  XX .   
  


           XX.               1918.,      ,       ,    ,              .      .








  XX :   



         ( 09-01-16092)








 :

   . .  ( ),

   . . 

   . . 



:

   . . ,    . . 







XX         .        ,   - .              ,         ,       ,   .

 ,          ,       XX.   ,        ,       .   ,         XX.      ,      


.

       .          ,        :    ,            .              ,          ,    - .  ,     XX.,  ,         ,   .

  XX .   軠     .      XX .    (., 2003)      XX .    2 . (., 2005).          .

     .        . ,    (19181991)      XX . ,      1918.    ,    1991.    .      .  ,  XX.           .           ,     ,    .

   -   ,   .    .    ,   XX .       ,         .     ,      XX                        .       .

    .       ,        .       ,     ,         .           ,                        .             .      . ,         .

 ,       ,        ,       .              XX.,   ,      .

 , ,                 ,     .     ,     ,    .      ,         .  ,    .           ,                , , ,   ..


    XX.           .                 -  


.

             XX.     ,         .        XX.    .                     .              -.

              .      ,   1963.       1945.


  80-                - ,            .

         ,      ,     ,     ,    -       .     ϻ   .   ,  ,          (     ),        


.

               


,        .             


.          XX.


,    . , ,      ,    . ,       .   ,          .

         : ... .. , .. , ... .. , ... .. , ... .. , ... .. , ... .. , ... .. , ... .. , ... .. , ... .. .

   ,      XX.,  -  .. .                  .  ,   .  ,       ,         ,         .

         (  05-01-01297).




1 ..      XXI :    //  ..        - . ., 2000. . 297.

2 ., : Bilandzic D. Hrvanska moderna povijest. Zagreb, 1999; h . j  . . 3. j  j.  , 2001.

3 Pisati istoriju Jugoslavije. Videnje srpskog faktora. Beograd, 2007. S. 5.

4     . ., 1963. . II.

5     / . . .. . ., 1975;     / . . .. . ., 1985.

6 ., :  ..     . 19411947. ., 1987;  ..    . ., 1990;  ..    (19501980.). ., 1991;  .. -. ., 1991.

7 ., :  ..      ( :  ). ., 1999;  ..    (19902000). ., 2001.

8        .  :  ..     : ,         (19451957).., 2002;  ..    : -   19531956 . ., 2008;  ..  ,   :    . 19181929. ., 2008.




 I

      XX .





 1




  1903.   XX .          ;   ,   ,    . ,   ,   1903.   XIX   ,   ,     :  [1 -   (18311899) - (1873, 18781880  1887)     (1867, 18721873, 1875, 18761880  1887) ;   (18681872)   (18891893) ;    ; .],  [2 -  (; 18261898)      (18591881,1889-1898).], -  [3 -   (18541901)  (18681882)   (18821889) .].   (29  1901. ,  )  .     ,       ,                            ?        ,    (18971900),        ,      (    )  ,         .


* * *

  1897.           .      :   ,             


.     (   )         .       ,                   (19121918)


.

, ,     ,  :    ,     ,  ,    .

 ,     ,            IV     .  , ,          .    1883.,      , ..    ,   -      .

       .    ,  (   )      ,      .      ,      .   ;       ,    .      ,    ,  ,     . , ,     ,      .        .       


.     ,         ,     .       ,      ,    


.

    (   )     .   .              ,  ,       ,        


, -  .    ,    ,         


.    


,     .

       , ,      ,    -,   .

 ,   ,      -    ,       ,    .         1897.,        ,          ,  ,   ,     


          (      )   ,    .   ,  -       ,         ,         


.

,       : ,    ,   1900.,           -      ,     .  ,          (          ,     ,    ),            .

 29  1903.      ,       -,      ,   ,       ,       


.       


. ,     ,              ,                 . -   1901.         :  ![4 -          1910.      :      ,     29  QKyjoeutiJ.  / . . h. , 1986. . 1. . 204).]        , :  ,  ,        .             ,       ,    .   ,     


.


* * *

,         (23  1900.)     .    ,   12            ,     


.   ( )     ,              . ,      ,  ,  ,          


.    ,  -    :     ,            ,         .  ,   , -   ,   ,    


.

       ,           .    .

            ,          ,       1899.           .  ,              ,     (      .. ),               


. , ,           .  ,    ,           ,         Johannes gasse,     .

              ,  ,       ,                  


.          :       ,             ,      ,  


.         ,  16        ,  ..           ,    ,     


.   :    II  .         .   .. ,   1901.     ,       - 


    , , .       


.

  1901.  .           -        . ,    XIX.      ,           ,      .            ([5 - j (.) , , .])    ,        ,     ,      .

          ,              ,       ,          .        ,         .          ,   1901   1902.       ,      ,    , ,  ,  ,  ,  , ,  

 ,  ,     ,     .          .            .   ,             ,         .

     .    1900.  ,    ,     ,     .           ,              ,      43 .   ,     . ,    ,    1901.  :    .    


   ,   ,          (  -  ),        .

        ,   , , .       ,   ,     .  ,   ,      ,        ,    1901.              .. ,         -         .           


.

,   (    )          .        ,             ,           impardonnable




                       :      ,       


. 13  1902.        ,         


. ,     ,   ,   ;      .  ,     ,       ,       


.  1         ..     :         .    - 


.

   II         .              ?    1900- ( , ,    ,      


)       .    ,                ,    


.

 ,                ,   (    ,    ) ,         .         ,      .    1902.,     ,              .       ,          , , .       , ,        ,    


.

    .           ,       .  ,   ,  ,          


. ..     :     ,  , -,        ,    ,      .     : ,          , ,  , mesalliance,   2 ( . ..) ,    


.

    (      )   II       .  ,      , , ,  -     ,    -  (,    III, ,   


,         [6 -   ,  ..        , ,           , ,    ,           (. . . . 489 (1900.). . 64 (..   .. . , 1/14  1900.)).  ,   ,  :        , ,  ,   ,    ,                ( . . 2861 (1900.). . 85 (..   .. . , 15/28  1900.)).]),   ,   .

  ,  ,    ( - )          ;      ,   .         

  ,            ,    ,       .             ,          .    (    )    .

         ,      .   ,  -    -   .    : .     .    ,   (20  1902.)        -.    ,       .   ..                   


.     

7          (   ).              ,         1901.     1869.         .         ,           ,     -,       .            .          . ,  ,        ,        .  ,   -


[7 - ,                 , .   -    ,            (. . . . 500. . 1 (1903.). . 166 (..   .. . , 11  1903.).].


* * *

 ,      .   ,    -,       :    (    )    ,    ,           -   .         .

         ,         ,         .

         1903.      ,    .   -                    .        ,              ,     .  .  ,   ,   .      ,  ,     ;      .   ,      ,  :     ?


.

       .             ,         .    .  29  -   ,    ,          .

,  1. 15.   -   28 ,   ,          .   2.,     ,     ,       .     ,         .             . -,     ,     .  2.  (    )  .      ,     .             

,      ,       ,          (   1903.  )  ,     :  ,   29 ,     .     .    [8 -       (h .  . , 1925)         ,   .]  


.        ,    ,          .     (  ,       )   .         ,        ,          [9 - ,     ,  -,  ,       ,           .          ,     ,      (hh- A. Moja   . , 1995. .132133).     (. -)        .   , ..                   (-h. .  29. Maj 1903. // . 1926. 29. . . 6646)  ,    ,  . ,    ,         ,    (h .  . j, 1997. . 68).       . :        . 29            , ,             (h .  j  j . , 1950. . 66).   .      :  ,      ,    ,       (h .   h   . j     (14921992). , 2007. . 320).].

           ,       ,      ,    .     ,   ,                


.    II    


.    ,     


[10 - .   : ,  ,  29   .        (h .    . , 2006. . 35).].   ,   25       ,     ,       


.

             ,      ..              ( 1902.)       -  .  ,       ,  :  ,  , , .      , ,     . .  .   .  ,   :  ,  -    , ,         29 [11 - 29 1902.        -  18771878.             (jh .   j h. , 2009. . 60).],         .      .    ,        6 [12 - 6      II.]


.

 ,        (    ),    ,     ,      ,         .     ? , ,  .

           .   ,   ..         [13 -     ,    .     , ,    ,      ( 3.  . , 2002. . 229).]     ,    ,   :       


 ,     (   ,       )  ,     ?      .

       -   ,   ,    , ,         .        


.  ,       ,    ,      .   ,    ,          .          ,  






    19031914.   .   29  1903.      .   ()      .        .   (, ,  ), ,  -             , ,         ,               


.

, ,       ,  ,   .   (  ,       )  ,         , ,    ;            ?   ,               .        , -     1886.:     30   ,       ,        


.

            , , ,       .


* * *

         (19031914)        


.  -  ,   , ,    XX.     (modern)   ;           


[14 -       ,     1903.           ( j  . ; , 2000. . 188).].   ,          1903.,      ,   ,     ,     .   ,   ,  .       ,      .

     .  1904.       :       1901.    ()   ,      .     .  1906.    [15 -  1896.      .].  ,        -    .

         ,        .  ?        XIX.  , ,         :           ,   -    


,       (    )   ?..   -,    ,          


,              .    , ,      ,  


[16 - -   1910. :           ,     .    .      ,   ,     ,      ,    (. : jh . j  . 19031914. , 2003. . 378).].

