  .     
  


Humanitas
   (18631925) , , .      1891 ,          1915    .       ..,      ,    ,        ,          .      ..   .. .





 

  .     



   1999.

         -       ,     



  C..,  , 2015

   , 2015


* * *

     1891 ,       .        .              .     -      , -       .

     ,   ,  ,  ,       :                           ,    ,       .

 ,     ,     . ,    ,       ;            ,  ,   ,     .

                             .

  ,  ,     ,            .

               .  ,          .             ,    .         ,   .

 ,         .  ,    ,             ,         .

      ,   ,   .             ,          ,      ,         ,    ,         ,  .

    ,   .

        ,        .




I


               XIX .                        .          ,    ,                   .

    ,      , , ,             XIX .   ,                           ,    ,            . XIX ,       ,                         ,            .                                 ,                . -  ,   ,       ,     XIX .              ,            ,               ,     ,        ,   ,  , ,   -    ,         ,    ,   ,         ,                      ,           ,   XIX            ,      ,                ,        . ,   ,                      ,  ,           ,   ,    ,   .            ,   ,         , ,           !

XIX            , ,            ,      ,    ,    .

            ,   ,           .        , ,     ,        .      ,            ,    ,             ,              .               , , ,  . -    ,   ,   ,       ,         ;           -    .

   ,    , ,  ,   ,    ,    ,   , -,     ,              ;        .




II


  ,     ,         ,  ,    .

       ;        ;    ,            ,      ;    ,  ,        . ,   -,        ,       ,   -  .

   ,  ;        ,  ,      ;        ,      ,             ,      ,               ,     .

              ,       ,           ,    ,     .                       ,     ,         ,      , ,   .




III


  ,     ,      ,         ,   ,  ,      .

        ,    ,        .  ,            ,   ,          -   .                ,        ,        -  .            ,   .    ,    ,    .    ,   ,           ,    .                ,                     .               ,     .

  ,  ,   ,  27-   ( 23  1814 .  15  1841 ).      ,  ,    ,   ,         ,    .          ,         .

,   ,    ,         .      ,        ,     ,  ,      .

       ,     ;        -  ,  ,       ,     ,      .       .            ,     ,            .               .          ,      ,  , ,   ,  20- ,        .

                        :   - ,      ,      .                   .

                  .   ,       ,  ,    ,         .

         ,     ,    ,     .     ,  ,     ,  ,   ,      .

             ,            ,      .

      ,                           ,    .

    ,      ,   ,                      .   ,          ,         .      ,      ,   ,     ,    ,   , ,   ,   .      30-  40-            .   ,   ,           .     , ,   .  , , ,              ,         ,       ,    .

    ,      !

,       -  ,   ,             , ,        ,          , ,     ,        - .

        , , ,     ?




  





I


,         ,  . ,    ,   ,          ,     .       ,    15- ,       ,         . ,        ,        ,       ,         .

      .     ,    ,             .  ,  ,   ,  , , -,     ,     .    ,    ,      ,           .  ,          .

         , , ;              .        ,                 ,      .               ,      ,       .

    -  , ,  ,          [1 -    ,    ,   , ,   ,   :         ,        !    ,  .   ; ,   ,   ,      !   !    ,       ,     ,  ?    :      ,    !  ,    [1831]],     ;        ,           .       .           ,    ,        ,        ,     .

       ,          ,      .  ,       .        ,       ,        ,            ,     ,    ,      ,       [2 -                 . , ,  :  .      ,    ;    ,    ,    ;    ,  ,      ![1831]].

   ,        . ,     ,     ,      .     ;                 ;  ,       ,        , ,  ,     .               , ,    ,        .

    13     ,   .

      ,  ,  ,        .




II


          .                           , ,   ,     ,  ,      ,   ,      .

		  1830 ,   ,  :
		    
		 ?    ,
		     ,
		   !

[1830]
        ,    .     ,       :

		
		    .

		,   ,
		     ,
		     ,
		    

[1831]
		  1833       :
		 ,    ,  
		     ;
		  -   ,
		, ,  .

[1833]
                 .       ,        ,  ,     ,            ,      .

 ,         , , ,  ,  ,           -  ,  .

         ,         .

       ,       ,       , ,  ,      ,          ,           .        .

       ,             ,     ,   -  .        ,  ,     .

              .      ,           .




III


   ,     ;     ,    ,   - ,    .

          .         ,  ,      .          ,       .  1825 ,     ,          ,      ,       .

       ,  ,   ,   ,   ,     ,      ,      ,   , ,  .

     .    ,   ,   ; , ,       ,    30-     .

