    
  


     .         ,        .         .   ,     .    ,     .      .





    



  



  ,2023



ISBN978-5-0060-2838-8

     Ridero







 2014.  ,    ,         .   40  ,    . Ӡ     30     .     ,    .      (     ),      .         ,    .. (  ). Ѡ    ,    . ..      .     .   ,    .   ,    ,    . ..     . Ƞ:            .     , , ,      .   ,  ,  . Π ,    , .. ,    ,  .  :  ,     ,    .  !.        ,          (   ).  ,  ,  .

    .   ,    (   ),  ,     ,   ,   .   ,  ,  ,     .    9 2022.    .         ..Ѡ ,  ,     510,    . ,      .       .   ,     ,    .   ,       ,    .   (),   ,     .  ,      ,       .  (..),  ,   (..)  ,       .           .







       .        .    ,   ,  .   - ,  ,   ,  :    ,     ,  .     ,    ,    .  ,      . ,    ,   -      - .     ,      ,  .          ,       ,   .    ,     ,   ,   .  ,       ,          ,      .   ,    .  ,   :           .          .    .  ,         ,      .   :        ,        ,   .                .     ,   , ,  ,    .




1.Π 


   堖     (  ).    .     ..  ,    :        ,    ,        ,        .      1836      [1, . 50],    ,  .      .      ,   .       .        ,   .      ,   .   ,    .      ,  - . ,  ,  ,      .                 [2]. ,       .   ,   ,   ,  .   ,   .

    ,    ,   , ,   ,     .              , ,   ( ).  ,   ,     .         ࠖ    ,      .       ,   ,  ,     .     ,     .  ,    ,        .   ,       ().      ,   .   ,     :    () .      ,      . ,       ,     . [3, . 115].       ,       . Ӡ    : Ѡ            , ,       ,     ,   ,  ,  ,    [4].

      .         . ࠖ        ,   .        - . -     - . Ѡ       .        .  ,       . Ѡ XX     ,    .  ,    XVIII  XIX , .    ,  . .       .      .      , ,    .    .         ,      .

 , ,      :        ,     .     ,         .  ,       ,  .     ,    ..    :       ,    . Ӡ  ,  ,    [5]. ,    -   , .                .    ,     .            -  ,      [6].

,         ,    XVIII XIX ,  .  ,    ,          ,  ,  ,     ,   [7].    ,         .    (),    ,     .   . ,   , . , . , . , .    .       ,   .    ,   .



 ,      -   ,    ,                 ,   ,     ,    ,        ,         .   ,    廠[8].



. 

   ,     , -,       黠[9].

 ,         ,      .        :    (     )         [10].



. 

  ,  -       ,      ,  ,      ,    ,          ,  . : ,     ,       [5].  ,  ,      ,    .       .



. 

      ;      . Ӡ      ,          [11, .55].



. 

 1927  ,      ,       ,           -   ,      ad hoc,  ,                [12].



..

      , . .    .         ,   .       ,   ,       .   ,    .     ,        .    ,   ,    .   ()   .           .    ,    (),    .

      ,     .    ,  .     ,  .      ,     .        .      ,  ࠖ ,             .        .       .    ,       .

 -  ,      ,    ? Ӡ.   ,        : ,     ,   -  ?           [13].            ,  .     .      .           ,   ,  .     , -      ,     ,   .

        ..    ,      .  ,            . ,            .         ,        .          .   [14],       ,     .   -  .  .         () .     .

    ,    .  ,    ,        .   ,   ?  ,     perpetuum mobile.        ,     .       . ,      .         .          ?                   .           .   ,  ,      ,   .       ,    ,   -  .

     ,       .             .      ,    .  ,   ,     .    ,     .     ,    .       ,    ,       .




2.   


    .   1801   ,   .  1820   .      .      .           .  1831   .     .   1859..      .  ,      1      ,       [15]. ʠ XIX     : 1)   ,       ; 2)   ; 3)    .  1895.   ,  ,       .

         . .         ,    1520   ,   ,   .          .      ,            .          .      .    .           .     ,     ,         .  ,    ,      .  ,         ,       .   ,   ,          .  1879   .    ,   .  ,       ;     ,   .         ().      ,     ,     [16, . 150].

      , .., ,         ,    .  ,   ,   ,     ,      .    .  ,  1895, .   1897.    Philosophical Magazine.           [16, . 153].  ,  ,     ,         ,  .    ,        .     ,  ,   ,    .         ,  . .

   ,      ,           ,    .  .  .   1896.  ,   蠖     ,    [17, . 417].           (),        ,  ,       .  1898.. :       , ,      ,     .     ,      [18, . 12].     ,       .       .         ..    , ,        ,  ,         [19].      ,    .   , ,    ,  ,      ,    .

 1896.. ,    ,      (,     )     1000015000 [20, . 596].    .        ,     .  1895   , ..  ,     ,    [21, . 153].     . ,     .         ,        .     ,         ,   [22].

       ,       .   tospin   .  1925. .. ..  :      ,       ,    . ,   ,     蠫 ( )  ,   . ,      ,    [3, . 242]. .     .  ,           () [23].      ,    .  ,  .  :          ,         n, k


, k


, m


  [24].    ,          ,    .   :       ,       .

  1926..   ..,  . ,  :  ,     ,         ,    . ,         -   .  ,    ,  .      ,     ,      [25].      ⠫Nature 蠫Proceedings ofthe National Academy ,    ,      .     ,    :       .       .    ,        .