,      :          ,      ,       ,                 


. , ,        


,     ,      


.

 ,   , ?  


* * *

,          ,   ,         ,  ( .   )  . 1881-      


.               [17 -      ,           ,         . ,    1877. (       )     (.:  .     //  .  . ., 1990. .678679;  ..    . ., 1997. .9698; jh . j   . 247).]    ,       () 


.

          ,     


.         50- ,      41,     31,5 


.           ,    ,      . ,   1850-   , , ,             .          -    (   ) ,   ,              


.       18691880.        .        .

     ,      ,     ,    , 


.      ,        ,      ,       


.    1880.                   (  ,      ), ..       


       ,       .   ,       


         ,          


.

      1887.,    ,       ( 1883.)   ,    


,      .   ,      ,     ,        


.

       .                 ,      ,        60-70-  XIX.


                  ,       .                     (      )          


.     ,    ,    1880-   , ,   ,   ,    


.

     (        18891892.)        1903.

            .          ,      ,    ,        ;      ,  ,  ,    .

      ,      .           , , ,   (      1896.),    .      ,         .    . 


,      .

         .  ,       


,     :      ,    ()   ,        .               ,  , 


.         ,     (  )   

 ,           ( ,           ),           .        ?

-,         ,   ,    ,  .         87%                      ,            .  ,     .. ,     XIX   XX.,        ,  ,   ,      ,     ,     


.

        , , ,       .       ,    ,     ,    .  ,  . ,          ,            , ,      80-  XIX.     


.

     ,                  ,  ,     .    1888.    .     ,    18891892.      ,   


,    ,              


.

    ,   , .. ,    ( )     [18 -     ,      ,  ,      (  ..)  (h A. Moje  / . . h. , 1990. . 155).]   .    


  ,      . -,            


.

 -,     ,     ,       ,   ,    ,                 ,        -   .    ( ,  )                .

   ,         ,         .   (    ,       )      [19 -    ,    ,     1880-     ,    , ,      .    ,    ,     (.: h .      // h .    Orapoj j.     / . . . , 1997. . 275)   ,     .   ,         :        , ,  ,   ,    ,          ,  ,  .    ,      ,      ( .     .   //     . ., 2006. .337338).      ,   .],       ,     . ,            (     ),        ,     


.             ,      .

..      ..    1880- :       ,  ,       ,   


.      .          : ,     ,      


.     -  ໠   :       ,     XIX.             ,      ,       


.

 .  ,   ,        1890- ,         .     ,        ,    ,            1892.,      


.

      󻠖        ,   . ,  1887.,     - ,        ,      ,    150 


.    1889.,   ,        .      ,   ,  ,      


.     18871896.  384   


.

,          ,    , ,  ?

, ,      ,          - .    1880-       ,   ,     ,    1889.  .  ,  ,      


.   ,        , -   .   .   :    ,     ,     .    ,   ,    


.

  ,        .    .     ,           :  ,    


. -!         ,         , ,    ,        [21 -  (.) , .],   


. , ,   .       :   ,       


. ,       .    :     ,    1905.


   , , :        ,      ,   


.

  ,              (  ),        ,  ,       - .     1883.         ,     


.  ,                : 1889.      ,      -.     ( ) -        :     


[22 -  -    ..  ,         ,       ( .. .     .   . II //     . . 72).].

   -      [23 -   . ,   ,   ,    ,      ,     ,      ,  -      ,         ,     ,     (uh . j   j. , 1989. . 21).] (                    [24 -   ,      ,       :     ! (h .      // h .    j j.    . . 212).]),                  ,     

,        ,      .    :    ,         


.

  ,          ,             .  ,      ,            ,   


 (      1918.),      , parteigenossen   ,      .

       ,      .   ,   ,                 .   ,    ,      ,      . ,  ,    ,  -   . ȅ   .    , ,       [25 -  ,  .. ,              ;   ,  ໠    ( ..   . ., 1997. . 161).],      . ,    ,    (       !),          .      ,  ,         ; ,        




:   ,     ,   ,     ,        (, , ),     ,      ,   ,  .         . ,         ,  -,   ,     .  ,    1912.      ,           


.

        ,  , ,       ,          


.       .  ,   .           ,    , ,      ,      ,    .       .      ,           ,           ,         - ,   .  ! ,      ,       .

 ,     (   ,  )      [26 -   .    :    (.: Perovic L. Izmedju anarhije i autokratije. Srpsko dru?tvo na prelazima vekova (XIXXXI). Beograd, 2006. S. 384420).].  , ,    ,   

           .       .

 ,           ,        .         (         ;       1878.    -   ,       ),          . -             ,   ,  (    ),   .        . ,     [27 -   1885.            .],   ,      ,       


.

    :       (18751918)       . , ,     ( ,   )  -   - :   ,   ,   


* * *

         ,     ,             1903.,             .

-,     -     .           7075% 


.    -    -                      .   ,    ,       -,     1914.,             .  ,           .   


.   , ,  , ,      .    ,    , ..       1918.,      .

- (     ),        XX.   ,     ,       - .  -,    ,     ,     ,        ;  ,   ,    .

-,          :       ;    ,         [28 -  ,     (    ),         : , ,   (   ).            (   h.    / . . h. . 1. , 2007. . 326).].      (   ,  ), ,              [29 -          ,            .    ,     1903.,    :     ,  ,  ,       ,      ,       (  j  j       j. 11/25. IX.1903. . //   j   j. 19031914 / . . . , 1991. . 1.  1. . 496).              5  1905.   ..        :     ,    ,         .   ,   ,     ,   .    , ,    , ,  ,  ,          (. . . . 2869 (19031906.). . 133).].   ,    .           ,   ,   ,     


. , ,   ,          1903. [30 -   ,    ,     .  ,     ,    1903.       軅   (       )      :   ,         ,     .   ,    ,     ,  (  )       ,    .    ,       ,   ,     .   ,      ,     ,                (h .    j     // j . , 1965. . XIVXV. . 175).].

                   .

, , -,       19031914.           .  ,  ,         ( ,          ,      


,    1907.[31 -  ,           .       (      ).  ,         ,    .]),     , ,        . ,  -           ,      ;              


. , , ,   ,    ,   ,      .    ,     , -     


[32 -  ,      ,  .      - ,   ,         ?,    .        ?       :             (h .   h. . 1 //   . h. , 1990. . 6. . 108).].

 ,      , , ,     .     .  (,   .. ,   


)    , , ,    ,     .  ,       1903.          




  , ,       ( 19031914.      ),             (   )   .              - ;     . , ,           ,      ,       :       


.           


.

 . , : ,   ,   , ,   ,   


.   ,         ,    - . ,   1895.      :          


.   -,  ,        


.


* * *

    ,   ,        ,          .    ,     ,      ,  ,   ,          


.      (  ,   ,      )    ,   ,            ,          .

        (.    ; .     ),          ,        .  ,  ,    ⻠      


,        .      .

   ,           .   .     ,              


.       .         ,       ,            ,     , ,    , , ,   ,            ,      ,       [33 -      1916. , -   (   !)     컠   .   ?    28   :   ,       ,       ?    ,  ,    .         ,       ,   ,            ( .   . ., 1936. . 2. . 294).].

         (  -       ,    )       .  ,  ,       .

  (    ),   ,      1906.   ,    ,           ;      - ,   .         (  1903   1906-   


),        .   ,    ,      :   ,   ,   


.                 . , ,     ,       ,  .

  1906.          ,   ,           ( ,  ,  ,  ,  )  ,      .          -  . ,  ,      VII.

,            .     ,      ,     -    ,           ,      ,    1903.    .    , , ,         ,         .     (        1905.)   -  .

   ,      -     ,           .        ,   ,   .    (         , -)   .  ,    ,      , , ,         .

, ,             ,       ,       ,        . , ,       .             (  -)        19061911        ,   ,            -   .

           .    1908.        -. ,       .    . -,    1906.     ,     , ,          .       :   .     ,    1911.        


.       (   )         .

   ,   ,           ,         .       ,  ,   ,      ,          ,       ,     ,     ,    .    ( )      3  1911.       ,   .    컠    


.                        . , ,       .  1909.        !


            ,  , ,     ,      ,     


.  ,   ,         

,    .. ,           


.  - (             )          .     ,     (19121913)       .

          (..      1913.) .          ,    .         ,         ; , , ,             , -  ()   2528          - .        .     , ,  . ,         .

 ,                  .     ,  .. , ,  ,   


.  , ,            ,        ,  ,       ,    


,    ,  -,   ,  ,        ,    -  


.

    (                    ,    ),  , ,      ,         .     .          ( )           .                ,           .  ,  . ,         


.

            .    ,  ,    , 29  1914.         .  11          ,    .      .

         .. .         .  ,    ,      ,      .  ,     黠           ,          . , ,       ,   ,   . ,          ,    


.

,  ,      ,        

    19031914.   . 1903 ,   ,      .        ,                 


,     .               .

              ,       . , ,       ,    ,     .             ,       . , ,  , ,   ,       .               .        


.    ,          ,       ;         .   ,   ,      .

           ,        .    1887.,   ,     :   ,       -,     , ..   ,             


.   ,   

                 -,   ,     ,  , ,   .  ,      (   )          .     1903.  .     ,       ,    


.