          .      ,           ,            .        ,    ,      -     ,    ,       , , ,       .         ,         (18291831)     :             ,  ,     ,      ,     .

, ,        ,  [3 -         : !..  ,  , , , ,   , ,     ,        ;     , ,  .,    ,    .      ,    ,  ,   ,   ,    ,  ,   , ,  ;,  ].       ,           , , , .    , ,    ,       . ,     ,         .

            ,          .    ,       , ,        .

  , , ,        ,      ,    .          ,   .

  ,       ,            , ,  .         , ,    1832             ,           .




IV


     ,     .      ?

  ,      ,      .

       .       ,   ,      ,      .

     ,  ,           .

      ;   ,  ,   .

   ,  ,     ,      ,    .          .      ,  1828  1832 ,       , , -,  ,  ,   ,   .

             ,        ,         ,    .




 





I


 ,   ,       ,     ,    ,           ,    .                 .

        ,   .     ,     .       ,        .       ,      ,  ,      ,   ,    ,          .

  ,      ,  ,   .     ,    ,         , , ,   ,  ,   ,       ,           ,      .    ,         .        ,     ,    ,    ,         .

        ,    ,       ,      ,      ,    ,       ,  ,   ,    .     ,           ,         ,           ,       .  ,      ,    ,       .

         ,     ,      ,   ,         .   ,  ,   ,     ,             .

       ,          .               .

           .      ;     ,  ,  ;     ,   .  ,     .    ; ,                   .     ,  ,    :  ,     ,        ,   .       , ,   ,      ,     :             ,      .         ,       .

                            ,      .  ,     ,  ,   ,        ;       ,      ,         .           .

     ,     ,         ,  ,     ,        ,    ,  ,    . , ,             ;                 :  -      ;           .         ,         ,         ,    .

 ,        ,   ,        ,     ,         ,             .




II


   .    ,             ,   .      ,      ,      ,    .     ;           ;       ,  ,   .

    .       ,  , ,         ;            ,   ,    :

		, ,  
		 ,  ,  ,  ,
		,    ,
		      .

[1830]
 ,    ,    ,      ,   .  ,    ,    ;   ,    , ,        .     ,     ?

		     ,
		    .
		  ,  ,
		    .

		  
		  ;
		    
		    .

		  , ,
		 ,
		    
		   .

		    ,
		   
		  , 
		 .

[1830]
      .     :

		      ,
		    ;
		      ,
		   .

		    ,
		    .
		  ,  , ,
		    .

		      ,
		  ;
		    ,
		    ?

[1831]
     ?   .  

		   
		    ,
		    
		     ,
		     ,
		    ,
		    ,
		    .

[1831]
		   ?  :
		    
		  ,
		  
		  ;

		     
		 ,
		 ,   ,
		  ;

		  ,  
		  ,
		      .
		     !

[1831]
           ?    ,      ;  ,   .     ;    ,     :

		   ,
		 ,     ,
		 ,   ,
		 ,  ,  ;
		   ,  ,
		  ,  ,  ,
		    ,
		     
		 ,    .
		.     

		    ,
		  - 
		   ?  ,
		 :    ;
		    ,
		  ,  ,  ,
		     ,
		  ,   !

[1830]
 , ,  ,      ,           .    ;   ,  :

		    ,
		    :
		     ,
		   .

[1831]
  ,             ,   :         ?

          ,          ,     ,    ,     .




III


    ,          :

		,  !  ?   
		  ,   ;
		      ,
		    .
		  !  ;
		  ?      - ;
		  ,     
		   .

[1831]
                   ,   ,       .     .

       :

		     
		     ;
		   ,  ,   ,
		    ,
		,  ,
		     :
		   ,     ,
		        ;
		 ,     ;
		    .
		    ,  ,
		     ,  ,  .

[1830]
		    ,
		   ! 
		 ,   
		   

		 !    
		     ,
		  ,   
		   ,
		     !

[1831]
        .  ,  ,  ,           ,            ,    [4 -   ,    ,  10   .       :1830. 8. .  ,     ,  10   ?       : , , .        ,   .    .   ,      ,          .   ,    .  ,  ,    .         :   ,  .         ,       ,  ;    ;       . !           !   !..     ,     .   ,  ;   ;   ,        .        ,    (   ),   ,          ,    .   ,   , ,  ,   -   :  ,   ,   ,   ;    ,   , ,   ,          !..  ,  , ,   ,        ,    ,       ,    .        ! 10 . ,  ,          !           ,    .  (),     ,     .  ,      .   ,    12 . .    1829 .]   ,    .   ,         . ,  ,   ,       :        ;       ,            .   ,        

		   
		   .

