10 . .:  . .         XVII . //    . . CCCLVI ( 1904). ., 1904. . 100.




3


 .-.    . . 64.




4


.:      . . 1 (16881701). ., 1887. . 266, 742743;  . .    . . 3. . 474475.




5


.   6   . . 499.




6


       1  1697 .   :    ,        ,  ?         ,      ,  ,    .       . .: . . 3. 1570. . 276278.   ()   ,          ,   1697 . .: . . 3. 1580. . 301303; 1581. . 303; 1607. . 411412;      . . 1. . 675676;  . .  I:   . . 2. ., 1941. . 286290.




7


    ,             ;      ,          (     . . 1. . 250251).




8


.: . . 3. 1628. . 447450;      . . 1. . 243249;  . .      // :  18 . . VII. . 1314. ., 1991. . 562;  . .  I:   . . 2. . 338340, 373376. 30  1698 .   . . :  ,  1?  ,    29 [],     ;       .         ,    (     . . 1. . 250251).




9


     1698 .,       . ,      :         (. . 371. . 2. . 673. . 1).




10


.   6   . . 499500.




11


.: Bushkovitch P. Aristocratic Faction P. 80120.




1


.: Ibid. P. 98.




2


  . 1698  (  ): .  / .,  -   . . . ;  . . . . ., 1980. . 42.




3


.:  . . 4142.




4


.:  . .   . .         1698 . //       . ., 1982. . 167. . .        (    ). .:  . .       .      1698 . //   . , , . 2017. 1. . 1520;  .    .     1698 .:       //   . , , . 2019. 3. . 1622.




5


  . . 43.           18   . . ,    ,      (.:  . . 47).  . .             (.:  . . 4850, 52). . .   ,           -,             ( . .       XVII  (    ). ., 2004. . 207).      .   . . ,          ,        ,             ( . . -        1698 . //   . . 10).   ,      ,     :   , ,    ,                ,    ,      ,   ,        ,   ,    ,       ,      ,   ,    ,         ,    ,    (  . . 43).       ,       ,            , 18 .           (.:  . . 46). 17  1698 .             ,                     ( . . 71).         (.:  . . 103, 160).  ,       ,      -      -  . . .      ,         ( . .  . ., 2004. . 195). . .  ,               , , ,       ( . .       .  . 19). ,                .     ,   ,      ,       ,     .




6


. .  ,            . .:  . .       .  . 17.




7


.   5   . . 486488.




8


  . . 49. . .    ,       :    , ,  ,         ,        , -        ,  -         ,       ,      哻 ( . .  I:   . . 3. . 32).




9


  . . 50.




10


   . . ,      ,          .      ,     ,     -  ,    .     ,    ,      ,   ,           ( . .  I:   . . 3. . 37).




11


.:  . .    .  . 21.




12


. . 371. . 2. . 689. . 12, 5.      (   )            ,    ,  ,               <>    ( . . 8).




13


. . 371. . 2. . 713. . 1, 56, 23.




14


 . .      . 100.




15


  6   . . 501.




16


 . .     21  1698 .,    .   ,       ,    ,         . .:  . .   : 16681737. . 1. ., 1913. . 8891.




17


  6   . . 502.




18


.: Bushkovitch P. Aristocratic Faction P. 102, 111 (ref. 72).




19


 . .  I:   . . 2. . 524525.




20


  6   . . 502.




21


    18  (.:   . . 4346),      ,    19 . .:  . , 16961698. . 153.




22


  . . 49.




23


 ,          ,     . , 21   :       ,      ,            . 25   :    ,  ,         ,    ,     ( . , 16961698. . 153154).




24


 . . 154.




25


 ,    ,      .         ,       30  1698 . .:  . , 16961698. :   , 16951699. . 188.




26


 . , 16961698. . 153.




27


 . .      . 100;  .  . . 204.




28


 . .  I:   . . 2. . 329.




29


.:  . .,  . .  :  ,   : 16971698. ., 2008. . 291.




30


     . . 1. . 239240.




31


   [   I]     ,  ,    -      ,   [ ]   ;  [    ]    [ ] des ours baptizes   .         [  ]  ,                 ,   []  ,    ,      [ ];     [] ,       ,    ,     []    - ,   ,   ,   []   []   ,   ,      []    .    -   ,           ,       : [Blomberg K. J. von.] An Account of Livonia L., 1701. P. 288g288h.         .       . . .




32


 . .  I:   . . 2. . 39.




33


 . .,  . .  . . 291.




34


.   7   . . 509.