           .   ,       ,  ,  ,       1905.    (      1912.).    ,       ,  .   ,            .      ;    :   ,       . ȅ       1906.  .    ,                  


.       ,    ,           ,     .

        - .        ,     ,   (  )  .     , -             ,      - .    ,     ,    [34 - -                    1905.     ,  :      -  ,       (. : hh .   -  j. 19061911. . 67).],   ,       .  ,    ,     ,    .               .      -    .   ,    1911.

, ,     ,       . ,     (  )    ,             .

          .  , ,  .         (   -),    .   .  ,  ,                 ,       ,      .          -,     30%  ,    8090%   .

        ,           .

    ,   ,   ,   (95. .)    1906.    ,       .      - 49   15  ,    280    




      ,       ,     19081909.   .              ,      ,     ,        .     -    ,      1876.,        ,   .    -       (),   ,      ,    .

      .         ,           .               .     ,    . ,   1909.,       ,        -,  ,           ,   .  -               status-quo


.

 .    .           .

  ,         .      ,            . ,     10  1908.       -


,      .   ,       ,    .   ,        ,    ,        (   ,  ,  )      .        !,  ,         .

 , ,      ,        ,   ,    ,                .

 ,       .    .    1908.          ,                ,      .     1910.        .

       ,     -


.                          ..[35 -      (18581915)   I    II.]          .    .. ,                  


.      .     .

       . -,          ,    . -,     ,      ,        ,          ,   . , ,     ,              -,   ,      ,  


.

  ,    1912. , ,   ,  ,   .       -  ,  13 ,            .   ,      -,         200. 


.    ,     .

     ,     ,        .            70-  XIX.    .. ,        :     .       .           .     


. ,     [36 -   ,   .    ,  ,   .      ,      ,    ,      -   ,    .         ,     ,            ,       ,       ,    ( Cm.    //     . .536537).].    ,  , ,  ,      .

    .         :  , ,   ..     ,    ,         .                (      )        -  -,    .  ,     ,        ,         ( ,       ),       .  ,  , ,   ,        


.             - .      .  .

      30  1913.,         .    .   ,    ,      .    .        ,   .     10  1913.,     ,         (      )  ,     ,   ,     ,  .

               . -        ,          .         ,            .   ,       .     


* * *

   :       ?  ,  .

        ,  ,        . , ,          


,    ,   ,  ,     ,   .    ,   ,  95% ,     98%;  2%  ,      ,   ,     


.       


.    ,     ,     ;  ,       ,   ,    


.        :           , , ,  ,        


.  ,     , , ,      ,   . ,  -      ,   , :        .  :   ,  ,    ,         ;   ,    


.

 ,      


, , ,           :       


.             ,   


,    .          ?

     .  ,      1903.        


.       , ,     1903.  ,         廠              .    ,  ,  .  ,  ,        30%,  ,         ,    ,      ,    1903.  .      ,   ,         ,     .      


.

        ,          , , ,   .

             ,  ,    30%   ,   ,              ,       ,     [37 -       ,         ,          ( ..      :   //  . 1997. 2. . 60).].           ( )  ,       ,     


, ,    .  ,     , ,   ,         .            


.   .

,  1908.          ,      .    ,              ,       ,   ,   ,         .  ,     ,    ,   ,     


.   ,    [38 -       .        ,  ,   ,    ,     ,     ( 3.   //   . ., 2002. . 150).]  ,       :            60-  XIX.


      


. ,              .

,   ,      ,       (modern)  (   , , )   .        .

   . ,                87%


.        ,          .       .       .       :  (  )           .

 ,       12%,            [39 -     ,       ,          ,          .         ( .   .   //     . . 473).],          .    ,        ,    . ,      ,        


.

   1873.    ,        ,   ,           .        1907.            ,     ,            [40 -      .    ,     ,   , .  ,      ,        ( .  / . . h.  , 1988. . 43).].  ,            


.   ,      1915.,              


.

    (  :     )       .                ,                 .  ,  ,                      ,       ,   :      ,    , , ,      , , ,   .       ,            


.

   . ,         , ..      


,      


.

         , ,   .. ,               ,    ,        ,    ,       


.    ,           .          :         ,          ,    ,       ,      


.

 ,     ,      : ,    :            ,               ,      


.                 .              ,      (    . ..),       ,  ,    .             ,            


.

 ,         ,         ,     ,    -.    , ..     1878.   -   ,         .      :   ?         ?  ,          ?      ,          .      ?         ,      


.

                .  ,     (      -,  . )      .     ,         ,       :        ?.      : ,         ,   


.         ,       ,        


.

,  .  1898. (       )       - ,    


.          ,   ,        .        :       ,     ,    :       !  !,      ,    ,  


.

,    ,    -  ,     , ,   -  -,     ,   -  


.              ,      ,        


. [41 -  ,           .    1914.       :      40  ,   20        ,      , ,    . ,  , , .      20  ,    .    ,         ,     ,         .  ,       ,          .  ,         ,       ,     ,  ,   .        ,         .      ,       ,        ( ..     //     . . 575).]

, ,      XIX   XX.      Homo Militans


,    ,     


.    (Humanitas Heroica)   ,    ,       .              ,    


.

 ,  ,     [42 -   .            ,     ,    ,        .      ,    ,       .                       (h .   hhh. , 2002. . I.     h. . 76)          1912   1913.         .].

-,          ,  (   .. ,       


),  ,   ,  ,     :   .  ,  ,   .            .         .    : , ,  !


[43 -  1912.      ..      :        ,      - . -       : , ,  ,   ,            ,    .      (   . . 179. . 21. . 3017. . 31;  ..   .   -  XVII   XX. ., 2001. . 51).].

    ,     ,   , ,   ,    :   , ,     ,  , ,      . , ,           ,   .    ,            ,   .      .  ,   ,  ,        


.


* * *

 ,        ,    .. ,     ,         (    . ..)              


.

 ,         .  1880. ..    . . :      ,  -  ,   :    ,          ,  -  ,        ,   ,     ,  ;         ,      ,        ,         ,    


.




1h .   h. . 2 //   . h. , 1990. . 7. . 1317. . : jh .  hh. , 2007.

2 hh .  j j. 18971900. , 2002. . 163166.

3  . . 12.

4 ., : h .  j     h //   j  . ( ). , 2007. . 367368.

5     (  ).   h-jh. . .13.426.  .

6 h .   h. . 2. . 326. . : hh .  j j . 21.

7 .   h-jh. . .13.426.  - h  29. j 1903..

8 hh .  j j . 8, 59; h .      j. 18831903. , 1912. . 71.

9 h . j . , 1908. . 55.

10 .   h-jh. . .13.426.           .

11  .  - h  29. j 1903..

12 h .   h. . 2. . 365.

13 h .  j     h . 368.

14   j    (  ). . 9327.  XVI (2).   hh (  6  7  1900.).

15           . h .       // j . , 2007. . LIV. . 207208.

16      (  ). . . . 2861 (1900.). . 85 (..   .. . , 15/28  1900.).

17  . . 10 . 11 (..   .. . , 6  1900.).

18  . . 34 (..   .. . , 13/25  1900.).

19  . . 46 (..   .. . , 16  1900.).

2Charykow N. Glimpses of High Politics. Through War & Peace. 18551929. London, 1931. P. 232.

21 h . j   j. , 2007. . 45.

22 h .   h. , 2009. . 155166.

23  j (  ).  j h. . 1245 (. jh  . h. , 20.  1901.). . : jh .   j h (19001905). , 2009. . 2526; h .   h.. 173174.

24 .  j h. . 172 (. h   h. , 12.  1901.).

25 . . . . 492. . III (1901.). . 131 . (..   .. . , 21  1901.).

26  . . 495. . II (1902.). . 51 (..   .. . , 13  1902.).

27  . . 161 (..   .. . , 4  1902.).

28  . . . . 13 (1902.) . 397 (..   .. . , 24  1902.).

29 .: h .   h. . 175; h .  . j, 1997. . 146.

30 . . . . 2861 (1900.). . 2.

31  . . 492. . III. . 1112 . (..   .. . , 17  1901.).

32 h .   h. . 172173.

33  .. . ; ., 1994. . 2. . 254.

34 .:  .. . 18941896. ., 1991. . 37, 39, 45 (  3, 6  20  1894.).

35 . . . . 496 (1902.). . 248 . 249 (..   .. . , 5  1902.).

36 .: jh . j  h  j XIX   XX . , 1988. . 455457.

37 . . . . 499 (1903.). . 101 .

38 .   h-jh. . .13.426.  - h  29. j 1903..

39 .:  ..   .       // . 2007. 9. . 67.

40 . . . . 500. . I (1903.). . 337.

41  . . 367.

42  .      29. j //  . . XVI. . 7. 11  1927. . 228;  ..    .       1903. // . 2003. 10. . 82.

43   .. . ., 2010. . 93 (  25  1902.).

44   - . . 400. . 4. . 313. . 30 (..   .. . , 4  1903.).

45 .: h . - j   j  // j . , 1985. . XXXII. . 141168.

46 h .  . . 1516.

47 .:   (. h).    j   // . , 1894.

48 h .  / . . jh. , 2004. . 292.