         :

		     ;
		    ,
		     
		 ,   ;
		    
		  
		 ,   ,
		   .

		     
		.  
		   , ,
		  ;
		     
		  :  ;
		      
		  .

[1831]
    ,  .  , ,     ;  ,  ,             [5 -         :  :   ,    ,,    ,    ;  ,    ,     .      ,  :   ,   ,   , ;,  ,     ,   .    ,     ;   (,  ) !    !  ,   ,  ,  ?..       ,    .       ,,   , ,   ,,  , ,  ;     ,  [1830]].  , ,    ,        ,    .           ;  -,               .                 .           !  ,   -  ?        ;       .  ,     ;     ,  ,         ;    ,           .      ,    ,    ,       .

 , ,   ,   :

		   , ,
		    ,
		  ,  
		 ,  ,
		   .   ,
		 -    
		    
		 ;  
		  ,  
		 ,     ,
		    .  
		 :    ,  
		    ,
		       ,
		      .
		   
		    ?

[1831]
     :




		     ,
		     ,
		    ,     
		   .

		    ;
		 ,  
		    ,  .
		    ?    ,

		 ,     ,
		    .
		     

		,     , ,
		 ,   ,
		 ,     .

[1831]
 , ,    :

		   
		  
		,   
		 ,   .

		    ,
		    ,
		 -  
		   .

		    
		  ,  ;
		   
		  !

[1830]
        ;         ,         .      ,   ,     .        :

		   ; 
		    ;
		     
		 ,   .

		  ,
		     ;
		     ,
		    !

[1830]
   ,   ,   ,       .

 , ,       .          ,       ?              ,    ,       ?       ,       ?

      ,      ,    .

 ,    ,     ,      .           ;  - ,       ,   ,     .

,            -     . ,       ,        .     ,       ,      ,          .




IV


              ,        .   ,             ,   .     .                 ,      ,    ,               ;          ,   ,       ,  ,   .

       ,        [6 -            ,      .  ,  !    ,       ,   ;     ,            .  ,       ,        ,   ,       !* * *           ;       ,     , ,      ,   .       :   ,    , ,   ,    ,        .    , !  ,  ,  ,   , !..     , ,  ,     ,   ,     , ,  ,   ,   ,    :       ,     .  ,   . ,   ,  ;  ,       ,  ,    ,        ,        , ,    .[1830]].         -  ,    ,        .

         :       .                 ,  , ,      ,           ,       ,           ,    .        ,            . , ,       .   .   ,            ,        ,            ,    ,    .

  ,    ,         !




V


    ; , , ,    ,     ,  ,        ,   .    ,  ,    ,        .   ,      ,      .      ;     ,       ,   .   ,         (), 

		  
		  ,
		  ,    ,
		    ,
		   
		    :
		  ,   .

[1830]
   ,     :

		    
		  ;
		   ,
		  ;
		   
		   ,
		   
		 .
		    
		   ;
		   ,   ,
		   ;
		  ,  
		    
		  
		  .

[1831]
        ,    ,     ,  ,       .     :

		   ,    .
		     
		    ;
		     
		  ,   ,

		  ,
		   
		  , 
		  ?..

(    ),

		        ,
		    
		    
		   .

[1831]
          ;       .   ,      .




VI


     -          .  ,    ,    ,   ,   [7 -     (      )         :   ,   ,   ?          ? ,     ,    ,   ,   ,   .         .              ;     ,     ; ,   , ,    .  ,     .       .      ;   ,    !     ?..[1831]],     ,      ,  ,   ,  ,  ,         . ,      ,        ,   .

          ,            .    ,        .        .      ,    ,      ,     .            .      .   ,   ,       ,    ,      ,                  -  -.           ,     :

		   .
		   ,  ,
		   ,  
		

		 
		  

		   
		,     
		 ,    
		     ?
		   

[1831]
   ,         .  ,     ,      ;   ,     -.  -   ,    ,    .   ,     ,  .

 ,    ,           ,              .      ,       ,    ,  ,         ,   ,    ,    ,  ,     ,      ,  ,     ,    [8 -         ?].         ,         ,        ,    ,    ,          .

       ,      . ,      ,   ,    ,      ,        .       ,        ,   ,   :

		   ,  ,
		     ;
		   ,   ;
		     .
		    .  
		 ;  
		 ,    
		     .

[1831]
		     ,
		   ,
		    ,   
		   

[1830]
		    
		  
		   
		  ,
		    
		    ,
		   
		    

[1830]
     ,        :              !    , , ,        ,   .      .

 ,  ,  ,               , ,     ,    ?  ,    ,       ,   ,        ,    ,   ,     ,           .