   - . ,     ,     .       .    , ,     ,       [26].   .        ..        ,  ,     ,   ,     [27, . 160].  ,      ,       .  ,     ,        ,     .

   ࠖ           .  ,    .          ,    , . .    .   ,       ,    .    ,       .   , . ,         : ,    ,   , ,       ,    ,    [28].      ,     .           .




3.  


     ,   .  1924          .    ,     ,    ,         .     ,    .   ,   ,    ,          = h?,    ?.     ,   .  ,     :    ,   ,   ,       [29].  ,   ,      .         ,         .  ,        ,       .    ,      .     ,     ,    .

.           .    ,         .      ,            [30, . 343].    ,    .   : , ,  ,          ,           .             .

,  ,   ,   ,    ().     , ,   ,      .  ,          ,     .     ,      .       ,     , ࠖ .     ,   ,   .   ,    .   ,     (  ) .      .      .

.   -,     (1902.)   .      :    ,  ,     ,     . ,  , : ,      ,        ;        [31].          .         .    ,    ,  ,          ,      .. .   [32, . 209],    ,     ,   ,   ,        .

  ,    () [33, . 527] :



W= (mc


/2) / (1 v


/c


)


. (1.3)



       m, c


 v


.     .        (mc


/2).        .     W(1.3)   [34], -      .     (1),        W> (m


/2),    W< (m


/2).       .  ,     (+mc


)     (mc


)   .     ,  :  W   ? +mc


 mc


, . .     [35].      .      .    , ,   . ,   , .       ,       ,  .      ,   ,  ,        (W= 0).    ,  :         ,       .    ,     ,               . ,    ,        ,          [35].        .   ,      ,  -  . ,     ,    .

     ,       .        + (. . ) ,    .             .     ,    .         :             .         ,     [36].           [37].  ,       ,        .   ,          ࠖ .  ,  ,   ,   ,    . 堖  ,     ,     (? mc


),         ,   ,   .

    ,   ,  .       ,   , ,    :           ;      ,   ,     ,     .       .           , . . .         ,   .         ࠫ   .     ,       ,    .           ..  [38],        .  ,  ,    .  ,    ,     ,    ,       . ,     ,     ,    . .

    [39, . 516].       .    :   , - .      . Ѡ     ,   , , . Ѡ     (),    ,    .    , ,    .    [40, . 355]:



 = h?, (2.3)



 h  ; ?   .



     .   (2.3)   ࠖ   .          .    .    ,   .      .       :

1) ,   ,   ;

2) ,      ;

3)    .



     .      . ,      ;    .         ?    ,  ,   ?         ?     ?      ()      .  ,    .  ,        ,        .

     ,               (     ).       [40, . 568].  . ,      .    󻠖 ,      +.  , ,   ⠫  .      .       .  ..  [41],     ,        ,  .

    ,   ,       .        .    ,        [41].  ,      ,     .        .             +  .     ()    ,       [42].     , . .        .

  [42] ,         .   ,        ,     .        .      :    ,         .      ,                [43].  ,            .       ,               .   ,    ,       [35].          .    ,    .   ,         .

    :  ,         ;       []:        [44, 201b].     ()    .             .  ()    .  ,        .   ,           .       ,       .      ,    ,     .    ,   ,     .   :      .  ,   ,   ,     .

        ,     , .   [45]     .      +m


 ꠗm


, ,  .   ,     .      , . .    .     ( )         ,    ,         ,  ,  ࠖ ,    [46].   ,     ,  堖   ,     :         [43]. ,   .           .        ,       .     ,    ,     .       ,       , ,  . , , ,       [47].

      ,   ,      .       . -  ,       .      ,             . Ѡ    .  ,      ,     ,      .         ,       .      ,     .       . , ,   ,      .  ,       .     ,   ,       .     . ,     ,  .     -  :      ,  ,    , ,  ,      ,  .       ! [34].       50,  : , ,             ,     .  ,    ,    .       ,    ,    ,   .

  XX     ,   -,      .     ()   ,   ,    h/2,    [34].        h/2, , .     ,   .     ,    ,  ,     ,   .     ,   , . .  .   ..,     1955, ,       .  ,    m,   ,    .  ,  , .     ,     ,      .  : ,      - ,  ,  .  ,     .

   , 蠖 , 堖 ,      .  1933. ,    ,   ,      :         , ,       ()       ,      .          .  :       ,      [35].   ,    - ,     . ,      ..:      ,   -  ,    - . ,    - ,    [48].        .

     XIXXX .    .  ,         ,      .   :        ,        ,   ;                 [49]. ,  ,       [43]:     ࠖ ,            ,   .  . ࠖ    , ,  ,  ,     .    ,     .       , -   ,    ,  .     ,      .    ,       , ,        ;  ,      ( ),  .   ,     ,    .     ,   .




4.   


         ().            .           (15000)   .  1932.  Science     ,  .  ,    ,    ,    .      1 1932.     ,  ..  1300 15 .    ,   ,      .    .  Physical Review  15 1933.     . .

  ,  ,  ,    .   ,     .       ,  .       ,     .  ,       , ,   .    .   [50]  :     ,     蓻.          .    ,   .                ( = 15000)  10.    ,       .

,   ,    ,      .   ,  .        .        ,       .       ,   .       .    ,    .              .     10        [1, . 395]. ,      ,     ,    .   ,  ,  ,    , ,    ,    .    ,  ,     .      . Ӡ         ,   .   ,     .         . ,   ,     .   ,   ,   ,    .   ,       ,      ,   ,      [1, . 213].      ,     . Ѡ   ,         .        .