49 h .      j. , 1939. . 89; h . j    j XIX . , 1982. . 282283; j  . . 1983. . 6. . 1. . 92; h .  j. . 1989. . 2. . 546; jh .   I hhh. , 1990. . 2. . 115; h .   j. j   (18811903). , 1990. . 17; .     j. , 1995. . 27; . The Serbian Radical Movement 18811903. A Historical Aspect // Balcanica. Vol. XXXVI. Belgrade, 2006. P. 131,         . ., : Dragnich A. Serbia, Nikola Pasic and Yugoslavia. Rutgers University Press. New Branswick, New Jersey, 1974. P. 70;    XIX   XX .         - . ., 1991. . 2022; The Serbs and their Leaders in the Twentienth Century. Ashgate Publishing Limited. Aldershot, Brookfi eld, 1997. P. 2; h . j. j  . , 2004 (   ). . 98,  .

50 h .     j (19181919) // j  j   . , 1990. . 137      : Dragnich A. The Development of Parlamentary Government in Serbia. New York, 1978. P. 106.

51 .: h .   h  j j  // h .  / . . h. , 1990. . 19; h .  h // h . j 19. .  . , 1994. . 142;  j  . ; , 2000,  .

52  ..     //     . ., 2006. . 526.

53  ..  .         1914. ., 1915. . 337.

54  ..     . 510.

55  .    . 18921894 / . . . h. , 1999. . 204.

56  .    (19001903) / . .  . h. , 1997. . 140.

57 h .   / . . h. , 1991. . 90.

58 .: h .     j (19181919) . 137;  j  . . 188,  .

59 h .  j  j //   j. 17881918. , 1998. . 935; h .  j 18781903 //  . . 105113.

60 Stokes G. Politics as Development. The Emergence of Political Parties in Nineteenth-Century Serbia. Durham; London, 1990. P. 201.

61 .: h .   h. , 1926. .1. . 25: h .     j. . 109;  .        //  . :   . ., 1999. . 8689.

62 Stokes G. Politics as Development P. 297;  ..,  ..,  ..,  ..  . XVIIXX . ., 1995. . 66.

63 .  j h. . 548. . 1.

64      .: Petrovich M.B. A History of Modern Serbia. 18041918. New York; London, 1976. Vol. 2. P. 416; h . j

  (O   1903.). , 1995. . 84; h . j  :  j   j  j //    j  . , 1998. . 317; h-h .   j. 19031914. , 1998. . 59;  ..   .      (1880- ) //  :    .  70- -  .. . ., 2000. . 228255; h .  h    j 19.  // j  j  19. 20. . , 2003. . 3.  . . 1172.

65  ..   . ., 1898. . 90.

66  . .  . ., 1889. . 1. . 204.

67 h . j. j  . . 86.

68    .: h .  j XIX . , 1995. . 3. . 10; j ..  j  j:    j  j j  //   . 1997. . 12; h .   . j    j 19. . -, 2003. . 193.

69 .: h .  j XIX . . 3;  ..        (18681872) //  j. , 1997. . 12; h .  . , 2003.

70      .: h .  j XIX . . 3; h-h .     19031914. //  j. 1994. , 1995. . 12. . 5976; jh .       80-  XIX  //   . 1996. . 14. . 241259;  ..   .    (18681891). ., 1998;  .    XIX.:       //  j. , 1999. . 14. . 3668; h .   ; jh . j  j. 19031914. , 2003.

71 . h j. . 14615127.

72 .:  .  . ., 2000. . 116122.

73  ..   .    (18681891). . 165167.

74 h . h  j.    j XIX . , 1997. . 428.

75  ..    //  ..    . ., 1997. . 11.

76 h .  j XIX . . 3. . 120.

77 h . .    / . . h. , 1997. . 206.

78      18891892. .:  ..  :   1888. //    . 2002. 4. . 6481.

79 .: h-h . j     j 18691914: h     // j, j,  .  . , 2000. . 43;  ..     .    XIX   XX.   //      .    (  XIX    XX.) ., 2004. . 3335; jh . j  j . 322347; .   :     j j j // h ., jh ., h . j 18042004.  h    . , 2005. . 133.

80 h-h .   j . 48.

81 jh .   :     j j j . 130132.

82       ( ). . 572. . 44. . 27 . (, 3  1882.).

83 h . .  . IV / . . h. , 2007. . 267 (  12  1895.).

84 . . .14.045. hh . :    XIX . .3.  j. XI.

85 .: j .   h. j j   j. , 1996.

86 h .  j j. , 2004. . 83.

87    .: h . j   (   1903.). . 198200.

88 .: h .   jh. j h . , 2006. . 172.

89 jh .     . , 1927. . 70.

90 h . -    . 18851886.  h. , 1907. . 2.

91  ..     . 510.

92 .: h-h .    1877. 22     j. , 1980. . 34.

93  .   .   //     . . 473.

94 . . 12877. . : jh .  / . . h. , 1986. . 1. . 246.

95    j  60.  // . 1941. 20. j. . 1144.

96   1883. h / . . h  . h. , 1986. . VI. . 154 ( 899).

97        / . . h  . h. , 2006. . 74.

98 Perovic L. Izmedu anarhije i autokratije. Srpsko dru?tvo na prelomu vekova (XIXXXI). Beograd, 2006. S. 393.

99  .    j.   j . , 1994. . 271.

10Cjh .   :     j j j . 130.

101 jh . . . 1. . 226.

102 h . h    // h .       . , 1964. . 43.

103 h . ,    (18721891) / . . h  . j. , 1995. . 333.

104 .: h-h .       j 19031914.  j   // j  j  XIXXX. , 1994. . 333348.

105  . . 344; jh . j  j . 300.

106  j  . . 189.

107 . Pasic collection. . 14924/22.

108 jh . j  j . 259267.

109 h-h .   j . 425.

110  ..     . 517.

111 .:  ..       //     . ., 2005. . 191196.

112 h-h .   j . 422.

113  ..     XX  // . 2004. 3. . 10.

114  .        . 91.

115 h . .  . IV. . 262 (  17  1895.).

116 -h .   .    . , 1992. . 101.

117 . . 10133. jh .    j. . 231.

118 h .  . . 151.

119     -  .: h .  j  j. 19031914. , 2005.

12C.:  j (18052005). , 2005. . 201214.

121 hh .    j 1905.  // j . , 1965. . XIVXV. . 158.

122        .: h .  ;  .. :    // - . 1999. 5. . 3447.

123 h .   j   h,     //  h.   . , 1997. . 316317.

124 h . j  .  , 2001. . 2. j       . . 223; jh . . . 1. . 179186.

125 . : h .   j   h,    ໅ . 316317.

126  ..   1903.    //     . . 210.

127 . :  ..      ( XX ) //   .    :    (  XIX   XX.). ., 2006. . 251.

128 h .   j   h,    ໅ . 318.

129 jh . . , 1986. . 2. . 32.

130 h .   j     // j . , 1965. . XIVXV. . 188.

131 h .   h. .2. . 352.

132 h .  h     (18681876) // j . , 1987. . XXXIV. . 281.

133 . : h .     h. , 1992. . 156.

134 . : h .  h        j   // j . , 1971. . 1. . 128.

135    . 18781914. ., 2003. . 375.

136  . . 379.

137 hh .   -  j. 19061911. , 1962. . 270; h .  h   . 18451926. , 1990. . 2. . 70.

138     . 381382.

139 h .  h    . 2. . 105.

14C.  ..    . ., 1996. . 345;  .. . ., 1997. . 1. . 477479; h . h  j ( j  h) //   h. , 1937. . XLVI. . 144; h . h  j. , 1997. . 445.

141  ..       (        ) //   .     . ., 2007. . 361.

142     . 382.

143    -    13  1912. .: hh .  h. , 1962.

144  ..     . 508.

145       .:  ..  ,  :    -  (1913) //  .    . . IV. ., 2007. . 157169.

146  .  . , 2009. . 195.

147  .   19121913. //     XX . . .; ., 2003. . 283284.

148  .  . , 1913. . 1112;  .  . . 195.

149 . : h .    j. j    19121913. , 2007. . 38.

150  ..      .   //     . . 556.

151      (   ). . 1000. . 2. . 1348 ( ..        . . 910).

152  ..      .   . 558.

153  ..   //     . . 466.

154 jh .   hhh. , 2002. . I.     h. . 75.

155 h .   h   . j     (14921992). , 2007. . 302. . : jh .   .  j  . h (18741946). , 2007. . 78.

156 h .   h    . 302303; 306.

157  ..      . , ,  //     . . 371.

158 .:     XIXXX . ., 2001. . 330331.

159 . : h .   j  19.  //     . , 2003. . 78.

160  ..  .       1867. //     . . 90.

161 jh .    .  j  . , 1893. . 2425.

162 hh .   19031914. //  . , 1985. . 4. . 126.

163 h .  j . 2. . 67.

164 .: hh .        j j    // j  j  XIXXX. . 113121.

165  ..  .         1914. . 348.

166  .    //     . . 538.

167  .   . ., 1990. . 230.

168  .   //  .   . ., 1994. . 610.

169  ..  .       1867. . 109.

170  ..    //     . . 585.

171  .. .     .   . II //     . . 7475.

172 . : h-h . j      j 19031914.  // j  j  19. 20. . . 3.  . . 204.

173     // .  . . 17  1888. . 17.

174 . . .14.045. hh . :    XIX . .3.  j. XXVIII.

175  ..    //  ..  ., 2000. . 142.

176  . j.   . , 1985. . 1. . 301.