VII


      (),   ,  :

		!   ,   
		  ,  ,
		  !..
		,      
		       !..
		  !..

[1830]
   ,    .     ,  ,    .      ,    :

		
		   ,
		 !   
		,    
		   
		  ,     ,
		  ,    ,
		    ,
		     

       .  ,   (  ):

		      ?
		   ;.
		       ,
		  ,  .

		     
		    ;
		    ,
		   .

		    
		  ;
		      ,
		     .

		    ,   ,
		    ,
		      ,
		    .

[1831]
		      :
		   ,
		     ,
		  ,  
		 , ,  .
		   ,    ,
		      ;
		    :
		       

[1829]
     ,    .   ,     .

    ,          .  ,       ,  ,     .     ,   ,           ,               .




VIII


             .        ,    ,   ,      ,    . ,           ,      -,  , ,      .

      .        軠  ,      20- .        (, 1831)       ,       . , ,   (1831):

		    ,
		     ,
		 ,  ,
		    
		:
		   ,
		  ,
		.

		   
		 ,
		-,
		 ,
		.
		      
		,   ;
		     ,
		     .
		  ,
		, , ;
		    
		  .

		    , 
		  ;
		   , 
		   ;
		    ,
		  ,
		  ,
		  ;
		    ,
		   !

             .

        ,         .      ,      .  , , ,     (, 1830),       ( , 1830)      -  ,      (, 1830)[9 -  . ,   ,... ;     ,      ; ,      ;   ,      ,    ,      ;    :     ,      ,     :   !  ,     ;   ,   ,     .].

     ,  ,          ,     ,   , ,  ,  ,   .

       ,   ,      ,    .

  ,       - ,      , , ,     :

		,   !
		   ?
		   ,
		    ;
		  , ,
		    .

		   
		   ;
		   
		   ;
		     
		    .

		   , 
		 ,  ;
		   
		    ,
		 ,     
		,    .

[1830]
,  㻠           :      .          : ,  , 

		,      .
		   ,  ,
		    ,
		     ?
		,  ,   ,
		 ,  
		     ,
		   .  
		  
		    ,
		  ,   
		   ,   ,
		     ,
		     ,
		     ;
		     .

[1829]
      ,             ,        .

     ?     , , ,   .




IX


      :

		 ,  ,
		    ,
		    
		 ,   ;
		   
		   ,
		   
		  ,
		    ,
		    ,
		   ,
		  ,  !..

		    
		  ,
		 ,   
		   ;
		 ,  ,
		    
		    ,
		  ,   ;
		   ,
		 ,     ,
		 ,  
		  .

[1831]
     :

		 ,   ,
		  ,  ;
		    
		 ,  .
		    
		,  .
		   ;
		   ,  
		 .    ,
		,   ;
		   ,  
		   ,
		   
		    !..

		   (  )
		 .  
		   ,
		   .
		 , 
		    :
		    
		,   .

[1830]
     ,    ( ):

		  ,    ,
		    ,
		,     ,   ,
		     .

		     ,
		     
		 ,  
		  ,  .

		     ,
		  :
		  ,  
		    .

		    
		   ,
		      ,
		      .

[1830]
		    
		   ,
		 
		      ,
		    
		 ,    ,
		    
		     ,
		    
		    .

		     ,
		,    
		  ,   ,
		  ;
		 ,   
		     
		 ,  
		 ,   ,
		    
		    .

[1831]
                  .          :           .




X


 , ,           .    ,          . ,    ,        , , ,     .          ,       ,       .

		    
		 ,
		    ,
		,   ,
		  ;

		,  ,  
		,     ,
		    
		   ,
		   .

		  
		   ,
		,   ,
		   
		     ;

		  ,  
		   ,
		  ,
		,    ,
		  .

		,   ,
		   ,
		    ,
		     
		 -  ,

		 ,    
		    ,
		 ,    
		     
		   .

		 ,   
		   
		     ,
		 ,   
		 ,  .

[1830]
        ,                    .    1831-,  11 ,         .

  ,            ,   .  :

		 ,  ,   
		 .  
		  ,   ,
		     ;
		     ,
		   
		  .  ,
		 ,     .

		      
		     ,
		   .  ,
		  ,
		 ;    ,
		    ,
		    .
		 !       .

		   
		 .    
		 ,  
		 .  
		  ,  
		      
		 ,  -,
		      .

		, ,  ?  
		     : 
		     ,
		    
		 , , ;
		  !  
		  ,  
		   ,   .
		..
		     ,
		     ,  ;
		    ,
		   ;  
		 ;   
		     ?
		  ,    ?
		       .
		..
		   .
		   ,   
		 ,   
		   ?
		   ,   
		,  ?   
		 ,  ,  , ,
		 ,     .
		..
		    