 -        ,   = 0 = 


,   


    - [33, . 828]. -堖     ,   -  .    ?-   .    -,       ().    -      12 [51].     .   m


     (  )        ,    .     ,       ,  .  ,   ,     .      .         .           ,  .        ,  .  ,  ,       .            .     .  ,  ,   ,     ,       .

 ,     [52],    ,       .   ,       ( ).    ,      .           .       ,      .          ,       ,  .   .     ,    ,  .       ,   .           [53].      ,             .

,      ,      .     ,        .         .      , . .   ,      ,       .       .    ,    ,        .             .       ,    ,       ,       . ,    ,                 .           ,        .        .     ,    .    ,        .  ,     ,   ,  : ,   !    !.

         .       ,   ,  ,    ( ).        XX .       .    , .    :   ,      ,     ;        ,       .  ,      (  )    ,  [54].

      -  .      ,     ,  .       .         .          , , .             .    (  )    ,   .  ,    . ,       .   ,  ,       ࠖ .       [18, . 80]: , , ,   .              .

 ,       ,       .    ,  ,  ,   ,    ,  .   ,    ,    .    ,  ,   .  ,  , -   ,    .     .  ,   .        頖  ,    .




5.    


   ,       ,            .  1819 ..      ,        .  1907..    :       ,   ;  ,       ,   [21, . 89].     ,     , ,     .

,  ,       ,     .  ,    .    ? ?- ,     ( ),  .         0,00004,  .  ?-      90.      ?-,  1911  :      ,    ,  ,     .  ,   頖         [55].   ,       .          .   ,          .       ,  ,    ,      .       ,  堖  .   XX     (      )       .  1905..    .   ,     .   :        ,               [56].

   , .    :        ,   .     ,       1913.  Π  .       ,       .      ,   .     [57]:

1.  ()   ,        .

2.          .    ?        (2.3).



   ,    .          . ,         ,  .  ,       .  :    ,          . -  ,        ,       [58].

      .   :           ;    .  ,         ,          [59].   ,       ,  ,      .   ,          .     .         .  ,        ( )       .      .    ,        .          .      ,     :           ;      ;      ,      .  ,     ,        (蠖  ).     ,     ,    .     ࠖ       .         .            ,   .

   :         ;  ,     ,    ,   ,        [57].  ,             (?),     (?)   .        ? = 6,2? 10





[60].       ( ) r


 = 0,52917? 10


 [1, . 74].   ,    



v = 2?r? = ? ? 1,1? 10


? 6,210


= 2,14? 10


/. (1.5)



    . ,     ? 1,602? 10


 [33, . 910].  ,  1


       2,687? 10


/


 [33, . 151].    -      V


 = 22,414.     ,       -  .   ,           2,687? 10


.

        [33, . 378]:



j = n


v


, (2.5)



 n


     ; 堖    ; v


     .



          .   (2.5)  ,    ,  1


  :



I= (2,687? 10


) (1,602? 10


) (2,14? 10


) = 9,21? 10


. (3.5)



 ,     ,   .     ,         , . .   .       ,       .

    .    ,   .   ,          ,     . ,    ,    ,       . ,     ,     ,    .     , ,        [57].   .      , ,   .   ,    ,      .   ,    ,  ,       .     ,     .      ,       .        :         ,       ?    ,   ,        .       ,      . ,           ,  .      .   ,            ,  .

                   ()  ;     ;            .    ,       .              [61].  ,    .  1913,     ,    .     . :   ,   , ,      [62].  ,         ;     ,       (  ).  ,                 ,   -        [63].    ,  ,     ,  ,      .       ,   .     .    ,      ,    :       ( )   , ,  .     ,     ,          ,    .      1926. .    ,      ,    . ,   ,    [64]:

:   - , ,         .   ,        , - , .   ,     , ,    ,   .   -    ,  .   ,   ?   ,          . ,       .    ,  , ,   ,     ,     ,    ,     ?      ,      ? Ƞ      ? ,         .

: , ,   ,   .   ,    .   ,      , . .   ,          ,      .

:         ,       ,    ,   .    , . . ,       ,    -             .        ,       .

:            ?.

:  , ,       .          .

: ,   .  ,      ,      .          ,    ?.

:       ,   ,     .



     .   ,  ,     .         .     .        .        .          .      ,  .     ,  .  ,   ,      .     ࠖ  .  ,     ,     .     :    ,   ,    ,        [8].     ,       . .

       .     ,          ?   ,  h?.   ,         .      ,   ,   .  . ,    ,      .

        ..   [65]  1911.   ,  ,      ,   .     ,        .    ,   , .      蠖  .  ,     :

)    ;

b)       ;

c)      ,     .



       ,        ()     .  -   :    ,    ,  .     ,   :     .   ,            ,    .      ,  ,     ,           .  ,      ,    [26].        :                   .

  1914.  ,          .    ,  ?-    , ?-       [55].   1929.      .       .   ,       .   ,       ?-,  ,         [66].    ,    :     ,      ;     ,    ?-.    (. )   ,  :      .  ,      .

Ѡ     . .   ,   ,    ?-  :     ?-,    ,  ,    ,     .         .  ,      ?-    ,     [66].