177  ..  .       1867. . 92.

178  . . 109.

179  .. ,     .   . II  . 7475.

180         .:  ..  .      . ., 1979. . 154155.

181  .. ,     .   . II  . 75.

182 .: Angyal E. Swiat slowianskiego baroku (      ). Warszawa, 1972. S. 327331.

183  .. .    . . ., 1993. . 67.

184  ..   .   . ., 1913. . 23, 28.

185 . :  .    j . 275.

186  ..      (     XIX ) //     XIX  XX.  60-    .. . ., 2003. . 76. 187  . . 452. . 1. . 277. . 88 . (..   . . . , 18  1880.).




 2




    .  ,    XX.  , ,   ,     ,   ,     ,          .         ,    XX.      .   ,        ,  -        .       ,    . 70-90-  XIX.  ,        ,        .           - ,     ,         .

           ,    ,      ,    ,       .          ,     .        .               ,     . ,    XIX.         ,     ,  ,      .     - ,     -           .       XX .

 1909.    222. ,    15,57%  ,    


.      XX.,              ( -  ),   . -       1900,1903, 1904,1911,1913   


.      ,    ,     .        ,    .

      XX.   .  1909.           .    ,    4.  


.      ,     ,       ,      ,   ,    .          .    , ,   .      ,   .       .       ,    ,      -.        ,      .

           .   ,    XX.    , ,     ,     - .   , -,       .               , ,   ,      .           .             ,              ,      .   ,      ,          .         .    ,    ,             .

 ,   ,       ,    .       ,      -     .     -,             .  ,        .   XX.          .       .  1906.         .         


.

                    .   ,       ,           .    .           .     ,       ,      .          ,    .   ,    ,   . ,      ,         .    .   ..  ,  -,    - ,    ,  ,    


. ,           ,     .       ,         .   ,         -       ,       


.

           ,      .   XX.   464 .       ,  1907.          ,    .    ,      ,     ,          , ,   


.     ,       ,         .

     ,      ,        .   ,   ,    ,          ,    .      ,     ,    .    , ,   .      .   XX.    


.

           .    XIX.   ,  ,  .   -     ,          1911.  ,           


. ,     ,          ,   1912. (    )      .             , ,    .

       ,   ,              .   XX.      .  - ..    :  ,        ,   ,    ,          ,    ,        


.    ,   ,   ,        ,        . ,    ,   ,      ,       ,   .   ,  ,    ,      ,    ,    .   ,        :       ,      ,    ,     .   ,      .

    1901.   ,      ,         ,      .        ,       .    ,       .       . ,  1903.        


.

    ,     .        ,   :           ,        ?


.          ,        .             ,      .          ,   ,   .

 1902.          ,     .       ,       ,  ,  ,  ,  ,   , ,     .  ,         .       ,        .          ,          ,         .     ,    ( ).     ,      .         ,       .

       .     ,      ,      


.   ,        ,      ,          . ,        ,    ,   .     ,  ,        .           ,     ,       


.

         ,       . 18  1905.      .   ,          . 19      . 14  1905.       ,  ,       .                    ,      . 6 1905.     .

    .    , ,             (. 2).     (. 5),      (. 7),        (. 8).         .      ,           ,      .     ,       (.17, 42,43).   ,          .       ,      (. 46, 47, 48).     :      ,  30 ,          (. 53).    ,          (, , ),  ,       ,       (. 4345). ,   ,     ,         .      ,   ,    ;    .  ,    ,    .     ,   ,       .   ,  ,      (. 75, 77).       ,    


.

  1905.       ,     ,  ,  ,  ,        ,     .         (. 6).          .       .           .   ,        ,           (. 196199, 200, 201  .).  ,           XIX   XX.,   , ,       1906.



 .   1906.        .       ,       .       (),       .        ,              .    ,       .     .

  1906.           ( ),   ,      .             ,    , ,    ,       (,    ),    .  ,                ,       .   ,   ,      


.

     .         ,         ;     ,   ,             ,           


.      .

14  1906.    .  67         . ,        .  -        ,                    .

           ,      ,   .      ,        ,     .      .. ,  ,      ,         ,        ,    .       ,       - ,   ,     ,           .        .    ,       .   :   !,   !.        :   !


.

  ,           ,       .      ,     ,      .

        .   ,           .  ,         .     ,      ,     ,      ,   ,  , .  ,       ,         .         ,      ( ).        ( )  ,       .

      ,         .  -          .   ,   ,       .    ,   ,        ,    - .. ,   


.                .

     ,   ,       .            ,    ,    .            .         ,     .    ,                  ,   ,     .             .   ,     1907.,     ,      , ,             .

  ,   ,      .      ,      ,      .          .     ,         ,       .       ,        ,       .   .. ,   ,  ,   ,                    ,          


.

        ,   .        ,      ,            1907.  .          ,        .     1907.        ,          , , ,         .       .

    1907.   1909.      .           . ,      ,     


.     ,  ,   . ,  ,    .        ,  ,   ,     .   -            .        .   1908.     ,       ,    ..


    .

         ,      .         ,      .     1908.   ,    ,    .

        .         ,     1905.          1908.    .        .         ,    ,        ,       ,       ,    ..          ,      ,      ,   .   ,        ,     ,         .          1909.




    ,  ,      ,        ,       .       ,              ,  ,         ,    .    ,      .       ,       ,        .   1906.,     ,     10. . ,      19081909.   


.

   ,                50-     1910.,      .   -    ,    .    ,           .           .   ,       ,      .  ,    1910.     ,   .

     ,   1913.    1911  1913.    ,        ,  .          . ,   ,  .   ,    ,   ; ,      .            ,       .     ,      ,   ,          


.            .

       .  1913.     .          .  ,    ,           19081909.         ,  1913.   . ,       ,     .            ,       .              ,     -,      .      ,  ,     ,         ..

   .       ,       


. ,     .     ,     ,  62  44   .        .  16     (). 17      ,      , 25       ,   ,      ()      ,      1907.




          ,         ,      ,        .    .   ,      ,            .    - .



   .          ,     XX.             ,    ,        .  1900  1914.         , , ,   . 


. ,   ,         ,   ,       .   ,              . ,    ,      .           .

 1900.          ,             .     ,    ,       .  ,   1901. - ..    ,           ,         


.     ,                 .   ..   .. ,   ,          .

       :     ;    ,     -  ,         ;  ,                           ,      . ,  1900.   ,           750.000 ,       .   1901.          ,               222   500.000   


.

   ,             XIX.       XX.        ,      -. , ,    ,  , -,  ,       ,         . -,         ,    ,              . -,       -        - ,      


.

  ,      - ,    ,        ,        XX.,       .              .      ,       ,              .

         ,   ,   , -   .               .           ,   .     ,   ,  ,          ,   ,   , ,     ,       .

  ,      ,        ,      -            .        ,      ,       - .           ,      , ,     ,     .    1908.    ,  1910.    -  ,  19121913.    . ,      ,     XX., -   .

,        -    -,      ,       .  1904.     ,   -         ,          .              .

   ,    -  -                       , ,         ,      


.

        ,       .  1905.   ,  1906. .              ,     .    ,         ,  -, ,              .

            .    ,   (- 1908.)  ,    II,    ,     ,       ,           ( 331    ).    ,         


.

      1908., ,          -.    1910.     .     50-        -     .   ,   ,     ,         .

    .   1910.   -  ,           600. .,                    


.   ,            .       ,      ,            .  1913.      ,     ,     (, ), ,       .

     -   -       XX.                 1903.,              .          ..  ,    , 蓻


.          .  1906.      ,  - ..  ,             .             .       ,       ,     .  1907. -    -           


.

        ,         .   XIX.          .      ,           -,   ,      .          .    ,                 .        19071909.,                    .   ,          .

 ,              ,   -.  1908.          ,           ,  ,    


.

 1909.       ,         ,     ,           .      1910.       .

          ,                .  1912.     ,      - - .   ,       , ,   .

     -   .             ,  1915.    ,        ,   -     (  )    .    ,    ,     .     ,  1918.      ,   ,      .

 ,   ,      XX.  .   ,         ,       . -          , ,  , ,   ,           ,     1906.


 ,                XX.       .

  ,       , ,    ,     ,     ;     ,       ,    ;   ,         .                     .  1918.                        .




1jh .    j  (18781912). , 1959. . 16.

2  j  .  . .    . .  . j   .  h.

3 . . . . 482. . 3371. . 29 .

4  . . 3370. . 223.

5  . . 128 .

6 h . .     . ; . .. . 3. . 118; . . . . 482. . 3370. . 130.

7  ..      . ., 1915. . III. . 434438.

8  . . 86, 125.

9  j h    -  j,  13 / 26.  1911. // h ., h . h    18781918.    . , 1992.

10 . . . . 482. . 3350. . 2.

11  . . 3334. . 193 .

12  . . 1561. . 5758.

13 - ( ..)    //  . 1904, 48.

14  ..  .       // . 2006.  .

15     . , 1905.

16  52    ..      20.09.1906.  j  .  . .   (  . . .). . LIV, 1906.

17  ,  ..  49  10.09.1906.

18  ..  . 111117.

19 . . . . LVIX, 1907.  20 - ..      12.04.1907.

20  ,  ..  17  31.03.1907.

21   j .  j h.  h j   . . 266. . 6871.

22  h. .            1905.  1918. . , 1974. . 6768.