		    ;
		     ,
		  ;  
		 ,  
		  ,  
		   :
		      
		..
		  ,   .
		  , 
		     ,   
		    .
		  ,   
		   ,  
		 ,  
		  ,   .

		    -
		  .   
		   .
		  ?    - 
		  ,    
		 -!  
		    ,
		    .

		     ;
		  ,  
		 :  ;
		    ;
		   ,
		 ,    .
		     ,
		      .

		    
		..
		   ,  ,
		     ;
		   ,   ;
		     ,
		    .  
		 ;  
		 ,    
		     .
		..
		   ,
		     ,
		    
		   ; 
		.   ,
		   
		   ,
		    .

		 :    
		,     
		 ,    
		     ?
		   .  
		 ,   ,
		    ,
		  ,   .

		  !  
		  .  
		 ,   ,  
		  ;  
		   :  ,
		    ,
		 ,   ,
		     !

  ,  ;   ,       ,      .     ,      .      .  ,       [10 -      ,    ;   ; ,    .[ , 1830]  ,  ,    ,   .   ,  ,   ;      ,      ![ , 1830]].

     ,                    ?      ,   ,    ,    .  ,     ,      ;   ,      .

                 ,       .

		!    
		   ,
		    ?

[1830]



  





I


  ,    ,     ,     .      ?




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/nestor-aleksandrovich-kotlyarevskiy/mihail-urevich-lermontov-lichnost-poeta-i-ego-proizvedeniya/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


   ,    ,   , ,   ,   :

		    
		     ,
		    
		    !
		    ,  .
		   ;
		 ,   ,   
		,      !
		   !    ,
		      
		 ,   
		  ,  ?
		    :
		      ,
		    !
		  ,    

[1831]



2


                . , ,  :

		  .  
		    ,
		    ;
		    ,
		    ,
		    ; 
		   ,  , 
		     !

[1831]



3


        :

		 !..  ,  ,
		 , , ,
		   ,
		 ,     ,
		        ;
		     ,
		 ,  .

		,    ,
		    .
		      ,
		    ,  ,
		   ,  
		 ,   
		 ,  , 
		  , ,  ;
		,  




4


  ,    ,  10   .       :

1830. 8. .

  ,     ,  10   ?       : , , .        ,   .    .   ,      ,          .   ,    .  ,  ,    .         :   ,  .         ,       ,  ;    ;       . !           !   !..     ,     .   ,  ;   ;   ,        .        ,    (   ),   ,          ,    .   ,   , ,  ,   -   :  ,   ,   ,   ;    ,   , ,   ,          !..  ,  , ,   ,        ,    ,       ,    .        ! 10 . ,  ,          !           ,    .  (),     ,     .  ,      .

   ,    12 . .    1829 .




5


        :




		  :   ,
		    ,
		,    ,
		    ;
		  ,    ,
		     .
		      ,
		  :   
		,   , 
		  , ;
		,  ,  
		   ,   .
		    ,
		     ;
		   (,  )
		 !    !
		  ,   ,
		  ,  ?..
		       ,
		    .
		       ,
		,   ,
		 ,   ,
		,  , ,  ;
		     ,
		  

[1830]



6


           ,      .

  ,  !    ,       ,   ;     ,            .  ,       ,        ,   ,       !


* * *

           ;       ,     , ,      ,   .       :   ,    , ,   ,    ,        .

    , !  ,  ,  ,   , !..     , ,  ,     ,   ,     , ,  ,   ,   ,    :       ,     .

		  ,   .
		 ,   ,  ;
		  ,       ,
		  ,    
		,        ,
		      
		  , ,    .

[1830]



7


    (      )         :




		   ,   ,
		   ?
		      
		    ?

		 ,     ,
		    ,
		   ,   ,
		   .

		     
		    .
		       
		       ;

		     ,
		     ;
		 ,   ,
		 ,    .

		  ,  
		   .
		     
		  .

		   
		   ;
		   ,    
		!     ?..

[1831]



8


        ?




9






 .

		 ,   ,
		... ;
		     ,
		      ;
		 ,   
		   ;
		   ,  
		    ,
		    ,
		      ;
		    :
		     ,
		      ,
		     :
		   !  ,  
		   ;
		   ,   ,
		     .




10


		     ,
		    ;
		   ;
		 ,    .

[ , 1830]
		  ,  ,
		    ,   .
		   ,
		  ,   ;
		      ,
		      !

[ , 1830]