    .        :  , ,     ,       ? [65].     ,   ,   :     [67].  ,   ,        .    :   ,      - .    ? ,    ,        ,    ,  , ,      [64].     ,    ,    . ,        ,     .  ,     ,     .

     ,   .        .  ,          .     ,   ,    .    ,   :            [55].    ,     :      ,         .    . :         蠖 ,         ,  .     [68, .8].

       ,     . Ѡ  ,       ,      .   .     :      ;    .    ,       .  ,    . Ѡ    ,      .  ,          ,        .             .       .      ,  1913,   . ,   ,       .  ,       ,  :    ,   ,         -    [44, 293].

     ,       .        ,    .             .   ,   .            .   ,    .  ,     ⠫     ,     蠫 .      ,  . Ƞ        .         ,        .             .     : ,  .

 1977,  ,    50 , ... ,       .     ()      , . .     .       ,  ,    .     [31].    : , ,             .  ,      ,   ,    ,   ,     [69].     ࠖ  ,       .       :             ,         [70].

..  ,        .  ,      .       ,   . ,   ,   ,       ,      .   ,            R =10


,   [17, . 5].        ,    -,     .             ,       .    .         ().           .

       ,            .      ,  ,   . Π       ,    . .  ,  堖  , , , , ,  ,  , , ,   [71].     ,    .           ,       .

     ࠖ   .         ..     :  ,   ,      ad hoc  (   )     ,       ,          [73].    ,   ,     .    ,    ,   .   ,      .    ,  . ,   .




6.   


 ,  . ,  ,    :  .     ,     ,  ,  [74, . 10].                  .     ,         ,           .       ,           .   1903.    .  ,    , . .         .      .         .  ,    ,     .      .

 ,  ,      .   ()     .   ,    .      :          ;      .   [74. . 53],   - ,        .      ,   .  ,     ,   .  ,    ,     .         ( ).




7.   - 





7.1.    


 ,  ,  ,   ,    .     .             .  XIX         ,   .    ,       .          .       .     :                     [75].      ,       ,     ,   .        .  ,   ,  ,             [76].     ,      ,   ;          .          .    ( )          [20, . 724]. ,   ࠖ ,   [34, . 692]:



u= kT


, (1.7)



 k = 5,67? 10


/


 ? 


   ࠖ .



            ,   .            .        , ,   ,    .   (..) ..             .            ? ?+d?,  [20, . 734] :



u


 = k?


/?





, (2.7)



    ; ?     .



       .            u


 [20, . 736].           ,     [34, . 692].    (2.7)   (?)  u


  .   ? ? ?,         (u


 ? ?).      ..    [77].

  , ,  ,   .     ,       .     .    ,     ,      ,    .          .   ,       . Ѡ      ,    .           [78].   ,        


 


    .  ,           .

           ,     .     ,         .         ,      .            .   ,      ,    .          ,    .        .         ..   :  ,      ,  , ,         ,    [79]. Ѡ       .    (  ),    ⠖     .        :   ,   ,  젖 .    .   . :        ,       .

    ,             .       , .   :    ,        .  1900.      ,                .  1901,    ,        [80].     ,     ,        堖 . Π        19 1900.           ,    ,    ,  .   (),      ,    (2.3):



 =h?,



   (h = 6,625? 10


 ? )   ,     [34, . 695].



     .      .    ,     ?      ,    ,    . ,  ,     (? ? 0),   ,     .        .      .  ,         .     ,       ,      [81].

 1911.  I   ,    :     ,    ,    h?/2. ,   , ,        .  ,     :  , .  :       ,       ;  , (,  )  ,   .   .     :        ,      ;       . ,            [82].     .  ,        ,   .         .  :        .          ,        .    :   , 堖 .     :     ,    ,     ,   .      [83].     ,      ;    ,       .

      [84]     .           .   ,         .   ,     ,           .   ,       .        - .   ,       , ,  ,   ,   ,  .       ,           .

 1914.       .    ,   ,     ,   .  ,   ,            .   [85],       ,   ,    .       1915.

  . ,  ,  . , . , . , .      ,   .  ,  18 1929    ,         .  ,          , . .      .     ( ),       ,   ,    ,  ,  .      ( = h?).          ! [86],    . ,    ,     :     ,    ,            .   :    .

 ,    .        2 1929      . , , ,      ,          .  ,   ,  -   .      ,     ;     ; ,      .         ,  .   ,       .     :    ,     ,    ,       ໠[5].

      .        ,   .  ,        ;     .   ,   ,       ,   .  -  ,      ,     . -    ,    .  ,    ,   :          [86].     .       .    ,    ,       .    ,          . ,    ,           .

     ,      .     ,  ,    .  :      ,     ,              [87].  ,       .      .   , ,    -     ,    .     -       .

       :   ,    , , ,     ().  1921.   .      .   ,      .     .       .  1925 .  .    ,    .    ,    .   ,        (m)     (S).      ,     .    ,            . ,         .   :      , . .      (),     [88, . 212].       g ,  [89] :     ,           .    -   ,  .   X..,   , ,         .     .   .  .     ,     .               .        .

  ,      - .   ,            .        .   [90]  ,      ,   ,     . ,     , :      ,              ,    .  젖 ,    ,    .   ,   ,       ,         ,       , ,      [61].  : ,   ,  ;     ,    .   ,    :      ,    .      . Ѡ    ,    蠫 ,     .      ,  .   ,   ,      (,     ).

     ,    .           .     ,        .       ,  :      .  :    ,     .   :  ,       ,     [62].