23  . . 7289.

24 . . . . LIV, 1906.

25 j           j . 4.09.1911.  h j   . . 99.

26  . . 81.

27  h.     j  -j     VIII j  1918. . , 1948. . 407.

28 h ., h . h 

29 . . . . XLIX. . 1. 1901.     ..  ..   11  1901.

30 . . . . L. . 1, 1902.    ..  ..  2  1902.

31 . . . . LII-. 1904.       1/14  1904.

32 h . j   17111918.   , 1996. . 434.

33 . . . . 482. . 3355.

34      . ., 2.12.1910,  17.11.1910. // h ., h . h  . 624628.

35 .. . . LI . 1903,   ..  30  21  1903.;   ..   7  1903.

36 . . . . LI . 1907 (I),  - ..     29  19  1907.

37  h j     24.101908. // h ., h . h   . 569.

38 . . . . 482. . 3334. . 265 .




 3

  


  XX.    -  -  ,   ,   ().

    -              (   )      .                    ( ).

       (),          ,          (),           .     ()     ,         ()   ,  ,    .

 -   ,  19  (3 ) 1878.,         .     ,   - ,           (. 1 . 23  ).         


.

     ,     ,       


,     .       ,       .

 ,      -  (                 


)         .        -.          .             -.                 


.

,         1885.,    XIX.          - .    1886. -         1887.    ,  1888. ,  1889. .    -   .  1893.         ,      .

  1901           ,      .         ,     . ,    ,              


.

          .     .   1902.            ..  ,                ,       


.

   . :  ,  ,   ,     


.        ,  ,   .   ,   ,    .         


.        1885.,           


.    .. ,    1901., :      ,    ,         


.  ,   XX.        ,      ,    .

 -                . -   -   ,    ,          


.    .. ,      19141917., -       ,        -.                 ,  


.

  ()      1870.           ,      (  )   . ,        ,   2/3     


.             ,         .

  1893.         ,      .          , ..   23- .

   1894.        .     X.  ,             ,   ,       -       .  ,          ,     ,         .

      ,         , ,    . ,       - , . ,   1891.,           ,        [44 -     1902.     ,     (),     ,         1903.],        ,        


.

 1896. ,   ,     , ,  1902.   -[45 -         .]  ,  1902.  1905.  -  ,   1905.    -   ()


.

      (),    .            -       .

 1899.   ,             ,    .  18971899.   20     -,      (),    


.            ,  .        .  ,           . ,      ,    ,                       ,     ,     .

 XIXXX.       .       -  1897. ,     1897.     -  4800  .      ,      


.   1898.                  ,        1897.   [46 -  1897.         ,     .].

   XX.      ..     :    [ ],   


.        -        , ,    ,   .

 ,   XX.     ..            :            ,        


.      :       ,                    ,  ,  ,  ,  ,   . , -        , ,  ,    ,         ,       ,            .  ,       ,      .

        ,   ,  ,  .    ,     ,         ,     ,    ,     .      .         ,             - .   ,   ,   ,     .    ,  -     ,   , .. [47 -   .],      ,      .      1901   


,    ,            43-  ,      ,    .            [48 -  .]     - !       ,     ,    ,        


.

       .         1902.       


.

              .   1902.     -   ,   ,  ,    .     ,         .       .

   , ,               -[49 -   1897     ,   status quo  .     ,   ,       .].    1902.        .   ,   1903.    -      ,    (   ),     .      .   ,  ,         ,  ,    ( )      ,    ,         (  -)  ..

 ,        (   ) -  ,       . 1 1903. [50 - . :      ,      ,    . ( .  .  . ., 1907. . 92.)]       ,    .      .           - .. .

     ,  ,    -       ,   -  ,       ,                .

  1903.     ,    .  17 ,         .       


.

 ,          .  ,  ,          (      ),         (   ).      .

 ,  1925.    :     1903.,    ,       ,             


. ,    .

   -  ,    ,   73     1897  1903.,  22,55%      ,   ,     .       


.

   20  (2 ,  ) 1903.  .     ,      ,      .        :      20 , , ,  ,     21-           ,,     .         ,  


.

    ,           ,    :   ,      -,             ,      .

               .          ,         . ,   ,         .             


.             .

       150       .  746 .    -38 , 109 .     15 , 93 .    ,          122   8646 .    51 606 .  1779  .      200 ,     ,      


.

  1903.   -     ,      .               -     -,   ,    ,         ..        1904.,          ,        ,   .         -          .  1905.          


.

        ,  -.          ,          .     ,           


.

      -      ().      .       ,     ,       .    , -         .        .       ,      ,      .          ,         


.

              .               ,  ,      .       ,      ,      


.

           .           .      1904.   -                    . ,               .

      () ,           (..      -).  1905.       800  1000 .   -    ,  14  1906.  14  1908.   531   175  


.      ,              .     ,          ,       .

 1905.       ,     ,                .      ,         


.  ,            .

  1904.        .  1906.      , ,   .   19031908.    152 ,     


.

  -    1907. ,             .

               1904.,        .           .          


.             1903.,        ,     ,    -    .    1903.            .  1905.       ,   1906.           .       .

     1902.     .       1904.         - ,            19031904.       ,   ( ) .            .  ,      ,    ,    ,     ,   


.

  1908.        II     VII,         ,         ,        .

                    1908.           ,   1876.     .

  1908.,      , -    .     .   ,    ,    .        ,    .                      .     ,     .  (  )    .                .       ,     ,        .

 1911.    - .      .  , -              .                 ,          ,  .

  1911.  -    .  1912.   ,    .      ,     ,     ,            -.      .   -, , , , , -, , ,   .      ,    .    .         ,          


.

  1912.    -         .           ,     .




1     . 18561917. ., 1952. .192, 205206.

2 ,     ..     1900.:     1878.           ,                . , -,           ,        (      )    ,           ). . . 151. . 1472. . 89.

3    .  :     XIX.      ,   ,         .     1804.  ,,  -  ,     ,      .   ,         1818. (h .  //     . 18521912. , 1988. C. VII).

4     .:  .. ,   :      (18781912). ., 2007.

5  .   . ., 1999. . 89, 93.

6 . . 180. . 2298. . 117117 .

7 . :  ..       19121913.   //  .   . ., 1992. . 15. . 189.

8   ,   80-90-  XIX.   1900.,    2 258 224 .   :   1 181 336.,  -228 702.,   700.,   80 767,   128 711,   499 204,  -67 840. ..

   1889. (   , .. ,   ),    2 870 620 .  :  -2 048 320.,   57 600.,   201 140,   165 620,   231 400,   69 665,   64 645. ..

  ,   1904.,   (  )  1 724 818 .  :   652 795.,   332 162,  -634 017,   25 101,   53 147. ..

(.: Report of the International Commission To Inquire into the Causes and Conduct of the Balkan Wars. (         . , 1914.) .2830.)

9 . . 180. . 1437. . 202203.

10  ..  .    . ., 1909. . 141.

11     ,    . ,     ,  - ,     (        XIX    XX  //  1300.    . , 1983. . 3. . 223).

12  ..   19141917.   . , 1983. .3839.

13  .. -   18941902. , 1967. . 188.

14  .             1878 //     . 18781912. . , 1981. . 9;  .      . 18781903. , 1979. .6770;  .    . . 1. , 1983. .3940.

15  .  .77, 129, 204.

16  .         (18991908). , 1993. .2526.

17 . . 151. . 1469. . 32.

18  .  .  . ., 1907. . 90.

19 . . 180. . 2021. . 107.

2C.   : h .  j    1901.  // -j . , 1990.

21 . . 180. . 2021. . 165167 .

22  .   . . 52.

23  .  .1819.

24        . ., 2000. . 1. . 272.

25  . . . .9799.

26  ..         1903. (   ) //  . ., 1963. .272273.

27  .    -  1903. // 90  - . , 1994. . 81.

28  . . . . 409, 425.

29  .:  ..     // :    . ., 1999. .7299.

30  ..       XX  //    . , 2000. . 19. . 137.

31  ..      (19041912) //       . ., 2002. .164165.

32  ..   .9091.

33    j    19071908. j, 1981. . 2. .110111.

34  ..     //     . ., 1994. .206208.

35  . . . .170174,176.

36 ., :  .   . . 70. . :  ..       XIXXX.    //     . ., 2005. .214222.

37                         .        ,  ..  (.:  .. ,   :      (18781912). ., 2007. . 105).

38  .  .142144.




 4

   


  .    60-  XIX.              - .  -  1867.,     -,     ()     ,   , ,     .    ()     , , , , , , ,   , , , , ,   ,   .

    ,          ,  -  1868.     -  . [51 -       : ,  ,         .       ,    .           -   ,  -    ,  ,    .        ,      ,      -.      ,         .  52         (..       ).                 :    (60 )              ,         ,   .           .].  -     (  ,    )     (,   ),    (,    ).       ,    [52 -    ( )    ,   , , , ,        .      XV.          ,    () .        ,      - .  1630.,    II   ,         ( 1881.). (. h ., h ., h .,  х  j: jj, j  j j. , 1993. . 26.).].            8  1881.,              -     .                 ,      90%   


.

  XIX   XX.  -                .  1890.    40 000 ,      ,   , .           ,     .