  , . , ,     ,   .    -,   , .  .    ,     . , ,     , ,  ,   , , ,      [67].      ,    ,        .         ,  ,         . Π   .  :   .        ;        [91].

  .       S,       .  ,              .  ,       ,       .      ,  ,   .   ,              [92].             ,  堖  .         ,    :  ,  ,      .       ,           .    ,       ,    .    .     .           [93].   ,         .       .    -         ,     .     ,     .   ,        .

            .  :     ,       ,   .       :       ,   [6].    ࠖ    .     .     ,     .        ,   ,      .

      ,  ,   ,        .    ,  ,     . ,  ,    ,   .    ,     .          .     ,   ,  .

     ,    , -,        頖   [94].    , ..     :    ,      ,    ,      -   ,     .   ,   ,     :      .      ,        [95, . 38].    [96],     .

 堖 ,        ,        .        .      ,   . , .  . .      ,    ,   .        ,   ,     ,           [97].  ,           ,    .       ,            .    ,   .

     .              .    ,      ().         : -,   ; -,   ,   .      ,       .  . .    .   1922    ,      .           .    ,  ,        ,   .       :    ,    ,     ,   ,     [97]. ,  ,    ,   (), .     .

     ,    1924.        .          (, , , , , )     頖   .  - ,      . , . , . .  1925.   ,   ..,        .           ,            . ,          .   ,    ,    .     ,     ,     .     ,    . ,  ,    ,    ,       .

      .  ,       .  .  ,      n j,   堖 ,    ,  .           .   ,    .     ,  ,     ,      .     .  ,           [68, . 114].

       ,    - .. ,        .   ,   ,    [98].       , -      .         .   ,   .      ,         .

          .     -   :  ,     ,      .       ,  ,        ,         [9].        .  :       (  )     ?   ,      ,    ,    .   ,   ,      ,    .  ,  ,     .     ,  ,   ,  .      ,        [99].  :         .

  ,  蠖 .. .       .       .       .      ,  .      ,   :          (. .  ),     , . .  .   ,  ,  :    , 頖   [100].  ,  ,   . ,   ,      .     ,      , . .   . .   ,  ,   - ,   .   :         ,     ,         (  ),  ,    젖  [8].     ,           .  ,          .   ,      ,   ,    .  堖     .

  ,   ,            ,   ,     ,  . - ,      ..      .  ,   ,    :        ;    ,       ,     . . [101, . 25].       ,    .

      - :    ,  ,        [102].     ,      ,      . ,        .    .       . ,   ,  .  ,      ,    .             .   ,  ,  ,   .    :   ,   .      ,     ,  ,        .




7.2.   


,      .       .  1905.    , ,  ,   ࠖ .              ,    .   ()   .        ,      .      .       .      . ,    ,  .   ,       .      ,     .      .

   ,    ,         [103].    ,      . ,     ,    ,          ,     ⠫.  ,     ,    .      .     ,    .      .      ,        h.        : ,     ,   ,        .   ,       [104].

     ,     .        .       ,    ,    ,    [3, . 245].       ,    ,   ,     .   .          .    .  1845..           ,    [105].              ,    ,        .     ;      [20, . 209].

           - .   ,      (  ).           .   , . .       .      , 16 1927.   .     . ʠ ,     ,   .   1928.          ,      .

 ,   ,    ,     ,            .    ,   ,    ,       .            .          ,    [72].

   ,      ,    ,    .  ,      .    ,          .     ,   ,    - .      , , ,   .  ,          ,    .       , -   .     ,            .

  [106]    ,        . ,   ,  ,    .    ,  ,     . . ,          ,   . ,  . ,   ,      .  ,    .  ,    ,    .       .   ,   ,    ,   .

   ,       .    ,      .        ()   .      .     .   ,      .   ,       .        , -.         [20, . 32].         .          .

    ?          .   ,    ,     .      .     ,    .    ,      [107, . 18].  1923        .        , 1925.  .   -        ,  .  ,       ,  ,      ,  .      ,    .     .      .           ,     .     .             .        :  ,    ,     .  -     1929           [108].

 , -          [34, . 715]:



? = h/mv = h/, (5.7)



 ?  ,    ; h  ; m   ; v  .



 1923 .  ,         . ,      -    .          ( = h?).     , ,   .   ,         ?    :  ࠖ    ,     ࠖ    , , -,    [61].     ,        .

     .       ,        ,       .           (  ),   ,      ,   ,        ,     ,     [79].       .    ,    ,     .      .      ,    .  -   -  .           ,   .  ,     .   :      ;     ?  ,        ,      ,     ,     ,    .  ,        ,    ( ), , ,      .    ,      .  :    ,  蠖  .  ,     .  . ,     .     .    ,    :  ,               .  ,            [109].     ,     .  ,     ,  ,      .    ,   ,     .        .    :     ,   .     - ,      .      [110]:      堖      ; ,  ,   , ,  ,    .

     .           .         ().      .  () ,   ,       ,     .          , ,   ,     ,  -    .     ,       .      ,     - .

     ,      ,  - !.    , . .    .          ,   .  ,  - ,         .      .     .  ,    .       .   ,      ,  ,  蠖  [20, . 29].      . ʠ  :       ();        ,   .  ,      .     ,      .

       .    ,   .   ,     ,   .            ,  .    ,      . ,       .   ,  ,   ,    . ,     ,   , , ,    , . . . -     . Ӡ-    ,   ,  .  ,    ,       .          . ,        ,   .    :      ,      ? [111].   ,   ,   .




7.3.    


      .   ,  , ,  ,      .   ,         .     ,      .      ,     .        ,      ,    .     .            .         .        ,  ,   .    ,     .     -   ,        .        ,      .   ,  ,     . ࠖ  ,  .      . Ѡ  ,      .       .      ,        . ,   ,   .  ,     ࠖ   ,       ,     .     ,    ,     [112, .79].

       ().  ,              [113, . 341].                   [114].        頖  .           ,     .       ,     ,      .  . ,     ,       ,   .       ,  ,   ,    [115].       , . .     .       .  ,    頖    .   ,   ,  :       ,    .       .      ,   .        .          U,      . Ѡ             .  ,    ,    ,    [115]:



U+ T = const, (6.7)



 UT    .  ,   U ,         .       , ,         .



   ,     ?       ,    .       .           ()  ,  ,   .   . ,       ,   .   ,   ,    .      ,   .               ,  頖    [27, . 64].    ,     .  :         .    ,       ,      ,       ,     ,     .      .      [3, . 115],       ,     .  ,           .

       ,   -  [116, . 9].    , . .    . ,     ,   .          .       ,   [117, . 12].     ,   .     ,      .          ,    [3, . 9].          .       ,      . ,  堖  -  ,        ,  .

   [118, . 15] ,       堖    .   ,      ,  .  ,      .      ,   ,   [119].        ,  ,    .    , ,   ,        堖  ,     ,  -   .

          .      .  ,     . , ,   ,  ,  ,     . ,   ,    .       : ,   .  ,    ,    .   ,  ,   ,         ,  ,  .          ,        [4].

  ,  ,          .     .   ,        ,       .  :         ࠖ         .  ,         ,    [13].        . ,          . ,         .    ,      .                .  ,   ,    頖   .     ,             .    ,        .  ,    ,          .       ,     .        .

 ,  ,      ,    .    ,          () [120].  ,       (),       .   ( )      ,         ,      .

    ,  ,    ,  ,    . Ӡ     . ,   ,    .      ,        ( ).     .     -  .     ,    .         ,         .           蠖 ,    .    .        : ,    ,   -  ,  ,    ,    ; ,     ,       ,              [121].         . .  ,    :          .   ,     .   ,     .    ()   ,      .          .     ,        ,   ,  .




8.  





8.1.  . 


            .       ,   .             .    ,   ,   ,  堖 .          750. .. I ..,     .      ( ) .     . .            .

Ѡ  ,    ,   .     .   :    ,    127     141,    146 147.  ,   ,   .  ,  ⠫,          .   ꠫      :

)    ,   ,   ;   ,        .

b)    , 젖  ,  ,       .

) ,     ,        .



    ,    :       ;   렖  ;      ,    [122, . 7].        頖   . ,    ,    .        ,       .    ,        .  :              ,    ,    .      .      ,         ().                 .       ,    ,     [122, .14].

        (   ):   ( )     (),       (),      .      ,          ,  ,   ,   .          .        ,          .             .        .     ,    ,      .

   . ,   , . .    :      ,  ,      ,   , ,     ,   ,        [122, . 6]. ,  - ,  ,   ,    ,     .    ,     .     ,    .     ,   ,   ,   .   堖   .

    . ,  ,      .     ,   ,     .        .   ,        .       .   ,  ,    ,    .     :             ,       ;      ,    [122, . 8].       ,     ,     .

   ⠫       .    , ,    .    ⠫        .  ,    ,     .             .     ,    .        :      ,    ,   ,           [122, . 9].   ,  -   ,     , , .




8.2.  . 


 14911494.   .   1497.   ,   ,   .   1503.         ,    . Ѡ1512.    ( )  .       ,   .    ,         .         ,     ,     .         ,       :            ,     , -      .          .    ,    .              ,    ࠖ      ,  .      ,      .

   ,     : -,            ,      ,    ,       ,     ,    -,    ,      ,       [123].          . Ѡ   ,    ,  .             ( ),   .  ,    ,    蠖 ,  .        ,    .       .   ,   ,    ,   .     ,   .     III     : ,    ,       ,     ,     , -,      [124].     ,    ,       ,   .    ,      .    ,       .

   ,     ,   ,    ,    .       .        1515        (Commentariolus).        1540. ,  ,     .        .  ,   ,        .         ,  ,     .    De Revolutionibus      ʠ. Π,    .          (      ,  ): ,           . ,           ,      - ,               ,     [125].  ,     ,     . .

       ..   :         .         ,    .    ,        ,   ,    [126].         .   -     .      . ,  1881.   ,    ,        .      ;       , 堖  .     90      ,      .     , . .          .  ,          .     ,          .    :        .           . ,      .  ,  1615.  ,   :  ,      ,     suppositione (), ;  ,    , . ,  ,  ,      ,     ,     ,        ;    ;   ,             ,   ,      (   )     ,       ,       , ,     ,       [127].

    ,          ;      頖 .           .  ,     ,       ,      .     ,       .       .       .              .          .

               .     ,   ;   ,      ,   .           ,     ,  .       :    ,  .      .   ,       .    :    ( ,        ),      [44, 296].     ,       .    ,    .    .

       , ,  .         .              .      ,           , ,  .   ,      ,   ,    .