        ,        .  1890.   -  1 841 000 ,  1910.  2 600 000,        1 863 847 ( 1869  1910.      600 000.), - (, ,   )  1 550 000,   649 453.    :    1880.   41 417,1890. 68 794,1900. 90 180,   1910.  103 000


.      84%   (   ),           


.

  -                  .  1882.      -,  ,  ,   ()        .  ,             : , ,    1873  1883.    82%


.

      , ,        ,              .      ,    ,      .              ()[53 -     -    60-  XIX.,    XIX   XX.      -  (Narodno-ustavna stranka, 18611873), -  (Narodno-liberalna stranka, 18611873),    (Samostalna narodna stranka, 18631866),   (Stranka prava, 18611895),   (Narodna stranka, 18731906),    (Neodvisna narodna stranka, 18801903),     (Srpska narodna samostalna stranka,   1881).].       .     ,    , ,  ,     .                    X. ,      .

         .  , .  (18731880)  .  (18801883)      ,            ,    ,      .    - (18831903)      (      ).        : ,               ;         -  .

    -      ,       -  (    ,  ,  );     - ,         ,       .    -         -    .

  -    廠 ..   ,        -,      ,                .      -,          -      .

-      1868.    1884  1887.     (     ,       ,        ),   , -,      ,                 . -,                       . -, -      ,          ,          .  ,          ,  ,     .           ,                     -.             ,       .

-,        ,   .        ,      2% ,      .         ,          .  , -    軠        ,       .        ,     ..      .

    1889.   45%,   1868.      ,  -    ,   44%.      


.

 80-  XIX.    -         ,      ,      .

        -         ,   .     300 000 ,          1  ,          ,     .  ,       ,               


,          ,    .     ,   ,  -    


.

      :      ( ),  [54 -    - ,      ,     .]       ,      .      . ,                   ,              ,              .

     1880.               .      Obzor (),         .       - ,  . , . , . ,      . .     ,           ,   ,   - .       .        ,        ,          ,  ,        ( , ,    ).                 ,   .  ,       .            (       . ,      ,         ).

       -     ,         1868.  1885.            . ,             .     ,      .          ,    ,   ,      , , ,  -,      .

       XIX.    .                       :       ,   ,     ?   -   ,     .                           


.   ,   

    ,   ,        -   .              ,   -         ,    ,     


.

       .      - .       , ,           .    , ,  ,   ,     ,       ,   ,   ,     ,       ,   ,      ,     ,     ..       , ,   ,   ,            - (      civis croatus).

          - ,  (  )  


. ,      ,     , ,    ,            .  ,    , ,    ,  


        ( . sclavus  servus).                      ,        ,              -- (.. ).        ,      ,       .           :         !


.      ,            .         ,  ,       ,    ,   


.

          ,    -  ,      .         ,                  - .

    ,       ,          .       - .        ,      .           ( ),       ,       ,   ,    ,        .

       -     .   ,       ,  ,       


.          ,           -            .

   ,               ,          .   :        .       :                ,   .        ( ),          1883.,            -  .

 1881.,    ,               ,    ,      .      ,     -    - .             ,         -         ,        .          ,           - ,            - .        -. ,                                 -      .     1884.     -  (  ,     ,   ,       ,    ).            -   .         -    


.

                   -               .   1887.   .       ,       .

   1890.   . ,        .       .      1890  1903., ,     ,  1895.   ,        ,      - . -  -  90-  XIX.         ,            / ,       ,  ,   ..

 1892.  -      :          ,            .  ,      ,       .  ,      -     .       1907.

      (    ,           )       .   ,       ,  .  -      - ,  ,  ,       .    ,  ,   ,               ,  ,    . ,     ,    


.

 ,        (        )     . ,  ,       .   ,     ,              ,  ,   .

 1891.            ,    .                 .           ,    .   ,            ,         . ,   ,      ,          


.

    ,          [55 -    ,     1884.,   -          .        ,          ,     .,     1868.          .                .    1889.     ,           (?idak J., Gross M., Karaman L, ?epic D. Povijest hrvatskog naroda g. 18601914. Zagreb, 1968. S. 145.)].                   ,        ,  Hrvatska (),   , ..   ,     .  ,  1890.,             ().        ,  ,         ,  .          , ,  ,           ,       .

      ,    -     ,        ,   (      , ,  -     1848.  ).          .         ,      .           .

      ,           -.         (       ),      1894.   .          ,          ,   ,   , , ,     ,     ,         .    :          , ,   ,       .         ,    ,      .       -   ,  ,      .   ,      ,          .

  1894.          ,       ,        .      ,           .       ,    .            1895.  ,   ,      (   ),   ,       [56 -     ,         .].      ,               . ,         ,       [57 -        . ,       ,  󻠖   ,    -  ,  -    .               Drang nach Osten.].

,   ,                       ,     .       1895.  :     , . , .   . ,    ()  ,         (  , 18951910)


.                 ,         .     Hrvatsko pravo ( ),         (18951903),        (Hrvatska domovina),         .

      ,         . .        ,     .         ,       


.

  1896.   .  ,   1895.,     ,            .         ,      ,        .         .

 18831903.     - .         -, ,   ,        .         ,                      


.

 XX.      .        ,  -    ,   ,   -   ,        (     ,            ).

              - .   ,             90. .,     


.         ,    -    ,         .     ,      ,      


.    : ,    ,     ,       ,        


.  ,          ,       .              .      1900  1914.       (  )   230 000.




       1901.    -   :                  ;             -  -.

 ,         ( , 18971903)            ,         ;          -    ;                         


.  1896.        .       Narodna misao ( ),         ,     - ,      ,   .

     1901.               ,         .  1903.          (Hrvatska stranka prava, 19031910)    ,  ,   .           (    ).

             ,   1903.    ,         ,     ,      1014 ,   ,         .           . 


.

   1903. -       (Srpska narodna radikalna stranka).  1904.         Pokret (),           .   1904.       (Napredna stranka  , 19041906),        .  ,   1904.        (, Hrvatska pucka seljacka stranka)       .

        ,    .     . :    ;        ;      ;     ,    ;      - ;         .  1899. .    Dom (),       .        ,          .

       1868.,     -    :  (), , ,   --.     .

 .          :         ,      ,         ,     -  .                    ( ),           300     ,       .

       ,     -    - 


. ,            .          ,   ,        ,         .                1910.,     ,   1918.,      


.

-      ,     .      1894. -    ,    .  1895.     -    ,    .         -,          ,      .  ,            ,    .          ,                 .   ,     - .         1896.     1914.




,  .           -. ,  1895.   ,    ,   , -,   ,  -,       .    ,     - ,  -         .       .

 1895.      ,          .   -       -     ( )     .          , ,    .   . ,     .



   .     -        -         - .       1897.,    -            .

     XX.    -   ,   -  .    ,   ,          


.  ,          ,      . ,   ,     , ,      ,  .             ,  , ,    ,       


.

      XX.        (     )        .   ,    ,      ,       .  -           .        ,   


,        -,     .       ,          (, 35  1900.).

     -        ,            XX.


.      XX.         ,  -           .

   ,          ,               .     ,  ,     ,    ,      ,                


. ,        ,        - ,     -         .

             :    ,     ,     ,    ,    ,      .      5. 


.

      :        ,  -          .       -  -    .

,          .     ,        ,    - ,      .           ,   .       .      !


.

       .           .               , ,               .          -.          ,                     ,  


.                       ,    ,       ,    .

       .      .         :      ,     ,      .. ,  ,        .  ,         ,    , ,   ,     , , ,         ,  , .     ,             .                  .    ,  ,                .     ,   ,           , , ,          , , ,   .      ,   ,         ,        ,      ,    .

    ,             ,            .     ,   ,  ,        ,     ,  ,           .       ,              ,   ,    -       ,        


.

               :        


.  ,         (        -      )     (         -       )


.

     :           ?      :      ,         ,  ,        ,                 ,     ,      .                  


.

 ,  ,   ,        -            ,     . ,           (Antemurale Christianitatis).           .  ,           ,       (     L'Azione Cattolica   [58 -    ,                , ,   .       ,         ,   -   ,    ,   .             ,  .]),       ,       .        ,           


.

    ()    1900  1941.,     : 19001918, 19191929  19291941., ,   ,     . ,          : 1900  1910.  ,    ,        .   (19101912.)     ,            .    (19131918.)      ,         .            :   ,   ,      -                  .             ,    ,           


.

          ,        .  . ,     ,    ,                       ,   -, , , ,     .  ,   ,    ,         ,   ,                  


.

     ,    ,        .  ,      ,       ,     ,      ,     ,    


.

       .  (18501920),    .         ,           ,     - .   1896.    ,         . .        .  ,   ,     ,        -            .         ,       .  1899.         Pucki prijatelj ( )[59 -           ,                    .             :       - ,       .         ,       .  ,     -  ,        (Kristo J. Dalekosezne posljedice S. 11.)].                -    .  ,         ,   .           .      , ,     . , . , .   . ,    ,    


.

 ,           1900.      ,  -    ()  - .      .   . ,        1903.   (Hrvatska),           .

          1903.     (  XIII   X)     -  .

  1904.        ,    (Hrvatstvo).  1907.        ,     


.  ,    ,  ,  ,  ,     .               .          ,     ,  ,  ,     .  1910.        ,       . ,    ( 1913.    35. .).      ,    .         


.