       6   20 1845.  .. ,          [128].  ,   ,      .             ,    .      [129, .699]



? = BVd, (1.8)



      ; V   (  ),   ,    ; d    .



          . ,  ,  ,   ,    ,   .     - ,      .  ,      ,  ,     ,      ,    .  ,   ,             ,   . ,  .




8.3.  


     (1546 1601.)   .       .      .    ,      .       De Mundi aeteri recentioribus phenome nis liber secundus,   1588.     1603.,   .   ,     : ,      ,  堖  .       .          . .    -,       .   ,         ,   [130].    .         16,   ,        .




8.4.  . 


   ( ), .    1602.        II.     ,            .           .         . ,       .     ,      ,        .        .          .         ,       .   ,            ,  .     ,        .    ,   ,    젖   ,      [131].        .

          .         .   ,     .          .      ꠖ .  ,    ,     ࠖ  .   ,      .        (  ,     ,    ,   , )   1609.  . ,    (          ),  1619,     ,    .   ,             ,     [132].  ,  ,  ,             ,   .         ().     ,    = 0,   0<> 1,  ,     .       .    ,     .      ,        .        ,   .          ,   ,   .    , ,  ,     .      .     ,    .         .




9.   





9.1.  


  (570 490. . .),  ,       ,       .    ,    (   Π ).    ,     .   ,   .    ,    .    ( )     .     .        .     ,    ,  .  ,       .  ,     .  ,          ,  .   ,   ,  ;    ,    ,    [133, . 314].  蠖  ; ,  ,   .     :            .    ,    .       .       ,       [133, . 321].

   ,  .         ,   ,     .  ,  , ,   ;   ,    (   ); ,   . Ӡ   : ,   ; ,       ;   .        : , , ,  .         , ,  ,   .    , , ,   .     .

    頖   . Π     ,    .   ,      [134, . 286]:  I3,8.  ,  ,     , []     ,     , ,  , [ ]    [].  [ ]    .       ,   , ,  []   ,    .




9.2.  


 (428/7 348/7. .)   ,   .   20     .           .           .     ,    ,     .  ,     ,    ,   .  ,   ,   .  ,  ,  ,          [134, 53b].    ,       .         .        ,    ,     .

        .      .   ,    ,   .    ,   ,     . ,  ⠫廠     ,     . ,   ,    . ,   ,    .  ,   ,       .     :     ,     ;  ,  ,        [135, 40].   ,   ,  ,    (6000) ,     ,     [136, . 166]. -    . ,       .

    , ,  , ,   ,   . ,                .        . Ӡ  - ,    .     ,        . ,    ,      .           [137], ,    ,     .    ,     .     , . .     ,    ,  .    , . .      .    :   ,      ,   .

           . ,   ,      ,   .    , . .    ,   .    蠫      ,  ,       [135. 61].  ,     ⠫,   .         .    ,   ,   -.

      .    ,       ,           ;       ,   .     ,       .     ,   ,     ,  .   [138],     ,  ,   .    ,     .    ,          ,       .      ,    .

        , ,  ,     .     堖         .   , , ,      ,     .    ,   젖 ,   ,    .  ,       ,    .     ,     .  1930..  ,    ?     -   .     60-  20- .   ()   ,    .. :       ,          [1, . 738].

    .  . ,  .    ,     .     ,   ,     ,   , ,    ,        .           .   ,   ,   .         .




9.3.   


    .    ࠖ  ( , ),    . Ӡ  ,    .          .     (10462)       ,      .       :   蠖   .   : , , , ,  ,   . ,  ,  ,  ,  ,     ,  .

     : 1 , 2 , 3 , 4 .   ,       ,    .    (), ,  . ,    ,    ,         .     .     ,   , -    .        ,     ,     .  ,              .      ,      .        ,      .   ,  ,           .    ,    .

 ,   ,    .    .     ,      .      ,      ,     .     ⠖ , .     ,  ,     .      .        ,     .        .       .  ,    ,      .  ࠖ ,    . ,      ,   .

       ?     [139, V,3]:

<ʠ>

1, , ,  ,

  ,  .

 ,  ,  .

    () .



   ,   ,  .  ,  ,       .   :   ()  .    ,   (  ),  .         :     [140, III, 59].         ( ) [140, I,25]:

<ʠ>

10. ,   ,

 

  , ()  .



11.  

 ,

   .



 ,     ,       [140, I, 139]:

<  >

2. Ѡ  , -,   

  堖  ,

()  ,  ,

,   ,

   ()

   , ()  ,

 , () !.



      ,  ,      -. ,   ,     .   , -  ,  ,    ,    .     ,   ,  , ,  .    젖    .  ,     ,      .      ,         .      ,    .  ,   ,  .      . ,   ,  ⠫  (  ).        , . .  .

 ,   ,   .     ,  ,   ,   ,  ..  ,        .     ,  PB  ࠖ        .           . .  ,    ,        [141].    ,        .     .

      .    .        [140, I, 28] ..   :     (anjahsava)    .     ,      .       [140, . 558].   .. ,  ࠖ  ,    [141].     ,     [142, X, 97].        (   ).      ,    .          .     젖  . Ӡ    ,    . ,   ,  ࠫ     .     ,        ,      .  ,     .




9.4.   ..


   (   )        ,  ,  .   ,   XX ,         .  ,    , .            [143].    ,   ( )   ,   .        ,  .          ( ).         ,    ,         , . .  . ,   ,     10


? 10


. .,   (?)   (10


/


).