          Dan (), Vrhbosna ( ), Katolicki list ( )  .      Hrvatska straza ( ), Jutro ()  Hrvatstvo (),           .     20 ,     ,   1913.       Hrvatska prosveta ( ),           .

 ,   ,     .   . ,         XIII  Praeservacio fidei      .          ,  .      ,      


.  ,      -      ,  ,          :     ,           .                 ,      ,       


.

       ,   .         ,  .      ,           .

       ,              .     XVI.,  1855  1910.    ( Regale comuni).  , , ,     1910.    80,     .          , ,     (        14  25 ).  ,    ,     ,      .                .       ,           , ..        ,    .       ,         


.

         .          ,     ,   1914.        ,         .

    ,      -   .     .. , . ,       ..  ,   ,            ,    -        , ,    ,      ,      ,   ,    .               ,  ,    :    (, ,     )    ,           ,    


.     1910.             .



  . [60 -    ,    XIX.,     :   (      ),   (  )   .    ,      (18051813).        ,         ,   .   1857.    415 628.    ,        15 000. ( 1900.).  1861.    .         ,        .            (     )    ,             .         - .  1857.              .      ,      .          ,            (14),     .]    (1797)            1918. (  18051813,  ,  ,     ).       -         (    )       .      -             18601861.      --                .

            1861.     ()[61 - Narodna stranka (18811889), c 1889.    (Narodna hrvatska stranka, 18891905).],         - .            ,    - ,     , , - 


.            [62 -    1866.  ,   -         .   1860-     ,          - .           1883.]           .       ,           .

            -         (    ),   ,  ,  ,     .             ,      ,        ,    .

   . [63 - .  (18331887)   ,     ,     - ,       .], . , . ,      -          .   ,     ,   ,            -,    .      ,                  ,    ,     .




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/raznoe/ugoslaviya-v-xx-veke-ocherki-politicheskoy-istorii/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


  (18311899) - (1873, 18781880  1887)     (1867, 18721873, 1875, 18761880  1887) ;   (18681872)   (18891893) ;    ; .




2


 (; 18261898)      (18591881,1889-1898).




3


  (18541901)  (18681882)   (18821889) .




4


         1910.      :      ,     29  QKyjoeutiJ.  / . . h. , 1986. . 1. . 204).




5


j (.) , , .




6


  ,  ..        , ,           , ,    ,           (. . . . 489 (1900.). . 64 (..   .. . , 1/14  1900.)).  ,   ,  :        , ,  ,   ,    ,                ( . . 2861 (1900.). . 85 (..   .. . , 15/28  1900.)).




7


,                 , .   -    ,            (. . . . 500. . 1 (1903.). . 166 (..   .. . , 11  1903.).




8


      (h .  . , 1925)         ,   .




9


,     ,  -,  ,       ,           .          ,     ,      (hh- A. Moja   . , 1995. .132133).     (. -)        .   , ..                   (-h. .  29. Maj 1903. // . 1926. 29. . . 6646)  ,    ,  . ,    ,         ,    (h .  . j, 1997. . 68).       . :        . 29            , ,             (h .  j  j . , 1950. . 66).   .      :  ,      ,    ,       (h .   h   . j     (14921992). , 2007. . 320).




10


.   : ,  ,  29   .        (h .    . , 2006. . 35).




11


29 1902.        -  18771878.             (jh .   j h. , 2009. . 60).




12


6      II.




13


    ,    .     , ,    ,      ( 3.  . , 2002. . 229).




14


      ,     1903.           ( j  . ; , 2000. . 188).




15


 1896.      .




16


-   1910. :           ,     .    .      ,   ,     ,      ,    (. : jh . j  . 19031914. , 2003. . 378).




17


     ,           ,         . ,    1877. (       )     (.:  .     //  .  . ., 1990. .678679;  ..    . ., 1997. .9698; jh . j   . 247).




18


    ,      ,  ,      (  ..)  (h A. Moje  / . . h. , 1990. . 155).




19


   ,    ,     1880-     ,    , ,      .    ,    ,     (.: h .      // h .    Orapoj j.     / . . . , 1997. . 275)   ,     .   ,         :        , ,  ,   ,    ,          ,  ,  .    ,      ,      ( .     .   //     . ., 2006. .337338).      ,   .




20


       .   :        ;           ,      ,        (hh .   -  j 19061911. , 1962. . 36)   , ,     ,   ,   1906.




21


 (.) , .




22


 -    ..  ,         ,       ( .. .     .   . II //     . . 72).




23


  . ,   ,   ,    ,      ,     ,      ,  -      ,         ,     ,     (uh . j   j. , 1989. . 21).




24


  ,      ,       :     ! (h .      // h .    j j.    . . 212).




25


 ,  .. ,              ;   ,  ໠    ( ..   . ., 1997. . 161).




26


  .    :    (.: Perovic L. Izmedju anarhije i autokratije. Srpsko dru?tvo na prelazima vekova (XIXXXI). Beograd, 2006. S. 384420).




27


  1885.            .




28


 ,     (    ),         : , ,   (   ).            (   h.    / . . h. . 1. , 2007. . 326).




29


         ,            .    ,     1903.,    :     ,  ,  ,       ,      ,       (  j  j       j. 11/25. IX.1903. . //   j   j. 19031914 / . . . , 1991. . 1.  1. . 496).              5  1905.   ..        :     ,    ,         .   ,   ,     ,   .    , ,    , ,  ,  ,          (. . . . 2869 (19031906.). . 133).




30


  ,    ,     .  ,     ,    1903.       軅   (       )      :   ,         ,     .   ,    ,     ,  (  )       ,    .    ,       ,   ,     .   ,      ,     ,                (h .    j     // j . , 1965. . XIVXV. . 175).




31


 ,           .       (      ).  ,         ,    .




32


 ,      ,  .      - ,   ,         ?,    .        ?       :             (h .   h. . 1 //   . h. , 1990. . 6. . 108).




33


     1916. , -   (   !)     컠   .   ?    28   :   ,       ,       ?    ,  ,    .         ,       ,   ,            ( .   . ., 1936. . 2. . 294).




34


-                    1905.     ,  :      -  ,       (. : hh .   -  j. 19061911. . 67).




35


     (18581915)   I    II.




36


  ,   .    ,  ,   .      ,      ,    ,      -   ,    .         ,     ,            ,       ,       ,    ( Cm.    //     . .536537).




37


      ,         ,          ( ..      :   //  . 1997. 2. . 60).




38


      .        ,  ,   ,    ,     ,     ( 3.   //   . ., 2002. . 150).




39


    ,       ,          ,          .         ( .   .   //     . . 473).




40


     .    ,     ,   , .  ,      ,        ( .  / . . h.  , 1988. . 43).




41


 ,           .    1914.       :      40  ,   20        ,      , ,    . ,  , , .      20  ,    .    ,         ,     ,         .  ,       ,          .  ,         ,       ,     ,  ,   .        ,         .      ,       ,        ( ..     //     . . 575).




42


  .            ,     ,    ,        .      ,    ,       .                       (h .   hhh. , 2002. . I.     h. . 76)          1912   1913.         .




43


 1912.      ..      :        ,      - . -       : , ,  ,   ,            ,    .      (   . . 179. . 21. . 3017. . 31;  ..   .   -  XVII   XX. ., 2001. . 51).




44


    1902.     ,     (),     ,         1903.




45


        .




46


 1897.         ,     .




47


  .




48


 .




49


  1897     ,   status quo  .     ,   ,       .




50


. :      ,      ,    . ( .  .  . ., 1907. . 92.)




51


      : ,  ,         .       ,    .           -   ,  -    ,  ,    .        ,      ,      -.      ,         .  52         (..       ).                 :    (60 )              ,         ,   .           .




52


   ( )    ,   , , , ,        .      XV.          ,    () .        ,      - .  1630.,    II   ,         ( 1881.). (. h ., h ., h .,  х  j: jj, j  j j. , 1993. . 26.).




53


    -    60-  XIX.,    XIX   XX.      -  (Narodno-ustavna stranka, 18611873), -  (Narodno-liberalna stranka, 18611873),    (Samostalna narodna stranka, 18631866),   (Stranka prava, 18611895),   (Narodna stranka, 18731906),    (Neodvisna narodna stranka, 18801903),     (Srpska narodna samostalna stranka,   1881).




54


   - ,      ,     .




55


   ,     1884.,   -          .        ,          ,     .,     1868.          .                .    1889.     ,           (?idak J., Gross M., Karaman L, ?epic D. Povijest hrvatskog naroda g. 18601914. Zagreb, 1968. S. 145.)




56


    ,         .




57


       . ,       ,  󻠖   ,    -  ,  -    .               Drang nach Osten.




58


   ,                , ,   .       ,         ,   -   ,    ,   .             ,  .




59


          ,                    .             :       - ,       .         ,       .  ,     -  ,        (Kristo J. Dalekosezne posljedice S. 11.)




60


   ,    XIX.,     :   (      ),   (  )   .    ,      (18051813).        ,         ,   .   1857.    415 628.    ,        15 000. ( 1900.).  1861.    .         ,        .            (     )    ,             .         - .  1857.              .      ,      .          ,            (14),     .




61


Narodna stranka (18811889), c 1889.    (Narodna hrvatska stranka, 18891905).




62


   1866.  ,   -         .   1860-     ,          - .           1883.




63


.  (18331887)   ,     ,     - ,       .