      ,       .       .. ... ..     :      ,   ,    , .             [144].

 :      ;   ,   ,             [145].      .        nonsens,           . ,  ,       ,     .   [145, 146]     ,   .

        [145].  1922.       . ʠ             .  ,    (?)     [146].     . 堖      , . .   . 堖          ,     .  ,          .   [146] ,    ()   ( )     . ,    ,       .   ,     ?


 (g


  ),     .   (?)       ,     (R = const)     .       ,   ,     .    , . .    (


),   [146].      ,   ,    .

     ,       :       ,      [145].       (


, 


, 


)   ,   (x


)  .               [146].  ,        : 


  (0, ?); 


  (0, ?); 


  (0,2?).

  ,          .  ,           ,        [145].             .   ,  ,   ,          .  ,  ,   :    ;   ,    .     .       .       .       .         .         .      ,  :        [145].      :      ,     ?    ,    ?    :       ;     ?

     . ,  ,          [147].        ,        .   ,     ,    ,     ?     ,    ?     ,        ,    ,   .      ,     , . .   .

  [146]    ,              .            .  ,   :      .  ,    ,        .  ,     ,   ,  ,      .      ,       ,  ,  .    6 1922.      :   ,         ( ),    ()  [147].

  , -  .     () ,     .           (. . ),       .       .   -.  ,   ,    .      ,     ?

    ,    .     ,      .    :  ,   ,  ,     .    ,    ,             [145].        ,        .    :   ,        . , ,  .         .    ,       ,  .     (g


)  ,   .   :   ,   ,   -          [143].

        ,   .  ,    t = 0,    R = 0     ? ? ?.       .     .   , . .  ,    ,  ,        .      .   :      ;   ,     . Ӡ    .     ( ?, + ?; ?, 0; 0, + ?) [146]    . ,       , -   , -,   .      ,   . Ƞ     ࠖ .

         .  ,         [133, . 380].     ,       . Ƞ    .       :   :   : (   , )   ,   . Ƞ   ,      ,    ,   . ,    ,   ,   ,    ,   :     ,       [148].

   ,     ,      (-).        ( )  , .       .        , 堖   ,    .         ,   .   ,     ,        .     ,        .     ,      ,     .            .    ,    .     :     .

 ,      ,         .     ,    ,  .    ,    -,   [149, . 29].        : -,   ,     ; -,   ,    - , , ,      .       ,   ,    ,    ,     蠫. ,  , ,     ;       .       :      ,     ,    ,  ,   ,      ,    .     [150, .142].       ,    .     ,    ⠫.

  ࠖ  .   ,   蠫,      . Ƞ 堖  ,    ,      [] ,       [135, 38a].  ,  ,     .      .  ,   ,    [135, 41b].    ,      ,  .    ,      ,       .  ,  ⠫,     .      ,    .  ,   ,  ,   ,  堖   ,   -   .   .      ,     .    ,     :

     ,        ;

  ,      ;

      ;

        .



   ,     , ,     .           .

      .  1756.   . .   XX  .     .     ,     , ,         . ,     ,  ,    (     ).        .  ,   .   ()  ,      ... ..  [151],      ,   ,    ,       .    ,      .      ...  ,          蠫      蠖     [152].       ,     ,  .  ,      .    ,       [153, 1090].       ,      .  ,  ,   ,     .     (  ),    ,     .      ,  . ,     ,  .

     ,      .     .  蠖  ,       ,  .    . ,    ; ,    㠖 ;    .       .      ,  ,    ,    -       . Π       .       :   ,  ,   ;         ;     .      ,  .        , . .      .          ,   . ,  ,     . , ,      ,        .        ,    ,   .         , ,   .

       ,     .         .      ,  .    ,       . ,     , ,  . -   ,       .  ,  ,        .

-,   ,     .      ,    .   ,      ,    .        .      .  ,      ,   .    ,      ,     ,      .       ,    ,  .      ,          .      ,     . ,  ,  ,  ,        .

 ,       ,       ,    .   ,    ,   .    ()       砫,  ,   .      ,    :       ;      .

 ,     .      .        .          .  ,    ,     ,   .    ,     , - .     (),     ,   ,  ,  .      .    , . .      .

        ꠖ     .      .   ,   ,     .  (-  )        ,        .    :       ,  , . .      ;         (   ).    ,       ,     .




10.   


          .        76 . . .     : ,  .  ,  ,  ,     .    .         ,   [133, . 62].    ,   , 젖 , 젖 , 젖 ,   . 젖 ,   ,   .  ,    ,    [133, . 58].    ,        [154, 991b]. ʠ    .          .     .  ,   ,  ,  ,  ,      .

   ,     :  , 堖 ,    .    ,   ,        .            .    .  ,  .  ,      (apeiron),     ,   ,   -  [133, . 94].       .   :  ,   ;    ;    ,  .    ,   ,  .        .    .

 .  [136],   ,   ;   ( )  ,      .     ,    .      .   (), , ,   .    ,  ,   ,       ,      [136, . 82].        ,  .   ,    ,   .    ,   ,   ,  , .      ,    .    ,     .   ,     .      .  ,       蠫 ,   .

      : ,  ,  ,      .     [133, . 95].  ,          ,      ,   [155, 250b].  ⠫      [136, . 101]:  ,   ,     (),   ,    .  ,       ,   , , -,   ,      :   ,  , ,       ,  .  ,   蠖  ,  .       .




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/pages/biblio_book/?art=69609097)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .


